Χαμπούλ Χαν
| Χαμπούλ Χαν | |
|---|---|
.jpg) | |
| Γενικές πληροφορίες | |
| Γέννηση | 1085 |
| Θάνατος | 1147 |
| Χώρα πολιτογράφησης | Μογγολία Γιουάν[1] |
| Εκπαίδευση και γλώσσες | |
| Ομιλούμενες γλώσσες | Μογγολική γλώσσα |
| Πληροφορίες ασχολίας | |
| Ιδιότητα | Χαν στρατιωτικός |
| Οικογένεια | |
| Τέκνα | Bartan Baator[1] Hotula Khan d:Q64708667 Khutugtu Mungur |
| Γονείς | Τουμπινάι Χαν |
| Οικογένεια | Μπορτζίγκιν |
| Αξιώματα και βραβεύσεις | |
| Αξίωμα | Χαγάνος (από 1127) Χαν (από 1127) |
 Σχετικά πολυμέσα | |
Ο Χαμπούλ Χαν ή Καμπούλ Χαγάν, Khabul Khan, Qabul Khagan, μογγολ.: , κινεζικά: 合不勒 [2] (δεκαετία 1090/1100 – 1148) ήταν ο ιδρυτής και ο πρώτος γνωστός χαν της Μογγολικής Συνομοσπονδίας Χαμάγκ [3] [4]. Ήταν ο προπάππους του Τζένγκις Χαν, του ιδρυτικού χαγάν της Μογγολικής αυτοκρατορίας, και δίδυμος αδελφός του Χαντουλί Μπαρλάς, [5] [6] ο οποίος ήταν με τη σειρά του 8ος πρόγονος του Τιμούρ/Ταμερλάνου, του ιδρυτικού ηγέτη της αυτοκρατορίας των Τιμουριδών. [7] [8]
Οικογένεια και υπόβαθρο
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Χαμπούλ Χαν ήταν γιος του Τουμπινάι Χαν και δισεγγονός των Καϊντού (11ος αι.). Ήταν επικεφαλής του οbog (φυλής) Μπορτζίγκιν. [9]
Εκστρατίες
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Χαμπούλ Χαν έγινε αρκετά γνωστός για τις συγκρούσεις του με τους Τζουρτσέν, έναν λαό που ζούσε στη Μαντζουρία και αργότερα ίδρυσε τη δυναστεία Τζιν το 1115, αναλαμβάνοντας σταδιακά τον έλεγχο της περιοχής. Σε συμμαχία με την κινεζική δυναστεία Σονγκ, επιτέθηκαν στη δυναστεία Λιάο, με επικεφαλής τους Χιτάν, και μέχρι το 1122 είχαν καταλάβει ένα σημαντικό μέρος της περιοχής Λιάο. [10] Το 1135 ο Χαμπούλ Χαν προσκλήθηκε στην αυλή του αυτοκράτορα Ταϊζόνγκ των Τζιν, όπου τράβηξε την γενειάδα του αυτοκράτορα, κάτι που έγινε διάσημο. Ο στρατός των Τζιν τον καταδίωξε στη νότια Μογγολία, αλλά ο Χαμπούλ διέφυγε της σύλληψης, και επέστρεψε με μεγαλύτερο στρατό, για να λεηλατήσει τη δυναστεία Τζιν.
Όταν ο στρατός των Τζιν εισήλθε στη Μογγολία, με σκοπό να κατακτήσει τα εδάφη που κυβερνούσε ο αυτοκράτορας Ντεζόνγκ του Λιάο, ο ιδρυτής της δυναστείας Καρά Κιτάι ή Δυτικών Λιάο, ο Χαμπούλ Χαν ήταν αυτός που οργάνωσε μία Μογγολική συνομοσπονδία, και ηγήθηκε της επιτυχημένης προσπάθειας για την απόκρουση αυτής της εισβολής. [9]
Η συνομοσπονδία ονομαζόταν Χαμάγκ Μονγκόλ («Όλοι οι Μογγόλοι») και αποτελούνταν από τις τέσσερις βασικές φυλές: Χιγιάντ, Tαϊτσουούντ, Τζαλαΐρς και Τζουρχίν. Μερικές φορές θεωρείται προκάτοχος κράτους της αυτοκρατορίας του Τζένγκις Χαν. [11] Όταν οι Τζουρτσέν αποδέχτηκαν την ήττα τους, αναγνώρισαν τον Χαμπούλ Χαν, το 1146 ή το 1147, ως τον ανώτατο ηγεμόνα των Μογγόλων, αν και επίσημα τον θεωρούσαν ακόμη υποτελή τους. [9]
Ο Χαμπούλ Χαν έχει περιγραφεί ως ο άνθρωπος που επέκτεινε την επικράτεια της μογγολικής φυλής του, και επέτυχε απίστευτη νίκη στην καταστολή των Ταταρικών φυλών, ένα επίτευγμα στο οποίο τον βοήθησε ο γιος του Γιασουκάι. [12] Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του έγιναν οι πρώτες προσπάθειες πολιτικής ενοποίησης των Μογγόλων. [13]
Αν και ο Χαμπούλ Χαν είχε 7 γιους, όρισε τον Αμπαγκάι, γιο του Σενγκούν Μπιλγκέ από τη φυλή Ταϊτσούντ, ως διάδοχό του. [11]
Απόγονοι και διαδοχή
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Χαμπούλ Χαν είχε επτά γιους, ο πρώτος από τους οποίους ήταν ο Οκίν-μπαρχάχ και ο δεύτερος ήταν ο Μπαρτάν ο Γενναίος. Ο Μπαρτάν, με τη σειρά του, απέκτησε τον Γιεσουγκέι, πατέρα του Τζένγκις Χαν. Ο τρίτος γιος του Χαμπούλ Χαν ήταν ο Μονγκλέρ, ο οποίος απέκτησε τον Μπουρί, τον παλαιστή. [14]
Δείτε επίσης
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Γενεαλογικό δέντρο του Τζένγκις Χαν
Αναφορές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 (Αγγλικά, Κινεζικά) China Biographical Database.
- ↑ Man, John. (2013). Genghis khan : life, death, and resurrection. New York: St. Martin's Press. ISBN 9781466861565.
- ↑ Onon, Urgunge (1990-01-01), «Map of Mongol Empire (end paper)», The History and the Life of Chinggis Khan (BRILL): 185–185, ISBN 978-90-04-64343-7, https://doi.org/10.1163/9789004643437_018, ανακτήθηκε στις 2025-06-03
- ↑ «Part Two: The Secret History of the Mongols Index», Index to the Secret History of the Mongols (De Gruyter Mouton): 175–344, 1972-12-31, https://doi.org/10.1515/9783112311790-003, ανακτήθηκε στις 2025-06-03
- ↑ Chann, Naindeep Singh (2008). «Intellectual Movements during Timuri and Safavid Periods (1500-1700 A.D.)». Iran and the Caucasus 12 (2): 413–415. doi:. ISSN 1609-8498. https://doi.org/10.1163/157338408x406182.
- ↑ Munis, Shir Muhammad Mirab· Agahi, Muhammad Riza Mirab (1 Ιανουαρίου 1999). Firdaws al-iqbāl. BRILL. ISBN 978-90-04-49198-4.
- ↑ «Part Two: The Secret History of the Mongols Index», Index to the Secret History of the Mongols (De Gruyter Mouton): 175–344, 1972-12-31, https://doi.org/10.1515/9783112311790-003, ανακτήθηκε στις 2025-06-03
- ↑ Rührdanz, Karin (2016-01-01), «8 From the Mongols to the Timurids: Refinement and Attrition in Persian Painting», The Mongols' Middle East (BRILL): 172–192, ISBN 978-90-04-31199-2, https://doi.org/10.1163/9789004314726_010, ανακτήθηκε στις 2025-06-03
- 1 2 3 Beckwith, Christopher (16 Μαρτίου 2009). Empires of the Silk Road. Princeton University. ISBN 978-1400829941.
- ↑ Biran, Michal (2005). The Empire of the Qara Khitai in Eurasian History: Between China and the Islamic World. Cambridge University.
- 1 2 Bold, Bat-Ochir (2001). Mongolian nomadic society: a reconstruction of the "medieval" history of Mongolia. Routledge. ISBN 0700711589.
- ↑ Udhoke, Sukhpreet (19 Ιουνίου 2017). «Law of Yaasa under which Guru Arjan Sahib was martyred». LinkedIn.
- ↑ Vidakovic, Nenad (30 April 2015). «Early Mongols – the Ethno-Political History to the 13th Century». Migration and Ethnic Themes 31 (1): 65–114. doi:.
- ↑ Waley, Arthur (12 Ιανουαρίου 2008). The Secret History of the Mongols and Other Pieces. House of Stratus. ISBN 9780755116041.