Φραντσέσκο Α΄ Γκαττιλούζι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Φραγκίσκος Γατελούζος Α΄)
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Φραντσέσκο Α'
άρχων Λέσβου
Περίοδος
εξουσίας
1355 - 1384
Προκάτοχος Ιωάννης Ε΄ Παλαιολόγος
Διάδοχος Φραντσέσκο Β΄ Γκαττιλούζι
Σύζυγος Μαρία Παλαιολογίνα
Επίγονοι Φραντσέσκο Β΄ Γκαττιλούζι
Οίκος Οίκος των Γκαττιλούζι
Γέννηση 1325
Θάνατος 1384

Ο Φραντσέσκο A΄ Γκαττιλούζι (ιταλ. Francesco I Gattilusio 1330-1384), εξελληνισμένα Φραγκίσκος Α΄ Γατελούζος, ήταν γόνος ευγενούς οικογένειας της Γένοβας, αξιωματούχος του γενοβέζικου ναυτικού. Επειδή το οικόσημό του περιλαμβάνει τον αετό των Ντόρια, η μητέρα του θα ήταν της οικογένειας αυτής. Υπήρξε άρχοντας (χωροδεσπότης) της Λέσβου (1355-1384), ιδρυτής του ηγεμονικού Οίκου των Γκαττελούζι και γαμπρός επ' αδελφή του Ρωμαίου αυτοκράτορα Ιωάννη Ε΄ του Παλαιολόγου.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με άγνωστο το έτος γέννησης (περίπου 1320-1330) αναφέρεται ως γόνος ενός ευγενούς Γενοβέζου (Οίκος των Γκαττιλούζι). Στοιχεία για την παιδική του ζωή δεν υπάρχουν. Όταν μεγάλωσε, επωφελούμενος των μεγάλων προνομίων που δίδονταν στους Γενουάτες σε ναυτικές δραστηριότητες, ακολούθησε το ναυτικό επάγγελμα και γρήγορα εξελίχθηκε σε μισθοφόρο κουρσάρο διοικώντας μικρή μοίρα πολεμικών πλοίων στο Αιγαίο Πέλαγος. Το 1354 καταπλέοντας στην Τένεδο με δύο γαλέρες τάχθηκε στην υπηρεσία του εκεί ευρισκόμενου έκπτωτου αυτοκράτορα Ιωάννη Ε΄ Παλαιολόγου, τον οποίο και βοήθησε να εισβάλει στην Κωνσταντινούπολη και να εκθρονίσει τον Ιωάννη ΣΤ΄ Καντακουζηνό, καθώς και τον γιο του τελευταίου Ματθαίο, και να αναλάβει αυτοκράτορας. Σε ανταμοιβή της επικουρίας του αυτής ο αυτοκράτορας πλέον Ιωάννης Ε΄ Παλαιολόγος τού έδωσε ως κληρονομική ηγεμονία τη νήσο Λέσβο και έγινε άρχοντας της Μυτιλήνης στις 17 Ιουνίου 1355. Το 1357 περίπου νυμφεύθηκε την αδελφή του αυτοκράτορα, Μαρία Παλαιολογίνα.

Ως άρχοντας και ηγεμόνας της Λέσβου φέρεται να διοίκησε τη νήσο με πολιτική σύνεση προβαίνοντας σε διάφορα έργα μεταξύ των οποίων και την γενική ανακαίνιση του φρουρίου σύμφωνα με σωζόμενη επιγραφή. Παρέμεινε δε ένας από τους σημαντικότερους συμβούλους του αυτοκράτορα, τον οποίο και είχε συνοδεύσει στη Δύση σε μια απόπειρα επανένωσης των Εκκλησιών το 1369.

O Φραντσέσκο Α΄ απεβίωσε το 1384, από το μεγάλο σεισμό στη Μυτιλήνη, μαζί με τη σύζυγό του και τα παιδιά του Αντρόνικο και Ντομένικο. Επέζησε μόνο ο τρίτος γιος, που τον διαδέχθηκε με το όνομα Φραντσέσκο Β΄ Γκαττιλούζι.

Γενεαλογία Γκαττιλούζι, ηγεμόνων Λέσβου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

 
 
 
 
 
 
 
 
 
Φραντσέσκο Α' Γκαττιλούζι
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Φραντσέσκο Β΄ Γκαττιλούζι
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Τζάκοπο Γκαττιλούζι
 
Ντορίνο Α' Γκαττιλούζι
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ντομένικο Γκαττιλούζι
 
Νικολό Γκαττιλούζι

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, τ.ΙΔ΄, σ. 101
  • Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου, τ.10ος, σ. 494