Τσίβια Λουμπέτκιν

Τσίβια Λουμπέτκιν
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση	9  Νοεμβρίου 1914 Bycień
Θάνατος	11  Ιουλίου 1978 Lohamei HaGeta'ot
Χώρα πολιτογράφησης	Πολωνία Ισραήλ
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσες	Πολωνικά
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα	συγγραφέας αντιστασιακός
Οικογένεια
Σύζυγος	Γιτζάκ Ζούκερμαν
Αδέλφια	Shlomo Lubetkin
Στρατιωτική σταδιοδρομία
Πόλεμοι/μάχες	Εξέγερση του Γκέτο της Βαρσοβίας
Σχετικά πολυμέσα

Η Τσίβια Λουμπέτκιν (πολωνικά: Cywia Lubetkin‎‎, εβραϊκά: צביה לובטקין‎‎, ψευδώνυμο: Τσελίνα [Celina], 9 Νοεμβρίου 1914 – 11 Ιουλίου 1978) ήταν Πολωνοεβραία, η οποία υπήρξε μία από τις ηγετικές μορφές της εβραϊκής αντίστασης στη Βαρσοβία κατά τη ναζιστική κατοχή και η μοναδική γυναίκα που συμμετείχε στο Ανώτατο Επιτελείο της αντιστασιακής Εβραϊκής Οργάνωσης Μάχης (ΕΟΜ, Żydowska Organizacja Bojowa). Επιβίωσε από το Ολοκαύτωμα στην κατεχόμενη από τη Γερμανία Πολωνία και μετανάστευσε στην Παλαιστίνη υπό Βρετανική Εντολή το 1946, σε ηλικία 32 ετών.

Βιογραφία

Πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο

Η Τσίβια Λουμπέτκιν γεννήθηκε στο Μπίτεν, στο Κυβερνείο Γκρόντνο της Ρωσικής Αυτοκρατορίας (σημερινή Λευκορωσία). Σε νεαρή ηλικία εντάχθηκε στο Εργατικό Σιωνιστικό Κίνημα. Κατά τα σχολικά της χρόνια εκπαιδεύτηκε στην εβραϊκή γλώσσα από ιδιωτικούς δασκάλους. Στα τέλη της εφηβείας της προσχώρησε στο σιωνιστικό κίνημα νεολαίας«Ντρορ» και το 1938 έγινε μέλος της Εκτελεστικής του Επιτροπής. Τον Αύγουστο του 1939, συμμετείχε ως αντιπρόσωπος του Εργατικού Μπλοκ «Ερέτζ Ίζραελ» στο 21ο Σιωνιστικό Συνέδριο.

Μετά την εισβολή της Ναζιστικής Γερμανίας και, στη συνέχεια, της Σοβιετικής Ένωσης στην Πολωνία το Σεπτέμβριο του 1939, πραγματοποίησε ένα επικίνδυνο ταξίδι από το τμήμα της χώρας που είχε καταληφθεί από τους Σοβιετικούς προς τη Βαρσοβία, προκειμένου να ενταχθεί στην εκεί αντιστασιακή οργάνωση.

Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος

Το 1942, η Λουμπέτκιν συνέβαλε στην ίδρυση του αριστερού σιωνιστικού Αντιφασιστικού Μπλοκ. Η οργάνωση αυτή υπήρξε η πρώτη αντιστασιακή δομή στο Γκέτο της Βαρσοβίας που ήρθε σε ένοπλη αντιπαράθεση με τις γερμανικές δυνάμεις. Ως μία από τις ιδρύτριες της Εβραϊκής Οργάνωσης Μάχης, συμμετείχε επίσης στο πολιτικό συμβούλιο της εβραϊκής κοινότητας της Βαρσοβίας, την Εβραϊκή Εθνική Επιτροπή (ΕΕΕ, Żydowski Komitet Narodowy), καθώς και στην Επιτροπή Συντονισμού, έναν οργανωτικό φορέα-ομπρέλα που περιλάμβανε την ΕΕΕ και τη μη σιωνιστική Γενική Εβραϊκή Εργατική Ένωση (Bund), και η οποία υποστήριζε την ΕΟΜ. Κατά τη διάρκεια της υπόγειας δράσης της, το όνομα «Τσίβια» χρησιμοποιούνταν ως κωδική λέξη για την Πολωνία σε επιστολές διαφόρων αντιστασιακών οργανώσεων, τόσο εντός όσο και εκτός του Γκέτο της Βαρσοβίας. Υπήρξε μία από τις ηγετικές μορφές της Εξέγερσης του Γκέτο της Βαρσοβίας και μία από τους μόλις 34 μαχητές που επέζησαν από τον πόλεμο. Μετά την καθοδήγηση της ομάδας των επιζώντων μαχητών μέσα από τους υπονόμους της Βαρσοβίας, με τη βοήθεια του Σίμτσα «Κάζικ» Ρότεμ, στις τελευταίες ημέρες της εξέγερσης του γκέτο (10 Μαΐου 1943), συνέχισε τη δράση της στην αντίσταση στο υπόλοιπο τμήμα της Βαρσοβίας, εκτός γκέτο. Συμμετείχε στην Εξέγερση της Βαρσοβίας το 1944, πολεμώντας στις μονάδες του Λαϊκού Στρατού (Armia Ludowa). Παρότι οι εβραϊκές δυνάμεις υπέστησαν βαριές απώλειες από τους Γερμανούς, η Λουμπέτκιν και ορισμένοι ακόμη επιβίωσαν βρίσκοντας καταφύγιο σε νοσοκομείο που δέχθηκε να τους κρύψει. Την 1η Μαρτίου 1945, επιχείρησε να μεταναστεύσει στην Παλαιστίνη υπό Βρετανική Εντολή, μαζί με τον ηγέτη των ανταρτών, Αμπά Κοβνέρ, όμως η προσπάθεια απέτυχε, καθώς η μοναδική διαθέσιμη διαδρομή ήταν αποκλεισμένη, και έτσι η Λουμπέτκιν επέστρεψε στη Βαρσοβία.

Η Λουμπέτκιν έλαβε διαβατήριο Παραγουάης από την Ομάδα Γουάντος.

Μεταπολεμική ζωή

Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Λουμπέτκιν δραστηριοποιήθηκε στο πλαίσιο των κοινοτήτων των επιζώντων του Ολοκαυτώματος στην Ευρώπη και συνέβαλε στην οργάνωση της Μπριχά, μιας οργάνωσης που αποτελούνταν από στελέχη τα οποία βοηθούσαν Εβραίους της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης να διασχίζουν σύνορα καθ΄ οδόν προς την Παλαιστίνη υπό Βρετανική Εντολή, μέσω παράνομων μεταναστευτικών δικτύων. Η ίδια μετανάστευσε στην Παλαιστίνη υπό Βρετανική Εντολή το 1946. Νυμφεύθηκε τον Γιτζάκ Ζούκερμαν, διοικητή της ΕΟΜ, και μαζί με άλλους επιζώντες μαχητές του γκέτο και αντάρτες συνίδρυσαν το κιμπούτς Λοχαμέι ΧαΓκετάοτ («Μαχητές των Γκέτο») και το Μουσείο των Μαχητών του Γκέτο, το οποίο βρίσκεται στις εγκαταστάσεις του. Το 1961 κατέθεσε ως μάρτυρας στη δίκη του συλληφθέντος ναζιστή εγκληματία πολέμου, Άντολφ Άιχμαν.

Τα δύο της παιδιά, ο Σιμόν (γενν. 1947) και η Γιαέλ (γενν. 1949), γεννήθηκαν στο κιμπούτς Λοχαμέι ΧαΓκετάοτ («Μαχητές των Γκέτο»). Η Λουμπέτκιν έζησε εκεί για το υπόλοιπο της ζωής της, έως τον θάνατό της στις 11 Ιουλίου 1978.. Η εγγονή της, Ρόνι Ζούκερμαν, έγινε το 2001 η πρώτη γυναίκα πιλότος μαχητικών αεροσκαφών στην Ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία. Στην τηλεταινία του 2001 Uprising, η Λουμπέτκιν ενσαρκώθηκε από την Αγγλίδα ηθοποιό Σέιντι Φροστ.

Γραπτά έργα

• Λουμπέτκιν, Τσίβια. Die letzten Tage des Warschauer Gettos («Οι τελευταίες ημέρες του γκέτο της Βαρσοβίας»), σ. 47, εικονογραφημένο. Βερολίνο: VVN-Verlag, 1949 (από το περιοδικό Commentary, Νέα Υόρκη). Επίσης στο: Neue Auslese, εκδ. Συμμαχική Υπηρεσία Πληροφοριών, Βερολίνο, αρ. 1, 1948, σσ. 1–13.
• Λουμπέτκιν, Τσίβια. Aharonim ‘al ha-homah («Οι τελευταίοι πάνω στο τείχος»). Ein Harod, 1946/47.
• Λουμπέτκιν, Τσίβια. Bi-yemei kilayon va-mered («Στα χρόνια της καταστροφής και της εξέγερσης»). σ. 127. Τελ Αβίβ: HaKibbutz HaMeuchad, 1953.
• Στα χρόνια της καταστροφής και της εξέγερσης, μετάφραση από τα εβραϊκά από τον Ισάι Τούμπιν· αναθεώρηση από τον Γεχιέλ Γιανάι· βιογραφικό ευρετήριο από τον Γιτζάκ Ζούκερμαν· μετάφραση του ευρετηρίου από την Ντέμπι Γκάρμπερ. σ. 338, εικονογραφημένο. Τελ Αβίβ: Εκδόσεις Hakibbutz Hameuchad & Am Oved, 1981.

Πηγές

• Gutman, Israel, Zivia Lubetkin, in the Encyclopedia of the Holocaust, Νέα Υόρκη: Macmillan (1990), τομ. 3, σελ. 914–915
• Transcript: Zivia Lubetkin's testimony at the war crimes trial of Adolf Eichmann Αρχειοθετήθηκε 14 February 2012 στο Wayback Machine.