Μετάβαση στο περιεχόμενο

Χέρμαν Ρόρσαχ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Χέρμαν Ρόρσαχ
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα		Hermann Rorschach (Γερμανικά)
Γέννηση8  Νοεμβρίου 1884
Ζυρίχη
Θάνατος2  Απριλίου 1922
Χεριζάου
Αιτία θανάτουπεριτονίτιδα
Συνθήκες θανάτουφυσικά αίτια
Τόπος ταφήςκοιμητήριο νορδουχαιμ
ΚατοικίαΣαφχάουζεν
Χώρα πολιτογράφησηςΕλβετία
ΘρησκείαΚαλβινιστής
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςελβετικά υψηλά γερμανικά
ΣπουδέςΠανεπιστήμιο Ζυρίχης
Πανεπιστήμιο της Βέρνης
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταψυχίατρος
ψυχαναλυτής
εθνολόγος
Επηρεάστηκε απόΌιγκεν Μπλόιλερ
Σίγκμουντ Φρόιντ
Οικογένεια
ΣύζυγοςOlga Rorschach
ΤέκναUlrich Wadim Rorschach
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα

Ο Χέρμαν Ρόρσαχ (Hermann Rorschach, προφέρεται: [ˈhɛrman ˈroːrʃaχ], 8 Νοεμβρίου 1884 – 2 Απριλίου 1922) ήταν Ελβετός ψυχίατρος και ψυχαναλυτής. Οι σπουδές του στην τέχνη βοήθησαν στην ανάπτυξη ενός συνόλου κηλίδων μελάνης που χρησιμοποιήθηκαν πειραματικά για τη μέτρηση διαφόρων ασυνείδητων τμημάτων της προσωπικότητας του ατόμου. Η μέθοδός του έχει γίνει γνωστή ως το τεστ Ρόρσαχ, επαναλήψεις του οποίου συνέχισαν να χρησιμοποιούνται με την πάροδο των ετών για να βοηθήσουν στην αναγνώριση διαταραχών προσωπικότητας, ψυχωτικών και νευρολογικών διαταραχών. Ο Ρόρσαχ συνέχισε να βελτιώνει το τεστ μέχρι τον πρόωρο θάνατό του σε ηλικία 37 ετών.[1][2]

Βιογραφία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νεανικά χρόνια

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ρόρσαχ γεννήθηκε στη Ζυρίχη της Ελβετίας και ήταν το μεγαλύτερο από τα τρία παιδιά του Ούλριχ και της Φιλιπίν Ρόρσαχ.[3] Είχε μία αδελφή, την Άννα, και έναν αδελφό, τον Πάουλ. Πέρασε τα παιδικά και νεανικά του χρόνια στο Σαφχάουζεν, στη βόρεια Ελβετία. Ήταν γνωστός στους συμμαθητές του και στην αδελφότητά του (Scaphusia Schaffhausen [de]) ως Klex, ή «κηλίδα μελανιού» από τότε που του άρεσε η κλεξογραφία, η δημιουργία φανταστικών «εικονών» από κηλίδες μελανιού.[4] Μέχρι την εποχή της νεότητας του Ρόρσαχ, η εξέταση της προβολικής σημασίας των κηλίδων μελάνης είχε ήδη κάποιο ιστορικό πλαίσιο. Για παράδειγμα, το 1857, ο Γερμανός γιατρός Γιουστίνους Κέρνερ είχε δημοσιεύσει ένα δημοφιλές βιβλίο ποιημάτων, καθένα από τα οποία ήταν εμπνευσμένο από μια τυχαία κηλίδα μελανιού. Έχει διατυπωθεί η εικασία ότι το βιβλίο ήταν γνωστό στον Ρόρσαχ.[5] Ο Γάλλος ψυχολόγος Αλφρέντ Μπινέ είχε επίσης πειραματιστεί με κηλίδες μελανιού ως τεστ δημιουργικότητας.[6]

Ο πατέρας του Ρόρσαχ, καθηγητής τέχνης, τον ενθάρρυνε να εκφράζεται δημιουργικά [7] μέσω της ζωγραφικής και του σχεδίου με συμβατικές εικόνες. Καθώς πλησίαζε η ώρα της αποφοίτησης του Ρόρσαχ από το λύκειο, δεν μπορούσε να αποφασίσει ανάμεσα σε μια καριέρα στην τέχνη και σε μια καριέρα στην επιστήμη. Έγραψε μια επιστολή στον Γερμανό βιολόγο Ερνστ Χέκελ ζητώντας τη συμβουλή του. Ένας σημαντικός παράγοντας που οδήγησε τον Ρόρσαχ να διαφοροποιηθεί από τον πατέρα του και να μην ασχοληθεί με την τέχνη ήταν ότι ο πατέρας του πέθανε ενώ προσπαθούσε ακόμα να αποφασίσει τι να σπουδάσει.[5]

Εκπαίδευση και σταδιοδρομία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Μια κηλίδα μελάνης που χρησιμοποιείται στο τέστ Ρόρσαχ

Ο Ρόρσαχ, στα πρώτα του χρόνια, φοίτησε στο Καντονικό Σχολείο του Σαφχάουζεν[8] στο Σαφχάουζεν της Ελβετίας. Ο Ρόρσαχ ήταν ένας λαμπρός μαθητής από την αρχή και συχνά έκανε μαθήματα σε άλλους μαθητές στο σχολείο του. Αφού ο Ερνστ Χέκελ πρότεινε μια καριέρα στις επιστήμες, ο Ρόρσαχ φοίτησε στην Ακαδημία του Νεσατέλ το 1904 σπουδάζοντας γεωλογία και βοτανική. Μετά από ένα μόνο εξάμηνο, μεταγράφηκε στο Πανεπιστήμιο της Ντιζόν για να παρακολουθήσει μαθήματα γαλλικών.[9] Την ίδια χρονιά εγγράφηκε στην ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου της Ζυρίχης.[4][2] Ενώ σπούδαζε, ο Ρόρσαχ άρχισε να μαθαίνει ρωσικά και το 1906, ενώ σπούδαζε στο Βερολίνο, ταξίδεψε στη Ρωσία για διακοπές.[5]

Τα ταξίδια αποτελούσαν μεγάλο μέρος της ζωής του μετά την ιατρική σχολή. Σε ένα ταξίδι στη Ντιζόν, στη Γαλλία, γνώρισε έναν άνθρωπο που του έμαθε για τη ρωσική κουλτούρα. Διχασμένος από την απόφαση να μείνει στην Ελβετία ή να μετακομίσει στη Ρωσία, τελικά ανέλαβε εργασία ως πρώτος βοηθός σε ένα ψυχιατρείο του Καντονιού. Ενώ εργαζόταν στο νοσοκομείο, ο Ρόρσαχ ολοκλήρωσε τη διδακτορική του διατριβή το 1912 υπό τον ψυχίατρο Όιγκεν Μπλόιλερ, ο οποίος είχε διδάξει τον Καρλ Γιουνγκ. Ο ενθουσιασμός στους διανοούμενους κύκλους για την ψυχανάλυση θύμιζε συνεχώς στον Ρόρσαχ τις κηλίδες μελάνης της παιδικής του ηλικίας. Αναρωτώμενος γιατί διαφορετικοί άνθρωποι συχνά έβλεπαν εντελώς διαφορετικά πράγματα στις ίδιες κηλίδες μελάνης, άρχισε, ενώ ήταν ακόμα φοιτητής ιατρικής, να δείχνει κηλίδες μελάνης σε μαθητές και να αναλύει τις αντιδράσεις τους.[5] Αυτή η διατριβή περιείχε την αφορμή για το πείραμά του με τις κηλίδες μελάνης.[2]

Όλο αυτό το διάστημα, ο Ρόρσαχ παρέμεινε γοητευμένος από τη ρωσική κουλτούρα. Το 1913, εξασφάλισε μια υποτροφία στη Ρωσία, όπου συνέχισε να μελετά σύγχρονες ψυχιατρικές μεθόδους.[4] Ο Ρόρσαχ πέρασε κάποιο χρονικό διάστημα στο χωριό Κριούκοβο έξω από τη Μόσχα και το 1914 επέστρεψε στην Ελβετία για να εργαστεί στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Βάλνταου στη Βέρνη, μέρος των Πανεπιστημιακών Ψυχιατρικών Υπηρεσιών Βέρνης.[2] Το 1915, ο Ρόρσαχ ανέλαβε τη θέση του βοηθού διευθυντή στο περιφερειακό ψυχιατρικό νοσοκομείο του Χεριζάου,[6] και το 1921 έγραψε το βιβλίο του Psychodiagnostik, το οποίο επρόκειτο να αποτελέσει τη βάση για το τεστ μελανιού.[2]

Προσωπική ζωή

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ρόρσαχ αποφοίτησε από την ιατρική στη Ζυρίχη το 1909 και ταυτόχρονα αρραβωνιάστηκε την Όλγα Στέμπελιν, μια γυναίκα από το Καζάν (στη σημερινή Ρωσία). Το ζευγάρι παντρεύτηκε το 1913 και έζησε στη Ρωσία μέχρι την επιστροφή τους στην Ελβετία, για το έργο του Ρόρσαχ, το 1915.[6] Απέκτησαν δύο παιδιά, μια κόρη, την Ελίζαμπεθ (που ονομαζόταν «Λίζα», 1917–2006) και έναν γιο, τον Ούλριχ Βάντιν (που ονομαζόταν «Βαντίμ», 1919–2010). Ούτε η Λίζα ούτε ο Βαντίμ απέκτησαν παιδιά.[10]

Ένα χρόνο μετά τη συγγραφή του βιβλίου «Psychodiagnostik», ο Ρόρσαχ πέθανε από περιτονίτιδα, πιθανώς λόγω ρήξης σκωληκοειδούς απόφυσης.[11] Ήταν ακόμη αναπληρωτής διευθυντής του Νοσοκομείου Χέρισαου όταν πέθανε, σε ηλικία 37 ετών, στις 2 Απριλίου 1922.[12][13]

Κληροδότημα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 2001, το τεστ μελανιού επικρίθηκε ως ψευδοεπιστήμη και η χρήση του χαρακτηρίστηκε αμφιλεγόμενη από το Scientific American, καθώς διαφορετικοί ψυχολόγοι άντλησαν διαφορετικά ευρήματα από τα ίδια δεδομένα, υποδηλώνοντας ότι τα αποτελέσματά τους ήταν υποκειμενικά παρά αντικειμενικά.[14] Το 2013 και το 2015 δημοσιεύθηκαν δύο συστηματικές ανασκοπήσεις και μετα-αναλύσεις που οδήγησαν στην άρση της κριτικής ως ψευδοεπιστήμης.[15][16] Τον Νοέμβριο του 2013, η Google γιόρτασε την 129η επέτειο από τη γέννηση του Ρόρσαχ με ένα Google Doodle που παρουσίαζε μια ερμηνεία του τεστ μελανιού του.[17][18]

Το εξώφυλλο του βιβλίου «Τα Βασικά Στοιχεία της Ψυχανάλυσης » του Σίγκμουντ Φρόιντ, που εκδόθηκε στη σειρά «Vintage Freud» από τις εκδόσεις Vintage Books το 2005, παρουσιάζει έργα τέχνης του Μάικλ Σάλου βασισμένα σε μια κηλίδα μελάνης Ρόρσαχ.[19]

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ Huffman, K. (2008), Psychology in Action, John Wiley & Sons, 9th Edition, (ISBN 0-470-37911-1)
  2. 1 2 3 4 5 Schwarz, W (1996). «Hermann Rorschach, MD: His life and work». Rorschachiana 21 (1): 6–17. doi:10.1027/1192-5604.21.1.6.
  3. ↑ Exner, επιμ. (2013). History and Directory: Society for Personality Assessment Fiftieth Anniversary. Routledge. σελ. 65. ISBN 978-0805805697. Ανακτήθηκε στις 16 Ιανουαρίου 2015.
  4. 1 2 3 Searls, Damion (2017). The Inkblots: Hermann Rorschach, His Iconic Test, and the Power of Seeing. New York: Crown. ISBN 978-080-4-1365-49.
  5. 1 2 3 4 Pichot, Pierre (1984). «Centenary of the Birth of Hermann Rorschach». Journal of Personality Assessment 48 (6): 591–596. doi:10.1207/s15327752jpa4806_3. PMID 6394738. https://archive.org/details/sim_journal-of-personality-assessment_1984-12_48_6/page/591.
  6. 1 2 3 «Higher Education Support | McGraw Hill Higher Education». McGraw Hill.
  7. ↑ «Hermann Roschach.Biography». Biography.com. Ανακτήθηκε στις 8 Νοεμβρίου 2013.
  8. ↑ «Herrmann Rorschach». Stadtarchiv Schaffhausen (στα Γερμανικά).
  9. ↑ «Hermann Rorschach - Biography, Facts and Pictures».
  10. ↑ Searls, Damion (2017), The Inkblots: Hermann Rorschach, His Iconic Test, and the Power of Seeing, New York: Crown, σελ. 318, ISBN 978-080-4-1365-49
  11. ↑ «A blot on the scientific landscape». SwissInfo.ch. 11 Ιανουαρίου 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Νοεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουλίου 2009.
  12. ↑ «Hermann Rorschach | Swiss psychiatrist». Encyclopedia Britannica.
  13. ↑ Paul, Annie Murphy (15 Ιουνίου 2010). The Cult of Personality Testing: How Personality Tests Are Leading Us to Miseducate Our Children, Mismanage Our Companies, and Misunderstand Ourselves. Simon & Schuster. σελ. 24. ISBN 978-0743280723.
  14. ↑ Scott O. Lilienfeld, James M. Wood and Howard N. Garb: What's wrong with this picture? Σφάλμα στο πρότυπο webarchive: Ελέγξτε την τιμή |url=. Empty. Scientific American, May 2001
  15. ↑ Mihura, Joni L.; Meyer, Gregory J.; Dumitrascu, Nicolae; Bombel, George (2013). «The validity of individual Rorschach variables: Systematic reviews and meta-analyses of the comprehensive system». Psychological Bulletin 139 (3): 548–605. doi:10.1037/a0029406. PMID 22925137. https://archive.org/details/sim_psychological-bulletin_2013-05_139_3/page/548.
  16. ↑ Mihura, Joni L.; Meyer, Gregory J.; Bombel, George; Dumitrascu, Nicolae (2015). «Standards, accuracy, and questions of bias in Rorschach meta-analyses: Reply to Wood, Garb, Nezworski, Lilienfeld, and Duke (2015)». Psychological Bulletin 141 (1): 250–260. doi:10.1037/a0038445. PMID 25581288. https://archive.org/details/sim_psychological-bulletin_psychological-bulletin_2015-01_141_1/page/250.
  17. ↑ «Hermann Rorschach Google doodle asks users to interpret inkblot test». theguardian.com. 8 Νοεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 9 Δεκεμβρίου 2013.
  18. ↑ «Inkblot Doodle on Google marks Hermann Rorschach's Birthday». Biharprabha News. Ανακτήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 2013.
  19. ↑ Freud, Sigmund (2005). The Essentials of Psycho-analysis. Vintage. ISBN 9780099483649.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Χέρμαν_Ρόρσαχ&oldid=11713280"