Φόρουμ Μποάριουμ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Φόρουμ Μποάριουμ
Είδος πλατεία και forum venalium
Γεωγραφικές Συντεταγμένες 41°53′20″N 12°28′52″E
Χώρα Ιταλία

HΑγορά των Βοοειδών, λατιν. Forum Boarium, ιταλ. Foro Boario, ήταν στην αρχαία Ρώμη η εμπορική αγορά (forum venalium) για τα ζώα, εκτός των χοίρων, που πωλούντο στο Φόρουμ Σουάριουμ. Βρισκόταν σε ένα επίπεδο τμήμα γης, που βόρεια είχε τον Καπιτωλίνο λόφο, δυτικά τον Τίβερι, νότια τον Αβεντίνο λόφο και ανατολικά τον Παλατίνο λόφο. Βρισκόταν στη θέση των αρχικών αποβαθρών του λιμανιού στον Τίβερι (portus Tiberinus) και έτσι η Αγορά είχε έντονη εμπορική δραστηριότητα. Στη Νέα Ρώμη φτιάχτηκε η Αγορά του Βοός (Forum Bovis).

Το Φόρουμ Μποάριουμ ήταν το σημείο, όπου έγιναν οι πρώτοι αγώνες μονομάχων το 264 πΧ, ως μέρος μίας αριστοκρατικής τελετής κηδείας, ως προσφορά (munus) για τον τεθνεώτα. Ο Μάρκος και ο Δέκιμος Ιούνιος Βρούτος Σκαέβα όρισαν τη μονομαχία, με τρία ζεύγη μονομάχων, προς τιμήν του αποβιώσαντος πατέρα τους.

Η περιοχή ήταν θρησκευτικό κέντρο, καθώς εκεί ήταν ο κυκλικός Ναός του Ηρακλή Νικηφόρου, ο ψευδοπερίπτερος Ναός του Πορτούνους και ο ογκώδης Μέγας Βωμός του Ηρακλή του 6ου ή 5ου αι. πΧ.

Αριστερά ο ναός του Πορτούνους, πιο πίσω δεξιά ο κυκλικός Ναός του Ηρακλή Νικηφόρου και στο βάθος η Σάντα Μαρία ιν Κοσμεντίν, μάλλον επάνω στον Μεγάλο Βωμό του Ηρακλή.

Διάταξη του χώρου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η περιοχή βρίσκεται ανατολικά του Τίβερι, στο ύψος της γέφυρας πόντε Παλατίνο. Βόρεια είναι ο ναός του Ηρακλή Νικηφόρου, στη μέση ο κυκλικός Ναός του Πορτούνους (της ανδρικής τύχης) και νότια η εκκλησία Σάντα Μαρία ιν Κοσμεντίν, στην κρύπτη της οποίας μία βάση από τόφφο θεωρείται ο Μεγάλος Βωμός του Ηρακλή. Η εκκλησία είναι γνωστή από τον νάρθηκά της με το Στόμα της Αλήθειας. Μπροστά από την εκκλησία υπάρχει το αναβρυτήριο των Τριτόνων. Ανατολικά βρίσκεται η Αψίδα του Ιανού, η μόνη τετράγωνη, τεσσάρων προσόψεων αψίδα. Νοτιοανατολικά είναι ο Μέγας Ιππόδρομος.

Αρχιτεκτονική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο κυκλικός ναός του Ηρακλή Νικηφόρου.

Ο ναός του Ηρακλή Νικηφόρου ή Ηρακλή Ελαιουργού (προστάτη του εμπορίου του ελαιολάδου) είναι κυκλικό, περίστυλο κτήριο, που χρονολογείται τον 2ο αι. πΧ. Περιλαμβάνει μία κιονοστοιχία κορινθιακών κιόνων σε ομόκεντρη διάταξη γύρω από έναν κυκλικό σηκό. Η βάση είναι από τόφφο. Η κίονες συγκρατούσαν θριγκό και στέγη, που δεν υπάρχουν πια. Είναι ο πιο πρώιμος από τους σωζόμενους μαρμάρινους ναούς της Ρώμης. Λόγω του κυκλικού του σχήματος, πιστευόταν για αιώνες εσφαλμένα, ότι είναι ναός της Εστίας.

Ο ναός του Πορτούνους είναι κτίσμα του 100-80 πΧ. Έχει 4 Χ 7 ιονικούς κίονες με πρόναο 4 Χ 2 κίονες, ενώ οι υπόλοιποι είναι ημικίονες, που εφάπτονται στους τοίχους, δηλ. ο ναός είναι ψευδοπερίπτερος. Υπάρχει μία σκάλα για την άνοδο στον ναό. Το υλικό της κατασκευής είναι τόφφος και τραβερτίνης, με γύψινες τις επιφάνειες. Από την Αναγέννηση ο ναός είναι γνωστός και ως ναός της Ανδρικής Τύχης (Fortuna Virilis). Είναι από τους πιο καλά διατηρημένους ναούς της αρχαιότητας.

Οι πηγές ισχυρίζονται, ότι στον χώρο εδώ της Αγοράς τοποθετήθηκε ένα άγαλμα του Μύρωνα, το οποίο ελήφθη ως λάφυρο από την Αίγινα. Η πηγές λένε, ότι το γλυπτό ήταν ένας ταύρος, αλλά ίσως ήταν ένα σύμπλεγμα του Θησέα που νικά τον Μινώταυρο, θέμα ταιριαστό με την Αγορά των Βοοειδών.

Τον 5ο αι. η περιοχή γέμισε με καταστήματα· οι δύο ναοί μετατράπηκαν σε Χριστιανικές εκκλησίες, έτσι σώθηκαν. Κοντά στον ναό του Ηρακλή υπάρχει το αναβρυτήριο των Τριτόνων και στην απέναντι μεριά της οδού είναι η εκκλησία της Σάντα Μαρία ιν Κοσμεντίν, που στον νάρθηκά της έχει ένα γλυπτό πρόσωπο με το Στόμα της Αλήθειας.

Αποκατάσταση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στα τέλη της δεκαετίας του 1960 η "Ειδική Επιμελητεία για την Αρχαιολογική Κληρονομιά της Ρώμης" συνεργάστηκε με το "Ταμείο Παγκόσμιων Μνημείων" για τη συντήρηση των ναών και της Αγοράς. Το σχέδιο περιέλαβε έναν νέο σχεδιασμό του περιβάλλοντος χώρου. Πάντως η Αψίδα του Ιανού δεν έχει ακόμη αποκατασταθεί.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • New Guide of Rome, Naples and Their Environs, by Mariano Vasi, Antonio Nibby, page 115.
  • "Forum Boarium Guide". Retrieved 23 February 2016.

Πινακοθήκη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Forum Boarium της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).