Φίλιππος της Σουηβίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Φίλιππος της Σουηβίας
Vad-0321 040 Philipp von Schwaben.jpg
Περίοδος 8 Μαρτίου 1198 - 21 Ιουνίου 1208
Στέψη 8 Σεπτεμβρίου 1198
Μάιντς
Προκάτοχος Ερρίκος ΣΤ΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Διάδοχος Όθων Δ΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Γέννηση 1177
Παβία, Βασίλειο της Ιταλίας (Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία)
Θάνατος 21 Ιουνίου 1208 (31 ετών)
Μπάμπεργκ, Βασίλειο της Γερμανίας
Σύζυγος Ειρήνη Αγγελίνα
Επίγονοι Βεατρίκη της Σουηβίας
Μαρία της Σουηβίας
Κουνιγούνδη της Σουηβίας
Ελισάβετ της Σουηβίας
Οίκος Οίκος των Χοενστάουφεν
Πατέρας Φρειδερίκος Α΄ Βαρβαρόσσα
Μητέρα Βεατρίκη Α΄ της Βουργουνδίας
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα (π  σ  ε )

Ο Φίλιππος της Σουηβίας (Παβία, Philipp von Schwaben, 1177 - 21 Ιουνίου 1208) ήταν πρίγκιπας του Οίκου των Χοενστάουφεν,Βασιλιάς της Γερμανίας (1198 - 1208) και Δούκας της Σουηβίας (1196 - 1208) ως αντίπαλος του Όθων Δ΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Ο Φίλιππος της Σουηβίας ήταν πέμπτος και νεώτερος γιος του Φρειδερίκου Α΄ Βαρβαρόσσα και της Βεατρίκης Α΄ της Βουργουνδίας κόρης του Ρέτζιναλντ Γ΄, κόμης της Βουργουνδίας, μικρότερος αδελφός του αυτοκράτορα Ερρίκου ΣΤ΄.[1] Στην σύγκρουση που ξέσπασε όταν πέθανε ο Ερρίκος ΣΤ΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ανάμεσα στον Οίκο των Χοενστάουφεν και τον Οίκο των Γουέλφων ήταν ο πρώτος Γερμανός βασιλιάς που δολοφονήθηκε.

Πρώτα χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο αδελφός του παππού του Κορράδος Γ΄ της Γερμανίας ήταν ο πρώτος Σουηβός βασιλιάς από τον Οίκο των Χοενστάουφεν εξελέγη βασιλιάς των Ρωμαίων (1138) παρά την σκληρή αντίσταση από τον Οίκο των Γουέλφων. Την εποχή που γεννήθηκε ο πατέρας του Φρειδερίκος Α΄ έκλεισε ειρήνη με την "Συνθήκη της Βενετίας" με τον πάπα Αλέξανδρο Γ΄ και τις πόλεις της Λομβαρδικής Λίγκας ύστερα από μακρόχρονη διαμάχη. Το νεογέννητο ονομάστηκε Φίλιππος χάρη στον στενό φίλο του πατέρα του αρχιεπίσκοπο Φίλιππο της Σουηβίας. Ο νεαρός Φίλιππος ακολούθησε εκκλησιαστική σταδιοδρομία και τον Απρίλιο του 1189 μπήκε στο "αββαείο του Άντελμπεργκ", έγινε Κοσμήτορας στην Κολεγιακή Σχολή του Καθεδρικού Ναού του Άαχεν. Ο πατέρας του αναχώρησε για την Γ΄ Σταυροφορία, πνίγηκε στον δρόμο και τον διαδέχθηκε ο μεγαλύτερος αδελφός του Ερρίκος ΣΤ΄.[2] Ο Φίλιππος εξελέγη πρίγκιψ - αρχιεπίσκοπος στο Βύρτσμπουργκ αλλά χωρίς χρίσμα, ο Ερρίκος ΣΤ΄ διεύρυνε σημαντικά τις οικογενειακές εκτάσεις με τον γάμο του με την Κωνσταντία Ωτβίλ της Σικελίας (1186). Συνόδευσε τον αδελφό του Ερρίκο στην Ιταλία (1191), διορίστηκε μαγδράβος στην Τοσκάνη (1195) και δέχτηκε πολλά εδάφη.

Η Κωνσταντία γέννησε γιο τον μελλοντικό αυτοκράτορα Φρειδερίκο Β΄, ο Ερρίκος ΣΤ΄ για να εξασφαλίσει την διαδοχή του γιου του αποφάσισε να τον στέψει βασιλιά των Ρωμαίων πριν αναχωρήσει για Σταυροφορία (1197). Για να βελτιώσει τις σχέσεις του με την Βυζαντινή αυτοκρατορία ο Ερρίκος ΣΤ΄ πάντρεψε τον μικρότερο αδελφό του Φίλιππο με την Ειρήνη Αγγελίνα κόρη του αυτοκράτορα Ισαάκιου Β΄ Άγγελου και χήρα του Ρογήρου Γ΄ της Σικελίας. Ο διάσημος ποιητής Βάλτερ φον ντερ Φόγκελβάϊντε την περιγράφει σαν "τριαντάφυλλο χωρίς αγκάθι και περιστέρι χωρίς πονηριά". Ο Φίλιππος ορίστηκε στις αρχές του 1195 δούκας της Τοσκάνης και δέχτηκε τα εδάφη που διεκδικούσε.[3][4] Σταδιακά ο Πάπας Κελεστίνος Γ΄ έγινε εχθρός του, ο αδελφός του Κορράδος Β΄ της Σουαβίας δολοφονήθηκε και τον διαδέχθηκε σαν δούκας της Σουηβίας (1196). Ο γάμος του Φιλίππου της Σουηβίας με την Ειρήνη Αγγελίνα έγινε στο Άουγκσμπουργκ (1197). Ο αυτοκράτορας Ερρίκος ΣΤ΄ εμπιστευόταν πλήρως τον αδελφό του και τον όρισε κηδεμόνα του μικρού Φρειδερίκου σε περίπτωση πρόωρου θανάτου του. Τον Σεπτέμβριο του 1197 μετέβη στην Απουλία για να γίνει η στέψη του σαν βασιλιά της Γερμανίας, στο Μοντεφιασκόνε έμαθε για τον αιφνίδιο θάνατο του αυτοκράτορα στην Μεσσήνη. Ο Φίλιππος επέστρεψε επειγόντως στην Γερμανία για να εξασφαλίσει τα δικαιώματα του μικρού ανεψιού του Φρειδερίκου στον αυτοκρατορικό θρόνο.

Σύγκρουση με τους Γουέλφους[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μια μεγάλη σειρά από πρίγκιπες στην Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία επέλεξαν βασιλιά της Γερμανίας τον Γουέλφο Όθων Δ΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, δεύτερο γιο του Ερρίκου του Λέοντα και ανεψιό του Ριχάρδου του Λεοντόκαρδου. Ο Φίλιππος της Σουηβίας αποφάσισε να αντιδράσει στο κίνημα που αρχηγός του ήταν ο αρχιεπίσκοπος της Κολωνίας Αδόλφος της Άλτενα και εξελέγη βασιλιάς της Γερμανίας στο Μυλχάουζεν στην Θουριγγία (8 Μαρτίου 1198). Τον υποστήριξαν ο Λεοπόλδος ΣΤ΄ της Αυστρίας, ο Ότακαρ Α΄ της Βοημίας και ο Μπέρτολτ Ε΄ του Τσέρινγκεν, στην εκλογή απουσίαζαν οι αρχιεπίσκοποι της Κολωνίας, του Μάιντς και του Τριρ. Η στέψη του αντιπάλου του Όθων Δ΄ έγινε στο Άαχεν, παραδοσιακό τόπο στέψης των αυτοκρατόρων από τον αρχιεπίσκοπο της Κολωνίας (9 Ιουνίου 1198) αλλά χωρίς τα αυτοκρατορικά εμβλήματα που είχαν κατασχεθεί από τον Φίλιππο.

Ο Φίλιππος απέκτησε την υποστήριξη μερικών πριγκίπων, ισχυρίστηκε ότι είχε την υποστήριξη του Φιλίππου Β΄ της Γαλλίας και προχώρησε στην δική του στέψη στο Μάιντς (8 Σεπτεμβρίου 1198), έπρεπε ωστόσο να λύσει τις διαφορές που είχε με τους Γουέλφους. Μία πρώτη απόπειρα που έγινε από τον αρχιεπίσκοπο του Μάιντς Κορράδο των Βίττελσμπαχ απορρίφθηκε από τους Γουέλφους (1199). Οι δύο πλευρές διεκδικούσαν την αυτοκρατορική στέψη από τον πάπα Ιννοκέντιο Γ΄, ο πάπας ήταν προσεκτικός επειδή διεκδικούσε τα Παπικά Κράτη και το Βασίλειο της Σικελίας. Οι οπαδοί των Χοενστάουφεν αντέδρασαν έντονα και αρνήθηκαν οποιαδήποτε παπική επέμβαση στην αυτοκρατορική διαδοχή (1199). Ακολούθησε πόλεμος, ο Φίλιππος κυριάρχησε στην αρχή στα πατρικά του εδάφη στην Σουηβία και στην συνέχεια μετέφερε τον πόλεμο στα εδάφη του αντιπάλου του, έχασε ωστόσο την υποστήριξη του πάπα και ο Φίλιππος Β΄ της Γαλλίας δεν είχε σκοπό να τον υποστηρίξει περισσότερο. Τον Μάρτιο του 1201 ο πάπας Ιννοκέντιος Γ΄ έκανε το καθοριστικό βήμα, ανακήρυξε τους Χοενστάουφεν "εχθρούς της εκκλησίας" και έθεσε τους οπαδούς τους υπό απαγόρευση. Ο πάπας υποστήριξε ανοιχτά τον Όθων Δ΄ που είχε υποσχεθεί να αποσυνδέσει το βασίλειο της Σικελίας με την Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.

Ενοποίηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Φρειδερίκος Α΄ Βαρβαρόσσα και οι δύο γιοι του Ερρίκος ΣΤ΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και Φίλιππος της Σουηβίας - έργο του Πέτρου του Έμπολι (1196).

Η παπική υποστήριξη δεν έφερε ωστόσο στον Όθων Δ΄ τα αναμενόμενα αποτελέσματα και οι δύο πρίγκιπες αποφάσισαν να ενισχυθούν με συμμαχικούς γάμους. Ο Φίλιππος και η σύζυγος του Ειρήνη Αγγελίνα γιόρτασαν μεγαλοπρεπώς τα Χριστούγεννα του 1199 στο Μαγδεμβούργο δίπλα από την κατοικία του Όθων στο Μπρούνσβικ, στην τελετή βρέθηκαν πολλοί πρίγκιπες όπως ο Βερνάρδος του Άνχαλτ από τον Οίκο των Ασκάνια. Ο διάσημος ποιητής Βάλτερ φον ντερ Φόγκελβάϊντε έγραψε ένα επικό ποίημα για να τον δοξάσει. Ακολούθησε σε μεγαλοπρεπή τελετή στον Καθεδρικό ναό του Μαγδεμβούργου η αγιοποίηση της Κουνιγκούντα όφα Λουξεμβούργου (9 Σεπτεμβρίου 1201). Ο Βονιφάτιος ο Μομφερρατικός ένας από τους αρχηγούς στην Δ΄ Σταυροφορία τον επισκέφτηκε (1201), στην συνάντηση παραβρέθηκε ο κουνιάδος του Φιλίππου Αλέξιος Δ΄ Άγγελος. Οι ιστορικοί τονίζουν ότι ο Αλέξιος Δ΄ έπεισε τον Βονιφάτιο να εκτρέψει την Σταυροφορία στην Κωνσταντινούπολη εναντίον του θείου του Αλέξιου Γ΄ Άγγελου που είχε εκθρονίσει και τυφλώσει τον πατέρα του Ισαάκιο Β΄.

Τα επόμενα δύο χρόνια ήταν δυσμενή για τον Φίλιππο, ο Ότακαρ Α΄ της Βοημίας χώρισε την σύζυγο του Άντελαιντ όφα Μάισεν και ανακηρύχτηκε έκπτωτος από τον Φίλιππο, ο άλλος σύμμαχος του Έρμαν της Θουρυγγίας τον έδιωξε από την βόρεια Γερμανία. Ο Φίλιππος σε δεινή θέση ζήτησε να συμφιλιωθεί με τον πάπα αλλά ο Ιννοκέντιος Γ΄ το αρνήθηκε. Μετά το 1204 συμφιλιώθηκε με τον Ότακαρ και ο Έρμαν του δήλωσε την υποταγή του, αυτό όπως δηλώνει ο ιστορικός Άρνολντ όφα Λούμπεκ (1150 - 1211) ήταν καθοριστικό σημείο για να αντιστραφεί η κατάσταση. Ο Φίλιππος συμμάχησε με τον αρχιεπίσκοπο Αδόλφο της Κολωνίας παρά την αντίθετη γνώμη των κατοίκων της Κολωνίας, αμέσως μετά συμμάχησαν μαζί του ο Ερρίκος Α΄ της Βραβάντης και ο αδελφός του Όθων Δ΄ Ερρίκος Ε΄ του Ρήνου. Ο αρχιεπίσκοπος Αδόλφος δέχτηκε 5.000 μάρκα, ο Ερρίκος Ε΄ που πήρε σαν δώρα το Μάαστριχτ και την Ντούισμπουργκ του δήλωσε γραπτώς τον Νοέμβριο του 1204 την στήριξη του.

Δολοφονία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η δολοφονία του Φιλίππου της Σουηβίας - μικρογραφία του 14ου αιώνα.

Ο Φίλιππος της Σουηβίας ήθελε να τονίσει έντονα την συμμαχία του με τον παλιό του εχθρό Αδόλφο της Κολωνίας, ακολούθησε νέα στέψη του με μεγαλοπρεπή τελετή στον Καθεδρικό ναό του Άαχαν (6 Ιανουαρίου 1205). Ο Φίλιππος νίκησε στην συνέχεια έναν στρατό από την Κολωνία με τον Όθων του Βάσσενμπεργκ (27 Ιουλίου 1206), οι δύο βασιλείς είχαν κάνει μυστικές συνομιλίες χωρίς αποτέλεσμα. Ο πάπας αναγνώρισε ότι ο Όθων Δ΄ ήταν χαμένος και αποφάσισε να ακυρώσει την απαγόρευση που είχε κάνει στους οπαδούς των Χοενστάουφεν, τον Μάιο του 1208 προχώρησαν σε νέα συμφωνία με την οποία ένας ανεψιός του πάπα παντρεύτηκε μία κόρη του Φιλίππου και πήρε το δουκάτο της Τοσκάνης. Ο Φίλιππος μετέβη στο Μπάμπεργκ όπου γινόταν ο γάμος ανάμεσα στην ανεψιά του Βεατρίκη Β΄, κόμισσα της Βουργουνδίας και τον Όθων Α΄ της Μερανίας (21 Ιουνίου 1208).[5] Μετά το τέλος της τελετής αποσύρθηκε στα δωμάτια του, εκεί τον βρήκε ο Όθων Η΄ της Βαυαρίας και τον δολοφόνησε.[6] Ο δολοφόνος δραπέτευσε αλλά αργότερα θανατώθηκε, η έγκυος σύζυγος του Ειρήνη Αγγελίνα δραπέτευσε στο κάστρο των Χοενστάουφεν, απέβαλλε και πέθανε αμέσως μετά. Τα κίνητρα του φόνου είναι άγνωστα, το πιθανότερο ο Όθων εξοργίστηκε επειδή ο Φίλιππος ακύρωσε τον γάμο που του είχε υποσχεθεί ο Φίλιππος με μία από τις κόρες του την Βεατρίκη ή την Κουκιγκούντε που παντρεύτηκε κατόπιν τον Βεγκέσλαο Α΄ της Βοημίας.[7] Η πιθανότητα να ήταν η δολοφονία συνωμοσία στην οποία συμμετείχαν ο Φίλιππος Β΄ της Γαλλίας και ο Ερρίκος της Βραβάντης υπέρ του Όθωνα δεν έχει αποδειχτεί.

Θρύλοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Φίλιππος της Σουηβίας - απεικόνιση του 1237.

Ο Φίλιππος τάφηκε στον Καθεδρικό ναό του Μπάμπεργκ, σε λίγα χρόνια ανεγέρθη στον τάφο ο ανδριάντας του που παρουσιάζει λεπτομερώς τα χαρακτηριστικά του. Ο Φίλιππος ήταν ο πρώτος βασιλιάς των Γερμανών που δολοφονήθηκε από την εποχή των Μεροβίγγειων και ο ένας από τους δύο Γερμανούς βασιλείς που δολοφονήθηκαν, ο άλλος ήταν ο Αλβέρτος Α΄ της Γερμανίας που δολοφονήθηκε 100 χρόνια αργότερα από τον ανεψιό του. Με τον θάνατο του Φιλίππου ο Όθων Δ΄ εξελέγη την επόμενη χρονιά βασιλιάς των Γερμανών χωρίς αντίπαλο σε Αυτοκρατορική Σύνοδο στην Φρανκφούρτη, η στέψη του έγινε τον Νοέμβριο του 1208 από τον πάπα Ιννοκέντιο Γ΄. Ο Όθων Δ΄ ήθελε να σβήσει κάθε υποψία ότι η δολοφονία του Φιλίππου ήταν δικό του έργο, έθεσε σε ανακτορική απαγόρευση τον Όθων Η΄ και τους οπαδούς του, ο Όθων Η΄ δολοφονήθηκε τον Μάρτιο του 1209 από τον Ερρίκο του Κάλντεν έναν υπουργό του Φιλίππου. Ο Όθων Δ΄ συγκρούστηκε αμέσως με πάπα Ιννοκέντιο Γ΄ επειδή επιχείρησε εισβολή στο βασίλειο της Σικελίας (1210) και αφορίστηκε. Το στέμμα επανήλθε στους Χοενστάουφεν, ο ανεψιός του Φρειδερίκος Β΄ έκανε εκταφή του και μετέφερε τα οστά του στον Καθεδρικό ναό του Σπάιερ. Ο Φίλιππος της Σουηβίας περιγράφεται ωραίος, γεροδεμένος και γενναίος άντρας, ήταν γνωστός για την ηπιότητα και την γενναιοδωρία του.

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παντρεύτηκε την Ειρήνη Αγγελίνα κόρη του Βυζαντινού αυτοκράτορα Ισαάκιου Β΄ Άγγελου (25 Μαίου 1197) με την οποία απέκτησε :[8]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Alemparte 1986, σ. 181
  2. Madden 2014, σ. 80
  3. Abulafia 1988, σ. 91
  4. Lyon 2013, σ. 134
  5. Kroonen et al. 2014, σ. 243
  6. Alemparte 1986, σ. 181
  7. Zientara 1997, σσ. 169-171
  8. Ciggaar 1996, σ. 240
  9. Sturner 1992, σ. 295
  10. Sturner 1992, σ. 295
  11. Baldwin 2014, σ. 27
  12. Alemparte 1986, σ. 181

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Abulafia, David (1988). Frederick II: A Medieval Emperor. Oxford University Press.
  • Alemparte, Jaime Ferreiro (1986). "Acercamiento Mutuo de Espana y Alemania". In Martín, Antonio Pérez (ed.). España y Europa, un pasado jurídico común. Cometa S.A.
  • Baldwin, Philip B. (2014). Pope Gregory X and the Crusades. The Boydell Press.
  • Ciggaar, Krijna Nelly (1996). Western Travellers to Constantinople: The West and Byzantium, 962-1204. Brill.
  • Kroonen, Guus; Langbroek, Erika; Quak, Arend; Roeleveld, Annelies, eds. (2014). Amsterdamer Beiträge zur älteren Germanistik. Volume 72. Editions Rodopi.
  • Lyon, Jonathan R. (2013). Princely Brothers and Sisters: The Sibling Bond in German Politics, 1100–1250. Cornell University Press.
  • Madden, Thomas F. (2014). The Concise History of the Crusades. Rowman & Littlefield.
  • Sturner, Wolfgang (1992). Friedrich II:Teil 1 Die Konigscheffschaft in Sizilien un Deutschland 1194-1220 (in German). Wissenschaftliche Buchgesellschaft.
  • Zientara, Benedykt (1997). Henryk Brodaty i jego czasy. Wydawnictwo TRIO.
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Philip of Swabia της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).
Φίλιππος της Σουηβίας
Γέννηση: 1177 Θάνατος: 21 Ιουνίου 1208
Προκάτοχος
Ερρίκος ΣΤ΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Βασιλιάς της Γερμανίας
Holy Roman Empire Arms-double head.svg

1198 - 1208
Σε διεκδίκηση με τον Όθων Δ΄
Διάδοχος
Όθων Δ΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Προκάτοχος
Κορράδος Β΄
Δούκας της Σουηβίας
Arms of Swabia.svg

1196 - 1208
Διάδοχος
Φρειδερίκος Β΄ Χοενστάουφεν