Τύραννος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Τύραννος (αρχ. τύραννος) είναι ο κυβερνήτης του πολιτεύματος της Τυραννίας. Ετυμολογικά η λέξη είναι πιθανότατα Πελαγικής προέλευσης.

Το πολίτευμα αυτό ίσχυε στην Πόλη-κράτος τον 8ο αιώνα. Οι τύραννοι ανέβαιναν στην εξουσία με την βοήθεια των οπαδών τους χωρίς απαραίτητα αυτό να είναι σύμφωνο με τη βούληση της πλειοψηφίας.

Σύμφωνα με τον Θουκιδίδη (6.54) για τους τύραννους Πεισιστρατίδες: "(Οι τύραννοι) φρόντιζαν μόνο να καταλαμβάνουν τα ανώτατα αξιώματα μέλη της οικογένειας τους, αλλά κατά τα άλλα η πόλη διοικούνταν σύμφωνα με τους παλαιούς νόμους". Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη (Πολιτικά): "Επιδίωξη της τυραννίας είναι να πτωχεύσουν οι πολίτες, αφ' ενός για να συντηρείται με τα χρήματα τους η φρουρά του καθεστώτος, και αφ' ετέρου για να είναι απασχολημένοι οι πολίτες και να μην τους μένει χρόνος για επιβουλές. Σε αυτό το αποτέλεσμα αποβλέπει τόσο η επιβολή μεγάλων φόρων, η απορρόφηση των περιουσιών των πολιτών, όσο και η κατασκευή μεγάλων έργων που εξαντλούν τα δημόσια οικονομικά...."

Οι Τύραννοι της περιόδου μεταξύ 8ου αιν. - 4ου αιν. π.Χ, ήταν συνήθως προστάτες των τεχνών και συχνά έθεταν σε εφαρμογή μεγάλα οικοδομικά προγράμματα. Σε αυτές τις περιπτώσεις σημαντικό ρόλο έπαιξε το πνεύμα του ανταγωνισμού, το χαρακτηριστικό αυτό γνώρισμα της ελληνικής κοινωνίας, με τους τυράννους των διαφόρων πόλεων να συναγωνίζονται ο ένας τον άλλο στην κατασκευή τεράστιων δημόσιων έργων, κυρίως ναών και συστημάτων ύδρευσης.

Ονομαστοί τύραννοι της αρχαιότητας ήταν ο Περίανδρος της Κορίνθου, ο Κύψελος της Κορίνθου, ο Πεισίστρατος της Αθήνας, ο Πολυκράτης της Σάμου, ο Ιέρων Α' των Συρακουσών και ο Διονύσιος ο Πρεσβύτερος των Συρακουσών. Τελικώς οι τύραννοι απέτυχαν να φέρουν την ευημερία των πολιτών και συνεπώς ακολούθησε η Δημοκρατία, αρχικά από την Αθήνα, ενώ άλλες πόλεις οδηγήθηκαν στην Ολιγαρχία. Τύραννοι εξακολουθούν να υφίστανται σήμερα, επιδιώκοντας το προσωπικό τους συμφέρον.

Πηγές

  • Forrest, George "Greece, the history of the Archaic period" in Boardman, John et al (1986), "The Oxford History of the Classical World"
  • Mosse Claude "ΟΙ ΤΥΡΑΝΝΟΙ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ", μτφ. Καλογεροπούλου Α. Νοέμβριος 1989, Εκδόσεις ΆΣΤΥ