Τσαγκαράδα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Δημοτικό Σχολείο

Συντεταγμένες: 39°23′17.24″N 23°10′22.68″E / 39.3881222°N 23.1729667°E / 39.3881222; 23.1729667

Ο ναός της Αγίας Παρασκευής.
Το Δημαρχείο της Τσαγκαράδας.

Η Τσαγκαράδα είναι χωρίο και τουριστικό θέρετρο του νομού Μαγνησίας, του Δήμου Ζαγοράς - Μουρεσίου όπως αυτός συστάθηκε σύμφωνα με το Πρόγραμμα Καλλικράτης.Βρίσκεται στις πλαγιές του Πηλίου σε απόσταση 55 χιλιομέτρων νοτιοδυτικά του Βόλου και ο πληθυσμός του ανέρχεται σε 710 κατοίκους σύμφωνα με την απογραφή του 2001.[1]

Το τοπωνύμιο «Τσαγκαράδα» στάθηκε αφορμή να διατυπωθούν πολλές  αντιφατικές εκδοχές. Η πιο απλοϊκή από τις διατυπωμένες εκδοχές έχει σχέση με τα παπούτσια και βασίζεται στο γεγονός ότι το χωριό κάποτε ονομαζόταν «Τσαγκαράδες». Μια άλλη εκδοχή στηρίζεται σε ετυμολογία ξένων λέξεων κυρίως Σλάβικων που στη διαλεκτό τους σημαίνει ωραία θέα.

Ο Τσαγκαραδιώτης λόγιος Απρακτάς θεώρει ότι το τοπωνύμιο προέρχεται από τα «Τσαγκάρια» που κατά τη διαλεκτό των πλανόδιων γυφτών  σημαίνει «τσαντίρια». Μια ακόμα εκδοχή θέλει το όνομα « Τσαγκαράδα» να προέρχεται από το αραβικό «τσαγκάρ» που σημαίνει «βράχος». Φημολογείται ότι στο βουνό της Τσαγκαραδας κατοικούσαν οι Κένταυροι κατά την αρχαιότητα. Υπήρξε επίσης το πεδίο της « Γιγαντομαχίας» και το αγαπημένο θέρετρο των θέων του Όλυμπου . Στο Πήλιο πήγαιναν για κυνήγι θεοί , βασιλιάδες και πρίγκιπες. Εδώ έγινε και ο γάμος του Πηλέα με τη Θέτιδα , καθώς επίσης και ο πρώτος διαγωνισμός ομορφιάς ανάμεσα στις πανέμορφες θεές Ήρα , Αθήνα και Αφροδίτη.

Το χωριό αποτελείται από τέσσερεις μικρότερους οικισμούς, οι οποίοι παίρνουν το όνομά τους από τις εκκλησίες που βρίσκονται στις κεντρικές πλατείες: Άγιοι Ταξιάρχες που είναι και ο παλαιότερος οικισμός, Αγία Παρασκευή και Άγιος Στέφανος, που βρίσκονται κατά μήκος του δημόσιου δρόμου, και Αγία Κυριακή, η οποία βρίσκεται στην πλαγιά του βουνού προς το χωριό Νταμούχαρη.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Τσαγκαράδα άρχισε να κτίζεται γύρω στο 1600 παρόλο  που υπάρχουν ευρήματα  από αρχαίες οικοδομές , τάφους και πυθάρια που χρονολογούνται γύρω στο 1363. Επίσης η περιοχή ήταν κατοικημένη στις αρχές της Μακεδονικής περιόδου καθώς και στα Βυζαντινά χρόνια. Τα πρώτα σπίτια που κτίστηκαν βρίσκονταν κοντά στην θάλασσα, αλλά εξαιτίας του φόβου που υπήρχε για τους πειρατές άρχισαν να κτίζουν όλο και πιο ψηλά. Επιπλέον, εξαιτίας του μεγάλου ποσοστού της φτωχολογιάς που υπήρχε , ο πληθυσμός της Τσαγκαράδας στράφηκε στη βιοτεχνία όμως ο πληθωρισμός οδήγησε στην μετανάστευση όλο και περισσότερων κάτοικων του Ανατολικού Πηλίου προς τις πόλεις της Ανατολής , κυρίως στην Σμύρνη, την Αλεξάνδρεια και την Κωνσταντινούπολη.

Στις αρχές του 20ου αιώνα και πιο συγκεκριμένα το 1909 ιδρύθηκε η Νανοπουλειος σχολή, παίρνοντας  το όνομα της από τον ευεργέτη Νικόλαο Νανόπουλο.Αρχικά η λειτουργία της περιορίζονταν ως Οικονομικό Γυμνάσιο και αργότερα άρχισε να καλύπτει τις ανάγκες της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση αρμόδια ήταν η Αχιλλοπουλειος Εμπορική Σχολή η οποία ιδρύθηκε το 1865 και έως το 1988 λειτουργούσε ως χώρος εκπαίδευσης μαθητών δημοτικού, γυμνάσιου και λυκείου μέχρι που κτίστηκε το σημερινό κτήριο στέγασης Γυμνασίου - Λυκείου Τσαγκαράδας.

Ιστορική εξέλιξη πληθυσμού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έτος Πληθ.
1981 646
1991 722
2001 710
2011 543

Αρχιτεκτονική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χαρακτηριστικό της Τσαγκαραδας αποτελεί και η ιδιαίτερη αρχιτεκτονική , γνωστή ως «Πηλιορείτικη». Αυτή η αρχιτεκτονική περιλαμβάνει εξαίρετα οικοδομήματα που φέρουν έκτυπη τη σφραγίδα της αρχοντιάς και του δημιουργικού οίστρου του αποδήμου Τσαγκαραδιώτικου στοιχείου , όπως έργα κοινής ωφελείας (σχολεία, εκκλησίες) και αρχοντικά. Πολλά από αυτά έχουν δημιουργηθεί από την γενιά των ευεργετών οι όποιοι ερχόμενοι από την ξενιτιά ίδρυσαν λαμπρά οικοδομήματα. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν η Εμπορική Σχολη, το Νανοπουλειο, το υδραγωγείο των Αγίων Ταξιαρχων και η κατασκευή του δρόμου Τσαγκαράδας- Μηλεών.

Αξιοθέατα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Κρυφό Σχολειό

Κατά την διάρκεια της Τουρκοκρατίας στη μέση ενός θεόρατου και απόκρημνου βράχου που δέρνεται από τα άγρια κύματα του πελάγους , δίπλα από την παραλία της Φακίστρας βρίσκεται το Κρυφό Σχολειό. Εκεί ασκήτευε ένας καλόγερος από το 1668 ο οποίος δίδασκε τα παιδιά κρυφά από τον Τουρκικό ζυγό. Σήμερα αυτή η σπηλιά σώζεται και διατίθεται προς το ευρύ κοινό.

  • Παλιό γεφύρι

Στην αρχή του χωριού της Τσαγκαραδας βρίσκεται το παλαιότερο και πιο γνωστό πέτρινο μονοτοξο γεφύρι. Ονομάστηκε έτσι εξαιτίας της ημερομηνίας κτίσης του το 1728 και αποτελούσε τον μοναδικό χερσαίο εμπορικό δρόμο της εποχής εκείνης . Η απόσταση που ενώνει το χωρίο της Τσαγκαραδας και του Ξουριχτιου διαμεσου του γεφυριού είναι 18 μ.

  • Πλάτανος 1000 ετών
Ο χιλιόχρονος πλάτανος χαρακτηριστικό αξιοθέατο της περιοχής.

Η τουριστική ατραξιόν του χωριού είναι αναμφίβολα

ο χιλιόχρονος πλάτανος στην πλατεία της Αγ. Παρασκευής

που ο κορμός του έχει περίμετρο 15μ, ενώ η σκιά του το καλοκαίρι

αγκαλιάζει όλη την πλατεία. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ρίζες του

φτάνουν τα 4μ κάτω από την πλακόστρωση της πλατείας.

Εκκλησίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Αγία Παρασκευή

Στην κεντρική πλατεία της Τσαγκαραδας όπου τοποθετείται και ο χιλιόχρονος πλάτανος βρίσκεται, ο Ι.Ν Αγίας Παρασκευής που κτίστηκε το 1909 έχοντας ως ευεργέτη τον Νικόλαο Στακού. Στις 26 Ιουλίου ανήμερα της ονομαστικής της εορτής διοργανώνεται λαϊκό πανηγύρι στην πλατεια.Ο Ι.Ν λειτουργεί κανονικά κάθε Κυριακή και σε όλες τις εορτές.

  • Άγιος Ταξιάρχης

Στην πρώτη συνοικία της Τσαγκαραδας βρίσκεται η πλατεία και ο Ι.Ν των Αγίων Ταξιαρχών. Άξιο αναφοράς αποτελεί το τέμπλο Βενετσιάνικου τύπου που χρονολογείται το 1749 , τρία  χρόνια μετά την κτίση του Ι.Ν (1746). Η εκκλησία αυτή γιορτάζει στις 6 Σεπτεμβρίου.

  • Άγιος Στέφανος

Το 1772 κτίστηκε η εκκλησία του Αγίου Στεφάνου ο οποίος στη διάρκεια του 20ου αιώνα υπέστη ζημίες με αποτέλεσμα τη μείωση του ύψους της.Χαρακτηριστικο του είναι ο αρχιερατικός θρόνος αλλά και το ιδιαίτερο τέμπλο. Γιορτάζει στις 2 Αυγούστου.

Παραλίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Τσαγκαραδα είναι γνωστή για τις αξιοθαύμαστες παραλίες της εξαιτίας των κρυστάλλινων , γαλαζοπράσινων και εξαιρετικά καθαρών νερών. Αυτές είναι:

  • Μυλοπόταμος

Η παραλία του Μυλοπόταμου αποτελεί μια από τις πιο γνωστές πανελληνίως, εξαιτίας του επιβλητικού τοπιού και των αποκρυμνων βραχων που καταληγουν σε μια θαυμασια βοτσαλωτη αμμουδια . Η παραλια χωριζεται στα δυο από έναν βραχο που εισχωρεί στη θάλασσα , διάμεσου όμως ενός φυσικού ανοίγματος ενώνονται οι δυο παραλίες.

  • Φακίστρα

Η παραλία της Φακίστρας χαρακτηρίζεται από την άγρια και μαγευτική ομορφιά της , περιτριγυρισμένη από απότομα βράχια και όλα αυτά συγκροτούν έναν κολπίσκο. Επειδή όμως είναι ανέγγιχτη από κάθε είδους ανθρώπινη παρέμβαση είναι σχετικά απομονωμένη και αναξιοποίητη.

  • Καραβοστασιά

Η τοποθεσία αυτής της παραλίας είναι ανάμεσα σε αυτές της Φακίστρας και του Μυοποτάμου. Επειδή η παραλία δεν είναι αμμώδης , προσφέρει ένα απόκρημνο-βραχωδες τοπίο. Κατά την Μακεδονική και Βυζαντινή περίοδο στη περιοχή , φημολογείται, ότι βρίσκονταν η αρχαία πόλη Κασθαναια. Σύμφωνα με τα ιστορικά γεγονότα σε μια θαλασσοταραχή καταστράφηκε στα βράχια της ο στόλος του Πέρση βασιλιά Ξέρξη .

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ιστορικό Αρχείο Δήμου Ζαγοράς - Μουρεσίου

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]