Τζων Χάντλεϋ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Τζων Χάντλεϋ
John Hadley.jpg
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση 16  Απριλίου 1682[1][2][3]
Χέρτφορντσαϊρ
Θάνατος 14  Φεβρουαρίου 1744[1][2][3]
Λονδίνο
Χώρα πολιτογράφησης Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα μαθηματικός
αστρονόμος[4]
Αξιοσημείωτο έργο Οκτάντας
Αξιώματα και βραβεύσεις
Βραβεύσεις Εταίρος της Βασιλικής Εταιρίας
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Τζων Χάντλεϋ (John Hadley, 16 Απριλίου 168214 Φεβρουαρίου 1744) ήταν Βρετανός αστρονόμος και μαθηματικός, που εφεύρε τον οκτάντα, ένα αστρονομικό όργανο που προηγήθηκε του εξάντα, γύρω στο 1730.

Βιογραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Χάντλεϋ γεννήθηκε στο Μπλούμσμπερυ του Λονδίνου και ήταν γιος της Κάθριν Φιτστζέιμς (FitzJames) και του Τζωρτζ Χάντλεϋ. Το 1717 ο Τζων έγινε μέλος (και αργότερα αντιπρόεδρος) της Βασιλικής Εταιρείας. Στις 6 Ιουνίου 1734 νυμφεύθηκε την Ελίζαμπεθ Χότζες, κόρη εύπορης οικογένειας. Απέκτησαν ένα παιδί, τον Τζων, ο οποίος γεννήθηκε το 1738.

Ο οκτάντας του Χάντλεϋ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο οκτάντας χρησιμοποιείται για τη μέτρηση του ύψους του Ηλίου ή κάποιου άλλου ουράνιου σώματος πάνω από τον ορίζοντα στη θάλασσα. Στη συσκευή που επινόησε ο Χάντλεϋ, ένας κινητός βραχίονας που φέρει ένα κάτοπτρο και μπορεί να περιστρέφεται ως προς ένα βαθμονομημένο τόξο, δίνει ένα είδωλο του ουράνιου σώματος, το ύψος του οποίου μετρείται όταν το είδωλο αυτό συμπέσει με τη γραμμή του ορίζοντα, η οποία παρατηρείται απευθείας[5]. Αν η θέση του σώματος στην ουράνια σφαίρα και ο χρόνος της παρατηρήσεως είναι γνωστά, είναι εύκολο να υπολογισθεί το γεωγραφικό πλάτος στο οποίο βρίσκεται ο χρήστης. Ο οκτάντας αποδείχθηκε πολύτιμος για τη ναυσιπλοΐα και αντικατέστησε άλλα όργανα, όπως το τεταρτοκύκλιο.

Ο Αμερικανός εφευρέτης Τόμας Γκόντφρεϋ επινόησε ανεξάρτητα τον οκτάντα περίπου την ίδια εποχή.

Κι άλλες επινοήσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Χάντλεϋ ανέπτυξε επίσης μεθόδους για την κατασκευή ασφαιρικών (χωρίς σφαιρικό σφάλμα), παραβολικών κυρίων κατόπτρων για κατοπτρικά τηλεσκόπια. Το 1721 επέδειξε το πρώτο Νευτώνειο τηλεσκόπιο με παραβολικό κάτοπτρο στη Βασιλική Εταιρεία[6]. Το όργανο αυτό, έχοντας κύριο κάτοπτρο διαμέτρου 6 ιντσών (15,24 cm), συγκρινόταν ευνοϊκά με τα μεγάλα διοπτρικά τηλεσκόπια της εποχής[7]. Ο Χάντλεϋ κατασκεύασε επίσης γρηγοριανά τηλεσκόπια με κάτοπτρα που είχαν πολύ ακριβές σχήμα [8][9].

Ο Χάντλεϋ πέθανε στο Ηστ Μπάρνετ του Χέρτφορντσάιρ της Αγγλίας σε ηλικία 62 ετών.

Ονομάσθηκαν προς τιμή του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 MacTutor History of Mathematics archive. Ανακτήθηκε στις 22  Αυγούστου 2017.
  2. 2,0 2,1 2,2 «John Hadley». (Αγγλικά) Encyclopædia Britannica Online. biography/John-Hadley.
  3. 3,0 3,1 3,2 (Αγγλικά) SNAC. w6h526w3. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. José Espasa Anguera: «Enciclopedia universal ilustrada europeo-americana» (Ισπανικά) Editorial Espasa. 1905. σελ. 494. ISBN-13 978-84-239-4500-9. ISBN-10 84-239-4500-6.
  5. Ινστιτούτο και Μουσείο της Ιστορίας της Επιστήμης στη Φλωρεντία: Εικόνα του οκτάντα του Χάντλεϋ [1]
  6. amazing-space.stsci.edu - Hadley’s Reflector
  7. The complete Amateur Astronomer - John Hadley's Reflector
  8. Henry C. King - The history of the telescope - σελ. 77
  9. telescopeѲptics.net - 8.2. Two-mirror telescopes
  10. Oasis Academy in NE Enfield Ανακτήθηκε στις 5 Φεβρουαρίου 2009

Εξωτερικός σύνδεσμος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]