Φερδινάνδος Α΄ της Βουλγαρίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Φερδινάνδος Α' της Βουλγαρίας)
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Φερδινάνδος Α΄
Ferdinand of Bulgaria.jpg
O Φερδινάνδος της Βουλγαρίας.
Τσάρος της Βουλγαρίας
Περίοδος 7 Ιουλίου 1887 – 3 Οκτωβρίου 1918
Προκάτοχος Αλέξανδρος Α΄
Διάδοχος Μπορίς Γ΄
Οίκος Σάξεν-Κόμπουργκ και Γκότα
Πατέρας Αύγουστος του Σάξ-Κόμπουργκ και Γκότα
Γέννηση 26 Φεβρουαρίου 1861
Βιέννη, Αυστρία
Θάνατος 10 Σεπτεμβρίου 1948
Κόμπουργκ, Γερμανία
Commons page Πολυμέσα σχετικά με το θέμα
δεδομέναπ  σ  ε )

O Φερδινάνδος Α΄ της Βουλγαρίας (Фердинанд Максимилиан Карл Леополд Мария Сакскобургготски, 26 Φεβρουαρίου 1861 - 10 Σεπτεμβρίου 1948) ήταν πρίγκιπας του Σάξεν-Κόμπουργκ και Γκότα, πρίγκιπας της Βουλγαρίας από το 1887 έως το 1908 και βασιλιάς και τσάρος της Βουλγαρίας από το 1908 έως το 1918. Ήταν γιος του πρίγκιπα Αυγούστου και της πριγκίπισας Κλημεντίνης της Ορλεάνης.

Έγινε αξιωματικός του ουγγρικού στρατού και το 1887, όταν παραιτήθηκε ο Αλέξανδρος Βάττεμπεργκ, εκλέχτηκε ηγεμόνας της Βουλγαρίας. Επειδή βιάστηκε να ανέβει στο θρόνο χωρίς την έγκριση της Ρωσίας,[εκκρεμεί παραπομπή] τα ευρωπαϊκά κράτη δεν τον αναγνώρισαν αμέσως. Ο γάμος του με την καθολική πριγκίπισσα Μαρία Λουίζα των Βουρβόνων-Πάρμας προκάλεσε την ένταση της εχθρότητας της Ρωσίας. Όταν όμως πέθανε ο τσάρος της Ρωσίας Αλέξανδρος Γ΄ και ο διάδοχος του Φερδινάνδου στο θρόνο βαφτίστηκε Χριστιανός ορθόδοξος, οι σχέσεις με τη Ρωσία αποκαταστάθηκαν και οι ευρωπαϊκές χώρες αναγνώρισαν τον Φερδινάνδο.[εκκρεμεί παραπομπή]

Όταν ξέσπασε η Επανάσταση των Νεοτούρκων το 1908 και η Αυστρία προσάρτησε τη Βοσνία και την Ερζεγοβίνη, ο Φερδινάνδος βρήκε ευκαιρία να ανεξαρτητοποιηθεί από την Τουρκία και ανακηρύχτηκε τσάρος της Βουλγαρίας. Έπειτα υπέγραψε μυστικές συμφωνίες με τη Σερβία και την Ελλάδα και κατόρθωσε να γίνει η Βουλγαρία μέλος της Βαλκανικής συμμαχίας.

Κατά τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο η Σερβία, η Ελλάδα και η Βουλγαρία σημείωσαν λαμπρές νίκες. Ο Φερδινάνδος τότε σκέφτηκε να γίνει αυτοκράτορας και πιστεύοντας ότι ο στρατός του ήταν ανίκητος, επιτέθηκε κατά των συμμάχων του και έτσι ξέσπασε ο Β΄ Βαλκανικός Πόλεμος. Κατά τον πόλεμο αυτό η Βουλγαρία νικήθηκε και με τη συνθήκη ειρήνης του Βουκουρεστίου έχασε μεγάλο μέρος των εδαφών που είχε κατακτήσει, τα οποία παραχωρήθηκαν στους συμμάχους της. Κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ο Φερδινάνδος τάχτηκε με το μέρος των κεντρικών δυνάμεων. Η Βουλγαρία όμως νικήθηκε και μπροστά στον κίνδυνο της ολοκληρωτικής καταστροφής και της εξέγερσης των Βουλγάρων, ο Φερδινάνδος αναγκάστηκε να παραιτηθεί υπέρ του γιου του, Μπορίς.

Ο Φερδινάνδος το 1928.

Οικογενειακό πλαίσιο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Φερδινάνδος γεννήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 1861 στη Βιέννη, πρίγκιπας του Οίκου Σαξεν-Κόμπουργκ και Γκότα-Κοχάρι. Βαφτίστηκε στον Καθεδρικότου Αγίου Στεφάνου της Βιέννης στις 27 Φεβρουαρίου, έχοντας ως νονούς τον Αυτοκράτορα Μαξιμιλιανό του Μεξικού και τη σύζυγό του Αυτοκράτειρα Καρλότα του Μεξικού. Μεγάλωσε στο κοσμοπολίτικο περιβάλλον της υψηλής Αυστροουγγρικής αριστοκρατίας, αλλά και στις χώρες των προγόνων του στην Ουγγαρία και στη Γερμανία. Οι ΚΟχάρι κατάγονταν από μια εξαιρετικά πλούσια αριστοκρατική οικογένεια της Ανω Ουγγαρίας, που κατείχε, μεταξύ άλλων τις πριγκιπικές περιοχές του Τσάμπραντ και του Σίτνο στη σημερινή Σλοβακία. Η περιουσία της οικογένειας αυξήθηκε από τη σημαντική προίκα της Κλημεντίνης της Ορλεάνης.

Γιος του Πρίγκιπα Αύγουστου του Σαξ-Κόμπουργκ και η σύζυγός του Κλημεντίνη της Ορλεάνης, κόρη του βασιλιά Λουδοβίκου Φιλίππου Α ΄των Γάλλων, ο Φερδινάνδος ήταν μικρανεψιός του Ερνέστου Α΄, Δούκα του Σαξ-Κόμπουργκ-Γκότα και του Λεοπόλδου Α΄, πρώτου βασιλιά των Βέλγων. Ο πατέρας του Αύγουστος ήταν αδελφός του Φερδινάνδου Β΄ της Πορτογαλίας, και επίσης πρώτος ξάδερφος της Βασίλισσας Βικτωρίας, του συζύγου της [[Αλβέρτος του Σαξ-Κόμπουργκ και Γκότα|Αλβέρτου, Πρίγκιπα Συζύγου, της Αυτοκράτειρας Καρλότα του Μεξικού και του αδελφού της Λεόπολδου Β του Βελγίου΄. Τα τελευταία δύο, Λεοπόλδος και Καρλότα, ήταν επίσης πρώτα ξαδέρφια του Φερδινάνδου Α΄ μέσω της μητέρας του, πριγκίπισσας της Ορλεάνης. Στην πραγματικότητα η οικογένεια των δουκών του Σαξ-Κόμπουργκ-Γκότα είχε καταφέρει να καταλάβει, είτε με γάμο είτε με άμεση εκλογή, αρκετούς ευρωπαϊκούς θρόνους κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα. Ακολουθώντας την οικογενειακή τάση, ο ίδιος ο Φερδινάνδος επρόκειτο να ιδρύσει τη βασιλική δυναστεία της Βουλγαρίας.

Πρίγκιπας της Βουλγαρίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πρώτος Πρίγκιπας του Τρίτου Βουλγαρικού κράτους (1878 - σήμερα), Αλέξανδρος του Μπάττενμπεργκ, παραιτήθηκε το 1886 μετά από ένα φιλορωσικό πραξικόπημα, μόλις επτά χρόνια μετά την εκλογή του. Ο Φερδινάνδος, που ήταν αξιωματικός του Αυστροουγγρικού στρατού, εξελέγη Πρίγκιπας της αυτόνομης Βουλγαρίας από τη Μεγάλη της Εθνοσυνέλευση στις 7 Ιουλίου 1887 με το Γρηγοριανό ημερολόγιο (το "Νέο" που χρησιμοποιείτο στο εξής). Σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια να αποτραπεί η Ρωσική κατοχή της Βουλγαρίας, ο θρόνος είχε προηγουμένως προσφερθεί, πριν από την αποδοχή του Φερδινάνδου, σε πρίγκιπες από τη Δανία μέχρι τον Καύκασο, ακόμη και στο Βασιλιά της Ρουμανίας. Ο ίδιος ο τσάρος της Ρωσίας είχε προτείνει τον αυλικό αξιωματικό του, Νικόλοζ Νταντιάνι της Μινγκρέλια, από τη Γεωργία, αλλά η υποψηφιότητά του απορρίφθηκε από τους Βούλγαρους. Η ανάρρηση του Φερδινάνδου χαιρετίστηκε με δυσπιστία σε πολλούς από τους βασιλικούς οίκους της Ευρώπης. Η Βασίλισσα Βικτώρια, πρώτη ξαδέρφη του πατέρα του, δήλωσε στον Πρωθυπουργό της ότι «είναι εντελώς ακατάλληλος ... ντελικάτος, εκκεντρικός και θηλυπρεπής... Πρέπει να τον σταματήσουμε αμέσως». Προς έκπληξη της αρχικής δυσφήμησής του, ο Φερδινάνδος γενικά πέτυχε τις δύο πρώτες δεκαετίες της βασιλείας του.

Στην εγχώρια πολιτική ζωή της Βουλγαρίας κυριάρχησε τα πρώτα χρόνια της βασιλείας του Φερδινάνδου ο ηγέτης του φιλελεύθερου κόμματος Στέφαν Σταμπόλοφ, του οποίου η εξωτερική πολιτική ήταν αρκετά ψυχρή στις σχέσεις με τη Ρωσία, που προηγουμένως θεωρείτο προστάτης της Βουλγαρίας.

Η πτώση του Σταμπόλοφ (Μάιος 1894) και η δολοφονία του που ακολούθησε (Ιούλιος 1895) προετοίμασαν το δρόμο για τη συμφιλίωση της Βουλγαρίας με τη Ρωσία, που πραγματοποιήθηκε το Φεβρουάριο του 1896 με τον προσηλυτισμό του νήπιου πρίγκιπα Μπορίς από τον Ρωμαιοκαθολικισμό στην Ορθοδοξία. Ωστόσο αυτή η κίνηση προκάλεσε την εχθρότητα των Καθολικών Αυστριακών συγγενών του, ιδιαίτερα του θείου του Αυτοκράτορα Φραγκίσκου Ιωσήφ Α΄ της Αυστρίας.

Τσάρος της Βουλγαρίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 5 Οκτωβρίου 1908 (που γιορτάστηκε στις 22 Σεπτεμβρίου), ο Φερδινάνδος κήρυξε την de jure ανεξαρτησία της Βουλγαρίας από την Οθωμανική Αυτοκρατορία (αν και η χώρα ήταν de facto ανεξάρτητη από το 1878). Ανακήρυξε επίσης τη Βουλγαρία βασίλειο και ανέλαβε τον τίτλο του τσάρου - σκόπιμη αναφορά στους ηγεμόνες των παλαιότερων βουλγαρικών κρατών. Η Βουλγαρική Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας διακηρύχθηκε από τον ίδιο στην Εκκλησία των Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων στο Τίρνοβο και έψινε αποδεκτή από την Τουρκία και τις άλλες ευρωπαϊκές δυνάμεις.

Ο Φερδινάνδος ήταν γνωστός για το χαρακτήρα του. Σε μια επίσκεψη στο Γερμανό Αυτοκράτορα Γουλιέλμο Β΄, δεύτερο ξάδελφό του, το 1909, ο Φερδινάνδος είχε γείρει έξω από ένα παράθυρο του Νέου Ανακτόρου στο Πότσδαμ όταν ο αυτοκράτορας ήρθε πίσω του και τον έριξε κάτω. Ο Φερδινάνδος προσβλήθηκε από τη χειρονομία, αλλά ο Κάιζερ αρνήθηκε με αυθάδεια να ζητήσει συγγνώμη. Ωστόσο ο Φερδινάνδος πήρε την εκδίκηση του με την ανάθεση στο Γάλλο κατασκευαστή όπλων Schneider-Creusot μιας πολύτιμης σύμβασης όπλων που σκόπευε να δώσει στο εργοστάσιο της Kρουπ στο Έσσεν. Ένα άλλο περιστατικό συνέβη στο ταξίδι του για την κηδεία του δεύτερου ξαδέλφου του, Βασιλιά Εδουάρδου Ζ΄ το 1910. Ξέσπασε μια διαφωνία για το πού θα τοποθετηθεί το ιδιωτικό του βαγόνι σε σχέση με εκείνο του κληρονόμου του αυστροουγγρικού θρόνου, Αρχιδούκα Φραγίσκου Φερδινάνδου. Ο Αρχιδούκας κέρδισε, τοποθετώντας το βαγόνι του ακριβώς πίσω από τη μηχανή, με το Φερδινάνδο ακριβώς πίσω του. Οταν διαπίστωσε ότι η τραπεζαρία της αμαξοστοιχίας ήταν πίσω από το δικο του βαγόνι, ο Φερδινάνδος πήρε την εκδίκησή του από τον Αρχιδούκα αρνούμενος την είσοδο του, μέσω του δικού του βαγονιού στην τραπεζαρία. Στις 15 Ιουλίου του ίδιου έτους, κατά τη διάρκεια επίσκεψης στο Βέλγιο, ο Φερδινάνδος έγινε ο πρώτος αρχηγός κράτους που πέταξε με αεροπλάνο.

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Γενική Ελληνική και Παγκόσμια ΥΔΡΟΓΕΙΟΣ, τόμος 15, Εκδόσεις Δομική, σελ. 176


Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα