Μετάβαση στο περιεχόμενο

Τερουέλ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Συντεταγμένες: 40°20′37.000″N 1°6′26.000″W / 40.34361111°N 1.10722222°W / 40.34361111; -1.10722222

Τερουέλ

Σημαία

Έμβλημα
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Τερουέλ
40°20′37″N 1°6′26″W
ΧώραΙσπανία
Διοικητική υπαγωγήΕπαρχία του Τερουέλ
ΠροστάτηςΦερδινάνδος Γ΄ της Καστίλης
Διοίκηση
  mayor of TeruelEmma Buj (από 2016)
Έκταση440,414455 km²
Υψόμετρο915 μέτρα
Πληθυσμός36.655 (2025)
Ταχ. κωδ.44001–44003
Τηλ. κωδ.978
ΙστότοποςΕπίσημος ιστότοπος
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Το Τερουέλ (ισπανικά: Teruel) είναι πόλη στην Αραγονία, στην ανατολική Ισπανία, και πρωτεύουσα της επαρχίας Τερουέλ. Είχε πληθυσμό 35.900 κατοίκους το 2022, καθιστώντας την την μικρότερη πληθυσμιακά επαρχιακή πρωτεύουσα στην Ισπανία. Είναι γνωστή για το σκληρό κλίμα της, με μεγάλη ημερήσια διακύμανση στις θερμοκρασίες και το διάσημο jamón serrano (αλλαντικό), την κεραμική της, τους γύρω αρχαιολογικούς χώρους, τις βραχώδεις εκβολές που περιέχουν μερικά από τα παλαιότερα λείψανα δεινοσαύρων της Ιβηρικής Χερσονήσου, και τις διάσημες εκδηλώσεις της: La Vaquilla del Ángel[1] κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου (Παρασκευή έως Δευτέρα) εγγύτερα στις 10 Ιουλίου και το «Βόδας δε Ισαμπέλ δε Σεγούρα» γύρω στο τρίτο Σαββατοκύριακο του Φεβρουαρίου.

Το Τερουέλ θεωρείται η «πόλη του Μουδέχαρ» (αρχιτεκτονική με μαυριτανικές επιρροές) λόγω των πολυάριθμων κτιρίων που έχουν σχεδιαστεί σε αυτό το στυλ. Όλα αυτά ανήκουν στην Αρχιτεκτονική Μουδέχαρ της Αραγωνίας, η οποία έχει χαρακτηριστεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την UNESCO.

Άποψη του μουδέχαρ καθεδρικού ναού

Η περιοχή γύρω από το Τερουέλ κατοικείται από την εποχή των Κελτιβηρίων, οι οποίοι την ονόμαζαν Τουρμπολέτα. Το τοπωνύμιο Τουρμπολέτα θα μπορούσε να προέρχεται από τον βασκο-ιβηρικό όρο itur + olu + eta (τόπος της πηγής νερού, πηγή), σύμφωνα με τη θεωρία του βασκο-ιβηρισμού. Η περιοχή αργότερα καταλήφθηκε από τους Ρωμαίους, οι οποίοι άφησαν ερείπια σε κοντινές πόλεις, όπως η Θέγια.

Μερικοί συγγραφείς υποστηρίζουν ότι η τοποθεσία της σημερινής πόλης Τερουέλ (συγκεκριμένα η εβραϊκή συνοικία της) ονομαζόταν αρχικά Τιρουάλ, ένα όνομα που θα προερχόταν από την αραβική λέξη που σημαίνει «πύργος».[2] Τα αρχαιολογικά ευρήματα που βρέθηκαν εκεί ανήκουν σε αμυντική κατασκευή και όχι σε ένα πληθυσμιακό κέντρο.

Την 1η Οκτωβρίου 1171, ο βασιλιάς Αλφόνσος Β΄ κατέλαβε την Τιρουάλ. Απειλήθηκε από την κατάληψη της Βαλένθια από τους Αλμοάδες και ήθελε να ενισχύσει τα νότια σύνορα του βασιλείου του. Την ίδια χρονιά, ίδρυσε την πόλη Τερουέλ, παραχωρώντας της φουέρο και προνόμια για να διευκολύνει την επανεγκατάσταση.

Η ίδρυση του Τερουέλ σηματοδότησε μια άνευ προηγουμένου αλλαγή στην πολιτική και εδαφική δομή της νότιας Αραγωνίας. Η κυριαρχία του Αλβαρρασίν και της Αλφάμπρα κατά τη μουσουλμανική εποχή αντικαταστάθηκε από εκείνη των νεοσύστατων πόλεων, και ιδιαίτερα του Τερουέλ, εις βάρος της Αλφάμπρα, η οποία θα παρέμενε στο παρασκήνιο υπό την οργανωτική αρχή του μανοριαλισμού.[3]

Η Εβραϊκή Συνοικία του Τερουέλ διατηρεί ακόμα το όνομά της και έχουν βρεθεί εκεί πολλοί αρχαιολογικοί χώροι. Κατά τον Μεσαίωνα, το Τερουέλ διέθετε μια εξέχουσα εβραϊκή κοινότητα που απολάμβανε πολλά προνόμια. Αργότερα, μετά την χριστιανική ανακατάκτηση της Ισπανίας, η εβραϊκή κοινότητα πλήρωνε ετήσιο φόρο 300 σόλιδων (τον 14ο αιώνα). Τα μέλη της ασχολούνταν με το εμπόριο και τη βιομηχανία, ειδικά με την ύφανση μαλλιού. Κατά τους διωγμούς του 1391, πολλοί από αυτούς σκοτώθηκαν, ενώ άλλοι ασπάστηκαν τον Χριστιανισμό για να σωθούν.[4]

Το Τερουέλ ήταν αντικείμενο διεκδίκησης κατά τον Ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο και μεγάλο μέρος της πόλης καταστράφηκε. Η Μάχη της Τερουέλ, από τον Δεκέμβριο του 1937 έως τον Φεβρουάριο του 1938, ήταν μια από τις πιο αιματηρές του πολέμου. Η πόλη άλλαξε χέρια αρκετές φορές, αρχικά πέφτοντας στα χέρια των Ρεπουμπλικανών και τελικά ανακαταλήφθηκε από τους Εθνικιστές. Κατά τη διάρκεια των μαχών, η Τερουέλ έγινε στόχους του βαρέος πυροβολικού και αεροπορικών βομβαρδισμών. Οι δύο πλευρές υπέστησαν έως και 140.000 απώλειες στη μάχη που διήρκεσε τρεις μήνες. Οι Εθνικιστές κέρδισαν αποφασιστικά.

Η απομακρυσμένη και ορεινή τοποθεσία του Τερουέλ, 915 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, και ο χαμηλός πληθυσμός του οδήγησαν σε σχετική απομόνωση εντός της Ισπανίας. Μια ομάδα εκστρατείας με το σύνθημα Teruel existe («Το Τερουέλ υπάρχει») ιδρύθηκε το 1999 για να πιέσει για μεγαλύτερη αναγνώριση και επενδύσεις στην πόλη και την επαρχία. Εν μέρει χάρη στην εκστρατεία, οι συγκοινωνιακές συνδέσεις με το Τερουέλ βελτιώθηκαν με την κατασκευή ενός αυτοκινητόδρομου μεταξύ Σαραγόσας και Σαγούντο. Ωστόσο, το Τερουέλ παραμένει η μόνη επαρχιακή πρωτεύουσα στην χερσόνησο της Ισπανίας χωρίς άμεση οδική ή σιδηροδρομική σύνδεση με την πρωτεύουσα της χώρας, τη Μαδρίτη. Ένα αστείο που κυκλοφορεί στην ισπανική διαδικτυακή σατιρική έκδοση El Mundo Today είναι ότι το Τερουέλ δεν υπάρχει.[5]

Η ομορφιά της πολιτιστικής κληρονομιάς της πόλης, η οποία έχει ισλαμική επιρροή, έχει αναγνωριστεί από την UNESCO, η οποία περιλαμβάνει τέσσερις εκκλησίες στο Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς Μουδέχαρ Αρχιτεκτονικής της Αραγωνίας, κυρίως τον περίτεχνο καθεδρικό ναό της πόλης σε στιλ Μουδέχαρ.[6]

Ένα από τα πιο γνωστά μνημεία του Τερουέλ είναι το πολύ μικρό άγαλμα ενός ταύρου στην κορυφή μιας ψηλής κολόνας, γνωστό ως El Torico («ο μικρός ταύρος»). Βρίσκεται στην κεντρική πλατεία, Plaza Carlos Castell, πιο γνωστή ως Plaza del Torico, στο κέντρο του κέντρου της πόλης.

Άλλα αξιοθέατα περιλαμβάνουν:

  • Τόρρε δε Ελ Σαλβαδόρ (14ος αιώνας), σε στυλ μουδέχαρ [7]
  • Καθεδρικός ναός: Καθεδρικός ναός της Σάντα Μαρία δε Τερουέλ, σε στυλ μουδέχαρ
  • Σαν Πέδρο, μια εκκλησία μουδέχαρ (16ος αιώνας) με πύργο παρόμοιο με αυτόν του καθεδρικού ναού. Περιλαμβάνει ένα μαυσωλείο, το Μαυσωλείο των Εραστών, που στεγάζει τα μουμιοποιημένα σώματα της Ισαμπέλ ντε Σεγούρα (μιας πλούσιας γυναίκας) και του Ντιέγο ντε Μαρθίγια (ενός φτωχού άνδρα που πολέμησε στις Σταυροφορίες για να κερδίσει κάποια χρήματα με σκοπό να επιστρέψει για να παντρευτεί την Ισαμπέλ), των οποίων ο έρωτας έληξε τραγικά. Αυτή η ιστορία είναι γνωστή ως οι εραστές του Τερουέλ και έχει εμπνεύσει συγγραφείς (για παράδειγμα, τον Χάρτσενμπους) και μια όπερα που συνέθεσε ο Τομάς Μπρετόν.
  • Ο ναός της Λα Μερσέδ, με καμπαναριό σε στιλ μουδέχαρ (ο άνω τομέας προστέθηκε αργότερα σε μπαρόκ στιλ).
  • Ο ναός του Σαν Σαλβαδόρ (17ος αιώνας), με έναν από τους πιο εξαιρετικούς μουδεχάρ πύργους. Στεγάζει ένα ξύλινο γλυπτό του Χριστού του 14ου αιώνα.
  • Ο ναός του Αγίου Μαρτίνου (17ος αιώνας).
  • Πύργος του Σαν Μαρτίν (14ος αιώνας), σε στυλ μουδέχαρ
  • Ο ναός του Σαν Μιγέλ (12ος αιώνας), ανακατασκευασμένη τον 17ο αιώνα σε μπαρόκ ρυθμό.
  • Το Καστίγιο ντε Αλάμπες, μια οχύρωση του 15ου αιώνα που χτίστηκε πάνω από το αραβικό Αλκαζάρ.
  • Casa El Torico, Casa Ferrán και Casa La Madrileña, σπίτια σε στυλ ελευθερίας της δεκαετίας του 1910
  • Ανάκτορο του Μαρκήσιου του Τόσος (17ος αιώνας)
  • Η γοτθική εκκλησία του Αγίου Φραγκίσκου (1391–1492). Είναι μόνοκλιτη με παρεκκλήσια που καλύπτονται από νευρωτή καμάρα χωρίς σταυρό.
  • Λος Άρκος, ένα υδραγωγείο με δύο σειρές στοών από το 1538.

Στα περίχωρα του Τερουέλ βρίσκεται το Ντινόπολις Τερουέλ, ένα θεματικό πάρκο και μουσείο με θέμα τους δεινόσαυρους. Προωθούμενο ως παλαιοντολογικό πάρκο, περιλαμβάνει ένα ρομποτικό μοντέλο Τυραννόσαυρου Ρεξ σε φυσικό μέγεθος.[8] Το Ντινόπολις διαθέτει επίσης τρία άλλα μουσεία στη γύρω περιοχή, τα οποία εκθέτουν τα λείψανα δεινοσαύρων που ανακαλύφθηκαν στην περιοχή. Η καμινάδα του σταθμού παραγωγής ενέργειας του Τερουέλ είναι μια από τις ψηλότερες ελεύθερα ιστάμενες κατασκευές στη Δυτική Ευρώπη.

Εκπαίδευση και έρευνα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Το Αστεροσκοπείο του Χαβαλάμπρε βρίσκεται στην επαρχία Τερουέλ και λειτουργεί από την CEFCA στο Τερουέλ.

Ένα παράρτημα του Πανεπιστημίου της Σαραγόσα βρίσκεται στο Τερουέλ. Το Αραγονικό Κέντρο Φυσικής του Κόσμου (Centro de Estudios de Fisica del Cosmos de Aragon, εν συντομία CEFCA, στα ισπανικά), το οποίο διεξάγει έρευνα στην αστροφυσική και την κοσμολογία, βρίσκεται επίσης στο Τερουέλ. Το CEFCA λειτουργεί το Αστεροσκοπείο του Χαβαλάμπρε (OAJ), το οποίο βρίσκεται στα νότια της επαρχίας Τερουέλ και αναγνωρίζεται[9] ως εθνική Μοναδική Επιστημονική και Τεχνολογική Υποδομή.

Το αεροδρόμιο Τερουέλ άνοιξε το 2013, μετά την αναδιαμόρφωση του από μια αρχική στρατιωτική αεροπορική βάση. Είναι κυρίως εγκατάσταση αποθήκευσης και συντήρησης αεροσκαφών, χωρίς επιβατική κίνηση. Το πλησιέστερο αεροδρόμιο επιβατών είναι το αεροδρόμιο της Βαλένθια, το οποίο βρίσκεται 157 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του Τερουέλ.

  1. Photographer/Writer, Lori Needleman (29 Ιουνίου 2016). «Move Over San Fermín: There's Another Fiesta In Spain -- La Vaquilla Del Ángel». The Huffington Post. Ανακτήθηκε στις 27 Νοεμβρίου 2016.
  2. Gargallo Moya, Antonio. El Concejo de Teruel en la Edad Media. I. IET. σελ. 82. ISBN 84-86982-64-2.
  3. Barragán, Juan José (2015). Alfambra en la Edad Media y Moderna. Una visión de su historia y su arte a través del conjunto mural de la Ermita de Santa Ana. Sarrión: Muñoz Moya Editores. ISBN 978-84-8010-264-3.
  4. «TERUEL - JewishEncyclopedia.com». www.jewishencyclopedia.com.
  5. «Teruel».
  6. Alejandro Lapunzina (2005). Architecture of Spain. Greenwood. σελ. 37. ISBN 9780313319631.
  7. «Torre mudéjar de El Salvador, Patrimonio Mundial de la Humanidad». www.teruelmudejar.com.
  8. «ELMUNDO.ES/METROPOLI - Como hace un millón de años». www.elmundo.es.
  9. «Javalambre's Astrophysics Observatory gets national recognition». Heraldo Teruel. 8 Οκτωβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2023.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]