Μετάβαση στο περιεχόμενο

Τζουζέπε Ματσίνι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Τζουζέπε Μασίνι
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Giuseppe Mazzini (Ιταλικά)
Γέννηση22  Ιουνίου 1805[1][2][3]
Γένοβα[4][5]
Θάνατος10  Μαρτίου 1872[1][2][3]
Πίζα[6][5]
Αιτία θανάτουπλευρίτιδα
Συνθήκες θανάτουφυσικά αίτια
Τόπος ταφήςMausoleum for Giuseppe Mazzini
Χώρα πολιτογράφησηςΒασίλειο της Ιταλίας
Γαλλία
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςΙταλικά[7][8]
ΣπουδέςΠανεπιστήμιο της Γένοβας
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταπολιτικός[9][10]
φιλόσοφος
συγγραφέας[9][11]
δημοσιογράφος
κριτικός λογοτεχνίας[12]
επαναστάτης
δικηγόρος[10]
Πολιτική τοποθέτηση
Πολιτικό κόμμα/ΚίνημαYoung Italy
Οικογένεια
ΓονείςGiacomo Mazzini και Maria Drago
Αξιώματα και βραβεύσεις
Αξίωμαμέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων του Βασιλείου της Ιταλίας (1865–1867)[13]
Υπογραφή
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Τζουζέπε Ματσίνι (ιταλικά: Giuseppe Mazzini) (22 Ιουνίου 1805 – 10 Μαρτίου 1872) ήταν Ιταλός δικηγόρος, δημοσιογράφος, φιλόσοφος και πολιτικός ακτιβιστής, ηγετική φυσιογνωμία του αγώνα για την ενοποίηση των ιταλικών κρατών, πολλά από τα οποία κυριαρχούνταν από ξένες δυνάμεις μέχρι τον 19ο αιώνα.[14]

Ο Ματσίνι συνέβαλε στον καθορισμό του ευρωπαϊκού κινήματος για δημοκρατικά κράτη. Οι σκέψεις του επηρέασαν τα ιταλικά και ευρωπαϊκά δημοκρατικά κινήματα, το Σύνταγμα της Ιταλίας και τον Φιλοευρωπαϊσμό, καθώς και μεταγενέστερους πολιτικούς ηγέτες. Ο Τζουζέπε Γκαριμπάλντι, ένας από τους πιο αφοσιωμένους οπαδούς του, εμπνεύστηκε βαθιά από το επαναστατικό όραμα του Ματσίνι.

Ωστόσο, οι μέθοδοι του Ματσίνι συχνά επικρίθηκαν, καθώς η εξάρτησή του από μυστικές επαναστατικές ομάδες και εξεγέρσεις οδήγησε σε επανειλημμένες αποτυχίες και καταστολή. Οι ιστορικοί υποστηρίζουν επίσης ότι η άρνησή του να συμβιβαστεί με τη μοναρχία έκανε τους στόχους του δύσκολο να επιτευχθούν, παρόλο που οι ιδέες του τελικά ενέπνευσαν την επιτυχία της ιταλικής ενοποίησης.[15]

Βιογραφικά στοιχεία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Το σπίτι του Ματσίνι στη Γένοβα, τώρα στεγάζει το Μουσείο του Ριζορτζιμέντο και το Ινστιτούτο Ματσίνι

Ο Ματσίνι γεννήθηκε το 1805 στη Γένοβα, η οποία είχε πρόσφατα προσαρτηθεί από την Πρώτη Γαλλική Αυτοκρατορία. Ο πατέρας του, Τζάκομο Ματσίνι, ήταν γιατρός και καθηγητής πανεπιστημίου που είχε προσχωρήσει στην ιδεολογία των Ιακωβίνων, ενώ η μητέρα του, Μαρία Ντράγκο, ήταν φημισμένη για την ομορφιά και τον θρησκευόμενο Γιανσενικό ζήλο της. Από πολύ μικρή ηλικία, ο Ματσίνι έδειξε καλές μαθησιακές ικανότητες και ένα πρώιμο ενδιαφέρον για την πολιτική και τη λογοτεχνία. Φοίτησε στο Λύκειο της Γένοβας. Εισήχθη στο στο Πανεπιστήμιο της Γένοβας σε ηλικία 14 ετών, αποφοιτώντας από τη νομική το 1826 και αρχικά άσκησε το επάγγελμα του «δικηγόρου των φτωχών». Ο Ματσίνι ήλπιζε να γίνει συγγραφέας ιστορικών μυθιστορημάτων και θεατρικών έργων και την ίδια χρονιά με έμπνευση από τον ρομαντισμό έγραψε το πρώτο του δοκίμιο Για την πατριωτική αγάπη του Δάντη, που δημοσιεύτηκε το 1827.[16]

Το πάθος του για τη λογοτεχνία και τη μουσική (ήταν επιδέξιος κιθαρίστας), κράτησε σε όλη του τη ζωή: διάβαζε Γκαίτε, Σαίξπηρ, Φόσκολο, Δάντη, Σίλερ, Αλφιέρι, τους μεγάλους Άγγλους ρομαντικούς ποιητές Λόρδος Μπάιρον, Σέλεϊ, Κητς, Γουόρντσγουορθ, Κόλεριτζ και τα μυθιστορήματα του Αλέξανδρου Δουμά και των αδελφών Μπροντέ. Ντύνονταν πάντα στα μαύρα, ως ένδειξη πένθους για την σκλαβωμένη πατρίδα του.

Η πολιτική του δράση τον οδήγησε επανειλημμένα στη φυλακή και έζησε τον περισσότερο χρόνο της ζωής του στην εξορία. Αν και τελικά ανεπιτυχείς, οι πολιτικοί (δημοκρατικοί) στόχοι του, οι ιδέες και οι δραστηριότητές του, με τις οποίες κατάφερε να κινητοποιήσει μεγάλα τμήματα της κατώτερης μεσαίας τάξης, τεχνίτες και εργάτες ως επαναστατική δύναμη, συνέβαλαν σημαντικά στην ενοποίηση του ιταλικού έθνους. Με την ιδέα του για μια «Ευρώπη των λαών», που ήταν ουτοπικό όραμα εκείνη την εποχή, ο Ματσίνι μπορεί να θεωρηθεί ως ένας πρώιμος πρόδρομος της σύγχρονης Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο Ματσίνι ήταν τέκτονας και Μεγάλος Διδάσκαλος της στοάς Μεγάλη Ανατολή της Ιταλίας.  Όταν πέθανε το 1872, οι τεκτονικές σημαίες κυμάτισαν στους δρόμους της Ρώμης για πρώτη φορά στην κηδεία του.[17]

Η Ιταλία μετά το Συνέδριο της Βιέννης το 1814/15

Ο πολιτικός στόχος του Ματσίνι ήταν το δικαίωμα αυτοδιάθεσης των ευρωπαϊκών λαών, και ιδιαίτερα η ανεξαρτησία και η ενοποίηση των ιταλικών κρατών, τα οποία εκείνη την εποχή ήταν διαιρεμένα στο Ισπανο-Βουρβονικό Βασίλειο των Δύο Σικελιών, στο Αυστριακό Βασίλειο της Λομβαρδίας-Βενετίας, στα Παπικά Κράτη, στο Βασίλειο της Σαρδηνίας-Πιεμόντε και σε άλλα μικρότερα δουκάτα, όπως το Μεγάλο Δουκάτο της Τοσκάνης ή τα δουκάτα της Πάρμας και της Μόντενα. Ο Ματσίνι αγωνίστηκε για την ιταλική ενοποίηση σε μια δημοκρατία, την οποία θεωρούσε δυνατή μόνο μέσω της επαναστατικής εξέγερσης του λαού για την εκδίωξη των ξένων κατοχικών δυνάμεων.[18]

Πολίτες πυροβολούνται επειδή διάβασαν τα Ημερολόγια του Ματσίνι, 1888

Την άνοιξη του 1827, λίγο πριν ολοκληρώσει τις νομικές του σπουδές, μυήθηκε στη γενουατική μυστική εταιρεία των Καρμπονάρων. Ένα χρόνο αργότερα, δημοσίευσε το πρώτο του πατριωτικό άρθρο στην μέχρι τότε μάλλον απολιτική εφημερίδα Indicatore Genovese. Η εφημερίδα γρήγορα μετατράπηκε σε όργανο του ιταλικού πατριωτικού κινήματος και απαγορεύτηκε το 1829. Συνέχισε να δημοσιεύει τις σκέψεις του για την εθνική ιταλική δημοκρατία στην Indicatore Livornese, που εξέδωσε στο Λιβόρνο με τον Φραντσέσκο Ντομένικο Γκουεράτσι, μέχρι που και αυτή η εφημερίδα σύντομα έκλεισε από τις αρχές του Μεγάλου Δουκάτου της Τοσκάνης.

Μετά από καταγγελία γνωστού του που είχε εισάγει στους Καρμπονάρους, ο Ματσίνι συνελήφθη τον Νοέμβριο του 1830 και φυλακίστηκε για τρεις μήνες στο φρούριο της Σαβόνα. Μετά την απελευθέρωσή του, αποφάσισε να εγκαταλείψει την Ιταλία και αυτοεξορίστηκε στην Ελβετία. Μετά από δύο αποτυχημένες απόπειρες πραξικοπήματος στη Γένοβα και τη Σαβοΐα, τις οποίες διηύθυνε από τη Γενεύη, ο Ματσίνι καταδικάστηκε ερήμην σε θάνατο στη Σαρδηνία.

Από τη Γενεύη, μετακόμισε στη Λυών και τελικά εγκαταστάθηκε στη Μασσαλία το 1831. Εκεί, οργάνωσε ένα νέο κίνημα, τη Νέα Ιταλία. Η ομώνυμη εφημερίδα του, στην οποία ο Ματσίνι καλούσε σε μια πανιταλική δημοκρατική εξέγερση, διανεμόταν παράνομα σε όλα τα ιταλικά κράτη. Επιπλέον, ο Ματσίνι κάλεσε τον βασιλιά Κάρολο Αλβέρτο (της Σαρδηνίας-Πεδεμόντιο) να απελευθερώσει την Ιταλία. Στις αρχές της δεκαετίας του 1830, ο δημοφιλής επαναστάτης Τζουζέπε Γκαριμπάλντι προσχώρησε στην ομάδα του Ματσίνι.

Στις 15 Απριλίου 1834, ο Ματσίνι ολοκλήρωσε τη λεγόμενη «Πράξη της Αδελφότητας» στη Βέρνη με τον Γερμανό γιατρό και επαναστάτη Άουγκουστ Μπράιντενσταϊν και τον αδελφό του Φρίντριχ.  Εκτός από τις μυστικές επαναστατικές ενώσεις Νέα Ιταλία και Νέα Πολωνία που ίδρυσε ο Ματσίνι, ιδρύθηκε και η Νέα Γερμανία του Μπράιντενσταϊν. Με το σύνθημα «Ελευθερία, Ισότητα, Αδελφοσύνη», σχηματίστηκε η μυστική εταιρεία Νέα Ευρώπη, η οποία στόχευε στον συντονισμό των διάφορων ευρωπαϊκών κινημάτων για ανεξαρτησία για μια δημοκρατική Ευρώπη αντί για μια Ευρώπη πριγκίπων και βασιλιάδων. Όλα αυτά τα κινήματα ενώθηκαν στον αγώνα τους ενάντια στο απολυταρχικό «Σύστημα Μέτερνιχ», το οποίο επιδίωκε να καταστείλει τις δημοκρατικές πρωτοβουλίες στην Ευρώπη.[19]

Μνημείο Ματσίνι στη Ρώμη

Τον Απρίλιο 1835, διωκόμενος, βρήκε καταφύγιο στο Γκρένχεν της Ελβετίας, όπου εξέδωσε το περιοδικό Νέα Ελβετία. Καθώς οι πιέσεις από το εξωτερικό εντείνονταν, του χορηγήθηκε υπηκοότητα αλλά του αφαιρέθηκε όταν η Γαλλία απαίτησε την απέλασή του και απείλησε με κλείσιμο συνόρων σε περίπτωση που η Ελβετία δεν συμμορφωνόταν. Έφυγε τον Ιανουάριο 1837 και πήγε στο Λονδίνο. Εκεί οργάνωσε τους Ιταλούς εργάτες και αγωνίστηκε ενάντια στην ξένη κυριαρχία στην Ιταλία. Οι οπαδοί του σχημάτισαν το Κόμμα Δράσης.

Κατά τη διάρκεια της επανάστασης του 1848 (βλ. επίσης Ιταλική ενοποίηση), οι ιδέες του Ματσίνι περί δημοκρατίας απέτυχαν στο Μιλάνο. Λίγο αργότερα, πήγε στη Ρώμη, όπου οι επαναστατικές αναταραχές είχαν ενταθεί από τα μέσα του 1848. Μετά τη δολοφονία του παπικού πρωθυπουργού Πελεγκρίνο Ρόσι από επαναστάτες στις 15 Νοεμβρίου 1848, ο Πάπας Πίος Θ΄ αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη Ρώμη και κατέφυγε στη Γκαέτα. Στις 9 Φεβρουαρίου 1849, ο Ματσίνι ανακήρυξε τη Δημοκρατία στα Παπικά Κράτη και με τους Κάρλο Αρμελίνι και Αουρέλιο Σάφι σχημάτισαν μια τριανδρία με ηγετικό ρόλο στη βραχύβια Ρωμαϊκή Δημοκρατία. Μετά τη βίαιη καταστολή της από τον γαλλικό στρατό στις 3 Ιουλίου 1849, ο Ματσίνι επέστρεψε στο Λονδίνο. Ενώ βρισκόταν στην εξορία, μελέτησε τη θεωρία της απελευθέρωσης και ενοποίησης άλλων ευρωπαϊκών κρατών και, μαζί με τον Ούγγρο Λάγιος Κόσουτ, τον Γάλλο Αλεξάντρ Λεντρού-Ρολάν και τον Γερμανό Άρνολντ Ρούγκε, ίδρυσαν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Comitato europeo), η οποία στόχευε στην εγκαθίδρυση μιας ευρωπαϊκής δημοκρατίας.[20]

Μετά την αποτυχημένη εξέγερση στη Βαλτελίνα το 1854, ο Ματσίνι κατέφυγε στη Ζυρίχη, όπου φίλοι του τον βοήθησαν να μείνει κρυφά. Στην αρχή του Β' Ιταλικού Πολέμου της Ανεξαρτησίας τον Μάιο του 1859, αντιτάχθηκε στη συμμαχία της Σαρδηνίας με τη Γαλλία, επειδή ο βασιλιάς Βίκτωρ Εμμανουήλ Β΄ είχε υποσχεθεί στη Γαλλία την παραχώρηση της Σαβοΐας και της Νίκαιας σε αντάλλαγμα για την υποστήριξή της.

Μνημείο Ματσίνι στη Γένοβα

Τον Μάιο του 1860, υποστήριξε τη λεγόμενη Εκστρατεία των Χιλίων του Τζουζέπε Γκαριμπάλντι για την απελευθέρωση της Σικελίας και πρότεινε να απελευθερώσει επίσης τη Ρώμη και τη Βενετία.

Ασυμβίβαστος δημοκρατικός, αρνήθηκε να συμμετάσχει στην κοινοβουλευτική κυβέρνηση που ιδρύθηκε όταν η Ιταλία ενοποιήθηκε και ανεξαρτητοποιήθηκε (1861) ως Βασίλειο της Ιταλίας, μια συνταγματική μοναρχία με βασιλιά τον Βίκτωρ Εμμανουήλ Β΄ της Σαρδηνίας και πρωθυπουργό τον Καμίλο Καβούρ. [21]

Το 1870, ο Ματσίνι προσπάθησε να ξεκινήσει μια εξέγερση στη Σικελία, συνελήφθη και φυλακίστηκε στη Γκαέτα. Τον Οκτώβριο, αφέθηκε ελεύθερος με αμνηστία, έφυγε για το Λονδίνο και το 1872 επέστρεψε μεταμφιεσμένος στην Πίζα όπου πέθανε σε ηλικία 66 ετών. Η κηδεία του τελέστηκε στη Γένοβα, με την παρουσία 100.000 ανθρώπων.

Τα συγγράμματά του καταλαμβάνουν 100 περίπου τόμους. [22]

Οι απόψεις του Ματσίνι επηρέασαν τα ιταλικά και ευρωπαϊκά δημοκρατικά κινήματα, το Σύνταγμα της Ιταλίας και τον Φιλοευρωπαϊσμό, καθώς και μεταγενέστερους πολιτικούς ηγέτες, όπως ο Μπενίτο Μουσολίνι, ο οποίος αργότερα έγινε ο φασίστας ηγέτης της Ιταλίας, ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Γούντροου Γουίλσον, ο πρώην πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Ντέιβιντ Λόιντ Τζορτζ, προσωπικότητες του κινήματος ανεξαρτησίας της Ινδίας όπως ο Μαχάτμα Γκάντι και ο Τζαβαχαρλάλ Νεχρού. Οι ιδέες του επηρέασαν επίσης τον Σουν Γιατ-σεν, πρώην πρόεδρο της προσωρινής κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Κίνας (1912–1913).[23]

Στη Γένοβα, μια πλατεία φέρει το όνομά του. Αγάλματά του βρίσκονται σε διάφορες ιταλικές πόλεις μεταξύ των οποίων στη Ρώμη, τη Φλωρεντία και την Πάντοβα.

Συγγραφικό έργο (επιλογή)

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Filosofia della musica (1836) - Φιλοσοφία της μουσικής
  • Atto di fratellanza della Giovane Europa (1834) - Πράξη της αδελφότητας της Νέας Ευρώπης
  • Dei doveri dell'uomo. Fede e avvenire - Σχετικά με τα καθήκοντα του ανθρώπου. Πίστη και μέλλον
  • Pensieri sulla democrazia in Europa - Σκέψεις για τη Δημοκρατία στην Ευρώπη
  • Cosmopolitismo e nazione. Scritti sulla democrazia, l'autodeterminazione dei popoli e le relazioni internazionali - Κοσμοπολιτισμός και Έθνος: Κείμενα για τη δημοκρατία, την αυτοδιάθεση των λαών και τις διεθνείς σχέσεις
  1. 1 2 Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: «Gemeinsame Normdatei» (Γερμανικά) Ανακτήθηκε στις 27  Απριλίου 2014.
  2. 1 2 Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας. 120900996. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  3. 1 2 «Dizionario Biografico degli Italiani». (Ιταλικά) Dizionario Biografico degli Italiani. 1960. giuseppe-mazzini.
  4. Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: «Gemeinsame Normdatei» (Γερμανικά) Ανακτήθηκε στις 11  Δεκεμβρίου 2014.
  5. 1 2 «Большая советская энциклопедия» (Ρωσικά) Η Μεγάλη Ρωσική Εγκυκλοπαίδεια. Μόσχα. 1969. Ανακτήθηκε στις 28  Σεπτεμβρίου 2015.
  6. Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: «Gemeinsame Normdatei» (Γερμανικά) Ανακτήθηκε στις 31  Δεκεμβρίου 2014.
  7. Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας. data.bnf.fr/ark:/12148/cb120900996. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  8. CONOR.SI. 87036515.
  9. 1 2 BeWeB. 1423. Ανακτήθηκε στις 14  Φεβρουαρίου 2021.
  10. 1 2 «საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი» (Γεωργιανά, Αγγλικά) 00022346. Ανακτήθηκε στις 21  Μαρτίου 2018.
  11. «Library of the World's Best Literature». Library of the World's Best Literature. 1897.
  12. Ανακτήθηκε στις 20  Ιουνίου 2019.
  13. (Ιταλικά) storia.camera.it. giuseppe-mazzini-18050622. Ανακτήθηκε στις 8  Μαΐου 2019.
  14. . «atexnos.com/Τζουζέπε Ματσίνι, ο αστός ρομαντικός καρμπονάρος της Ιταλίας».
  15. . «treccani.it/enciclopedia/giuseppe-mazzini_Dizionario-Biografico».
  16. . «liberliber.it/autori/autori-m/giuseppe-mazzini/».
  17. . «age-of-the-sage.org/historical/biography/giuseppe_mazzini».
  18. . «historytoday.com/archive/giuseppe-mazzini-1805-1872».
  19. . «getreadyforrome.com/podcast/episode-26-giuseppe-mazzini-».
  20. . «studenti.it/giuseppe_mazzini».
  21. . «britannica.com/biography/Giuseppe-Mazzini».
  22. . «goodreads.com/author/list/Giuseppe_Mazzini».
  23. . «ebsco.com/research-starters/history/giuseppe-mazzini».