Φρανσουά Ραμπελαί

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Φρανσουά Ραμπελαί
Francois Rabelais - Portrait.jpg
Γέννηση
Σινόν
Θάνατος
Παρίσι
Ψευδώνυμο Alcofribas Nasier και Seraphin Calobarsy
Υπηκοότητα / Χώρα πολιτογράφησης Γαλλία
Σπουδές Πανεπιστήμιο του Μονπελιέ
Ιδιότητα συγγραφέας, ιατρός, μοναχός και μυθιστοριογράφος
Σύζυγος δεν ισχύει
Γονείς Αντουάν Ραμπελαί
Commons page Πολυμέσα

Ο Φρανσουά Ραμπελαί (François Rabelais, 1483 ή 1494 - 9 Απριλίου 1553) ήταν Γάλλος γιατρός και συγγραφέας της Αναγέννησης, γνωστός για τα μυθιστορήματα του (που ο ίδιος χαρακτήριζε ως «χρονικά») που περιγράφουν τις περιπέτειες του Πανταγκρυέλ, ενός γίγαντα πρίγκιπα που κατοικεί στην χώρα της Ουτοπίας. Θεωρείται από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της Γαλλικής Αναγγένησης.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννημένος πιθανότατα το 1484, στη Σινόν, γιος ενός εύπορου νομικού, του Αντουάν Ραμπελαί, ο Φρανσουά Ραμπελαί ξεκίνησε τις σπουδές του στη Νομική και έγινε δεκτός ως δόκιμος μοναχός στο Τάγμα των Φραγκισκανών. Το ενδιαφέρον του για την κλασική αρχαιότητα, καθώς και η «εξαιρετική γνώση»[1] των αρχαίων ελληνικών και των λατινικών, του επέτρεψαν να μελετήσει μια σειρά αρχαίων κειμένων, η επιρροή των οποίων είναι φανερή στο σύνολο του έργου του, αλλά και να αλληλογραφήσει με μερικές από τις πιο σημαντικές προσωπικότητες της εποχής, όπως τον ανθρωπιστή Γκιγιόμ Μπουντέ. Το 1524 ή το 1525, γίνεται δεκτός στο Τάγμα των Βενεδικτίνων, το οποίο έχει τη φήμη του πιο «ελεύθερου» τάγματος, που ενθαρρύνει την πνευματική εργασία και την ενασχόληση με τους κλασικούς[2]. Λίγα χρόνια αργότερα, εγκαταλείπει το τάγμα, προκειμένου να ολοκληρώσει τις σπουδές του στη φημισμένη Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Μονπελιέ. Παίρνει το πτυχίο του το 1530, έπειτα από μόλις μερικές εβδομάδες εντατικής φοίτησης[3] και εργάζεται ως γιατρός στο νοσοκομείο Pont-du-Rhône στη Λυών. Εκεί εκδίδεται το 1532, το βιβλίο Πανταγκρυέλ (γαλλικός τίτλος: Pantagruel) και γνωρίζει μεγάλη επιτυχία. Θα ακολουθήσουν άλλα τέσσερα βιβλία που περιγράφουν τις περιπέτειες του Πανταγκρυέλ και της παρέας του, καθώς και τη ζωή του πατέρα του Πανταγκρυέλ, Γαργαντούα. Η πατρότητα του πέμπτου βιβλίου, που εμφανίζεται το 1564, εννέα χρόνια μετά το θάνατο του Ραμπελαί, θα αμφισβητηθεί έντονα.

Τα πέντε βιβλία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Pantagruel[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ολόκληρος ο τίτλος: Les horribles et épouvantables faits et prouesses du très renommé Pantagruel... (Πανταγκρυέλ. Τα φοβερά και τρομερά κατορθώματα κι ανδραγαθήματα του περίφημου Πανταγκρυέλ...).

Το πρώτο βιβλίο των περιπετειών του γίγαντα Πανταγκρυέλ και του φίλου του, του Πανούργου (Panurge), εκδίδεται με το ψευδώνυμο Alcofribas Nasier (αναγραμματισμός του ονόματος του Ραμπελαί) το 1932 στη Λυών[4], και φαινομενικά αποτελεί μια παρωδία των ιπποτικών μυθιστορημάτων της εποχής. Ουσιαστικά, προσφέρει μία έντονα κριτική ματιά στο είδος του ιπποτικού μυθιστορήματος και στην λογοτεχνία, γενικότερα, και αποτελεί ένα μανιφέστο γεμάτο με τις ιδέες του Ανθρωπισμού και της Αναγέννησης, με έντονες επιρροές από την αρχαία γραμματεία (ιδίως από τον Λουκιανό).

Gargantua[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ολόκληρος ο τίτλος: La vie très horrifique du grand Gargantua, père de Pantagruel...Livre plein de Pantagruélisme (Η φρικιαστική ζωή του μεγάλου Γαργαντούα, πατέρα του Πανταγκρυέλ...Βιβλίο γεμάτο Πανταγκρυελισμό).

Το δεύτερο βιβλίο των χρονικών του Ραμπελαί εκδίδεται το 1534 και περιγράφει τη ζωή του πατέρα του Πανταγκρυέλ, του πανίσχυρου Γαργαντούα, βασιλιά της Ουτοπίας, ακολουθεί τη ζωή του ήρωα με έναν τρόπο παρόμοιο με τον Πανταγκρυέλ, περιγράφοντας τη γέννηση, την εκπαίδευση και τα ταξίδια του Γαργαντούα. Πρόκειται για ένα μοντέλο πολύ συχνό στα ιπποτικά μυθιστορήματα της εποχής, το οποίο ο Ραμπελαί χρησιμοποιεί για λόγους κριτικής και παρωδίας. Μεταφράστηκε στα Ελληνικά από τον Σπύρο Σκιαδαρέση (αποσπάσματα - "COLLECTION d’ INSTITUTE FRANÇAIS d’ ATHENES", 1950) και από τον Φίλιππο Δρακονταειδή ("Πατάκης", 1988).

Le Tiers Livre[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ολόκληρος ο τίτλος: Tiers Livre des faits et dits Héroïques du noble Pantagruel... (Τρίτο βιβλίο των ηρωικών έργων και λόγων του ευγενούς Πανταγκρυέλ...).

Το "Τρίτο βιβλίο" των περιπετειών του Πανταγκρυέλ, του Γαργαντούα και των φίλων τους, είναι το πρώτο από τα χρονικά που εκδίδεται με το πραγματικό όνομα του Φρανσουά Ραμπελαί το 1546, υπό βασιλική προστασία (privilège du roi), την οποία ζήτησε ο Ραμπελαί για να προστατεύσει το βιβλίο του από τις επιθέσεις που δεχόταν και, ιδίως, από τη λογοκρισία της Σορβόννης[5]. Διαφέρει ριζικά από τα δύο πρώτα, τόσο σε μορφή όσο και σε περιεχόμενο, καθώς δεν πρόκειται για την περιγραφή ενός ταξιδιού του ήρωα, αλλά των προσπαθειών του Πανούργου να παντρευτεί. Η διαλογική μορφή του κειμένου, που ανακαλεί τους πλατωνικούς διαλόγους, θέτει υπό αμφισβήτηση την παραδοσιακή μορφή των μυθιστορημάτων και αποτελεί μία κριτική του Ραμπελαί.

Le Quart Livre[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ολόκληρος ο τίτλος: Le Quart Livre des faits et dits Héroïques du noble Pantagruel (Το τέταρτο βιβλίο των ηρωικών έργων και λόγων του ευγενούς Πανταγκρυέλ).

Το "Τέταρτο βιβλίο" των περιπετειών του Πανταγκρυέλ, του Γαργαντούα και των φίλων τους, εκδίδεται το 1552 και περιγράφει τη συνέχεια των προσπαθειών του Πανούργου να μάθει αν πρέπει να παντρευτεί, η οποία οδηγεί τους ήρωες σ'ένα μεγάλο ταξίδι στις πηγές της γνώσης. Στο βιβλίο περιγράφονται μερικά από τα πιο γνωστά επεισόδια των χρονικών του Ραμπελαί, όπως «τα πρόβατα του Πανούργου»[1].

Le Cinquième Livre[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πατρότητα του "Πέμπτου βιβλίου", που εμφανίζεται εννέα χρόνια μετά το θάνατο του Ραμπελαί, έχει αμφισβητηθεί έντονα από τους ερευνητές, με την πιο σύγχρονη άποψη να κάνει λόγο για μια «διαχείριση» σημειώσεων ή ανολοκλήρωτου έργου του Ραμπελαί, από διορθωτές[6].

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
  1. Screech, Michael (1992). Rabelais. Paris: Gallimard, σελ. 31. 
  2. Lestringant, Rieu, Tarrête (2000). Littérature française du XVIe siècle. Paris: PUF, σελ. 89. 
  3. Screech, Michael (1992). Rabelais. Paris: Gallimard, σελ. 37. 
  4. Lestringant, Rieu, Tarrête (2000). Littérature française du XVIe siècle. Paris: PUF, σελ. 92. 
  5. Screech, Michael (1992). Rabelais. Paris: Gallimard, σελ. 278. 
  6. Lestringant, Rieu, Tarrête (2000). Littérature française du XVIe siècle. Paris: PUF, σελ. 91.