Μετάβαση στο περιεχόμενο

Φοίνιξ (Αριζόνα)

Επεξεργασία συνδέσμων
Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Συντεταγμένες: 33°26′54″N 112°4′26″W / 33.44833°N 112.07389°W / 33.44833; -112.07389

Φοίνιξ
Phoenix

Σημαία
Παρωνύμιο: Valley of the Sun
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Φοίνιξ
33°26′54″N 112°4′26″W
ΧώραΗνωμένες Πολιτείες
Διοικητική υπαγωγήκομητεία της Μαρικόπα
Γεωγραφική υπαγωγήSalt River Valley
Ίδρυση1868
Διοίκηση
 • Mayor of PhoenixKate Gallego (από 2019)
 • Μέλος του/τηςGovAI Coalition
Έκταση1.341,477468 km²
Υψόμετρο1.086 πόδι και 331 μέτρα
Πληθυσμός1.608.139
Ταχ. κωδ.85001, 85002, 85003, 85004, 85005, 85006, 85007, 85008, 85009, 85010, 85011, 85012, 85013, 85014, 85015, 85016, 85017, 85018, 85019, 85020, 85021, 85022, 85023, 85024, 85026, 85027, 85028, 85029, 85030, 85031, 85032, 85033, 85034, 85035, 85036, 85037, 85038, 85040, 85041, 85042, 85043, 85044, 85045, 85046, 85048, 85050, 85051, 85053, 85054, 85060, 85061, 85062, 85063, 85064, 85066, 85067, 85068, 85069, 85070, 85071, 85072, 85074, 85076, 85078, 85079, 85080, 85082, 85083, 85085 και 85086
Τηλ. κωδ.623, 480, 602 και 520
Ζώνη ώραςUTC−07:00
Ορεινή ζώνη ώρας
ΙστότοποςΕπίσημος ιστότοπος
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα (π • σ • ε )
Για άλλες χρήσεις, δείτε: Φοίνικας.

Το Φοίνιξ (αγγλικά: Phoenix‎‎, Ναβάχο: Hoodzo), είναι η πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη της αμερικανικής πολιτείας Αριζόνα, καθώς και η πέμπτη μεγαλύτερη πόλη στις Ηνωμένες Πολιτείες βάσει του απογραφικού πληθυσμού του 2020. Η πόλη βρίσκεται στην κοιλάδα του ποταμού Σολτ, στο νότιο-κεντρικό τμήμα της Αριζόνα, σε υψόμετρο περίπου 340 μέτρων, στα βορειοανατολικά άκρα της ερήμου Σονόρα.[1] Ο πληθυσμός της πόλης ανέρχεται σε 1.608.139 κατοίκους (απογραφή 2020), ενώ η ευρύτερη μητροπολιτική περιοχή του Φοίνιξ, γνωστή ως «Κοιλάδα του Ήλιου» (Valley of the Sun), αριθμεί περίπου 5,19 εκατομμύρια κατοίκους, καθιστώντας την δέκατη πιο πυκνοκατοικημένη μητροπολιτική περιοχή των ΗΠΑ.

Το Φοίνιξ είναι επίσης έδρα της κομητείας Μαρικόπα. Είναι η μεγαλύτερη πόλη σε έκταση στην Αριζόνα και η 11η μεγαλύτερη των ΗΠΑ, με συνολική επιφάνεια περίπου 1.341 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Η πόλη δεν εφαρμόζει θερινή ώρα, όπως συμβαίνει με το μεγαλύτερο μέρος της Αριζόνα.

Ιστορία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προϊστορική περίοδος και ίδρυση

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η περιοχή του σημερινού Φοίνιξ κατοικήθηκε για περισσότερα από χίλια χρόνια από τον λαό των Χοχοκάμ, οι οποίοι κατασκεύασαν ένα εκτεταμένο δίκτυο αρδευτικών καναλιών συνολικού μήκους περίπου 220 χιλιομέτρων, καθιστώντας καλλιεργήσιμες τις ξηρές εκτάσεις της κοιλάδας. Οι Χοχοκάμ εγκατέλειψαν τελικά την περιοχή μετά από παρατεταμένες ξηρασίες και πλημμύρες.[2]

Το 1867, ο βετεράνος του Αμερικανικού Εμφυλίου Πολέμου Τζακ Σουίλιγκ (Jack Swilling), κατά τη διάρκεια εκδρομής στην περιοχή, παρατήρησε τα αρχαία κανάλια των Χοχοκάμ. Αντιλαμβανόμενος τις αγροτικές δυνατότητες της γης, ίδρυσε τη μικρή αγροτική κοινότητα που αποτέλεσε τον πυρήνα της σημερινής πόλης. Η πόλη πήρε το όνομα «Φοίνιξ» από τον πρώτο έποικο Νταρελ Ντάπα, ο οποίος προέβλεψε ότι μια μεγάλη πόλη θα γεννιόταν από τα ερείπια του αρχαίου πολιτισμού, όπως ο μυθικός Φοίνικας αναγεννάται από τις στάχτες του.[3]

Ανάπτυξη

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Φοίνιξ ενσωματώθηκε επίσημα ως πόλη το 1881 και ανακηρύχθηκε πρωτεύουσα της Αριζόνα το 1889. Με την κατασκευή του φράγματος Theodore Roosevelt το 1911, εξασφαλίστηκε η υδροδότηση της περιοχής και τέθηκε υπό έλεγχο ο επικίνδυνος ποταμός Salt. Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η οικονομία της πόλης μετασχηματίστηκε με τη λειτουργία τριών αεροπορικών βάσεων (Luke Field, Williams Field και Falcon Field), γεγονός που προσέλκυσε στρατιωτικές οικογένειες και μετέτρεψε σταδιακά το Φοίνιξ σε βιομηχανικό κέντρο.[4] Το 1948, η Motorola επέλεξε το Φοίνιξ ως έδρα του νέου κέντρου έρευνας και ανάπτυξής της στον τομέα των στρατιωτικών ηλεκτρονικών, σηματοδοτώντας την είσοδο της υψηλής τεχνολογίας στην οικονομία της πόλης.

Γεωγραφία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Φοίνιξ βρίσκεται στις συντεταγμένες 33°27′ Β, 112°4′ Δ, στην κοιλάδα του ποταμού Σολτ, στα βορειοανατολικά άκρα της ερήμου Σονόρα. Η τοπογραφία της πόλης είναι γενικά επίπεδη, γεγονός που επέτρεψε τη διαμόρφωση ενός κανονικού πλέγματος δρόμων με ευρείες λεωφόρους. Μέσα και γύρω από την πόλη υψώνονται χαρακτηριστικοί βραχώδεις λόφοι και ηφαιστειογενή βουνά, όπως το όρος Κάμπελμπακ (790 μ.), η κορυφή Πίστουα και το όρος Σάουθ. Ο ποταμός Σολτ διαρρέει τη πόλη από ανατολή προς δύση, ωστόσο η κοίτη του είναι συχνά ξηρή λόγω των αρδευτικών εκτροπών.[5]

Στη μητροπολιτική περιοχή του Φοίνιξ περιλαμβάνονται παρακείμενες πόλεις όπως η Μέσα, η Σκόττσντεϊλ, η Γκλέντεϊλ, η Τεμπί και η Τσάντλερ.

Κλίμα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Φοίνιξ έχει υποτροπικό ερημικό κλίμα (ταξινόμηση Köppen: BWh), τυπικό της ερήμου Σονόρα. Τα καλοκαίρια είναι εξαιρετικά θερμά, με μέση μέγιστη θερμοκρασία Ιουλίου περίπου 41°C, ενώ οι νύχτες παραμένουν ζεστές (κατά μέσο όρο 27°C). Οι χειμώνες είναι ήπιοι, με μέση μέγιστη θερμοκρασία Ιανουαρίου περίπου 18-19°C. Η μέση ετήσια βροχόπτωση είναι μόλις 183 χιλιοστά.[6] Το Φοίνιξ είναι η μεγαλύτερη αμερικανική πόλη που δέχεται ηλιοφάνεια κατά το 85% των ωρών ημέρας, περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη μεγάλη μητροπολιτική περιοχή των ΗΠΑ.[7]

Οικονομία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η οικονομία του Φοίνιξ στηρίχθηκε ιστορικά στους «5 C» (Five C's): χαλκός (copper), βοοειδή (cattle), κλίμα (climate), βαμβάκι (cotton) και εσπεριδοειδή (citrus). Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η οικονομία διαφοροποιήθηκε σημαντικά. Σήμερα, οι κλάδοι της τεχνολογίας και των υπηρεσιών αντιπροσωπεύουν περίπου το 77% της συνολικής απασχόλησης στην περιοχή. Σημαντικοί τομείς περιλαμβάνουν την αεροδιαστημική και αμυντική βιομηχανία, τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, τη δομική κατασκευή, την υγειονομική περίθαλψη και τον τουρισμό. Το Φοίνιξ λειτουργεί ως χρηματοπιστωτικός, επικοινωνιακός και μεταφορικός κόμβος για ολόκληρη την περιοχή των Δυτικών Βουνών (Mountain West).[8]

Το 2023, η μητροπολιτική περιοχή δέχτηκε περίπου 46,7 εκατομμύρια επισκέπτες, με συνολικό οικονομικό αντίκτυπο που υπερέβη τα 23 δισεκατομμύρια δολάρια.[9]

Αθλητισμός

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Φοίνιξ είναι μία από τις 13 μητροπολιτικές περιοχές των ΗΠΑ που διαθέτουν επαγγελματικές ομάδες και στα τέσσερα μεγάλα αθλητικά πρωταθλήματα (MLB, NBA, NFL, NHL).[10] Οι κύριες επαγγελματικές ομάδες είναι:

Η πόλη έχει φιλοξενήσει τέσσερα Super Bowl και αρκετές διοργανώσεις Final Four. Επίσης φιλοξενεί κάθε χρόνο το WM Phoenix Open, τη διοργάνωση PGA Tour με τη μεγαλύτερη προσέλευση θεατών παγκοσμίως, καθώς και την προετοιμασία εαρινής προπόνησης 15 ομάδων MLB (Cactus League).[11]

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ «Phoenix – Arizona, Population, Map, & Points of Interest». Britannica (στα Αγγλικά).
  2. ↑ «Phoenix, Arizona». New World Encyclopedia (στα Αγγλικά).
  3. ↑ «Phoenix Facts». visitphoenix.com (στα Αγγλικά).
  4. ↑ «Phoenix, Arizona». Advisory Council on Historic Preservation (στα Αγγλικά).
  5. ↑ «Phoenix – Geography and Climate» (στα Αγγλικά).
  6. ↑ «Arizona – Desert, Arid, Heat». Britannica (στα Αγγλικά).
  7. ↑ «Phoenix Facts». visitphoenix.com (στα Αγγλικά).
  8. ↑ «Phoenix – Arizona». Britannica (στα Αγγλικά).
  9. ↑ «Phoenix Facts». visitphoenix.com (στα Αγγλικά).
  10. ↑ «Watch world-class sporting events». Arizona State University (στα Αγγλικά).
  11. ↑ «Phoenix Sports Teams». visitphoenix.com (στα Αγγλικά).

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Φοίνιξ_(Αριζόνα)&oldid=11627306"