Τραπεζαντή Λακωνίας
Συντεταγμένες: 36°59′21″N 22°27′45″E / 36.98917°N 22.46250°E
Η Τραπεζοντή (επίσημα Τραπεζαντή[1] κατά το διάστημα 1951-2008) είναι οικισμός του δήμου Σπάρτης στη Λακωνία.[2][3] Σύμφωνα με την απογραφή του 2021 ο πληθυσμός της ανέρχεται στους 261 κατοίκους[4].
Γενικά στοιχεία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η Τραπεζαντή βρίσκεται στην κοιλάδα του Ευρώτα, δυτικά του ποταμού σε υψόμετρο 220 μέτρων.[5] Απέχει περίπου 10 χιλιόμετρα Ν.-ΝΑ. από την Σπάρτη ενώ στα ανατολικά της περνάει η ΕΟ Σπάρτης - Γυθείου.
Ιστορικά στοιχεία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Τοπικές πηγές, στηριζόμενες στην ύπαρξη διάσπαρτων μνημείων της περιοχής όπως π.χ. η Αγία Τριάδα Τραπεζοντής, υποστηρίζουν πως το χωριό κατοικείτο από την ύστερη βυζαντινή περίοδο[6]. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, μετά την οθωμανική κατάκτηση έγινε έδρα κρατικών φοροεισπρακτόρων που κινούνταν στην ευρύτερη περιοχή. Εκείνα τα χρόνια στο χωριό καλλιεργούνταν αμπέλια, ελαιόδεντρα, μουριές κ.ά[7].
Η Τραπεζοντή αναφέρεται για πρώτη φορά το 1698, στη διάρκεια της σύντομης Β΄ Ενετοκρατίας της Πελοποννήσου, σε κατάλογο οικονομικής επιβάρυνσης για τη συντήρηση δραγώνων[8]. Την ίδια εποχή, καταγράφεται στην απογραφή του 1700 ως ένας αραιοκατοικημένος οικισμός[9]. Κατά την Ύστερη Τουρκοκρατία της Πελοποννήσου, η Τραπεζοντή ήταν μεικτός ή μουσουλμανικός οικισμός[10].
Τοπικές πηγές υποστηρίζουν πως κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης, η Τραπεζοντή πυρπολήθηκε τον Σεπτέμβριο του 1825 από τις δυνάμεις του Ιμπραήμ Πασά, μαζί με άλλα χωριά της ευρύτερης περιοχής[11].
Με βάση διάφορες εκτιμήσεις που ανάγονται περίπου στο 1830 (γαλλική εκστρατευτική αποστολή και αρχείο Ιωάννου Καποδίστρια), εκείνη την εποχή, το χωριό υπαγόταν στα Μπαρδουνοχώρια της επαρχίας Μυστρά ή Λακεδαίμονος[12][13]. Σύμφωνα με τη γαλλική αποστολή σε αυτό ζούσαν 25 οικογένειες[12], ενώ στο Αρχείο Καποδίστρια απογράφεται ως Τραπεζουντί και μαζί με τη Δόριζα και την Παλαιά Παναγιά είχαν συνολικό πληθυσμό 43 ατόμων[13].
Μετά το τέλος της Επανάστασης και τη δημιουργία του ελληνικού κράτους, παρέμειναν στην Τραπεζοντή μερικές οικογένειες μουσουλμάνων που εκχριστιανίστηκαν. Ακόμη εγκαταστάθηκαν άτομα από διάφορες περιοχές όπως η υπόλοιπη Λακωνία, η Μάνη και η Αρκαδία. Ακολούθως, το χωριό διαμορφώθηκε στην Άνω και την Κάτω συνοικία[14].
Αναφέρεται επίσημα το 1835 γραμμένη ως Τραπεζοντή να προσαρτάται στον τότε Δήμο Φάριδος. Το 1948 ορίστηκε έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας και το 1951 το όνομά της διορθώθηκε σε Τραπεζαντή για να διορθωθεί σε Τραπεζοντή το 2008.[1] Σύμφωνα με το πρόγραμμα «Καλλικράτης» και την τροποποίησή του Κλεισθένης Ι, αποτελεί κοινότητα [15], που υπάγεται στην Δημοτική Ενότητα Φαρίδος του Δήμου Σπάρτης ενώ στην με την απογραφή 2021 απογράφηκαν 261 κάτοικοι[4].
Απογραφές πληθυσμού
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι απογραφές πληθυσμού μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο είναι:
| Έτος | Πληθυσμός |
|---|---|
| 1951 | 290[16] |
| 1961 | 227[17] |
| 1971 | 180[18] |
| 1981 | 201[19] |
| 1991 | 176[20] |
| 2001 | 194[21] |
| 2011 | 227[22] |
| 2021 | 261[4] |
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 «Τραπεζοντή Λακωνίας». Διοικητικές μεταβολές των ΟΤΑ. Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης. Ανακτήθηκε στις 24 Νοεμβρίου 2025.
- ↑ Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή. 33. Αθήνα: Τεγόπουλος - Μανιατέας. 1996. σελ. 281.
- ↑ «ΝΟΜΟΣΚΟΠΙΟ». www.technologismiki.com. Ανακτήθηκε στις 3 Δεκεμβρίου 2025.
- 1 2 3 «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού 2021», σελ. 21907 (σελ. 325 του pdf)
- ↑ «ΤΡΑΠΕΖΑΝΤΗ (Χωριό) ΦΑΡΙΔΑ - Greek Travel Pages». www.gtp.gr. Ανακτήθηκε στις 3 Δεκεμβρίου 2025.
- ↑ Βασιλάκου, Βασιλείου (1999). Ιστορία-Λαογραφία Δόριζας, Καβουρακίου, Τραπεζοντής. 1460-1980. Τραπεζοντή. σελ. 9-10.
- ↑ Βασιλάκου (1999). σελ. 15-16.
- ↑ Βρεττού, Ειρήνη Δ. (2021). Ο θεσμός της προσωπικής και οικονομικής αγγαρείας (angarie personali e reali) στις κτήσεις των Βενετών στον ελληνόφωνο χώρο. Η περίπτωση της Πελοποννήσου κατά τη Β΄Βενετοκρατία (1685-1715). Θεσσαλονίκη: ΑΠΘ-Διδακτορική Διατριβή. σελ. 220.
- ↑ Βασιλάκου (1999). σελ. 29-30.
- ↑ Βασιλάκου (1999). σελ. 39-41.
- ↑ Βασιλάκου (1999). σελ. 41-42.
- 1 2 «Τραπεζοντή, Το οικιστικό δίκτυο της Πελοποννήσου στα χρόνια της Επανάστασης». Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών / Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών.
- 1 2 Δαφνής, Κώστας, επιμ. (1987). Αρχείον Ιωάννου Καποδίστρια. Η΄. Κέρκυρα: Εταιρεία Κερκυραϊκών Σπουδών. σελ. 134.
- ↑ Βασιλάκου (1999). σελ. 46, 49, 81-83, 107.
- ↑ «Νόμος 4555/2018 - ΦΕΚ 133/Α/19-7-2018 ( Άρθρα 152 - 283)». e-nomothesia.gr | Τράπεζα Πληροφοριών Νομοθεσίας. 19 Ιουλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 21 Νοεμβρίου 2025.
- ↑ Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 7ης Μαρτίου 1951, σελ. 127 του pdf. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2013-05-14. https://web.archive.org/web/20130514080510/http://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1951_1.pdf.
- ↑ Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 19ης Μαρτίου 1961, σελ. 124 του pdf. https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1961_1.pdf.
- ↑ Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971, σελ. 120 του pdf. https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1971_1.pdf.
- ↑ Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 5 Απριλίου 1981, σελ. 132 του pdf. https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1981_1.pdf.
- ↑ Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 17 Μαρτίου 1991, σελ. 158 του pdf. https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1991_1.pdf.
- ↑ Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος - Απογραφή 2001, σελ. 161 του pdf. https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_2001_1.pdf.
- ↑ «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011», σελ. 10779 (σελ. 306 του pdf)
| Αυτό το λήμμα σχετικά με ένα χωριό της Ελλάδας χρειάζεται επέκταση. Μπορείτε να βοηθήσετε την Βικιπαίδεια επεκτείνοντάς το. |