Τόρα! Τόρα! Τόρα!

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Τόρα! Τόρα! Τόρα!
Tora! Tora! Tora!.jpg
Κινηματογραφική αφίσα της ταινίας
ΣκηνοθεσίαΡίτσαρντ Φλέτσερ[1][2], Κίντζι Φουκασάκου[1][3][2] και Τόσιο Μασούντα[2]
ΠαραγωγήΡίτσαρντ Φλέτσερ και Έλμο Γουίλιαμς
ΣενάριοΑκίρα Κουροσάβα και Χιντέο Ογκούνι[4]
ΠρωταγωνιστέςΤζόζεφ Κότεν[3][5][2], Τζέισον Ρόμπαρντς[5][2], Μάρτιν Μπάλσαμ[3][5][2], Τζέιμς Γουίτμορ[5][2], E. G. Marshall, Κιθ Άντες[5], Νέβιλ Μπραντ[5][2], Νόρμαν Άλντεν[5], Leora Dana[5], Σο Γιαμαμούρα, Τακαχίρο Ταμούρα[5][2], Φρανκ Αλέτερ[5][2], Λεόν Έιμς[5][2], Ρίτσαρντ Άντερσον[5][2], Τζορτζ Μακρίντι[5][2], Ρον Μέισακ[5][2], Τζεφ Ντόνελ[5], Ρίτσαρντ Έρντμαν[5], Μπέρι Κρέγκερ[5], Έντουαρντ Άντριους[5][2], Χάρλαν Γουόρντ[5], Μέρεντιθ Γουέθερμπι, Ρομπέρ Σέιν[5], Σουσούμου Φουτζίτα[5], Γουόλτερ Μπρουκ[5], Γουόλτερ Ριντ[5], Γουέσλι Άντι[5][2], G. D. Spradlin[4], Εϊτζίρο Τόνο[4], Τζορτζ Τομπάιας[4], Κεν Λιντς[4], Πολ Φρις[4], Καρλ Λούκας[4], Τζουν Ντέιτον, Τατσούγια Μιχάσι, Έντμον Ράιαν και Μπιλ Έντουαρντς
ΜουσικήΤζέρρυ Γκόλντσμιθ
ΦωτογραφίαΤσάρλς Φ. Ουίλερ και Σινσάκου Χιμέντα
ΜοντάζΤζέιμς Ε. Νιούκομ
Εταιρεία παραγωγής20th Century Fox
Πρώτη προβολή1970 και 23  Σεπτεμβρίου 1970
Διάρκεια145 λεπτό
ΠροέλευσηΗνωμένες Πολιτείες Αμερικής και Ιαπωνία
ΓλώσσαΙαπωνικά και Αγγλικά
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Το Τόρα! Τόρα! Τόρα!' (Ιαπωνικά : ト ラ ト ラ ト ラ ) ,(Αγγλικά Tora! Tora! Tora!), γνωστό επίσης και ως Η Εποποιία του Περλ Χάρμπορ[6], είναι μια επική πολεμική ταινία του 1970 σε συμπαραγωγη των ΗΠΑ και της Ιαπωνίας. Γνωστή ως η πιο αξιόπιστη κινηματογραφική ταινία της επίθεσης του Ιάπωνικου στόλου στο Περλ Χάρμπορ στις 7 Δεκεμβρίου 1941 και τα γεγονότα που προηγήθηκαν. Η ταινία ειναι σε σκηνοθεσία Ρίτσαρντ Φλάισερ και σενάριο των Λάντισλας Φαράγκο και Λάρι Φόρεστερ. Πρωταγωνιστούν οι Μάρτιν Μπάλσαμ και ο Τζέισον Ρόμπαρντς.

Το όνομα της ταινίας είναι ένα υπό όρους σήμα που μεταδόθηκε κατά τη στιγμή που άρχισε η επίθεση και ανέφερε ότι επιτεύχθηκε η πλήρης έκπληξη της επίθεσης, την οποία οι Ιάπωνες βασίζονταν.Η μετάφραση από την ιαπωνική φράση σημαίνει "Tiger! Tiger! Tiger! ", Ωστόσο, μπορεί επίσης να ερμηνευτεί ως μια φράση κώδικα που σχηματίζεται από" totsugeki (突 撃) - raigeki (雷 撃) "(" επίθεση-τορπιλικό επίθεση ").

Η ταινία ήταν υποψήφια για πέντε Βραβεία Όσκαρ και κέρδισε ένα (Καλύτερων Οπτικών Εφέ).

Πλοκή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Ηνωμένες Πολιτείες σταματούν την προμήθεια πετρελαίου στην Ιαπωνία και η κυβέρνησή της αποφασίζει να ξεκινήσει έναν πόλεμο. Ο Ναύαρχος Γιαμαμότο, ο οποίος μόλις ανέλαβε τη θέση του διοικητή του αυτοκρατορικού στόλου, συμμετέχει στην ανάπτυξη ενός σχεδίου επίθεσης. Ο επιτελάρχης του, ο Αντιναύαρχος Γκέντα, αναπτύσσει τις λεπτομέρειες του σχεδίου επίθεσης. Ο Γιαμαμότο και ο Γκέντα αποφασίζουν να πραγματοποιησου μια προληπτική αεροπορικη επιθεση στην αμερικανική ναυτική βάση στη Χαβάη του Περλ Χάρμπορ, για να προκαλέσουν τις μεγαλύτερες στρατηγικές ζημίες το συντομότερο δυνατό και να στερήσουν στο Ναυτικό των ΗΠΑ από την δυνατοτητα να εχει μια στρατηγικη ναυτικη βαση στον [[[Ειρηνικός ωκεανός|ειρηνικό ωκεανό]].

Για την αμερικανική στρατιωτική υπηρσια πληροφοριων, τα σχέδια της Ιαπωνίας για την έναρξη μιας επίθεσης γίνονται εμφανή, μόνο οι στόχοι και ο συγχρονισμός είναι άγνωστοι. Οι αναλυτες στην Ουάσινγκτον μελετούν την ιαπωνική κρυπτογράφηση. Μία αρκετά περίπλοκη γραφειοκρατική διαδικασία καταρτίζεται για να ειδοποιεί μόνο ένα στενό κύκλο ανθρώπων που θα λαμβάνει τις πληροφορίες, οι οποίες, σύμφωνα με το Πεντάγωνο, θα πρέπει να διασφαλίζουν την μυστικότητα των αποκωδικοποιητών μυνηματων.

Στο Περλ Χάρμπορ, οι διοικητές των μονάδων ενημερώνονται από το Πενταγωνο και προσπαθούν να οργανώσουν επειγόντως μια αμυνα. Ωστόσο, αντιμετωπίζουν απρόβλεπτες δυσκολίες, για παράδειγμα, η Εθνική Υπηρεσία Προστασίας της Φύσης εμποδίζει την τοποθέτηση ραντάρ στην επικράτεια του νησιού Oahu Nature Reserve.

Οι διπλωματικές σχέσεις μεταξύ Ιαπωνίας και Ηνωμένων Πολιτειών οξύνονται. Ο Ιάπωνας πρεσβευτής, χωρίς μεγάλη επιτυχία, προσπαθεί να καθυστερήσει την έναρξη του πολέμου με διαπραγματεύσεις. Τελικά, οι Ιάπωνες στείλουν μια σειρά από 14 τηλεγραφήματα στις 6 Δεκεμβρίου, στο τέλος των οποίων ανακοινώνουν την αποτυχία των ειρηνευτικών συνομιλιών, και το τελευταίο τηλεγράφημα, το οποίο είναι στην πραγματικότητα μια [[[δήλωση πολέμου]], θα πρέπει να φθάσει στις 13:00 στις 7 Δεκεμβρίου.

Οι διοικητές των αμερικανικών μονάδων δεν είναι σε θέση να μεταδώσουν εγκαίρως τα μηνύματα συναγερμού από τις στρατιωτικές πληροφορίες, καθώς η 7η Δεκεμβρίου είναι μια ημέρα ελεύθερη. Αφού κατάφερε να ενημερώσει τον επικεφαλής ναυτικών επιχειρήσεων, ο Σταρκ για την επικείμενη επίθεση, δίστασε να αναφέρει οτιδήποτε στη Χαβάη, χωρίς πρώτα να συμβουλευτεί τον πρόεδρο.

Το πρωί της 7ης Δεκεμβρίου, μικτές και συγκεχυμένες αναφορές παρουσίας του εχθρού εμπόδισαν τους Αμερικανούς να προετοιμαστούν εγκαίρως για να αποκρούσουν την ιαπωνική επίθεση. Ενώ ο Ιάπωνας πρεσβευτής συντάσσει τα τελευταία τηλεγραφήματα στην Ουάσινγκτον και ο γραμματέας της πρεσβείας προσπαθεί να μεταφράσει 14 τηλεγραφήματα στα αγγλικά, τα ιαπωνικά αεροπλάνα απογειώνονται από τους αεροπλανοφόρα σύμφωνα με το σχέδιο επίθεσης του Γιαμαμότο. Οι πιλότοι δεν συναντούν καμία αντίσταση και στέλνουν ένα μήνυμα σχετικά με την επιτυχή έναρξη της λειτουργίας « "Tora!, Tora!, Tora!».

Τα αμερικανικά αεροπλάνα είναι γεμάτα σε θέσεις στάθμευσης λόγω των εντολών να αυξηθεί η προστασία από τους πολιτικούς σαμποτέρ και, έχοντας γίνει εύκολος στόχος για βομβαρδιστικά, καταστρέφονται. Μόνο δύο P-40 κατάφεραν να πετάξουν στον ουρανό για να αποκρούσουν την επίθεση 330 ιαπωνικών αεροσκαφών.

Τα θωρηκτά πλοία του Περλ Χάρμπορ δεχονται επίθεση από βομβαρδισμούς. Το θωρηκτό Αριζόνα καταστρέφεται άμεσα, ενω το Οκλαχόμα βουλιαζει. Το Νεβάδα προσπαθεί να εγκαταλείψει τη βάση, αλλα οι Ιάπωνες πιλότοι προσπαθούν να καταστρέψουν το πλοίο στην έξοδο από τον κόλπο για να μπλοκάρουν τη βάση. Οι ναυτικοί πηδούν στα νερα του κόλπου, αναμιγνύονται με καμενο πετρελαίο. Μέσα από την επίθεση, οι αμερικανοί διοικητές λαμβάνουν τελικά προειδοποιητικά τηλεγραφήματα από την Ουάσινγκτον για την επικείμενη ιαπωνική επίθεση. Ο ναύαρχος Γιαμαμότο μαθαίνει ότι η Ιαπωνική Πρεσβεία δεν μπόρεσε να παραδώσει εγκαίρως τη δήλωση του πολέμου στην Ουάσινγκτον, με αποτέλεσμα μια ύπουλη επίθεση και λέγοντας: «Φοβάμαι ότι μόνο ξύπνησα τον ύπνο γίγαντα και ενσταλάξαμε την τρομερή αποφασιστικότητα σε αυτό».

Διανομή ρόλων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ταινία δημιουργήθηκε σκόπιμα με ηθοποιους που δεν ήταν μεγαλα αστερια στο box-office, συμπεριλαμβανομένων πολλών Ιαπωνικών ερασιτεχνών, για να δώσουν έμφαση στην ιστορία και όχι στους ηθοποιούς που ήταν μέσα σε αυτήν.[7]

Σύμμαχοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ηθοποιός Ρόλος Σημειώσεις
Μάρτιν Μπάλσαμ Ναύαρχος Αρχηγός, Στόλος του Ειρηνικού των ΗΠΑ
Τζόζεφ Κότεν Γραμματέας Χένρυ Στίμσον Υπουργός Πόλεμου των ΗΠΑ
E. G. Marshall Lt. Colonel Rufus S. Bratton Chief, Far Eastern Section, Military Intelligence Division, War Department
Τζέιμς Γουίτμορ Αντιναύαρχος William Halsey Jr. Commander, Aircraft Battle Force, U.S. Pacific Fleet
Τζέισον Ρόμπαρντς General Walter Short Commander-in-Chief, U.S. Army Forces Hawaii
Wesley Addy Αντιστράτηγος Κρυπτογράφος, OP-20-G
Frank Aletter Αντιστράτηγος Command Duty Officer, USS Nevada
Leon Ames Secretary Frank Knox U.S. Secretary of the Navy
Richard Anderson Captain John Earle Chief of Staff, 14th Naval District
Keith Andes General George C. Marshall Chief of Staff of the U.S. Army
Edward Andrews Admiral Harold Rainsford Stark Chief of Naval Operations
Neville Brand Lt. Harold Kaminski Duty Officer, 14th Naval District
George Macready Secretary Cordell Hull Secretary of State
Norman Alden Ταγματάρχης Truman Landon Commanding Officer, 38th Reconnaissance Squadron
Walter Brooke Captain Theodore Wilkinson Director of Naval Intelligence
Rick Cooper 2nd Lt. George Welch Pilot, 47th Pursuit Squadron
Carl Reindel 2nd Lt. Kenneth Taylor Pilot, 47th Pursuit Squadron
Karl Lukas Captain Harold C. Train Chief of Staff, Battle Force, U.S. Pacific Fleet
Ron Masak Lieutenant Lawrence E. Ruff Communications Officer, USS Nevada
Richard Erdman Colonel Edward F. French Chief, War Department Signal Center
Jerry Fogel Lt. Commander William W. Outerbridge Commanding Officer, USS Ward
Elven Havard Messman 3rd Class Doris Miller Crew member, USS West Virginia
G. D. Spradlin Cmdr. Maurice E. Curts Communications Officer, U.S. Pacific Fleet
Edmon Ryan Rear Admiral Patrick Bellinger Commander, Patrol Wing Two
Bill Zuckert Ναύαρχος James O. Richardson Commander, United States Fleet
Francis De Sales Capt. Arthur H. McCollum Naval Intelligence officer
Dave Donnelly Maj. Gordon Blake Hickam Field Operations Officer
Bill Edwards Col. Kendall J. Fielder Assistant Chief of Staff, Intelligence, Hawaiian Department
Jerry Cox Lt. Kermit Tyler Pilot, 78th Pursuit Squadron
Dick Fair Lt. Col. Carrol A. Powell Radar officer
Dick Cook Lt. Cmdr. Logan C. Ramsey Commander, Naval Base Περλ Χάρμπορ
Robert Karnes Maj. John H. Dillon Knox's aide
Ken Lynch Rear Adm. John H. Newton Commander, USS Lexington
Walter Reed Vice Adm. William S. Pye Interim Commander, Aircraft Battle Force, U.S. Pacific Fleet
Robert Shayne Cmdr. William H. Buracker Operations Officer, Aircraft Battle Force, U.S. Pacific Fleet
Larry Thor Maj. Gen. Frederick L. Martin Commander, Hawaiian Air Force
Harlan Warde Brig. Gen. Leonard T. Gerow Commander, 29th Infantry Division

Ιάπωνες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ηθοποιός Ρόλος Σημειώσεις
So Yamamura Admiral Isoroku Yamamoto Commander-in-Chief, Combined Fleet
Tatsuya Mihashi Commander Minoru Genda Air Staff, 1st Air Fleet
Takahiro Tamura Lt. Commander Mitsuo Fuchida Commander, Air Group, Akagi
Eijirō Tōno Admiral Chuichi Nagumo Commander-in-Chief, 1st Air Fleet
Shōgo Shimada Ambassador Kichisaburo Nomura Ιάπωνας πρέσβης στις ΗΠΑ
Koreya Senda Prince Fumimaro Konoye Πρωθυπουργός της Ιαπωνίας
Junya Usami Ναύαρχος Zengo Yoshida Minister of the Navy
Kazuo Kitamura Υπουργός Yosuke Matsuoka Υπουργός εξωτερικών της Ιαπωνίας
Susumu Fujita Rear Admiral Tamon Yamaguchi Commander, Second Carrier Division
Bontaro Miyake Ναύαρχος Koshiro Oikawa Υπουργός Ναυτικού
Ichiro Reuzaki Rear Admiral Ryūnosuke Kusaka Chief of Staff, 1st Air Fleet
Asao Uchida General Hideki Tojo Υπουργός Πολέμου της Ιαπωνίας
Hiroshi Akutagawa Marquis Koichi Kido Lord Keeper of the Privy Seal
Shunichi Nakamura Captain Kameto "Gandhi" Kuroshima Senior Staff Officer, Combined Fleet
Kan Nihonyanagi Rear Admiral Chuichi Hara Commander, 5th Carrier Division
Toshio Hosokawa Lieutenant Commander Shigeharu Murata Commander, 1st Torpedo Attack Unit, Akagi
Hisashi Igawa Lt. Mitsuo Matsuzaki Fuchida's pilot
Hideo Murota Lt. Zenji Abe Pilot, Air Group, Akagi

Πολίτες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ηθοποιός Ρόλος Σημειώσεις
Leora Dana Ileana Kramer Lt. Cdr. Kramer's wife
Harold Conway Eugene Dooman Σύμβουλος Αμερικανικής πρεσβείας
June Dayton Ray Cave Γραμματέας
Meredith Weatherby Joseph Grew Αμερικανίδα πρέσβειρα στην Ιαπωνία
Akira Kume Katsuzo Okumura Ιάπωνας διπλωμάτης
Jeff Donnell Cornelia Fort Civilian flying instructor
Hank Jones Davey Civilian student pilot
Kazuko Ichikawa Emiko Geisha in Kagoshima
Randall Duk Kim Tadao Messenger boy

Αρκετά μέλη του cast είχαν υπηρετήσει στον Β Παγκόσμιο Πόλεμο:

Ηθοποιός Υπηρεσία Σημειώσεις
Μάρτιν Μπάλσαμ United States Army Air Forces B-24 radio operator
Τζέιμς Γουίτμορ Σώμα πεζοναυτών των ΗΠΑ
Τζέισον Ρόμπαρντς US Navy USS Northampton and the USS Nashville
Wesley Addy Στρατός
Norman Alden Στρατός
Richard Anderson Στρατός
Keith Andes Σώμα πεζοναυτών των ΗΠΑ Λοχίας
Neville Brand Στρατός won a Purple Heart and Silver Star

Παραγωγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η παραγωγη της ταινιας πήρε τρία χρόνια για να προγραμματίστει και να προετοιμαστεί η κινηματογρφιση για τους οκτώ μήνες.[8]

Η ταινία δημιουργήθηκε σε δύο ξεχωριστές παραγωγές, μία με έδρα στις Ηνωμένες Πολιτείες, σε σκηνοθεσία Ρίτσαρντ Φλέισερ και μία με έδρα την Ιαπωνία. Η ιαπωνική πλευρά ήταν αρχικά να διευθύνεται από τον Ακίρα Κουροσάβα, ο οποίος εργάστηκε για στην ανάπτυξη σεναρίου και την προπαραγωγήτης ταινιας για δύο χρόνια. Αλλά μετά από δύο εβδομάδες γυρίσματα, αντικαταστάθηκε από τον Toshio Masuda και τον Kinji Fukasaku, οι οποίοι σκηνοθετησαν τα ιαπωνικά μερη.

Ο Ρίτσαρντ Φλέισερ δήλωσε για το ρόλο του Ακίρα Κουροσάβα στη ταινία:

Πάντα πίστευα ότι παρόλο που ο Κουροσάβα ήταν μια ιδιοφυΐα στην παραγωγή ταινιών και μάλιστα ήταν, πιστεύω ειλικρινά ότι ήταν κακός για αυτή την ταινία, αυτό δεν ήταν το είδος της ταινίας που θα έκανε, ποτέ δεν έκανε κάτι τέτοιο και αυτό απλά δεν ήταν το ύφος του.

Ένιωσα ότι δεν ήταν μόνο άβολο στη σκηνοθεσία αυτού του είδους της ταινίας, αλλά επίσης δεν είχε συνηθίσει να του λέει κάποιος πώς θα έπρεπε να κάνει την ταινία του. Είχε πάντα πλήρη αυτονομία και κανείς δεν θα τολμούσε να κάνει μια πρόταση στον Κουροσάβα σχετικά με τον προϋπολογισμό ή το πρόγραμμα γυρισματων ή κάτι τέτοιο. Και τότε ήταν, με τον Νταρυλ Ζανουκ στην πλάτη του και τον Ελμο Γουίλιαμς και τους υπεύθυνους παραγωγής, και όλα ήταν πράγματα που δεν είχε ξαναδεί, γιατί ήταν πάντα ανέγγιχτος.

Νομίζω ότι γινοταν όλο και πιο νευρικός και πιο ανασφαλής για το πώς θα δουλέψει σε αυτή την ταινία. Και φυσικά, ο Τύπος έμαθε πολλές διαμαχες στο σετ και έκαναν πολλά από αυτό στην Ιαπωνία και ήταν μεγαλύτερη πίεση γι 'αυτόν και δεν είχε συνηθίσει σε αυτό το είδος πίεσης.

Οι κινηματογραφιστές ενημερώθηκαν από βετεράνους πολέμου και από τις δύο πλευρές, συμπεριλαμβανομένου του Minoru Genda ,του άνθρωπου που σχεδίαζε και οδήγησε σε μεγάλο βαθμό την επίθεση στο Περλ Χάρμπορ, ο οποιος ήταν ένας ανεξάρτητος τεχνικός σύμβουλος για την ταινία.

Η αξιοπιστία και η ποιότητα των σκηνών μάχης ήταν και παραμένει τόσο υψηλή που τα πλάνα από το Τόρα! Τορα! Τορα! " χρησιμοποιουνται επανειλημμένα σε επόμενες ταινίες ως "ντοκιμαντέρ". Είναι ενδιαφέρον ότι όταν απελευθερώθηκε η ταινία, οι αμερικανοί κριτικοί κινηματογράφου κατηγόρησαν τους δημιουργούς της ταινίας ότι η μακέτες του στρατιωτικού εξοπλισμού φαινόταν σαν «χαρτόνι».

box office[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ταινία με προϋπολογισμό παραγωγής 25.5 εκατομμύρια δολάρια[9] την στιγμή της αρχικής κυκλοφοριαςς της, θεωρήθηκε ότι ηταν μια απογοήτευση του box office στη Βόρεια Αμερική[10] , αν και το εγχώριο box office της, αξίας $ 29.548.291, κατέστησε την ένατη υψηλότερη ταινία του 1970[11] Ήταν μια μεγάλη επιτυχια στην Ιαπωνία και με την πάροδο των ετών, οι εγχώριες κυκλοφορίες έδωσαν ένα μεγαλύτερο συνολικό κέρδος.[12]

Κριτικές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ρότζερ Ίμπερτ θεώρησε ότι το Τόρα! Τόρα! Τόρα! ήταν "μια απο τις πιο νεκρές πολεμικές ταινιες που έγιναν ποτέ" και υπέφεραν από το να μην έχουν "μερικούς χαρακτήρες να ταυτιστούν". Επιπλέον, επέκρινε την ταινία για φτωχή δράση και ειδικά εφέ στην αναθεώρησή του το 1970.[13] Ο Vincent Canby, κριτικός για τους The New York Times. ήταν ομοίως επικριτικός, σημειώνοντας ότι η ταινία δεν ήταν "τίποτα λιγότερο από 25 εκατομμύρια δολάρια άνευ σημασίας".[14] Το Variete βρήκε επίσης την ταινία βαρετή. Ωστόσο, το περιοδικό επαίνεσε τις ακολουθίες δράσης της ταινίας και τις αξίες παραγωγής.[15] Ο James Berardinelli, ωστόσο, δήλωσε ότι ήταν «σπάνιο για μια ταινία μεγάλου μήκους να επιτύχει το τρίπτυχο της διασκέδασης, ενημέρωσης και εκπαίδευσης».[16] Ο Charles Champlin, στην επανεξέτασή του για τους Los Angeles Times στις 23 Σεπτεμβρίου 1970, θεωρούσε τις κύριες αρετές της ταινίας ως "θεαματική" και την προσεκτική αναπαλαίωση ενός ιστορικού γεγονότος.[17]

Υποδοχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι κριτικές ανασκόπησης στην ιστοσελίδα Rotten Tomatoes, δίνουν βαθμολογία θετικής έγκρισης σε ποσοστό 55%, με βάση 29 κριτικές και μέση βαθμολογία 6/10.[18]

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Agawa, Hiroyuki. The Reluctant Admiral: Yamamoto and the Imperial Navy. Tokyo: Kodansha International, 2000. (ISBN 4-7700-2539-4).
  • Dolan, Edward F. Jr. Hollywood Goes to War. London: Bison Books, 1985. (ISBN 0-86124-229-7).
  • Galbraith, Stuart, IV. The Emperor and the Wolf: The Lives and Films of Akira Kurosawa and Toshiro Mifune. New York: Faber & Faber, Inc., 2002. (ISBN 0-571-19982-8).
  • Hardwick, Jack and Ed Schnepf. "A Viewer's Guide to Aviation Movies." The Making of the Great Aviation Films. General Aviation Series, Volume 2, 1989.
  • Hathaway, John. "Tora! Tora! Tora!" Flying Review, Vol. 25, No. 3, July 1969.
  • O'Hara, Bob. "Tora Tora Tora: A great historical flying film." Air Classics, Volume 6, No. 1, October 1969.
  • Carnes, Mark C. "Tora! Tora! Tora!" Past Imperfect: History According to the Movies. New York: Holt, 1996. (ISBN 978-0-8050-3760-9).
  • Orriss, Bruce. When Hollywood Ruled the Skies: The Aviation Film Classics of World War II. Hawthorn, California: Aero Associates Inc., 2014, first edition 1984. (ISBN 978-0-692-02985-5).
  • Parish, James Robert. The Great Combat Pictures: Twentieth-Century Warfare on the Screen. Metuchen, New Jersey: The Scarecrow Press, 1990. (ISBN 978-0-8108-2315-0).
  • Prange, Gordon. "Tora! Tora! Tora!" Reader's Digest, November 1963 and December 1963.
  • Robertson, Bruce. Aircraft Camouflage and Markings, 1907–1954. London: Harleyford Publications, 1961. (ISBN 978-0-8168-6355-6).
  • Shinsato, Douglas and Tadanori Urabe. For That One Day: The Memoirs of Mitsuo Fuchida, Commander of the Attack on Pearl Harbor. Kamuela, Hawaii: eXperience, inc., 2011. (ISBN 978-0-9846745-0-3).
  • Thorsten, Marie and Geoffrey White. “Binational Pearl Harbor?: Tora! Tora! Tora! and the Fate of (Trans)national Memory.” The Asia-Pacific Journal: Japan Focus, December 27, 2010.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 www.imdb.com/title/tt0066473/. Ανακτήθηκε στις 27  Μαΐου 2016.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 2,15 www.filmaffinity.com/en/film240724.html. Ανακτήθηκε στις 27  Μαΐου 2016.
  3. 3,0 3,1 3,2 stopklatka.pl/film/tora-tora-tora. Ανακτήθηκε στις 27  Μαΐου 2016.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 (Τσεχικά) ČSFD. 2001.
  5. 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 5,11 5,12 5,13 5,14 5,15 5,16 5,17 5,18 5,19 5,20 5,21 5,22 5,23 www.imdb.com/title/tt0066473/fullcredits. Ανακτήθηκε στις 27  Μαΐου 2016.
  6. «Tora! Tora! Tora! πληροφορίες διανομής». Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2020. 
  7. Steffen, James. "Tora, Tora, Tora." Turner Classic Movies. Retrieved: February 12, 2012.
  8. Orriss 1984, pp. 194–195.
  9. Solomon, Aubrey. Twentieth Century Fox: A Corporate and Financial History (The Scarecrow Filmmakers Series). Lanham, Maryland: Scarecrow Press, 1989. (ISBN 978-0-8108-4244-1). p256
  10. "Flop! Flop! Flop! (Box office receipts of war film 'Tora! Tora! Tora!')." Variety. Retrieved: February 12, 2012.
  11. Silverman, Stephen M (1988). The Fox that got away : the last days of the Zanuck dynasty at Twentieth Century-FoxFree registration required. L. Stuart. σελ. 329. 
  12. "Tora! Tora! Tora! Domestic Box Office." The Numbers. Retrieved: February 12, 2012.
  13. Ebert, Roger. "Tora! Tora! Tora! (review)" Chicago Sun-Times, October 12, 1970. Retrieved: April 1, 2008.
  14. Canby, Vincent. "Tora! Tora! Tora! (1970)" The New York Times, September 24, 1970. Retrieved: August 27, 2011.
  15. Variety staff. "Excerpt from the 1970 Variety review." Variety, January 1, 1970. Retrieved: April 1, 2008.
  16. Berardinelli, James. "Tora, Tora, Tora." Movie Reviews. Retrieved: February 12, 2012.
  17. Orriss 1984, p. 200.
  18. «Η υποδοχή και οι κριτικές ανασκοπησεις». Rottentomatoes.com. Ανακτήθηκε στις 4 Μαρτίου 2020. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]