Φίλιππος Β΄ της Γαλλίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Φίλιππος Β'
Sceau de Philippe Auguste. - Archives Nationales - SC-D157.jpg
Περίοδος 18 Σεπτεμβρίου 1180 - 14 Ιουλίου 1223
Στέψη Καθεδρικός Ναός της Ρενς
Προκάτοχος Λουδοβίκος Ζ´ της Γαλλίας
Διάδοχος Λουδοβίκος Η΄ της Γαλλίας
Σύζυγος Ισαβέλλα του Αινώ
Ιντζεμπόργκ της Δανίας
Αγνή της Μερανίας
Επίγονοι Λουδοβίκος Η΄ της Γαλλίας
Μαρία της Γαλλίας, δούκισσα της Βραβάντης
Φίλιππος Α΄ της Βουλώνης
Πατέρας Λουδοβίκος Ζ´ της Γαλλίας
Μητέρα Αδέλα της Καμπανίας
Γέννηση 21 Αυγούστου 1165 (1165-08-21)
Γκονές, Γαλλία[1]
Θάνατος 14 Ιουλίου 1223 (57 ετών)
Μαντ-λα-Ζολί, Γαλλία
Τόπος ταφής Βασιλική Σαιν-Ντενί
Commons page Πολυμέσα σχετικά με το θέμα
δεδομέναπ  σ  ε )
Ο Φίλιππος Αύγουστος Β' της Γαλλίας

Ο Φίλιππος Β΄ της Γαλλίας ή Φίλιππος Αύγουστος (Philippe II, Γκονές 21 Αυγούστου 1165 [2] - 14 Ιουλίου 1223), βασιλιάς της Γαλλίας (1180 - 1223), ήταν γιος και διάδοχος του βασιλιά Λουδοβίκου Ζ΄ από την τρίτη σύζυγό του, Αδέλα της Καμπανίας. Οι βασιλιάδες της δυναστείας των Καπετιδών μέχρι τον Φίλιππο Β΄ ήταν γνωστοί ως βασιλείς των Φράγκων ο ίδιος ήταν ο πρώτος Καπέτης μονάρχης που χρησιμοποίησε τον τίτλο "Βασιλιάς της Γαλλίας". Ονομάστηκε Αύγουστος ή Θεόσταλτος επειδή ο πατέρας του Λουδοβίκος Ζ΄ τον απέκτησε ως διάδοχο σε προχωρημένη ηλικία μετά από τρεις γάμους ενώ είχε πάρει ήδη την απόφαση ότι δεν θα αποκτήσει διάδοχο και η δυναστεία των Καπετιδών θα εξαλειφθεί. [3] Ο 12ετής πόλεμος ο οποίος είχε ο Φίλιππος με τους Πλανταγενέτες (1202 - 1214) έληξε με τον θρίαμβο του Φιλίππου στην μάχη του Μπουβίν (1214) όπου νίκησε μαζί με τους Άγγλους και όλους τους συμμάχους τους Φλαμανδούς και Γερμανούς μετατρέποντας την Γαλλία στο ισχυρότερο βασίλειο της Ευρώπης ενώ στην Αγγλία ο βασιλιάς Ιωάννης ο Ακτήμονας είχε πολλά προβλήματα από την εξέγερση των βαρόνων τους οποίους βοήθησε σημαντικά ο ίδιος ο Φίλιππος στον Α΄ Βαρονικό Πόλεμο. Ο Φίλιππος δημιούργησε ένα σύγχρονο και ισχυρό κράτος εξαλείφοντας τα μέχρι τότε προνόμια των φεουδαρχών οι οποίοι ήταν σχεδόν αυτόνομοι, ενίσχυσε την αστική τάξη, τους εμπόρους, έχτισε ένα μεγάλο τείχος γύρω από το Παρίσι και έφερε την νομισματική σταθερότητα.

Τα πρώτα χρόνια του Φιλίππου στον Γαλλικό θρόνο μέχρι την συμμετοχή του στην Γ΄ Σταυροφορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Άνοδος του Φιλίππου Αυγούστου στον Γαλλικό θρόνο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

O Λουδοβίκος Ζ΄ ενδιαφέρθηκε να κάνει τον γιο του συμβασιλέα όσο το δυνατό συντομότερα αλλά σε ένα κυνήγι με τους φίλους του ο 13χρονος Φίλιππος χάθηκε στο δάσος της Κομπιένης (1178) και ολόκληρη την επόμενη νύχτα έψαχνε απελπισμένα να βρει τον δρόμο της επιστροφής χωρίς να τα καταφέρει. Λιπόθυμος από τον φόβο, το κρύο και την κούραση τον βρήκε ένας ανθρακωρύχος που τον μετέφερε αλλά εκτεθειμένος στα δηλητήρια ο μικρός Φίλιππος αρρώστησε πολλές μέρες με υψηλό πυρετό. [4] Ο Λουδοβίκος Ζ΄ στο ιερό του Θωμά Μπέκετ να κάνει τάμα να βρεθεί ο μικρός Φίλιππος εκεί τον πληροφόρησαν ότι ο γιος του βρέθηκε αλλά στον δρόμο της επιστροφής του στο Παρίσι υπέστη από το άγχος του εγκεφαλικό επεισόδιο που θα τον αφήσει παράλυτο τα επόμενα δυο χρόνια μέχρι τον θάνατο του. Στις 1 Νοεμβρίου 1179 στέφθηκε ο Φίλιππος συμβασιλιάς στον Καθεδρικό ναό του Ρενς και παντρεύτηκε την πριγκίπισσα Ισαβέλλα του Αινώ κόρη του Βαλδουίνου Ε΄, κόμη του Αινώ και της Μαργαρίτας Α΄, κόμισσας της Φλάνδρας μεγαλύτερη αδελφή των πρώτων Λατίνων Αυτοκρατόρων της Κωνσταντινούπολης Βαλδουίνου Α΄ και Ερρίκου της Φλάνδρας, πήρε ως προίκα το Αρτουά. Οι μεγάλοι ευγενείς του βασιλείου δυσαρεστήθηκαν έντονα απο αυτό τον γάμο, το ίδιο η μητέρα του και οι θείοι του που είδαν οτι υπάρχει περίπτωση να χάσουν τα προνόμια τους, [5] στις 18 Σεπτεμβρίου 1180 πέθανε ο πατέρας του και ο Φίλιππος Αύγουστος ανέλαβε επίσημα τον θρόνο. Τον Απρίλιο του 1182 ο Φίλιππος έδιωξε από την χώρα όλους τους Ιουδαίους και έκανε κατάσχεση των αγαθών τους, ο μεγαλύτερος γιος και διάδοχος του δελφίνος Λουδοβίκος γεννήθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 1187 και κληρονόμησε απο την μητέρα του την κομητεία του Αρτουά όταν αυτή πέθανε (1190). Σε περιόδους μεγάλων συγκρούσεων μπορούσε να συγκεντρώσει αυτόματα 250 ιππότες, 250 λοχίες ιππείς, 100 ιππείς τοξότες, 133 πεζούς τοξότες, 2000 πεζούς λοχίες και 300 μισθοφόρους, [6] στο τέλος της βασιλείας του συνάθροιζε 3.000 ιππότες, 9000 λοχίες, 6.000 αστούς πολιτοφύλακες και πολλές χιλιάδες πεζούς. [7] Ο Φίλιππος Αύγουστος ήταν επιπλέον ο δημιουργός του Γαλλικού ναυτικού και ο πρώτος Καπέτης ηγεμόνας που δημιούργησε ναυτική δύναμη συγκεντρώνοντας στόλο 7.000 ανδρών (2015), τα επόμενα δυο χρόνια ο στόλος του περιελάμβανε 10 μεγάλα πλοία και πολλά άλλα μικρότερα. [8]

Προστριβές με τον κόμη της Φλάνδρας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η στέψη του Φιλίππου Αυγούστου παρουσία του βασιλιά της Αγγλίας Ερρίκου Β΄ - μικρογραφία (1400)

Το 1181 ξέσπασε πόλεμος ανάμεσα στον Φίλιππο Αύγουστο και στον Φίλιππο της Αλσατίας, κόμη της Φλάνδρας για την κυριαρχία στο Βερμανδουά το οποίο απαιτούσε ο Γάλλος βασιλιάς ως προίκα της συζύγου του αλλά ο κόμης αρνήθηκε να του το δώσει, ο κόμης επιτέθηκε τελικά στην Γαλλία λεηλατώντας τις περιοχές του Σάμ και του Ουάζ. [9] Ο Φίλιππος Αύγουστος συγκέντρωσε γρήγορα 2.000 ιππότες και οι δυο στρατοί ήταν αντιμέτωποι, [10] σύμμαχοι του Φιλίππου της Φλάνδρας ο Ερρίκος Α΄, δούκας της Βραβάντης και ο Φίλιππος του Έινσμπεργκ, ο Γάλλος βασιλιάς κατάφερε να διαλύσει την συμμαχία αναγκάζοντας τον κόμη να συνθηκολογήσει χωρίς πόλεμο. Με την συνθήκη του Μπόβ στην συνέχεια (Ιούλιος 1185) μεγάλες εκτάσεις όπως η Αμιένη, το Αρτουά πέρασαν υπό το Γαλλικό στέμμα, το υπόλοιπο του Βερμανδουά το κράτησε ο κόμης της Φλάνδρας, [11] εκείνη την εποχή ο Φίλιππος ονομάστηκε για πρώτη φορά Αύγουστος από τον μοναχό Ριγκόρντ λόγω των κατακτήσεων του, [12] ο Στέφανος Α΄ του Σανκέρ κυρίευσε την Ορλεάνη αλλά ο Φίλιππος τον νίκησε.

Προστριβές με τον βασιλιά της Αγγλίας Ερρίκο Β΄[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Φίλιππος Αύγουστος ξεκίνησε τον πόλεμο με τον βασιλιά της Αγγλίας Ερρίκο Β΄ για τις περιοχές που κατείχε ο Άγγλος βασιλιάς στο Γαλλικό έδαφος όπως η κομητεία του Ανζού, το δουκάτο της Ακουιτανίας και το δουκάτο της Νορμανδίας. Οι διαμάχες ξεκίνησαν με τον θάνατο του μεγαλύτερου γιου και διαδόχου του Ερρίκου Β΄, Ερρίκου του νεωτέρου τον Ιούνιο του 1183 ο οποίος είχε παντρευτεί την ετεροθαλή αδελφή του Φιλίππου Αυγούστου Μαργαρίτα, ο Γάλλος βασιλιάς ζήτησε πίσω την προίκα της επειδή ήταν γαμήλια συμφωνία άν πεθάνουν χωρίς διαδόχους θα πρέπει να επιστραφεί στο Γαλλικό στέμμα. Οι δυο βασιλείς συναντήθηκαν χωρίς αποτέλεσμα, ο Φίλιππος τράβηξε περισσότερο την κατάσταση όταν ο Ούγγρος βασιλιάς Μπέλα Γ΄ ζήτησε το χέρι της χήρας Μαργαρίτας, ο Ερρίκος τελικά τότε αναγκάστηκε να συμφωνήσει. Ο πρόωρος θάνατος του τέταρτου γιου του Ερρίκου Β΄, Γοδεφρείδου Β΄, δούκα της Βρετάνης με έναν αγέννητο γιο τον Αρθούρο ξεκίνησε νέο κύκλο από διαμάχες ανάμεσα στους δυο βασιλιάδες όπου ο Φίλιππος ζήτησε να έχει την κυριαρχία της Βρετάνης μέχρι να γεννηθεί ο διάδοχος, ο Φίλιππος πρότεινε τότε τον γάμο της άλλης ετεροθαλούς αδελφής της Αδελαίδας του Βεξίν με τον τρίτο γιο του Ερρίκου Β΄ και μετέπειτα διάδοχο του Ριχάρδο τον Λεοντόκαρδο. [13] Ο Φίλιππος αρχικά συμμάχησε με τους επαναστατημένους γιους του Ερρίκου Β΄, έκανε επίθεση στο Μπέρρυ αλλά τελικά συμφώνησε να κλείσει μαζί του το καλοκαίρι του 1187 διετή ειρήνη επιτρέποντας του να έχει την κυριαρχία του Ισσοντάν και του Φρετεβάλ στο Βερμανδουά, στην συνέχεια εκμεταλλεύτηκε την αδυναμία του λόγω της νέας επανάστασης του γιου και διαδόχου του Ριχάρδου για να ξεκινήσει πάλι τις εχθροπραξίες. [14] Συμμάχησε ανοιχτά με τον Ριχάρδο ταπεινώνοντας τον Ερρίκο Β΄, με την Συνθήκη του Αζαί λε Ριντώ (4 Ιουλίου 1189) τον ανάγκασε να του παραχωρήσει ξανά το Ισσοντάν και το Φρετεβάλ, τότε ο μικρότερος γιος του Άγγλου βασιλιά Ιωάννης της Αγγλίας αποστάτησε με τον εχθρό και ο Ερρίκος Β΄ πέθανε. Ο θάνατος του Ερρίκου Β΄ και η πτώση της Ιερουσαλήμ στον Σαλαντίν επισκίασαν όλα τα υπόλοιπα γεγονότα της εποχής. Προσπάθησε με κάθε μέσο να διαλύσει την Ανδεγαυική αυτοκρατορία στην Γαλλία, είχε πολύ καλές σχέσεις με τους γιους του Ερρίκου Β΄ όταν σαν πρίγκιπες επαναστάτησαν απέναντι στον πατέρα τους αλλά έκανε το εντελώς αντίθετο όταν έγινε βασιλιάς, χαρακτηριστικότερη περίπτωση η τεράστια θλίψη του στον πρόωρο θάνατο του συνομήλικου του Γοδεφρείδου.

Συμμετοχή του Φιλίππου Αυγούστου στην Γ΄ Σταυροφορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι βασιλείς της Γαλλίας Φίλιππος Αύγουστος και της Αγγλίας Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος παίρνουν τα κλειδιά της πόλης της Άκρας - Μεγάλα Γαλλικά Χρονικά.

Το 1190 ξεκίνησε την Γ΄ Σταυροφορία μαζί με τον αυτοκράτορα της Γερμανίας Φρειδερίκο Α΄ Βαρβαρόσσα και τον βασιλιά της Αγγλίας Ριχάρδο Α΄ τον Λεοντόκαρδο. Αρχικά ξεκίνησαν μαζί με τον Ριχάρδο, αλλά χώρισαν στην Λυών διότι ο μεν Ριχάρδος ήθελε να συνεχίσουν μέσω πλοίων, ο δε Φίλιππος Αύγουστο μέσω των Άλπεων αλλά συναντήθηκαν ξανά στην Μεσσήνη όπου έβγαλαν μαζί τον χειμώνα. Στις 30 Μαρτίου 1191 ο Φίλιππος εξέπλευσε, έφθασε στα Ιεροσόλυμα και άρχισε τις εφόδους πριν την άφιξη του Ριχάρδου ο οποίος ήρθε στις 8 Ιουνίου. Τον Ιούλιο του ίδιου χρόνου ο Φίλιππος Αύγουστος προσεβλήθη από δυσεντερία και ήταν βέβαιος ο θάνατος του αν δεν επέστρεφε ταχύτατα στη Γαλλία εγκαταλείποντας την πολιορκία, κάτι που έκανε αφήνοντας μόνο μια μικρή Γαλλική στρατιωτική δύναμη υπό τον δούκα της Βουργουνδίας Ούγο Γ΄. Εξοργισμένος ο Ριχάρδος για την πράξη αυτή του Φιλίππου του έκανε έντονη επίθεση λέγοντας ότι καθήκον του ήταν να κάτσει και να πεθάνει παρά να εγκαταλείψει την προσπάθεια να έρθει η Άκρα στα χέρια των Σταυροφόρων. Στην πολιορκία της Άκρας σκοτώθηκε ο Φίλιππος, κόμης της Φλάνδρας ο οποίος είχε υπό την κατοχή του την ιδιοκτησία στο Βερμανδουά, ο θάνατος του απειλούσε να σπάσει την Συνθήκη του Γκιζόρ με την οποία ο Φίλιππος Αύγουστος περιόριζε την ισχύ της ισχυρής οικογένειας των Μπλουά. Στις 31 Ιουλίου 1191 Γαλλικός στρατός 10.000 ανδρών παρέμεινε στην Ουτρεμέρ υπό τις διαταγές του Ούγου Γ΄, δουκός της Βουργουνδίας ενώ ο Φίλιππος με τον ξάδελφο του Πέτρο ντε Κουρτεναί επέστρεψε στην Γαλλία. Ο Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος παρέμεινε στους Αγίους Τόπους αλλά άρχισε να φοβάται αργότερα μετά την επίθεση που έκανε στον Φίλιππο Αύγουστο μην τυχόν επιτεθεί στις κτήσεις του στην βόρεια Γαλλία γι'αυτό αποφάσισε έστω και καθυστερημένα να επιστρέψει. Το αποτέλεσμα της σύγκρουσης των δυο βασιλιάδων ήταν η διάλυση του αρραβώνα του Ριχάρδου με την ετεροθαλή αδελφή του Φιλίππου Αδελαίδα, ο Ριχάρδος ύστερα από αυτό ήταν υποχρεωμένος να επιστρέψει την προίκα του στην οποία βρισκόταν και το ισχυρότατο κάστρο του Γκισόρ η αρχική συμφωνία ήταν να παραμείνει στους απογόνους του Ριχάρδου και της Αδελαίδας αν δεν έκαναν παιδιά έπρεπε να επιστρέψει στον Γάλλο βασιλιά. [15]

Πόλεμοι του Φιλίππου Αυγούστου με τους Άγγλους[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ξεκίνημα εχθροπραξιών του Φιλίππου Αυγούστου με τον Ριχάρδο τον Λεοντόκαρδο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Επιστρέφοντας στην Γαλλία στα τέλη του 1191 ήταν αποφασισμένος να ξεκινήσει εκστρατεία ενάντια στα εδάφη του Ριχάρδου αλλά τον δέσμευσε ο όρκος που είχε κάνει ότι δεν θα προχωρήσει σε επίθεση εναντίον του Άγγλου βασιλιά όσο αυτός θα βρίσκεται σε Σταυροφορία, [16] επιχείρησε να σπάσει τον όρκο ζητώντας την άδεια από τον πάπα Κελεστίνο Γ΄ αλλά εκείνος το αρνήθηκε. [17] Στις 20 Ιανουαρίου 1192 ο Φίλιππος Αύγουστος συνάντησε τον Γουλιέλμο Φίτζραλφ διοικητή του Ριχάρδου στην Νορμανδία, του παρουσίαζε χειρόγραφα στα οποία κατοχύρωνε τις αμφισβητούμενες περιοχές στην Γαλλία όπως το Βεξίν, αλλά ο Γουλιέλμος Φίτζραλφ απέρριψε τις προτάσεις του. Ο Φίλιππος τότε ευρισκόμενος σε αδιέξοδο άρχισε την διάδοση κακών φημών για τον Ριχάρδο όπως ότι έχει κάνει κρυφή συμμαχία με τον Σαλαντίν να πέσουν στα χέρια του η Γάζα, η Γιάφα και η Ασκαλών και ότι βρισκόταν πίσω από την δολοφονία του Κορράδου του Μομφερράτου, έφτασε στο σημείο να συναντηθεί ακόμα και με τον μικρότερο αδελφό του Ριχάρδου Ιωάννη τον Ακτήμονα να του ζητήσει να συνεργαστούν να τον ανατρέψουν για να γίνει εκείνος βασιλιάς της Αγγλίας. [18] Στις αρχές του 1193 ο Ιωάννης έφτασε στο Παρίσι προκειμένου να δώσει φόρο υποτέλειας στον Φίλιππο για τα εδάφη του στην Γαλλία, τότε έφτασαν τα νέα στον Φίλιππο ότι ο βασιλιάς Ριχάρδος ήταν αιχμάλωτος του Γερμανού αυτοκράτορα Ερρίκου ΣΤ΄, ενθουσιασμένος επιτέθηκε στο Βεξίν και κατέλαβε χωρίς αντίσταση το κάστρο του Γκισόρ. Ο Φίλιππος έφτασε ως την Διέππη για να συγκρατήσει τον διπρόσωπο Ιωάννη με το μέρος του του παρέδωσε την φύλαξη της πόλης του Εβρέ, ο Φίλιππος σε συμμαχία με τον κόμη της Φλάνδρας πολιόρκησαν την πρωτεύουσα της Νορμανδίας Ρουέν αλλά απέτυχαν να την καταλάβουν λόγω της αντίστασης του κόμη του Λέστερ. Στην Μάντ στις 9 Ιουλίου 1193 ο Φίλιππος Αύγουστος ήρθε σε συμφωνία με τους υπουργούς του Ριχάρδου να κρατήσει τα κέρδη τους στην Νορμανδία αλλά να τους παραδώσει πίσω τις περιοχές σε περίπτωση που επιστρέψει ο Ριχάρδος, παράλληλα προσπάθησε να δωροδοκήσει τον Γερμανό αυτοκράτορα Ερρίκος ΣΤ΄ να κρατήσει περισσότερο καιρό αιχμάλωτο τον Ριχάρδο αλλά εκείνος το αρνήθηκε. Ο Ριχάρδος ελευθερώθηκε από την αιχμαλωσία στις 4 Φεβρουαρίου 1194, στις 13 Μαρτίου επέστρεψε στην Αγγλία και στις 12 Μαΐου εξέπλευσε με έναν στόλο 300 πλοίων για να επιτεθεί στον Φίλιππο. [19]

Σκληροί πόλεμοι με τον Ριχάρδο τον Λεοντόκαρδο μετά την έλευση του από την Γ΄ Σταυροφορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι κατακτήσεις του βασιλιά της Γαλλίας Φιλίππου Αυγούστου.
Αναπαράσταση του Φιλίππου Αυγούστου απο τον Λουδοβίκο Φελίξ Αμιέλ (19ος αιώνας)

Ο Φίλιππος Αύγουστος βρισκόταν εκείνο τον καιρό σ πλεονεκτική θέση είχε καταλάβει τις περισσότερες περιοχές στα ανατολικά του Σηκουάνα, επόμενος στόχος του ήταν το κάστρο του Βερνέγ προς το οποίο βάδισε και ο Ριχάρδος όταν πάτησε το πόδι του στην Γαλλία. Δεν μπόρεσε να σπάσει την αντίσταση των δυνάμεων του κάστρου, άφησε μια στρατιωτική δύναμη πίσω και βάδισε προς το Εβρέ το οποίο ο Ιωάννης είχε παραδώσει στον αδελφό του Ριχάρδο όταν επέστρεψε για να του εκδηλώσει την πίστη του, κατέλαβε εύκολα την πόλη αλλά οι δυνάμεις του στο κάστρο του Βερνέγ εγκατέλειψαν την προσπάθεια και ο Ριχάρδος μπήκε σε αυτό στις 30 Μαΐου. Τον επόμενο μήνα ο δυναμικός Ριχάρδος κατόρθωσε να ανακαταλάβει έναν σημαντικό αριθμό από κάστρα ειδικά στον νότο όπου ο Φίλιππος βάδισε για να τον αντιμετωπίσει αλλά έμαθε ότι η οπισθοφυλακή του αιχμαλωτίστηκε στο Φρετεβάλ στις 3 Ιουλίου, ο ίδιος μόλις μετά βίας γλύτωσε την σύλληψη. Στην επιστροφή του στην Νορμανδία προσπάθησε να εκδικηθεί τους Άγγλους συμμάχους του με επίθεση στις αποσκευές του Ιωάννη του Ακτήμονα και του κόμη του Αραντέλ. [20]

Ο Φίλιππος συνέχισε τις πολεμικές του επιχειρήσεις με την πολιορκία της Βερνέγ, ο Ριχάρδος έφτασε να τον αντιμετωπίσει κατά πρόσωπο αλλά ο Φίλιππος συνέχισε κρυφά τις πολεμικές επιχειρήσεις, όταν το ανακάλυψε ο Ριχάρδος εξοργίστηκε διακόπτοντας τις διαπραγματεύσεις. Ο Φίλιππος Αύγουστος απέκτησε το πλεονέκτημα στην βορειοανατολική Νορμανδία, έκανε επιδρομή στην Διέππη, έκαψε στο λιμάνι τα Αγγλικά πλοία και στην συνέχεια αποφάσισε να βαδίσει νότια στην περιοχή του Μπερρύ όπου κατέλαβε εύκολα το κάστρο και την πόλη του Ισοντάν. [21] Την επόμενη χρονιά ο ανιψιός του βασιλιά Ριχάρδου Αρθούρος της Βρετάνης έπεσε στα χέρια του Φιλίππου αλλά ο Ριχάρδος πήρε ξανά το πάνω χέρι όταν νίκησε τον βασικότερο από τους συμμάχους του Βαλδουίνο της Φλάνδρας (1197), στην συνέχεια πέθανε ο Γερμανός αυτοκράτορας Ερρίκος ΣΤ΄ και ο διάδοχος του Όθων Δ΄ ο οποίος ήταν ανιψιός του Ριχάρδου στράφηκε φανερά εναντίον του Φιλίππου. Οι Νορμανδοί ευγενείς που υποστήριζαν τον Γάλλο βασιλιά ύστερα από αυτό άρχισαν να στρέφονται υπέρ του Ριχάρδου, οι δυνάμεις του Φιλίππου προσπάθησαν να καταλάβουν το κάστρο του Γκισόρ αλλά η γέφυρα του ποταμού Έμπ κατέρρευσε από το υπερβολικό βάρος και ο στρατός του διαλύθηκε. Ο Ριχάρδος είχε κερδίσει το φθινόπωρο του 1198 οτιδήποτε είχε χάσει από το 1193, ο Φίλιππος Αύγουστος ζήτησε απεγνωσμένα ειρήνη προσφέροντας στον Ριχάρδο τα πάντα εκτός από το Γκισόρ. [22] Οι δυο βασιλείς συναντήθηκαν τον Ιανουάριο του 1199 στις όχθες του ποταμού Σηκουάνα και συμφώνησαν ειρήνη 5 ετών αλλά τον ίδιο χρόνο ο Άγγλος βασιλιάς δολοφονήθηκε από δικούς του υποτελείς στην Ακουιτανία, [23] δεν άφησε απογόνους και τον διαδέχθηκε στον Αγγλικό θρόνο ο μικρότερος αδελφός του και πρώην σύμμαχος του Φιλίππου Ιωάννης ο Ακτήμονας.

Ειρηνικές σχέσεις με τον Ιωάννη τον Ακτήμονα τα πρώτα χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Μάιο του 1200 ο Φίλιππος Αύγουστος υπέγραψε την Συνθήκη του Λε Γκουλέτ με τον νέο Άγγλο βασιλιά Ιωάννη τον Ακτήμονα, η συνθήκη περιελάμβανε εκτός από την Ακουιτανία και όλες τις υπόλοιπες αμφισβητούμενες περιοχές όπως το Ανζού, το Μαιν και η Τουρραίνη. Ο Ιωάννης αναγκάστηκε να υπογράψει όλους τους σκληρούς σε βάρος του όρους όπως το να εγκαταλείψει όλες τις Αγγλικές κτήσεις στο Μπερρύ και να πληρώσει 20.000 ασημένια μάρκα σε αντάλλαγμα ο Γάλλος βασιλιάς θα τον αναγνωρίσει βασιλιά της Αγγλίας εγκαταλείποντας την προηγούμενη υποστήριξη που είχε στον ανιψιό του Αρθούρο της Βρετάνης, η συνθήκη επισφραγίστηκε με τον γάμο της Λευκής της Καστίλης ανιψιάς του Ιωάννη με τον διάδοχο του Γαλλικού θρόνου δελφίνο Λουδοβίκο. [24] Η συνθήκη αυτή δεν τερμάτισε τον πόλεμο αφού πολύ σύντομα μέσα στο 1200 οι κάτοικοι της Ακουιτανίας εξεγέρθηκαν εναντίον του Ιωάννη μια εξέγερση που ο ίδιος ο Φίλιππος Β΄ είχε ενθαρρύνει κρυφά, κάλεσε στο Παρίσι τον Ιωάννη να απαντήσει στις εναντίον του κατηγορίες αλλά εκείνος αρνήθηκε να παρουσιαστεί. Ο Φίλιππος αποκήρυξε τον Ιωάννη από τον Αγγλικό θρόνο αναγνωρίζοντας σαν βασιλιά τον ανιψιό του Αρθούρο τον οποίο αρραβώνιασε με την 6χρονη κόρη του Μαρία, ο Ιωάννης συνέλαβε τον νεαρό ανιψιό του ο οποίος από τότε εξαφανίστηκε (1203), ο κόσμος άρχισε να διαδίδει ότι τον δολοφόνησε, ο Γάλλος βασιλιάς εκμεταλλεύτηκε την οργή του λαού εναντίον του πολιορκώντας και καταλαμβάνοντας την Ανδελί. Ο Ιωάννης δραπέτευσε στην Αγγλία, στα τέλη του 1204 το μεγαλύτερο τμήμα των Ανδεγαυικών κτήσεων μαζί με την Ακουιτανία πέρασαν στα χέρια του Φιλίππου. [25] Ο Φίλιππος αποφάσισε ύστερα από αυτό το γεγονός να αντιμετωπίσει τον Ιωάννη με νομικά μέσα, τον κάλεσε στην αυλή του στο Παρίσι να δώσει εξηγήσεις σχετικά με τον θάνατο του Αρθούρου της Βρετάνης, ο Ιωάννης ζήτησε την προσωπική του ασφάλεια αλλά ο Φίλιππος δεν του την εγγυήθηκε πλήρως γι'αυτό ο Ιωάννης αρνήθηκε να παραστεί. Ο Ιωάννης ο Ακτήμονας αφού παρασύρθηκε από τους βαρόνους του αποφάσισε την εποχή που απουσίαζε ο Φίλιππος εισβολή στην βόρεια Γαλλία (1206) η οποία τελικά ήταν καταστροφική και τον ανάγκασε τελικά να παρακαλέσει τον Φίλιππο για διετή ειρήνη με τους δυσμενέστερους όρους. [26]

Σκληρές διαμάχες με τον Ιωάννη τον Ακτήμονα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1208 δολοφονήθηκε ο Φίλιππος της Σουαβίας ο διεκδικητής του θρόνου της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας γι'αυτό το αυτοκρατορικό στέμμα δόθηκε στον αντίπαλο του Όθωνα Δ΄ ο οποίος ήταν γιος της αδελφής του Ιωάννη του Ακτήμονα Ματθίλδης και είχε υποσχεθεί να βοηθήσει τον Ιωάννη πριν ανέβει στον αυτοκρατορικό θρόνο αλλά οι συνθήκες που βρήκε τον έκαναν περισσότερο επιφυλακτικό. Το 1212 ο Όθων Δ΄ και ο Ιωάννης ενώθηκαν μαζί εναντίον του πάπα Ιννοκέντιου Γ΄ με δικά τους συμφέροντα αφού ο Ιωάννης ήθελε να αρνηθεί την παπική κηδεμονία στην Αρχιεπισκοπή του Καντέρμπουρι ενώ ο Όθων ήθελε να αποκηρύξει τον βασιλιά των Γερμανών Φρειδερίκο Β΄ από το Σικελικό στέμμα. [27] Ο Φίλιππος Αύγουστος εκμεταλλεύτηκε το πλεονέκτημα υποστηρίζοντας τον Φρειδερίκο και βοηθώντας τους Γερμανούς ευγενείς οι οποίοι τον υποστήριζαν, ο Ιωάννης ο Ακτήμονας από την άλλη πλευρά υποστήριξε ανοιχτά τον Όθωνα, ο Φίλιππος το βρήκε σαν μια καλή ευκαιρία για να εισβάλει στην Αγγλία με την δικαιολογία ότι ο βασιλιάς Ιωάννης είναι επίσημα εχθρός της εκκλησίας, για τον λόγο αυτό συγκάλεσε συνέλευση των Άγγλων βαρόνων στο Σουασόν (1212) στην οποία παραβρέθηκαν όλοι εκτός από τον Φερδινάνδο, κόμη της Φλάνδρας ο οποίος είχε πρόσφατα παντρευτεί την Ιωάννα της Κωνσταντινούπολης. Ο Φερδινάνδος αρνήθηκε να παραστεί επειδή ήταν έντονα δυσαρεστημένος από τον δελφίνο Λουδοβίκο ο οποίος έκανε επίθεση στα εδάφη του καταλαμβάνοντας τις πόλεις Αίρ και Σαιν Ομέρ, απαίτησε πρώτα πριν την συμμετοχή του σε οποιαδήποτε εκστρατεία αποκατάσταση των παλιών του συνόρων.

Ο Φίλιππος στάθηκε έτοιμος να δείξει με κάθε μέσο την υποστήριξη του στον πάπα σε σημείο που δέχτηκε να συμφιλιωθεί με την δεύτερη σύζυγο του Ινγκεβόρδη της Δανίας η οποία ήταν ευνοούμενη του (1213), οι βαρόνοι αποδέχθηκαν ομόφωνα τις προτάσεις του. [28] Βρισκόταν σε συνεχή επικοινωνία με τον παπικό απεσταλμένο Παντούλφο Βερράτσιο ο οποίος με την σειρά του έκανε μυστικές συνεννοήσεις με τον Ιωάννη τον Ακτήμονα με προτάσεις να αποδεχτεί τα παπικά αιτήματα, να δώσει όρκο υποστήριξης στον πάπα και εκείνος με την σειρά του θα τον αποδεχτεί σαν βασιλιά της Αγγλίας και ανώτατο κυρίαρχο της Ιρλανδίας. Σύντομα βρέθηκε συμφωνία ανάμεσα στον Ιωάννη τον Ακτήμονα και τον πάπα με αποτέλεσμα τον Μάιο του 1213 να αναγγείλει ο Βερράτσιο στον Φίλιππο να εγκαταλείψει κάθε προσπάθεια για επίθεση στην Αγγλία αφού ο βασιλιάς της είναι υποτελής της Αγίας Έδρας και αυτό θα ήταν θανάσιμο αμάρτημα, ο Φίλιππος τον παρακάλεσε να αλλάξει γνώμη, του εξήγησε ότι προετοίμαζε πολλά χρόνια αυτή την εκστρατεία αλλά ο παπικός απεσταλμένος ήταν αμετακίνητος στις θέσεις του. Ο κόμης της Φλάνδρας εν τω μεταξύ αρνήθηκε οποιαδήποτε υποστήριξη στον Γάλλο βασιλιά ακόμα και στην περίπτωση που ο Ιωάννης ο Ακτήμονας αφοριστεί από τον πάπα, [29] οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν την οργή του Φιλίππου Αυγούστου ο οποίος όταν έμαθε οτι έκανε κρυφή συμμαχία με τον Ιωάννη και τον Όθωνα εναντίον του αποφάσισε να κινητοποιήσει στρατό εναντίον των Φλαμανδών.

Ο θρίαμβος του Μπουβίν[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η νίκη του Φιλίππου Αυγούστου στο Μπουβίν - μικρογραφία (1400)
Ο Φίλιππος Αύγουστος μεταφέρει τον κόμη Φερδινάνδο και τους υπόλοιπους αιχμαλώτους μετά την μάχη του Μπουβίν - Μεγάλα Χρονικά της Γαλλίας.

Ο Γαλλικός στόλος με 1700 πλοία κατευθύνθηκε προς το λιμάνι της Ντάμ ενώ ο στρατός πολιορκούσε την Γάνδη, ξεκινώντας την πολιορκία έμαθε ότι ο Αγγλικός στόλος είχε αιχμαλωτίσει πολλά Γαλλικά πλοία στην Ντάμ, είχε κλείσει το λιμάνι και ο στόλος ήταν αδύνατο να δραπετεύσει, οι Φλαμανδικές πόλεις εν τω μεταξύ του ζητούσαν 30.000 μάρκα για να ελευθερώσουν τους ομήρους του, χρειάστηκαν 2 μέρες για να καταφέρει να ελευθερώσει την Γαλλική φρουρά αλλά κατάλαβε ότι είναι πολύ αργά και δεν μπορούσε να σώσει τον στόλο του. Έδωσε τότε εντολή να καεί ο στόλος του για να μην πέσει στα χέρια των εχθρών του οι οποίοι είχαν καταλάβει το λιμάνι της Ντάμ, επίσης διέταξε όλες οι Φλαμανδικές πόλεις που καταλαμβάνονται να καίγονται και οι κάτοικοι τους να θανατώνονται ή να πωλούνται ως δούλοι. [30]

Ο Ιωάννης ο Ακτήμων μόλις έμαθε την καταστροφή του Γαλλικού στόλου αποφάσισε ότι είναι η κατάλληλη γι'αυτόν ευκαιρία σε συνεργασία με τον σύμμαχο του Γερμανό αυτοκράτορα Όθωνα να επιτεθεί στην Αγγλία για να ανακτήσει τα χαμένα εδάφη του, οι Άγγλοι βαρόνοι δεν ήταν και τόσο ενθουσιασμένοι με την συγκεκριμένη αποστολή η οποία ξεκίνησε από το Λα Ροσέλ τον Φεβρουάριο του 1214, ο Ιωάννης σύντομα απογοητεύτηκε επειδή κατάλαβε ότι η αποστολή του είναι πολύ δυσκολότερη από ότι περίμενε ενώ ο σύμμαχος του Όθωνας δεν κατάφερε να συγκεντρώσει τα στρατεύματα του στις κάτω Χώρες. [31] Στις 27 Ιουλίου 1214 οι δυο στρατοί συναντήθηκαν στον παραπόταμο Λί κοντά στην γέφυρα του Μπουβίν όπου αποφάσισαν να δώσουν την τελική μάχη, ο στρατός του Φιλίππου απαριθμούσε περίπου 15.000 άνδρες ενώ ο στρατός των συμμάχων σχεδόν διπλάσιος απαριθμούσε 25.000 άνδρες, ο Φίλιππος Αύγουστος παρά το αριθμητικό του μειονέκτημα όμως συνέτριψε τους αντιπάλους του, ο βασιλιάς Λουδοβίκος Φίλιππος επέστρεψε στο Παρίσι σε μια παρέλαση θριάμβου μαζί με τους αιχμαλώτους του αποθεώθηκε από τον Γαλλικό λαό. Οι ηττημένοι σύμμαχοι είχαν όλοι κακή τύχη ο Φερδινάνδος της Φλάνδρας έμεινε φυλακισμένος τα επόμενα 12 χρόνια και ελευθερώθηκε μετά τον θάνατο του Φίλιππου, ο αυτοκράτορας Όθωνας ανατράπηκε από τον σύμμαχο του Φιλίππου Αυγούστου Φρειδερίκο Β΄ Χοενστάουφεν ενώ ο Ιωάννης ο Ακτήμονας αναγκάστηκε να υπογράψει ειρήνη με ταπεινωτικούς όρους και σύντομα ανατράπηκε και ο ίδιος από τους βαρόνους. [32]

Τελευταία χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Πάπας Ιννοκέντιος Γ΄ έκανε πρόσκληση (1208) για την Σταυροφορία των Αλβιγηνών αλλά ο βασιλιάς Φίλιππος Αύγουστος αρνήθηκε την συμμετοχή του, δεν εμπόδισε όμως όσους ευγενείς του ήθελαν την συμμετοχή τους να την πραγματοποιήσουν κανονικά. [33] Ο πόλεμος εναντίον των Καθαρών ολοκληρώθηκε (1244) και τα κέρδη για το Γαλλικό στέμμα ήταν μεγάλα ιδιαίτερα για τον γιο του Λουδοβίκο Η΄ και τον εγγονό του Λουδοβίκο τον Άγιο την περίοδο (1216 - 1222), [34] ο Φίλιππος Β΄ συμμετείχε στον πόλεμο διαδοχής της Καμπανίας υποστηρίζοντας τις προσπάθειες του Εύδη Γ΄, δούκα της Βουργουνδίας και τον σύμμαχο του απο παλιά Γερμανό αυτοκράτορα Φρειδερίκο Β΄. Ο Φίλιππος Αύγουστος είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στην Γαλλική ιστορία σε θέματα εκπαίδευσης, συνέχισε την κατασκευή της Παναγίας των Παρισίων που είχε ξεκινήσει ο πατέρας του (1163), ίδρυσε το Μουσείο του Λούβρου και το Πανεπιστήμιο του Παρισιού (1200), [35] το Παρίσι έγινε την εποχή του το μεγαλύτερο εκπαιδευτικό κέντρο του κόσμου, πραγματοποίησε και πάρα πολλούς διαγωνισμούς γευσιγνωσίας και οινοποσίας. Ο Φίλιππος Αύγουστος πέθανε στις 14 Ιουλίου 1223 στον ποταμό Σηκουάνα, τάφηκε στην Βασιλική Σαιν-Ντενί, [36] τον διαδέχθηκε ο γιος του Λουδοβίκος Η΄.

Κληρονόμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με την πρώτη σύζυγο του Ισαβέλλα του Αινώ (1180) παιδιά του ήταν : [37]

Με την δεύτερη σύζυγο του Ιντζεμπόργκ της Δανίας (1193) δεν απέκτησε παιδιά.

Με την τρίτη σύζυγο του Αγνή της Μερανίας (1196 - 1200) με την οποία χώρισε ύστερα από απαίτηση του πάπα (1200) παιδιά του ήταν : [39]

Ο Φίλιππος Αύγουστος είχε και ένα εξώγαμο παιδί τον Πέτρο Σαρλό. [42]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Grossman, Mark (2007). World Military Leaders: A Biographical Dictionary. New York: Infobase Publishing, σελ. 272. ISBN 9780816074778. https://books.google.gr/books?id=QSJoaugn2h8C&pg=PA272. 
  2. Smedley (1836), p. 52
  3. Cullum, P. H.; Lewis, Katherine J., eds. (2004). Holiness and masculinity in the Middle Ages. University of Wales Press - Religion and Culture in the Middle Ages. University of Wales Press. p. 135.
  4. Smedley (1836), p. 55
  5. Smedley (1836), p. 56
  6. Bradbury 1997, p. 252
  7. Bradbury 1997, p. 280.
  8. Bradbury 1997, p. 242
  9. Smedley (1836), p. 57
  10. Bradbury 1997, p. 245.
  11. "Philip II." Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica 2008 Ultimate Reference Suite. Chicago: Encyclopædia Britannica, 2008
  12. Baldwin 1991, p. 3
  13. Smedley (1836), p. 58
  14. "Philip II." Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica 2008 Ultimate Reference Suite. Chicago: Encyclopædia Britannica, 2008
  15. Rees (2006), p.1
  16. Smedley (1836), p. 62
  17. Smedley (1836), p. 63
  18. Smedley (1836), p. 63
  19. Rees (2006), p. 2
  20. Rees (2006), p. 3
  21. Rees (2006), p. 4
  22. Rees (2006), p. 4
  23. Rees (2006), p. 5
  24. Smedley (1836), p. 67
  25. Smedley (1836), p. 67
  26. Smedley (1836), p. 68
  27. Smedley (1836), p. 69
  28. Smedley (1836), p. 69
  29. Smedley (1836), p. 70
  30. Smedley (1836), p. 71
  31. Smedley (1836), p. 71
  32. Smedley (1836), p. 72
  33. Rodney Stark, For the glory of God, (Princeton University Press, 2003), 56.
  34. Jill N. Claster, Sacred Violence: The European Crusades to the Middle East, 1095-1396, (University of Toronto Press, 2009), 220.
  35. Randall Fegley, The Golden Spurs of Kortrijk: How the Knights of France Fell to the Foot Soldiers of Flanders, 62.
  36. John W. Baldwin, The Government of Philip Augustus: Foundations of French Royal Power in the Middle Ages, (University of California Press, 1986), 389.
  37. Bradbury 1997, p. 55-56.
  38. Bradbury 1997, p. 177.
  39. M. A. Pollock, Scotland, England and France After the Loss of Normandy, 1204-1296, (The Boydell Press, 2015), 53.
  40. Charles T. Wood, The French Apanages and the Capetian Monarchy: 1224-1328, (Harvard University Press, 1966), 9.
  41. Jim Bradbury, Philip Augustus:King of France 1180-1223, (Addison Wesley Longman Limited, 1998), 185.
  42. C. Petit-Dutaillis, The Feudal Monarchy in France and England, transl. E.D. Hunt, (Routledge, 1999), 229.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Baldwin, John W. (1991), The Government of Philip Augustus: Foundations of French Royal Power in the Middle Ages, University of California Press.
  • Bradbury, Jim (1997). King Philip II Augustus of France. The Medieval World (first ed.). Routledge.
  • Duby, Georges (September 1, 1990). The Legend of Bouvines: War, Religion, and Culture in the Middle Ages (first ed.). Univ of California Press.
  • Meade, Marion (1977). Eleanor of Aquitaine: A Biography. New York: Hawthorn Books.
  • Richard, Jean (1983). "Philippe Auguste, la croisade et le royaume". Croisés, Missionaires et Voyageurs. Perspectives Orientales du Monde Latin Médiéval (in French). *London: Variorum Collected Studies Series CS182.
  • Payne, Robert (1984). The Dream and the Tomb: A History of the Crusades. New York: Stein and Day.
  • Rees, Simon (September 2006). "King Richard I of England Versus King Philip II Augustus". Military History Magazine.
  • Smedley, Edward (1836). The History of France, from the final partition of the Empire of Charlemagne to the Peace of Cambray. London: Baldwin and Cradock.
  • "The 'War' of Bouvines (1202–1214)". Retrieved 29 September 2008.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Προκάτοχος:
Λουδοβίκος ο Νέος
Βασιλιάς της Γαλλίας
Royal Standard of the King of France.svg
18 Σεπτεμβρίου 118014 Ιουλίου 1223
Διάδοχος:
Λουδοβίκος ο Λέων
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Philip II of France της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).