Υστρικόμορφα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Υστρικόμορφα
Καπιμπάρα (υδρόχοιρος, Hydrochoerus hydrochaeris)
Καπιμπάρα (υδρόχοιρος, Hydrochoerus hydrochaeris)
Συστηματική ταξινόμηση
Βασίλειο: Ζώα (Animalia)
Συνομοταξία: Χορδωτά (Chordata)
Υποσυνομοταξία: Σπονδυλωτά (Vertebrata)
Ομοταξία: Θηλαστικά (Mammalia)
Τάξη: Τρωκτικά (Rodentia)
Υποτάξη: Υστρικόμορφα (Hystricomorpha)

Ο όρος υστρικόμορφα (Hystricomorpha, από τις ελληνικές λέξεις ὕστριξ = σκαντζόχοιρος και μορφή)[1] είχε αρκετούς διαφορετικούς ορισμούς κατά καιρούς. Με την ευρύτερη έννοια σημαίνει όλα τα τρωκτικά (εκτός από τα διποδοειδή) που έχουν «υστρικόμορφο» ζυγομασητηριακό σύστημα. Αυτά είναι οι υστρικόγναθοι, οι κτενοδακτυλίδες, οι ανωμαλουρίδες και οι ποδετίδες. Αποτελέσματα από αναλύσεις DNA, αλλά και διαφορές στη μορφολογία θέτουν υπό αμφισβήτηση την ταξινόμηση των ανωμαλουρίδων και των ποδετίδων στα υστρικόμορφα. Σύμφωνα με βιβλίο (Carleton & Musser 2005) του 2005, αυτές οι δύο οικογένειες αντιπροσωπεύουν μια ξεχωριστή υπόταξη, τα ανωμαλουρόμορφα.

Ταξινομική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κρανίο ενός καπιμπάρα, όπου φαίνεται ο υπερμεγέθης «υποκογχικός δίαυλος» (κοιλότητα κάτω από την κόγχη του οφθαλμού που καταλήγει στην άνω γνάθο), που υπάρχει στα περισσότερα υστρικόμορφα, μάλιστα το συγκεκριμένο χαρακτηριστικό ονομάσθηκε «υστρικομορφία».

Η σύγχρονη ταξινομική θεωρεί τα υστρικόμορφα ως υπόταξη των τρωκτικών, γνωστή και ως εντοδάκρυα (Entodacrya) ή κτενοϋστρικά (Ctenohystrica), που ενώνει τα κτενοδάκτυλα (γκούντι της Αφρικής) με τα υστρικόγναθα τρωκτικά.[2] Υπέρ της μεταξύ αυτών των δύο ομάδων σχέσεως υπάρχει σημαντική μορφολογική και ισχυρή μοριακή φυλογενετική υποστήριξη. Αυτό ωστόσο ακυρώνει την παραδοσιακή θεώρηση των «σκιουρόγναθων», καθώς αυτά καθίστανται παραφυλετική ομάδα.

Τα υστρικόμορφα, ή τουλάχιστον κάποια μέλη των καβιόμορφων, δεν θεωρούνται από κάποιους ως τρωκτικά.[3] Ωστόσο οι περισσότερες γενετικές έρευνες επιβεβαιώνουν τη μονοφυλετικότητα των τρωκτικών.[4]

Τα υστρικόμορφα εμφανίσθηκαν στη Νότια Αμερική κατά το Ηώκαινο[5], όταν σε αυτή την ήπειρο υπήρχαν μόνο μεταθήρια, ξέναρθρα και εξαφανισμένα σήμερα οπληφόρα ως τα μοναδικά θηλαστικά της (εκτός από τις νυχτερίδες). Φαίνεται ότι έφθασαν με ωκεάνια διασπορά, διασχίζοντας τον Ατλαντικό Ωκεανό από την Αφρική πάνω σε παρασυρόμενες φυσικές σχεδίες από βλάστηση. Το ίδιο ίσως συνέβη και με τα πρωτεύοντα[6], τα οποία επίσης εμφανίσθηκαν στη Νότια Αμερική την ίδια εποχή, όταν ήταν ακόμα χωρισμένη από την Κεντρική και Βόρεια Αμερική.

Οικογένειες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο ακόλουθος κατάλογος οικογενειών βασίζεται στην ταξινόμηση των Marivaux και άλλοι 2002 και Marivaux, Vianey-Liaud & Jaeger 2004, που ανέλυσαν πρώιμα απολιθωμένα τρωκτικά και βρήκαν υποστηρικτικά δεδομένα για το ότι η υπόταξη «Sciuravida» όπως ορίσθηκε από τους McKenna & Bell 1997 πολυφυλετική και παραπλανητική. Παρακάτω το σύμβολο «†» σημειώνει τις προϊστορικές ομάδες που έχουν εξαφανισθεί.


Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Hystricomorpha». Oxford Dictionaries. Ανακτήθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2011. 
  2. Carleton & Musser 2005
  3. Graur, Hide & Li 1991, D'Erchia και άλλοι 1996, Reyes, Pesole & Saccone 2000
  4. Cao και άλλοι 1994, Kuma & Miyata 1994, Sullivan & Swofford 1997, Robinson-Rechavi, Ponger & Mouchiroud 2000,Lin και άλλοι 2002,Reyes και άλλοι 2004
  5. Antoine, P.-O.; Marivaux, L.; Croft, D.A.; Billet, G.; Ganerod, M.; Jaramillo, C.; Martin, T.; Orliac, M.J. και άλλοι. (2011). «Middle Eocene rodents from Peruvian Amazonia reveal the pattern and timing of caviomorph origins and biogeography». Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences 279 (1732): 1319-1326. doi:10.1098/rspb.2011.1732. PMID 21993503. 
  6. Bond, M.; Tejedor, M.F.; Campbell, K.E.; Chornogubsky, L.; Novo, N.; Goin, F. (2015-02-04). «Eocene primates of South America and the African origins of New World monkeys». Nature 520: 538-541. doi:10.1038/nature14120. PMID 25652825. 

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρότυπο:Ref begin

Πρότυπο:Ref end