Μετάβαση στο περιεχόμενο

Τζον Καραντάιν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Τζον Καραντάιν
Γέννηση5  Φεβρουαρίου 1906[1][2][3]
Νέα Υόρκη[4]
Θάνατος27  Νοεμβρίου 1988[1][2][3]
Μιλάνο[5]
Αιτία θανάτουέμφραγμα του μυοκαρδίου
Συνθήκες θανάτουφυσικά αίτια
ΚατοικίαΠίκσκιλ
Χώρα πολιτογράφησηςΗνωμένες Πολιτείες Αμερικής
ΣπουδέςEpiscopal Academy[6]
Ιδιότηταηθοποιός ταινιών[7], καρατερίστας, ηθοποιός θεάτρου, ηθοποιός τηλεόρασης, ηθοποιός φωνής[8], ζωγράφος[9], γλύπτης[10] και ηθοποιός[11][7]
ΣύζυγοςΑρντανέλ ΜακΚουλ (1935–1944) και Σόνια Σορέλ (1944–1957)
ΤέκναΝτέιβιντ Καραντάιν, Κιθ Καραντάιν, Ρόμπερτ Καραντάιν και Μπρους Καραντάιν
ΓονείςΓουίλιαμ Ριντ Καραντάιν[12] και Τζενεβιέβ Ρίτσμοντ Ρίτσμοντ[12]
Είδος τέχνηςΓουέστερν και ταινία τρόμου
ΒραβεύσειςΒραβείο Daytime Emmy, Αστέρι στη Λεωφόρο της Δόξας του Χόλιγουντ[13] και βραβείο φεστιβάλ κινηματογράφου Σίτζες καλύτερου ηθοποιού (1983)
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Τζον Καραντάιν (αγγλικά: John Carradine, πραγματικό όνομα Ρίτσμοντ Ριντ Καραντάιν, 5 Φεβρουαρίου 1906 - 27 Νοεμβρίου 1988) ήταν Αμερικανός ηθοποιός, που θεωρείται ένας από τους σπουδαιότερους καρατερίστες στον αμερικανικό κινηματογράφο.[14][15] Ήταν μέλος της εταιρείας του Σέσιλ Ντε Μιλ και αργότερα της εταιρείας του Τζον Φορντ και έγινε γνωστός για τους ρόλους του σε ταινίες τρόμου, γουέστερν και σαιξπηρικού θεάτρου, με πιο αξιοσημείωτο αυτόν του κόμη Δράκουλα στις ταινίες Το σπίτι του Φρανκενστάιν (1944), Το σπίτι του Δράκουλα (1945), Billy the Kid Versus Dracula (1966) και Η γκόμενα ήταν βρικόλακας (1979). Μεταξύ των άλλων αξιοσημείωτων ρόλων του ήταν αυτός του ιεροκήρυκα Κέισι στην ταινία του Τζον Φορντ Τα σταφύλια της οργής. Τις επόμενες δεκαετίες της καριέρας του, πρωταγωνίστησε κυρίως σε ταινίες Β κατηγορίας και χαμηλού προϋπολογισμού. Συνολικά, έχει 351 συμμετοχές σε ταινίες και τηλεοπτικές σειρές, γεγονός που τον καθιστά έναν από τους πιο παραγωγικούς αγγλόφωνους ηθοποιούς όλων των εποχών σε κινηματογράφο και τηλεόραση.

Ο Καραντάιν παντρεύτηκε τέσσερις φορές, απέκτησε πέντε παιδιά και ήταν ο πατριάρχης της οικογένειας Καραντάιν, στην οποία ανήκουν τέσσερις γιοι και τέσσερα εγγόνια, επίσης ηθοποιοί.

Ο Καραντάιν γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη και ήταν γιος του Γουίλιαμ Ριντ Καραντάιν, ανταποκριτή του ειδησεογραφικού πρακτορείου Associated Press, και της συζύγου του, Ζενεβιέβ Γουίνιφρεντ Ρίτσμοντ, γιατρού. Η οικογένεια έζησε στο Πικσκίλ και στο Κίνγκστον της Νέας Υόρκης. Ο Γουίλιαμ Καραντάιν πέθανε από φυματίωση όταν ο γιος του, Τζον, ήταν δύο ετών. Η μητέρα του παντρεύτηκε αργότερα «έναν χαρτοποιό από τη Φιλαδέλφεια ονόματι Πεκ, ο οποίος πίστευε ότι ο τρόπος για να μεγαλώσει τον γιο κάποιου άλλου ήταν να τον χτυπάει κάθε μέρα χωρίς ιδιαίτερο λόγο». Ο Καραντάιν φοίτησε στο Christ Church School στο Κίνγκστον και στην Επισκοπική Ακαδημία στο Μέριον Στέισιον της Πενσυλβάνιας.

Ο γιος του Καραντάιν, Ντέιβιντ, ισχυρίστηκε ότι ο πατέρας του έφυγε από το σπίτι όταν ήταν 14 ετών. Αργότερα επέστρεψε και σπούδασε γλυπτική στο Ινστιτούτο Γραφικών Τεχνών της Φιλαδέλφειας. Ο Καραντάιν έζησε με τον θείο του από την πλευρά της μητέρας του, Πίτερ Ρίτσμοντ, στη Νέα Υόρκη για ένα διάστημα, εργαζόμενος στα αρχεία των φιλμ της δημόσιας βιβλιοθήκης. Σύμφωνα με τον Ντέιβιντ, ενώ ήταν ακόμα έφηβος, ο πατέρας του πήγε στο Ρίτσμοντ της Βιρτζίνια ως μαθητευόμενος στον Ντάνιελ Τσέστερ Φρεντς, τον γλύπτη που δημιούργησε το άγαλμα του Αβραάμ Λίνκολν στο Μνημείο Λίνκολν της Ουάσινγκτον. Ταξίδεψε για ένα διάστημα, βγάζοντας τα προς το ζην ζωγραφίζοντας πορτρέτα. «Αν το μοντέλο έμενε ικανοποιημένο, η τιμή ήταν 2,50 δολάρια», είπε κάποτε. «Έβγαζα έως και 10 έως 15 δολάρια την ημέρα». Εκείνη την εποχή, συνελήφθη για αλητεία. Ενώ βρισκόταν στη φυλακή, ο Καραντάιν έπεσε θύμα ξυλοδαρμού, με αποτέλεσμα να σπάσει τη μύτη του που δεν ξανακόλλησε σωστά. Αυτό συνέβαλε στην «εμφάνιση που θα γινόταν παγκοσμίως διάσημη».

Ο Ντέιβιντ Καραντάιν είπε: «Ο πατέρας μου μου είπε ότι είδε μια παράσταση του σαιξπηρικού έργου «Ο έμπορος της Βενετίας» όταν ήταν 11 ετών και αποφάσισε αμέσως τι ήθελε να κάνει στη ζωή του». Έκανε το ντεμπούτο του στο θέατρο το 1925 στη Νέα Ορλεάνη σε μια παράσταση του έργου «Η κυρία με τις καμέλιες» και εργάστηκε για ένα διάστημα σε έναν σαιξπηρικό θίασε στη Νέα Ορλεάνη. Στη συνέχεια, εντάχθηκε σε ένα θέατρο υπό τη διεύθυνση του Ρ. Ντ. Μακλίν, ο οποίος έγινε μέντοράς του. Το 1927, ανέλαβε μια δουλειά ως συνοδός ενός φορτίου μπανανών από το Ντάλας του Τέξας στο Λος Άντζελες, όπου τελικά ανέλαβε κάποια θεατρική δουλειά με το όνομα Πίτερ Ρίτσμοντ, προς τιμήν του θείου του. Έγινε φίλος με τον Τζον Μπάριμορ και άρχισε να εργάζεται για τον Σέσιλ Ντε Μιλ ως σκηνογράφος. Ο Καραντάιν, ωστόσο, δεν κράτησε πολύ τη δουλειά. «Ο Ντε Μιλ παρατήρησε την έλλειψη ρωμαϊκών κιόνων στα σκίτσα μου», έλεγε ο Καραντάιν. «Έμεινα δύο εβδομάδες». Μόλις ο Ντε Μίλ άκουσε τη βαρύτονη φωνή του, ωστόσο, τον προσέλαβε για να κάνει ντουμπλαρίσματα. Ο Καραντάιν είπε: «Ο μεγάλος Σέσιλ Ντε Μίλ είδε ένα φάντασμα – εμένα – να τον προσπερνά, απαγγέλλοντας τους στίχους του νεκροθάφτη από τον «Άμλετ», και μου έδωσε εντολή να παρουσιαστώ μπροστά του την επόμενη μέρα». Έγινε μέλος της εταιρείας του Ντε Μίλ και η φωνή του ακούστηκε σε αρκετές ταινίες του Ντε Μίλ, όπως Το σημείον του σταυρού.

Από αριστερά: Χάρλαν Νάιτ, Τζον Καραντάιν (ως Πίτερ Ρίτσμοντ), Χένρι Γουόλθαλ, Τζόαν Πιρς και Νόα Μπίρι ο πρεσβύτερος (1930)
Ως Αβραάμ Λίνκολν στην ταινία Of Human Hearts με τον Τζέιμς Στιούαρτ (1938)
Οι Τσέστερ Μόρις, Καραντάιν, Λουσίλ Μπολ και Τζόζεφ Καλέια στο Δραπέται του θανάτου (1939)
Ως ιεροκήρυκας Κέισι στα Σταφύλια της οργής (1940)
Hitler's Madman (1943)
Κάρτα με τον Λον Τσέινι Τζούνιορ και τον Καραντάιν στην Κατάρα του Άμμονος (1944)
Τσαρλς Λότον και Καραντάιν στον Ματωμένο κουρσάρο (1945)
Κάρτα με τον Καραντάιν ως Δράκουλα και τη Μάρθα Ο Ντρίσκολ στο Σπίτι του Δράκουλα (1945)

Η πρώτη κινηματογραφική συμμετοχή του Καραντάιν ήταν στην ταινία Tol'able David (1930), αλλά ισχυρίστηκε ότι είχε κάνει 70 ταινίες πριν αναφερθεί το όνομά του στους τίτλους. Ο Καραντάιν ισχυρίστηκε ότι είχε δοκιμάσει, ως άγνωστος - μαζί με τους γνωστούς πρωταγωνιστές Κόνραντ Βάιντ, Ουίλιαμ Κόρτνεϊ, Πολ Μιούνι και Ίαν Κιθ - να πάρει τον ρόλο του τίτλου στην ταινία Δράκουλας, αλλά τα ιστορικά στοιχεία δεν υποστηρίζουν τον ισχυρισμό του. Ο ρόλος τελικά πήγε στον Μπέλα Λουγκόζι. Ο Καραντάιν αργότερα έπαιξε τον Δράκουλα στις συνέχειες της Universal Studios τη δεκαετία του 1940 Το σπίτι του Φρανκενστάιν και Το σπίτι του Δράκουλα. Ισχυρίστηκε επίσης ότι είχε δοκιμάσει να πάρει τον ρόλο του τέρατος στην ταινία Φρανκενστάιν (1931), αν και πάλι, δεν υπάρχει καμία άλλη αναφορά εκτός από τη δική του ότι όντως αυτό συνέβη. Μέχρι το 1933, αναφερόταν ως Τζον Πίτερ Ρίτσμοντ, ίσως προς τιμήν του φίλου του, Τζον Μπάριμορ. Υιοθέτησε το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο «Τζον Καραντάιν» το 1935 και πήρε νόμιμα το όνομα ως δικό του δύο χρόνια αργότερα. Στη Νύφη του Φρανκενστάιν του 1935, ο Καραντάιν ερμήνευσε έναν σύντομο, χωρίς αναφορά του ονόματό του, ρόλο ως κυνηγός στο δάσος.

Μέχρι το 1936, ο Καραντάιν είχε γίνει μέλος της εταιρείας του Τζον Φορντ και εμφανίστηκε στην Δεν εσκότωσα τον Λίνκολν. Συνολικά, γύρισε 11 ταινίες με τον Φορντ, μεταξύ των οποίων και του πρώτου του σημαντικού ρόλου, ως ιεροκήρυκας Κέισι στην ταινία Τα σταφύλια της οργής (1940). Άλλες ταινίες του Φορντ στις οποίες εμφανίστηκε ο Καραντάιν είναι Ο άνθρωπος που σκότωσε τον Λίμπερτι Βάλανς (1962) και Η ταχυδρομική άμαξα (1939).

Υποδύθηκε επίσης τον βιβλικό ήρωα Ααρών στην ταινία του Ντε Μίλ Οι δέκα εντολές (1956), πρωταγωνίστησε στο Hitler's Madman (1943) ως Ράινχαρντ Χάιντριχ και υποδύθηκε τον Μπομπ Φορντ στον Εκδικητή (1939) της 20th Century Fox, μεταξύ πολλών άλλων.

Ο Καραντάιν έκανε αξιοσημείωτη θεατρική δουλειά, μεγάλο μέρος της οποίας του παρείχε την μοναδική ευκαιρία να εργαστεί πάνω στο κλασικό δράμα. Περιόδευσε με τον δικό του σαιξπηρικό θίασο τη δεκαετία του 1940, υποδυόμενος τον Άμλετ και τον Μάκβεθ. Οι ρόλοι του στο Μπρόντγουεϊ περιλάμβαναν τον Φερδινάνδο στο έργο «Η δούκισσα του Μάλφι» του Τζον Γουέμπστερ το 1946, τον ρακοσυλλέκτη σε μια 13μηνη παράσταση του έργου «Η τρελή του Σαγιό» του Ζαν Ζιροντού τον Λύκο σε μια 15μηνη παράσταση του «A Funny Thing Happened on the Way to the Forum» και τον Ντελέισι στην ακριβή, αποτυχημένη, παράσταση μιας βραδιάς «Φρανκενστάιν» το 1981. Συμμετείχε επίσης με περιοδεύοντες θιάσους σε παραστάσεις όπως «Tobacco Road» και «Λυσσασμένη γάτα», όπου ήταν αισθητά αδυνατισμένος ως καρκινοπαθής, ένας ρόλος που, όπως είπε, ο Τενεσί Γουίλιαμς έγραψε γι' αυτόν.

Ο Καραντάιν ισχυρίστηκε ότι είχε εμφανιστεί σε περισσότερες από 450 ταινίες, αλλά μόνο 225 ταινίες του μπορούν να καταγραφούν. Ο αριθμός 450 είναι πιο κοντά στην πραγματικότητα αν, εκτός από τις κινηματογραφικές ταινίες, συμπεριληφθούν οι τηλεοπτικές ταινίες και τα τηλεοπτικά προγράμματα. Συχνά έπαιζε εκκεντρικούς, παράφρονες ή διαβολικούς χαρακτήρες, ειδικά στο είδος τρόμου με το οποίο είχε ταυτιστεί μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1940. Περιστασιακά έπαιζε ρόλουςήρωα, όπως στα Σταφύλια της οργής, όπου υποδύθηκε τον Κέισι, τον άτυχο «ιεροκήρυκα», και περιστασιακά έπαιζε τον συμπαραστάτη του ήρωα, όπως στην ταινία Ο γιος του πάθους, όπου υποδύθηκε τον συνάδελφο του Μπλέικ, ο οποίος δραπετεύει μαζί του σε ένα τροπικό νησί.

Εμφανίστηκε σε δεκάδες ταινίες τρόμου χαμηλού προϋπολογισμού από τη δεκαετία του 1940 και μετά, για να χρηματοδοτήσει έναν περιοδεύοντα θίασο κλασικού θεάτρου. Έπαιξε επίσης έναν μικρό αλλά σημαντικό ρόλο στην πολύ υψηλού προϋπολογισμού κωμωδία Ο γελωτοποιός του βασιλέως, η οποία κατά την κυκλοφορία της ήταν η πιο ακριβή κωμική ταινία που γυρίστηκε ποτέ. Έπαιξε έναν τρελό επιστήμονα στην ταινία Τα πάντα γύρω από το σεξ του Γούντι Άλεν. Τραγούδησε σε μια ταινία στην οποία εμφανίστηκε για λίγο, με τίτλο Red Zone Cuba. Ο Καραντάιν έκανε επίσης περισσότερες από 100 εμφανίσεις στην τηλεόραση σε μια περίοδο 39 ετών. Η πρώτη του εμφάνιση στη μικρή οθόνη έγινε το 1947, στο τηλεοπτικό δίκτυο DuMont, όπου υποδύθηκε τον Εμπενίζερ Σκρουτζ σε μια τηλεοπτική παρουσίαση της ταινίας Χριστουγεννιάτικη ιστορία. Ο τελευταίος του ρόλος στην τηλεόραση ήταν το 1986, όταν έπαιξε τον καθηγητή Άλεξ Στότελ σε μια αναβίωση της κλασικής σειράς Η ζώνη του λυκόφωτος, σε ένα επεισόδιο με τίτλο "Still Life". Άλλες τηλεοπτικές σειρές στις οποίες εμφανίστηκε είναι τα My Friend Flicka, Johnny Ringo και Place the Face, Maverick, με πρωταγωνιστές τους Ρότζερ Μουρ και Λι Βαν Κλιφ και σε δύο επεισόδια της τηλεοπτικής σειράς γουέστερν Μπονάντσα ("Springtime" και "Dead Wrong").

Ο Καραντάιν έκανε επίσης επαναλαμβανόμενες εμφανίσεις ως εργολάβος κηδειών στην τηλεοπτική κωμική σειρά Οικογένεια Monsters. Εμφανίστηκε σε δύο κλασικές τηλεοπτικές σειρές επιστημονικής φαντασίας της δεκαετίας του 1960, τα Χαμένοι στο διάστημα και Land of the Giants. Το 1975, συμμετείχε σε ένα επεισόδιο της σειράς Far Out Space Nuts, ενώ το 1985, κέρδισε βραβείο Daytime Έμμυ για την ερμηνεία του στη σειρά Umbrella Jack.

Το 1982, χάρισε τη φωνή του στη Μεγάλη Κουκουβάγια στην ταινία κινουμένων σχεδίων Το μυστικό των ΝΙΜ και στον Μάγο στην αγγλική μεταγλώττιση του ιαπωνικού Arajin to maho no ranpu. Μία από τις μεταγενέστερες εμφανίσεις του έγινε στην ταινία Η Πέγκυ Σου παντρεύτηκε το 1986. Η τελευταία ταινία του Καραντάιν ήταν το Δαιμομικές νύχτες, που κυκλοφόρησε το 1995, επτά χρόνια μετά τον θάνατό του.

Η βαθιά, βροντερή φωνή του Καραντάιν τού χάρισε το παρατσούκλι «η φωνή». Ήταν γνωστός ως ο «βάρδος της λεωφόρου» λόγω της ιδιοσυγκρασιακής του συνήθειας να περιπλανιέται στους δρόμους του Χόλιγουντ απαγγέλλοντας σαιξπηρικούς μονολόγους, κάτι που ο ίδιος πάντα αρνιόταν.

Προσωπική ζωή και θάνατος

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Καραντάιν παντρεύτηκε τέσσερις φορές. Με την πρώτη του σύζυγο, την Αρντανέλ Άμπιγκεϊλ ΜακΚουλ (25 Ιανουαρίου 1911 – 26 Ιανουαρίου 1989), παντρεύτηκαν το 1935. Ήταν η μητέρα του Μπρους και του Ντέιβιντ. Ο Τζον υιοθέτησε τον Μπρους, γιο της Αρντανέλ από προηγούμενο γάμο. Ο Τζον είχε σχεδιάσει να κάνει μεγάλη οικογένεια, αλλά σύμφωνα με την αυτοβιογραφία του γιου του, Ντέιβιντ, μετά από μια σειρά αποβολών της Αρντανέλ, ανακάλυψε ότι είχε κάνει επανειλημμένες αμβλώσεις, εν αγνοία του, γεγονός που την κατέστησε ανίκανη να κυοφορήσει ένα μωρό μέχρι τη γέννησή του. Μετά από μόλις τρία χρόνια γάμου, η Αρντανέλ Καραντάιν υπέβαλε αίτηση διαζυγίου, αλλά το ζευγάρι παρέμεινε παντρεμένο για πέντε ακόμη χρόνια.

Χώρισαν το 1944, όταν ο Ντέιβιντ ήταν επτά ετών. Ο Καραντάιν έφυγε από την Καλιφόρνια για να αποφύγει τη δικαστική διαμάχη για τον διακανονισμό της διατροφής. Αφού το ζευγάρι ενεπλάκη σε μια σειρά δικαστικών διαμαχών που αφορούσαν την επιμέλεια των παιδιών και τη διατροφή, οι οποίες κάποια στιγμή οδήγησαν τον Καραντάιν στη φυλακή, ο Ντέιβιντ πήγε στον πατέρα του στη Νέα Υόρκη. Μέχρι τότε, ο πατέρας του είχε ξαναπαντρευτεί. Τα επόμενα χρόνια, ο Ντέιβιντ μετακινούνταν σε οικοτροφεία, ανάδοχες οικογένειες και αναμορφωτήρια.

Το 1945, αμέσως μετά το διαζύγιό του από την Αρντανέλ, ο Καραντάιν παντρεύτηκε τη Σόνια Σορέλ (18 Μαΐου 1921 - 24 Σεπτεμβρίου 2004), η οποία είχε εμφανιστεί μαζί του στην ταινία του 1944 Κυανοπώγων. Η Σόνια, η οποία είχε υιοθετήσει το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Σόρελ, ήταν κόρη ζυθοποιού από το Σαν Φρανσίσκο. Μαζί, ο Καραντάιν και η Σόνια απέκτησαν τρεις γιους, τον Κρίστοφερ, τον Κιθ και τον Ρόμπερτ. Το διαζύγιό τους το 1957 ακολουθήθηκε από σκληρή διαμάχη για την επιμέλεια, η οποία είχε ως αποτέλεσμα οι γιοι τους να τοποθετηθούν σε σπίτι για κακοποιημένα παιδιά. Ο Κιθ Καραντάιν είπε: «Ήταν σαν να ήσουν φυλακή. Είχε κάγκελα στα παράθυρα και μας επιτρεπόταν να βλέπουμε τους γονείς μας μόνο μέσα από γυάλινες πόρτες. Ήταν πολύ λυπηρό. Στεκόμασταν στις δύο πλευρές της γυάλινης πόρτας κλαίγοντας».

Τελικά, ο Καραντάιν κέρδισε την επιμέλεια των παιδιών. Τα επόμενα οκτώ χρόνια, η Σόνια δεν είχε δικαίωμα να βλέπει τα παιδιά. Ο Ρόμπερτ Καραντάιν είπε ότι μεγάλωσε κυρίως με τη μητριά του, την τρίτη σύζυγο του πατέρα του, Ντόρις (Ριτς) Γκρίμσο, και εκείνη θεωρούσε μητέρα του μέχρι που τον σύστησαν στη Σόνια σε μια χριστουγεννιάτικη γιορτή όταν ήταν 14 ετών. Είπε σε έναν δημοσιογράφο: «Τον ρώτησα, "Τι κάνεις;" Ο Κιθ με πήρε παράμερα και είπε: "Αυτή είναι η πραγματική μας μητέρα". Δεν ήξερα τι εννοούσε. Αλλά τελικά με έπεισε».

Όταν ο Τζον Καραντάιν παντρεύτηκε την Ντόρις (Έρβινγκ Ριτς) Γκρίμσο το 1957, εκείνη είχε ήδη έναν γιο, τον Ντέιλ, από προηγούμενο γάμο και έναν γιο, τον Μάικλ, από μεταγενέστερη σχέση. Τόσο ο Ντέιλ όσο και ο Μάικλ, μαζί με τον γιο της Σόνιας, Μάικλ Μπόουεν, μερικές φορές συγκαταλέγονται στους οκτώ γιους του Τζον Κάραντιν. Η Ντόρις ήταν κάποτε δακτυλογράφος σε στούντιο, δακτυλογράφησε το σενάριο της ταινίας Ο θησαυρός της Σιέρα Μάντρε και έπαιξε μερικούς ρόλους στον κινηματογράφο και την τηλεόραση. Η Ντόρις πέθανε το 1971 σε πυρκαγιά στο διαμέρισμά της στο Όξναρντ της Καλιφόρνιας. Η πυρκαγιά προκλήθηκε από αναμμένο τσιγάρο. Είχε διασωθεί από παρόμοια πυρκαγιά δύο εβδομάδες νωρίτερα. Την εποχή του θανάτου της, ο Κάραντιν και αυτή ήταν χωρισμένοι. Ο Καραντάιν παντρεύτηκε για τέταρτη φορά, με την Έμιλι Σισνέρος, με την οποία έμεινε παντρεμένος από το 1975 έως τον θάνατό του το 1988.[16][17]

Στα τέλη της δεκαετίας του 1980, ο Καραντάιν υπέφερε από επώδυνη και εξουθενωτική ρευματοειδή αρθρίτιδα έχοντας σχεδόν αποσυρθεί, μέχρι τελικά να πεθάνει από καρδιακή και νεφρική ανεπάρκεια στο Μιλάνο της Ιταλίας στις 27 Νοεμβρίου 1988, σε ηλικία 82 ετών. Κάποιες ώρες πριν αρρωστήσει, είχε ανέβει τα 328 απότομα σκαλιά του γοτθικού καθεδρικού ναού του Μιλάνου, του Ντουόμο. Σύμφωνα με τον Ντέιβιντ Καραντάιν, ο πατέρας του μόλις είχε ολοκληρώσει μια ταινία (Buried Alive) στη Νότια Αφρική και επρόκειτο να ξεκινήσει ευρωπαϊκή περιοδεία. Ο Ντέιβιντ ήταν μαζί του, διαβάζοντάς του Σαίξπηρ στο κρεβάτι του νοσοκομείου, όταν υπέκυψε στην πάθησή του. Όταν ο Ντέιβιντ και ο Κιθ Καραντάιν έφτασαν στο κρεβάτι του πατέρα τους στο νοσοκομείο, εκείνος δεν μπορούσε να μιλήσει. «Μου είπαν ότι τα τελευταία του λόγια ήταν 'Μιλάνο: Τι όμορφο μέρος για να πεθάνει κανείς'», θυμήθηκε ο Ντέιβιντ, «αλλά ποτέ δεν μίλησε σε εμένα ούτε άνοιξε τα μάτια του. Όταν πέθανε, τον κρατούσα στην αγκαλιά μου. Άπλωσα το χέρι μου και του έκλεισα τα μάτια. Δεν είναι τόσο εύκολο όσο είναι στις ταινίες». Για τον Τζον Καραντάιν, τελέστηκε λειτουργία στην επισκοπική εκκλησία του Αγίου Θωμά του Αποστόλου στο Χόλιγουντ. Ακολούθησε ιρλανδική κηδεία και το σώμα του θάφτηκε στη θάλασσα ανάμεσα στις ακτές της Καλιφόρνιας και το νησί Καταλίνα.

Για τη συμβολή του στην κινηματογραφική βιομηχανία, ο Καραντάιν εισήχθη στη Λεωφόρο της Δόξας του Χόλιγουντ το 1960 με ένα αστέρι κινηματογραφικών ταινιών που βρίσκεται στην οδό Hollywood Boulevard 6240.[18] Το 2003, εισήχθη στο Hall of Fame των Western Performers στο Εθνικό Μουσείο Cowboy & Western Heritage στην Οκλαχόμα Σίτι της Οκλαχόμας.

Τέσσερις από τους πέντε γιους του Καραντάιν έγιναν ηθοποιοί: ο Ντέιβιντ, ο Ρόμπερτ, ο Κιθ και ο Μπρους. Ο Ντέιβιντ είχε μια παραγωγική καριέρα, κάνοντας 227 κινηματογραφικές και τηλεοπτικές συμμετοχές μέχρι τον θάνατό του το 2009. Είχε επίσης μια σύντομη καριέρα στο Μπρόντγουεϊ και έκανε την παραγωγή και τη σκηνοθεσία σε διάφορα ανεξάρτητα έργα. Η επιτυχία του συχνά τον οδήγησε σε συνεργασία με άλλα μέλη της οικογένειάς του, μεταξύ των οποίων και του πατέρα του. Οι δυο τους εμφανίστηκαν μαζί στις ταινίες Οι καλοί και τα καθάρματα (1969) και Ενάντια στη βία (1972), σε παραγωγή του Ρότζερ Κόρμαν και σκηνοθεσία του Μάρτιν Σκορσέζε.

Η τηλεοπτική σειρά Κουνγκ Φου του Ντέιβιντ παρουσίασε τον πατέρα του, Τζον, και τον ετεροθαλή αδελφό του, Ρόμπερτ, στο επεισόδιο "Dark Angel". Ο Τζον εμφανίστηκε ως ο ίδιος χαρακτήρας, ο αιδεσιμότατος Σέρενιτι Τζόνσον, σε δύο ακόμη επεισόδια: "The Nature of Evil" και "Ambush". Τα αδέρφια του Ντέιβιντ, Μπρους και Κιθ, εμφανίστηκαν στη σειρά, με τον Κιθ να υποδύεται τον χαρακτήρα του Ντέιβιντ ως έφηβο για ένα σύντομο χρονικό διάστημα. Ο Ντέιβιντ, ο Κιθ και ο Ρόμπερτ εμφανίστηκαν μαζί σε μια σύντομη χιουμοριστική εμφάνιση στο The Fall Guy, σε ένα επεισόδιο με τίτλο "October the 31st", στο οποίο συμπρωταγωνίστησε ο πατέρας τους.

Ο Ρόμπερτ εμφανίστηκε με τον πατέρα του σε ένα επεισόδιο της πρώτης τηλεοπτικής σειράς Η ζώνη του λυκόφωτος το 1986. Το τμήμα του επεισοδίου με τίτλο "Still Life" παρουσίαζε τον Ρόμπερτ ως φωτογράφο που ανακαλύπτει μια ασυνήθιστη κάμερα και τον πατέρα του ως καθηγητή πανεπιστημίου που τον βοηθά να ανακαλύψει το μυστικό της κάμερας.

Έτος Πρωτότυπος τίτλος Τίτλος στα Ελληνικά Ρόλος
Δεκαετία 1930
1930 Bright Lights φωτογράφος εφημερίδας
Tol'able David Μπάζαρντ Χάτμπερν
1931 Heaven on Earth Σαμ
1932 Forgotten Commandments Ξεχασμένες εντολές ρήτορας
The Sign of the Cross Το σημείον του σταυρού χριστιανός μάρτυρας
1933 The Story of Temple Drake ακροατής δίκης
Morning Glory Το ξημέρωμα της δόξης φιγούρα ονείρου
This Day and Age Τολμηρά νιάτα Αμπερνάθι
To the Last Man Πιτ Γκάρον
The Invisible Man Ο αόρατος άνθρωπος πληροφοριοδότης
1934 The Meanest Gal in Town κομπάρσος
The Black Cat Ο πύργος του μυστηρίου ερμηνευτής εκκλησιαστικού οργάνου
Cleopatra Κλεοπάτρα Ρωμαίος πολίτης / καλεσμένος
1935 Clive of India Ο κατακτητής μεθυσμένος υπάλληλος
Transient Lady Ρεν Μπάξτερ
Les Misérables Οι άθλιοι Ενζολοράς
Cardinal Richelieu Ο καρδινάλιος Ρισελιέ ταραξίας
The Bride of Frankenstein Η νύφη του Φρανκενστάιν χαμένος κυνηγός
Alias Mary Dow Γκριφ
She Gets Her Man πελάτης εστιατορίου
The Crusades Οι σταυροφόροι Λεοπόλδος / δούκας της Αυστρίας / Γάλλος βασιλιάς
Bad Boy θυμωμένος σαξοφωνίστας / κάτοικος
The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo Η γόησσα του Μόντε Κάρλο τζογαδόρος
1936 Anything Goes διευθυντής μπαλέτου
The Prisoner of Shark Island Δεν εσκότωσα τον Λίνκολν Ράνκιν
A Message to Garcia Μήνυμα στον Γκαρσία Ουίλιαμ Μακίνλεϊ
Half Angel ένοικος σανατόριου
White Fang Σμιθ
Mary of Scotland Μαρία Στιούαρτ Ρίτσιο
Ramona Ραμόνα Τζιμ Φαράρ
Dimples Χαρούμενα μαγουλάκια Ρίτσαρντς
The Garden of Allah Ο κήπος του Αλλάχ διαχωριστής άμμου
Daniel Boone Ο ακρίτας των συνόρων Σάιμον Γκέρτι
Winterset Τα απρόοπτα της Νέας Υόρκης Μπαρτολόμιο Ρομάνια
Laughing at Trouble βοηθός σερίφη Άλεκ Μπρέιντι
1937 Nancy Steele Is Missing! Χάρι Γουίλκινς
Captains Courageous Δαίμονες των κυμάτων Τζακ
This Is My Affair Μπροστά στο ικρίωμα Εντ
Love Under Fire Αγάπη μες στις φλόγες Ντέλμαρ
Danger - Love at Work Χέμπερτ Πέμπερτον
Ali Baba Goes to Town Ο Αλή Μπαμπάς και οι 1.001 νύχτες Ίσακ / Μπρόντερικ
The Hurricane Η καταιγίς [19] δεσμοφύλακας
The Last Gangster Η εκδίκησις του γκάνγκστερ Κάσπερ
Thank You, Mr. Moto Ο μίστερ Μότο στήνει παγίδα Πιερέιρα
1938 International Settlement Στις φλόγες της Σαγκάης Μέρντοκ
Of Human Hearts Αβραάμ Λίνκολν
Four Men and a Prayer Ο όρκος των τεσσάρων στρατηγός Αντόλφο Αρτούριος Γκρεγκάριο Σεμπαστιάν
Kentucky Moonshine Ριφ Χάτφιλντ
Alexander's Ragtime Band Ξανανθίζουν τα ρόδα ταξιτζής
Kidnapped Ο κουρσάρος Γκόρντον
I'll Give a Million Αλήτης εκατομμυριούχος Κόπελπεκ
Gateway επικεφαλής προσφύγων
Submarine Patrol Θαλασσινή περίπολος Μακάλισον
Mr. Moto's Last Warning Ο στόλος εν κινδύνω Ντάνφορθ
1939 Jesse James Ο εκδικητής Μπομπ Φορντ
Stagecoach Η ταχυδρομική άμαξα Χάρτφιλντ
The Three Musketeers Οι τρεις σωματοφύλακες Ναβό
The Hound of the Baskervilles Το στοιχειό των Μπάσκερβιλ Μπάριμαν
Captain Fury Ρότζερ Μπράντφορντ
Five Came Back Δραπέται του θανάτου Κριμπ
Frontier Marshal [20] Ο αετός των συνόρων Μπεν Κάρτερ
Drums Along the Mohawk Πύρινος χείμαρρος Κάλντγουελ
Δεκαετία 1940
1940 The Grapes of Wrath Τα σταφύλια της οργής Κέισι [21]
The Return of Frank James Η επιστροφή του εκδικητού Μπομπ Φορντ
Brigham Young Σκαπανείς του Τέξας Πόρτερ Ρόκγουελ
Chad Hanna Μπ. Ντ. Μπίσμπι
1941 Western Union Ματωμένη χαραυγή Ντοκ Μέρντοκ
Blood and Sand Αίμα και άμμος Σεμπάστιαν
Man Hunt Γιατί δεν σκότωσα τον Χίτλερ / Το ανθρωποκυνηγητό [22] κύριος Τζόουνς
Swamp Water Ματωμένος βάλτος Τζέσε Γουίκ
1942 Son of Fury: The Story of Benjamin Blake Ο γιος του πάθους Κάλεμπ Γκριν
Whispering Ghosts Νόρμπερτ
Northwest Rangers Οι γενναίοι του Βορρά Μάρτιν Κάσγουελ
Reunion in France Μετά την καταισχύνη Ούρλιχ Βίντλερ
1943 I Escaped from the Gestapo Ο δραπέτης της Γκεστάπο Φριτζ Μάρτιν
Captive Wild Woman δρ Ζίγκμουντ Βάλτερς
Hitler's Madman Ράινχαρντ Χάιντριχ
Silver Spurs Μίλερ
Isle of Forgotten Sins Μάικ
Revenge of the Zombies δρ Μαξ Χάινριχ φον Άλτερμαν
Gangway for Tomorrow Ο δρόμος τής αύριον κύριος Ουέλινγκτον
1944 Voodoo Man Απαγωγή κοριτσιών Τόμπι
The Adventures of Mark Twain Μπρετ Χάρτι
The Black Parachute στρατηγός φον Μπόντενμπαχ
The Invisible Man's Revenge Η εκδίκηση του αόρατου ανθρώπου δρ Πίτερ Ντρούρι
Waterfront Βίκτορ Μάρλοου
The Mummy's Ghost Η κατάρα του Άμμωνος Γιούσεφ Μπέι
Return of the Ape Man καθηγητής Τζον Γκίλμορ
Barbary Coast Gent Κλιτ
Bluebeard Κυανοπώγωνας Γκαστόν Μορέλ
Alaska Αλάσκα Τζον Ρέιγκαν
House of Frankenstein Το σπίτι του Φρανκενστάιν Δράκουλας
1945 It's in the Bag! Τζέφερσον Τ. Πάικ
Fallen Angel Άγγελοι στο βούρκο καθηγητής Μάντλεϊ
Captain Kidd Ο ματωμένος κουρσάρος Όραντζ Πόβι
House of Dracula Το σπίτι του Δράκουλα Δράκουλας [23]
1946 The Face of Marble δρ Τσαρλς Ράντολφ
Down Missouri Way Θόρνταϊκ Π. Ντάνινγκ (Θόρνι)
1947 The Private Affairs of Bel Ami Μπελ Αμί Τσαρλς Φόρεστιερ
1949 'C'-Man Ιδιωτικός ντετέκτιβ Α-76 Ντοκ Σπένσερ
Δεκαετία 1950
1954 Casanova's Big Night Η ερωτική νύχτα του Καζανόβα υπουργός Φορέσι
Johnny Guitar [24] Τομ
The Egyptian Ο Αιγύπτιος τυμβωρύχος
Thunder Pass Μπέργκστρομ
1955 Female Jungle Κλοντ Άλμστιντ
Stranger on Horseback Ένας άγνωστος στη Δύση συνταγματάρχης Μπακ Στρίτερ
The Kentuckian Ο γίγας των σκλάβων Ζίγκμπι Φλέτσερ
Half Human: The Story of the Abominable Snowman δρ Τζον Ρέιμπερν
Desert Sands Γύπες της Αραβίας Τζέλα
The Court Jester Ο γελωτοποιός του βασιλέως Τζάκομο
1956 Hidden Guns Σνάιπ Χάρντινγκ
The Black Sleep Η κατάρα της Ανατολής Μποργκ
The Ten Commandments Οι δέκα εντολές Ααρών
Around the World in Eighty Days Ο γύρος του κόσμου σε 80 μέρες συνταγματάρχης Σταμπ Πρόκτορ
Dark Venture Γκίντεον
1957 The True Story of Jesse James Ο εκδικητής του Μισούρι [25] αιδεσιμότατος Τζέθρο Μπέιλι
The Unearthly δρ Τσαρλς Κόνγουεϊ
The Story of Mankind Ο κυρίαρχος της Γης φαραώ Κούφου
Hell Ship Mutiny Ανταρσία στο πλοίο φάντασμα Μαλόουν
1958 Showdown at Boot Hill Μια αγχόνη θα ήταν η αρχή Ντοκ Γουέμπερ
The Proud Rebel Αλύγιστος αντάρτης πλανώδιος πωλητής
The Last Hurrah Ο γίγας με τη χαλύβδινη ψυχή Έιμος Φορς
1959 The Cosmic Man Κόσμικ Μαν
Invisible Invaders δρ Κάρολ Νόιμαν
The Oregon Trail Το μονοπάτι των διαβόλων Ζαχαρίας Γκάρισον
Invasion of the Animal People αφηγητής (φωνή)
The Incredible Petrified World καθηγητής Μίλαρντ Γουάιμαν
Δεκαετία 1960
1960 The Adventures of Huckleberry Finn Οι περιπέτειες του μικρού Φιν κυνηγός σκλάβων
Tarzan the Magnificent Ταρζάν, ο νικητής της ζούγκλας Έιμπελ Μπάντον
Sex Kittens Go to College καθηγητής Χάρβεϊ Γουοτς
1962 The Man Who Shot Liberty Valance Ο άνθρωπος που σκότωσε τον Λίμπερτι Βάλανς [26] ταγματάρχης Κάσιους Σταρμπάκλ
1964 The Patsy Από γκάφα σε γκάφα Μπρους Άρντεν
Cheyenne Autumn Το δειλινό της μεγάλης σφαγής Τζεφ Μπλερ
1965 The Wizard of Mars μάγος
Curse of the Stone Hand γερο-μπεκρής
1966 Billy the Kid Versus Dracula Δράκουλας
Munster, Go Home! Η επιστροφή του Δράκουλα
Night Train to Mundo Fine κύριος Γουίλσον
1967 Gallery of Horror αφηγητής
Hillbillys in a Haunted House δρ Χίμιλ
The Hostage Ότις Λάβλεϊς
Blood of Ghastly Horror δρ Χάουαρντ Βάναρντ
1968 They Ran for Their Lives Λάσλο
Astro-Zombies δρ Ντεμάρκο
Autopsia de un fantasma Αυτοψία ενός φαντάσματος Σατάν
1969 Pacto diabólico δρ Χόλμπακ
Blood of Dracula's Castle Αίμα στο σπίτι του Δράκουλα Τζορτζ
The Trouble with Girls κύριος Ντρούκολτ
Las vampiras κόμης Μπράνος Αλουκάρντ
The Good Guys and the Bad Guys Οι καλοί και τα καθάρματα Τίκερ
Enigma de muerte δρ Φαβέλ
Five Bloody Graves Ο Τρινιτά εκδικείται 7 καθάρματα Μπουν Χόκινς
The Mummy and the Curse of the Jackals καθηγητής Κάμινγκς
Δεκαετία 1970
1970 Cain's Cutthroats ιεροκήρυκας Σιμς
The McMasters ιεροκήρυκας
Blood of the Iron Maiden δρ Γκούλι
Hell's Bloody Devils ιδιοκτήτης καταστήματος μικρών ζώων
Myra Breckinridge Το φλογερό αγοροκόριτσο γιατρός
Shinbone Alley Ταϊρόν Τ. Τάτερσαλ (φωνή)
Bigfoot Τζάσπερ Μπ. Χοκς
Horror of the Blood Monsters δρ Ράινινγκ
1971 Blood Legacy Κρίστοφερ Ντιν
The Gatling Gun αιδεσιμότατος Χάρπερ
The Seven Minutes Σον Ο Φλάναγκαν
House of the Black Death Αντρέ Ντεσάρ
Honey Britches Δικαστής της Κολάσεως
1972 Moonchild Ο δαιμονισμένος κύριος Γουόκερ
Boxcar Bertha Ενάντια στη βία Χ. Μπάκραμ Σαρτόρις
Portnoy's Complaint Η ανήσυχη ερωτική ζωή ενός νέου δικαστής (φωνή)
Richard πλαστικός χειρουργός
Everything You Always Wanted to Know About Sex * But Were Afraid to Ask Τα πάντα γύρω από το σεξ [27] δρ Μπερνάρντο
Silent Night, Bloody Night Ήσυχη αλλά ματωμένη νύχτα [28] Τσάρλι Τόουμαν
1973 Bad Charleston Charlie Φριτς Φρούγκαλ
Terror in the Wax Museum Κλοντ Ντιπρί
Superchick Σούπερ γκόμενα Άιγκορ Σμιθ
The House of Seven Corpses Έντγκαρ Πράις
1975 Mary, Mary, Bloody Mary ο άντρας
1976 Won Ton Ton superstar μέθυσος
The Shootist Με το χέρι στη σκανδάλη Μπέκαμ
The Killer Inside Me Ο εκτελεστής με το διπλό πρόσωπο δρ Τζέισον Σμιθ
The Last Tycoon Ο τελευταίος των μεγιστάνων ξεναγός
Crash Αίμα στην άσφαλτο δρ Γουέσλι Έντουαρντς
1977 The Sentinel Τα μυστηριώδη εγκλήματα πατήρ Χάλιραν
Satan's Cheerleaders αλήτης
The White Buffalo Ο σκληροτράχηλος Έιμος Μπριγκς
The Mouse and His Child αλήτης (φωνή)
Shock Waves Κύματα τρόμου καπετάνιος
Golden Rendezvous Ραντεβού με τον κίνδυνο Φεργουέδερ
1978 Sunset Cove δικαστής Χάρλεϊ Γουίνσλοου
Vampire Hookers Ρίτσμοντ Ριντ
The Bees Μέλισσες δολοφόνοι δρ Ζίγκμουντ Χάμελ
1979 Missile X - Geheimauftrag Neutronenbombe Επιχείρηση: Βόμβα νετρονίου καθηγητής Νικολάεφ
Nocturna Η γκόμενα ήταν βρικόλακας Δράκουλας
Δεκαετία 1980
1980 Monster Το τέρας της λίμνης ιερέας
The Boogey Man δρ Γουόρεν
1981 The Howling Το ουρλιαχτό Ερλ Κέντον
The Monster Club Λέσχη βρικολάκων Ρ. Τσέτγουιντ-Χέιζ
The Nesting συνταγματάρχης Λεμπρουν
Frankenstein Island δρ Φράνκενσταϊν
1982 Arajin to maho no ranpu μάγος (φωνή)
Demon Rage πατήρ Στράτεν
The Scarecrow Χιούμπερτ Σάλτερ
The Secret of NIMH Το μυστικό των ΝΙΜ [29] Μεγάλη Κουκουβάγια (φωνή)
1983 House of the Long Shadows Στη σκιά του εφιάλτη λόρδος Γκρίσμπεϊν
Doctor Dracula Χάντλεϊ Ράντκλιφ
The Vals Τα κορίτσια του Μπέβερλι Χιλς κύριος Στάντον
Imps* κύριος
1984 The Ice Pirates Πειρατές των πάγων ανώτατος διοικητής
1985 Evils of the Night δρ Κόζμαρ
1986 Monster in the Closet Τζο Σέμπτερ
The Tomb κύριος Άντοχεμπ
Peggy Sue Got Married Η Πέγκυ Σου παντρεύτηκε Λίο
Prison Ship δικαστής
1987 Evil Spawn δρ Εμίλ Τσάιτμαν
1989 Buried Alive Τζέικομπ Τζούλιαν
Δεκαετία 1990
1995 Jack-O Δαιμονικές νύχτες Γουόλτερ Μάτσεν
  1. 1 2 Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: «Gemeinsame Normdatei» (Γερμανικά) Ανακτήθηκε στις 27  Απριλίου 2014.
  2. 1 2 Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας. 122148334. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  3. 1 2 (Αγγλικά) SNAC. w6wb36zh. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: «Gemeinsame Normdatei» (Γερμανικά) Ανακτήθηκε στις 13  Δεκεμβρίου 2014.
  5. Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: «Gemeinsame Normdatei» (Γερμανικά) Ανακτήθηκε στις 31  Δεκεμβρίου 2014.
  6. Ανακτήθηκε στις 4  Μαρτίου 2021.
  7. 1 2 Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: «Gemeinsame Normdatei» (Γερμανικά) 122061853. Ανακτήθηκε στις 20  Απριλίου 2026.
  8. Ανακτήθηκε στις 22  Μαΐου 2019.
  9. Ανακτήθηκε στις 23  Μαΐου 2019.
  10. Ανακτήθηκε στις 14  Ιουνίου 2019.
  11. (Αγγλικά) www.acmi.net.au. creators/76717.
  12. 1 2 Leo van de Pas: (Αγγλικά) Genealogics. 2003.
  13. Ανακτήθηκε στις 6  Ιουνίου 2021.
  14. Krebs, Albin (29 Νοεμβρίου 1988). «John Carradine, Actor, 82, Dies; Appeared in Numerous Film Roles». The New York Times (στα Αγγλικά). ISSN 0362-4331. Ανακτήθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 2022.
  15. «John Carradine Dies at 82; Character Actor, Patriarch». Los Angeles Times. 28 Νοεμβρίου 1988. Ανακτήθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 2022.
  16. «John Carradine Married». The New York Times (στα Αγγλικά). 5 Ιουλίου 1975. ISSN 0362-4331. Ανακτήθηκε στις 2 Απριλίου 2025.
  17. «ACTOR JOHN CARRADINE DIES». The Washington Post (στα Αγγλικά). News services. 29 Νοεμβρίου 1988. ISSN 0190-8286. Ανακτήθηκε στις 2 Απριλίου 2025.
  18. «Hollywood Walk of Fame – John Carradine». walkoffame.com. Hollywood Chamber of Commerce. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Απριλίου 2016. Ανακτήθηκε στις 11 Φεβρουαρίου 2018.
  19. «ΚΑΙΡΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΣΥΝΩΜΟΣΙΑΣ». Κέντρο Μελετών & Ερευνών για το Σινεμά. 22 Μαρτίου 2015. Ανακτήθηκε στις 1 Αυγούστου 2025.
  20. «ΚΛΑΣΣΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ – «FRONTIER MARSHAL» (1939)». Cine Oasis. 2 Ιουνίου 2014. Ανακτήθηκε στις 1 Αυγούστου 2025.
  21. «Σήμερα Τρίτη 30/7 στην αυλή: "Τα σταφύλια της οργής" από το βιβλίο του Τζον Στάϊνμπεγκ». Ο Περίγυρος της Κινηματογραφικής Λέσχης Άνδρου. 29 Ιουλίου 2019. Ανακτήθηκε στις 1 Αυγούστου 2025.
  22. «Φριτς Λανγκ: Ο «Μάστορας του Σκότους»». toManifesto.gr. 5 Δεκεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 1 Αυγούστου 2025.
  23. «Ο Κόμης Δράκουλας (1931 ταινία), Dracula 1931». www.hellenicaworld.com. Ανακτήθηκε στις 1 Αυγούστου 2025.
  24. «Essential Cinema #3: «Τζόνι Γκιτάρ » του Νίκολας Ρέι». cinemagazine.gr. Ανακτήθηκε στις 1 Αυγούστου 2025.
  25. Ο εκδικητής του Μισσούρι (The true story of Jesse James) | TV100, 2024-06-28, https://fm100.gr/shows/single/o-ekdikitis-toy-missoyri-true-story-jesse-james, ανακτήθηκε στις 2025-08-01
  26. «Φιλοπρόοδος Σύλλογος Κοζάνης: Θερινό σινεμά «Ο άνθρωπος που σκότωσε τον Λίμπερτι Βάλανς»». www.Kozani.tv. Ανακτήθηκε στις 1 Αυγούστου 2025.
  27. Κράλλης, Γρηγόρης (3 Μαΐου 2020). ««Τα πάντα γύρω από το σεξ» - Η ξεκαρδιστική κωμωδία του Γούντι Άλεν στην ΕΡΤ2 11.05.2020». Γραφείο Τύπου ΕΡΤ. Ανακτήθηκε στις 1 Αυγούστου 2025.
  28. Δερμεντζόγλου, Αλέξης (7 Δεκεμβρίου 2019). «OUT OF THE PAST». Κέντρο Μελετών & Ερευνών για το Σινεμά. Ανακτήθηκε στις 1 Αυγούστου 2025.
  29. «Το Μυστικό των ΝΙΜ (1982)». Το Μυστικό των ΝΙΜ (1982). Ανακτήθηκε στις 1 Αυγούστου 2025.

Περαιτέρω ανάγνωση

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]