Συνομιλίες για επίλυση του Κυπριακού προβλήματος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Οι συνομιλίες για επίλυση του Κυπριακού προβλήματος ξεκίνησαν μετά την Τούρκικη Εισβολή του 1974 και συνεχίζονται ως σήμερα.

Στις 15 Ιουλίου 1974, πραγματοποιήθηκε το πραξικόπημα, κατ' εντολή της Χούντας των Αθηνών. Πραγματοποιήθηκε από την Εθνική Φρουρά, μαζί με ομάδες της ΕΟΚΑ Β[1][2] Το πραξικόπημα στόχευε στην ανατροπή του Αρχιεπίσκοπου Μακάριου Γ' ο οποίος ήταν πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Με την φυγή του Μακαρίου, ανακηρύχθηκε ως πρόεδρος ο Νίκος Σαμψών.[3][4] Η πραξικοπηματική κυβέρνηση ανακήρυξε την Ελληνική Δημοκρατία της Κύπρου.[5][6] Στις 20 Ιουλίου 1974 πραγματοποιήθηκε η Τούρκικη Εισβολή, την οποία η Τουρκία ονομάζει Επέμβαση επικαλούμενη το άρθρο 4 της Συνθήκης Εγγυήσεως. Στις 23 Ιουλίου αποφασίστηκε Εκεχειρία. Παραιτείται ο Σαμψών και αναλαμβάνει χρέη προέδρου ο τότε Πρόεδρος της Βουλής, Γλαύκος Κληρίδης, λόγω της απουσίας του Μακαρίου. Καταρρέει η Χούντα των Αθηνών στην Ελλάδα. Στις 14 Αυγούστου, ξεκινά η επιχείρηση Αττίλας ΙΙ η οποία τελικά θα καταλάμβανε το 40% του νησιού και θα εκτόπιζε 150 χιλιάδες Κύπριους.

Η προσπάθεια για επίλυση του Κυπριακού έκτοτε, ακολούθησε την Διπλωματική οδό, κυρίως υπό την επίβλεψη του ΟΗΕ. Η ελληνοκυπριακή πλευρά θα επεδίωκε ισχυρή κεντρική ομοσπονδία που θα είχε υπό τον έλεγχο της όλο το έδαφος του νησιού, ενώ η τουρκοκυπριακή πλευρά θα επεδίωκε πιο χαλαρή σχέση.

O Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ'. Υπήρξε ο πρώτος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, από το 1960 εώς τον θάνατο του το 1977.

Πίνακας περιεχομένων

1974[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Επιστροφή Μακαρίου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Μακάριος επέστρεψε στην Κύπρο το Δεκέμβριο του 1974.

1975[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

«Τουρκικό Ομόσπονδο Κράτος της Κύπρου»[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

13 Φεβρουαρίου του 1975 η τουρκοκυπριακή κοινότητα ανακηρύχθηκε μονομερώς σε «Τουρκικό Ομόσπονδο Κράτος της Κύπρου» στις (πριν την εισβολή: «Τουρκοκυπριακή Προσωρινή Διοίκηση»)[7]

Συνομιλίες Βιένης (και συμφωνία Γ' Βιέννης)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τρεις γύροι συνομιλιών διεξήχθησαν στη Βιέννη μεταξύ 28 Απριλίου και 3 Μαίου, 5 και 7 Ιουνίου και 31 Ιουλίου και 2 Αυγούστου του 1975[8]. Στις 2 του Αυγούστου, κατέληξαν σε συμφωνία, γνωστή ως συμφωνία Γ' Βιέννης, η οποία υπογράφτηκε μεταξύ Γλαύκου Κληρίδη και Ραούφ Ντεκτάς. Σε αυτή προβλεπόταν η μετακίνηση των Τουρκοκυπρίων που διέμεναν στα νότια της νήσου στον κατεχόμενο Βορρά, ενώ παράλληλα, Ελληνοκύπριοι που διέμεναν ακόμη στον Βορρά θα είχαν την κατάλληλη βοήθεια ώστε να εξασφαλίσουν μια ομαλή ζωή. Επίσης, συμφωνήθηκε να επανατοποθετηθουν οι Ελληνοκύπριοι που βρίσκονταν στον Νότο, στο βόρειο τμήμα του νησιού. Βάσει αυτής της συμφωνίας, η οποία χαρακτηρίστηκε από τους Τούρκους ως «Εθελοντική Αναδιάταξη Πληθυσμών», μετακινήθηκαν τελικώς 8.033 Τουρκοκύπριοι και 943 Ελληνοκύπριοι στον Βορρά υπό την εποπτεία της UNFICYP.[7]

Ο Κληρίδης δέχτηκε κριτική για την υπογραφή της συμφωνίας, επειδή η σήμαινε τη δημογραφική διχοτόμηση του νήσιου.

Πάγωμα Βοήθειας ΗΠΑ προς Τουρκία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

17 Οκτωβρίου το αμερικανικό Κονγκρέσο αποφάσισε να παγώσει την παροχή στρατιωτικής βοήθειας προς την Τουρκία και να επιβάλλει εμπάργκο όπλων σε βάρος της.

1976[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Αυστριακός Κουρτ Βάλντχαϊμ ήταν Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ από το 1972 εως το 1981

Νέες Συνομιλίες Βιέννης (5ος γύρος)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σαν αποτέλεσμα των προσπαθειών του Γενικού Γραμματέα Κουρτ Βάλντχαϊμ, πραγματοποιήθηκε ο επόμενος γύρος των διακοινοτικών συνομιλιών στη Βιέννη, από τις 17 μέχρι τις 20 Φεβρουαρίου του 1976. Τα κύρια θέματα ήταν το εδαφικό και το συνταγματικό. Συμφωνήθηκε ότι ανταλλαγή γραπτών προτάσεων πάνω στην εδαφική και τη συνταγματική πτυχή θα γινόταν στην Κύπρο, μέσα σε διάστημα έξι εβδομάδων, μέσω του τότε Ειδικού Αντιπροσώπου του Γ.Γ. των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο Περέζ ντε Κουεγιάρ και ότι θα διεξαγόταν νέος γύρος συνομιλιών υπό την αιγίδα του Γενικού Γραμματέα ξανά, στη Βιέννη, το Μάιο. Οι συνομιλίες τελικά κατέληξαν σε αδιέξοδο. [8]

1977[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Συμφωνία Υψηλού Επιπέδου Μακαρίου-Ντενκτάς (1977) για Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Ιανουάριο του 1977 ο Ντενκτάς, υπό την ιδιότητα του ηγέτη της τουρκοκυπριακής κοινότητας, ζήτησε να συναντήσει τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Αρχιεπίσκοπο Μακάριο.[8] Η πρώτη συνάντηση πραγματοποιήθηκε στις 27 Ιανουαρίου του 1977, στην παρουσία του τότε αντιπροσώπου του Γ.Γ., Περέζ ντε Κουεγιάρ. Στην πρώτη αυτή συνάντηση διεξήχθη συζήτηση, κατά τη διάρκεια της οποίας διαπιστώθηκε ότι υπήρχαν σοβαρές διαφορές σε βασικά σημεία.[8]

Μια δεύτερη συνάντηση πραγματοποιήθηκε στις 12 Φεβρουαρίου του 1977, στην παρουσία του τότε ΓΓ των Ηνωμένων Εθνών, Κουρτ Βαλντχάιμ, που ήλθε στην Κύπρο για το σκοπό αυτό. Κατά τη διάρκεια της συνάντησης συμφωνήθηκε ότι οι διακοινοτικές συνομιλίες θα επαναλαμβάνονταν στη Βιέννη στο τέλος Μαρτίου του 1977, υπό την αιγίδα του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών. Κατά τη συνάντηση υπογράφτηκε η Συμφωνία Υψηλού Επιπέδου Μακαρίου-Ντενκτάς[8], ή αλλιώς "συμφωνία 4 σημείων" Η συγκεκριμένη συμφωνία αποτέλεσε ένα πλαίσιο που διατύπωνε τις κατευθυντήριες γραμμές βάσει των οποίων θα αναζητούνταν λύσεις. Επιβεβαίωνε ότι ο μελλοντικός διακανονισμός του Κυπριακού Ζητήματος θα βασιζόταν στο πλαίσιο μιας Διζωνικής και Δικοινοτικής Ομοσπονδίας (ΔΔΟ) αποτελούμενης από δύο κράτη και από δύο κοινότητες.[7][9]

Η Συμφωνία προέβλεπε τα ακόλουθα:

«1. Μία ανεξάρτητη, αδέσμευτη, δικοινοτική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία.

2. Η εδαφική περιοχή υπό τη διοίκηση κάθε κοινότητας θα συζητηθεί υπό το φως της οικονομικής βιωσιμότητας ή παραγωγικότητας και εγγείου ιδιοκτησίας.

3. Θέματα αρχών, όπως η ελευθερία διακίνησης και εγκατάστασης, το δικαίωμα της περιουσίας και άλλα περαιτέρω θέματα, είναι ανοικτά προς συζήτηση, λαμβάνοντας υπόψη τη θεμελιώδη βάση του δικοινοτικού ομοσπονδιακού συστήματος και ορισμένες πρακτικές δυσχέρειες που πιθανόν να αναδειχθούν για την τουρκοκυπριακή κοινότητα.

4. Οι εξουσίες και λειτουργίες της κεντρικής κυβέρνησης θα είναι τέτοιες ώστε να διασφαλίζουν την ενότητα της χώρας, έχοντας υπόψη τον διακοινοτικό χαρακτήρα του Κράτους.»[8][7]

Το ουσιαστικό αποτέλεσμα ήτανε πως οι Ελληνοκύπριοι αποδεχόντουσαν την Ομόσπονδη Λύση, ενώ οι Τουρκοκύπριοι το ενιαίο Κράτος[7]

Νέες Συνομιλίες Βιέννης (6ος γύρος)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο έκτος γύρος των διακοινοτικών διεξήχθηκε στη Βιέννη μεταξύ της 31 Μαρτίου και 7 Απριλίου του 1977, αλλά δεν κατέληξαν σε αποτέλεσμα[7].

Θάνατος του Μακαρίου, ΠτΔ ο Σπύρος Κυπριανού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος πέθανε ξαφνικά από Καρδιακή Προσβολή στις 3 Αυγούστου 1977. Ο Πρόεδρος της Βουλής, Σπύρος Κυπριανού ανέλαβε σύμφωνα με το σύνταγμα Προεδρεύων της Δημοκρατίας και ένα μήνα μετά, στις 3 Σεπτεμβρίου 1977, εκλέχθηκε ομόφωνα Πρόεδρος της Δημοκρατίας για τη συμπλήρωση του υπόλοιπου της προεδρικής θητείας του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου, που έληγε στις 27 Φεβρουαρίου του 1978 (Στις προεδρικές εκλογές που ακολούθησαν την επομένη της 28ης Φεβρουαρίου 1978 επανεξελέγη αναγκαστικά αφού δεν υπήρχε άλλος ανθυποψήφιος)[10][11]

1978[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προτάσεις Τουρκοκυπρίων (Απρίλιος '78)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Απρίλιο του 1978, προτάσεις από τους Τουρκοκύπριους δημοσιοποιήθηκαν, όμως απορρίφθηκαν από τον ελληνοκύπριο διαπραγματευτή Τάσο Παπαδόπουλο, για λόγους που αφορούσαν το σύνταγμα και το εδαφικό. Ο Σπύρος Κυπριανού απέλυσε τον Παπαδόπουλο τον Ιούνη. [12]

Άρση Εμπάργκο & Αμερικάνικης Βοήθειας ΗΠΑ προς Τουρκία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Τζίμι Κάρτερ πέρασε από το κογκρέσο την Άρση του εμπάργκο και της αμερικάνικης στρατιωτικής βοήθειας προς την Τουρκία, υποσχόμενος ανάληψη πρωτοβουλιών για λύση του Κυπριακού.

O 39ος Πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζίμι Κάρτερ, ο οποίος παρουσίασε το "πλαίσιο ABC".

Πλαίσιο ABC[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Tον Νοέμβριο του 1978, με πρωτοβουλία του Τζίμι Κάρτερ, η αμερικανική, βρετανική και καναδική κυβέρνηση υπέβαλαν ένα νέο σχέδιο, το επονομαζόμενο «Πλαίσιο ABC» (American, British, Canadian, ABC Plan) προς τους Ελληνοκυπρίους και Τουρκοκυπρίους. Το σχέδιο αυτό, παρά τον γενικό χαρακτήρα του και την περιληπτική δομή του, αποτέλεσε μια συνολική πρόταση λύσης του Κυπριακού Ζητήματος, βασιζόμενο στο σύνταγμα του 1960 και στις κατευθυντήριες γραμμές της 12ης Φεβρουαρίου 1977.[7] Το πλαίσιο του σχεδίου ήταν ένα δικοινοτικό, ομοσπονδιακό κράτος με δύο συνιστώσα αλλά ανομοιογενή μέρη. Το κεντρικό κράτος θα ήτανε υπεύθυνο για την άμυνα, εξωτερική πολιτική, οικονομία, μετανάστευση μεταξύ άλλων [12].Επίσης, απαγόρευε την ένωση με άλλο κράτος και απέρριπτε την άσκηση ισότιμης κοινοβουλευτικής εξουσίας.[7]

Ο Κυπριανου απέρριψε το σχέδιο αυτό πριν ακόμη από την τοποθέτηση της τουρκικής μεριάς. Από την άλλη πλευρά, και η Τουρκία δήλωσε την απόρριψη της καθότι θεώρησε πως δεν συμβαδίζει με την τουρκική πολιτική. [7] Ο Γλαύκος Κληρίδης (ο οποίος δεν ήτανε στην κυβέρνηση τότε), κάλεσε για αποδοχή του σχεδίου ως βάση συνομιλιών. [12]

1979[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δεύτερη Συμφωνία Υψηλού Επιπέδου 1979 Κυπριανού-Ντεκτάς[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μια ακόμη Συμφωνία Κορυφής υπογράφθηκε τον Μάιο του 1979, στο πλαίσιο της οποίας ο Κυπριανού και ο Ντενκτάς επανέλαβαν τις δεσμεύσεις τους αναφορικά με τη σύσταση ομοσπονδίας, υιοθετώντας ένα κείμενο 10 σημείων. Η συμφωνία ουσιαστικά επεσήμανε την έναρξη νέων διακοινοτικών συνομιλιών και επαναλάμβανε τα σημεία της Συμφωνίας του 1977 τα οποία ήταν[7]

  1. Συνομολογείται η επανέναρξη των διακοινοτικών συνομιλιών για τις 15 Ιουνίου του 1979.
  2. Βάση συνομιλιών θα είναι οι κατευθυντήριες γραμμές της από 12 Φεβρουαρίου 1977 Συμφωνίας Μακαρίου-Ντενκτάς, καθώς και οι σχετικές προς το Κυπριακόν αποφάσεις του ΟΗΕ.
  3. Τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι θεμελιώδεις ελευθερίες όλων των πολιτών της Δημοκρατίας θα πρέπει να τυγχάνουν σεβασμού.
  4. Οι συνομιλίες θα καλύψουν όλες τις εδαφικές και συνταγματικές πτυχές.
  5. Θα δοθεί προτεραιότητα στην επίτευξη συμφωνίας για την επανεγκατάσταση στα Βαρώσια Ελληνοκυπρίων προσφύγων, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, αμέσως με την έναρξη της υπό των συνομιλητών εξέτασης των συνταγματικών και εδαφικών πτυχών επί μιας συνολικής συμφωνίας. Ειδικότερα μετά την επίτευξη συμφωνίας για τα Βαρώσια θα εφαρμοστεί αυτή χωρίς ν΄ αναμένεται το αποτέλεσμα των συζητήσεων και επί των άλλων πτυχών του Κυπριακού προβλήματος.
  6. Συνομολογήθηκε επίσης η αποφυγή οποιασδήποτε ενέργειας που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την έκβαση των συνομιλιών ενώ ιδιαίτερη σημασία θα δοθεί υπό αμφοτέρων των πλευρών σε αρχικά πρακτικά μέτρα για την προαγωγή καλής θέλησης, αμοιβαίας εμπιστοσύνης και της επανόδου σε συνθήκες ομαλότητας.
  7. Σκοπείται η αποστρατικοποίηση της Κυπριακής Δημοκρατίας και θέματα σχετικά προς αυτήν θα συζητηθούν.
  8. Η ανεξαρτησία, κυριαρχία, η εδαφική ακεραιότης και το αδέσμευτο της Δημοκρατίας πρέπει να τύχουν επαρκών εγγυήσεων εναντίον ένωσης ολικής ή μερικής, με οποιανδήποτε άλλη χώρα και εναντίον οποιασδήποτε μορφής διαμελισμού ή απόσχισης.
  9. Οι διακοινοτικές συνομιλίες θα διεξαχθούν κατά τρόπο συνεχή και αδιάκοπο, αποφεύγοντας οποιαδήποτε καθυστέρηση.
  10. Οι διακοινοτικές συνομιλίες θα γίνουν στη Λευκωσία

Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Σπύρος Κυπριανού λίγες ημέρες μετά την συμφωνία, υπαναχώρησε απορρίπτοντάς την[13]. Μάλιστα στην υπαναχώρηση αυτή φέρεται να συμφώνησε και ο Ντενκτάς ο οποίος απέσυρε και την πρότασή του για τον εποικισμό των Βαρωσίων με 40.000 Ελληνοκυπρίους πρόσφυγες.

Η απόρριψη αυτή κρίθηκε ιδιαίτερα επιπόλαιη από την ελληνοκυπριακή πλευρά[14], θεωρώντας πως ίσως ο Κυπριανού έπραξε έτσι προκειμένου ν΄ αποφύγει μακροπρόθεσμες ευθύνες. Έτσι οι προβλεπόμενες συνομιλίες για τις 15 Ιουνίου 1979 δεν πραγματοποιήθηκαν.

Ραούφ Ντεκτάς, ο ιστορικός ηγέτης των Τουρκοκυπρίων, εκ Πάφου.

1980, 1981, 1982, 1983[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι χάρτες Γκόμπι (1981) και οι συνομιλίες μέχρι τον Μάη του 1983[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Ιούλιο του 1980, ο τότε Ειδικός Αντιπρόσωπος του Γ.Γ. των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο, Ούγκο Γκόμπι, άρχισε εντατικό γύρο διαβουλεύσεων με τις δύο πλευρές με διακηρυγμένο στόχο την επανέναρξη των διακοινοτικών συνομιλιών.

Ο πρώτος γύρος των νέων διακοινοτικών συνομιλιών άρχισε στις 16 Σεπτεμβρίου και οι συναντήσεις πραγματοποιήθηκαν στο "Λήδρα Πάλας".

Το 1981 υποβλήθηκαν δύο εναλλακτικοί χάρτες από τον Ούγκο Γκόμπι. Ο πρώτος προνοούσε 27,4% η τουρκική περιοχή και 72,6% η ελληνική. Ο δεύτερος χάρτης προέβλεπε 27,2% για τους Τούρκους και 72,8% για τους Έλληνες. Στις 5 Αυγούστου του 1981 η τουρκοκυπριακή πλευρά κατέθεσε ένα χάρτη εδαφικών αναπροσαρμογών ο οποίος προνοούσε 66.6% υπό ελληνοκυπριακή διοίκηση και 33.4% υπό τουρκοκυπριακή διοίκηση.

Με πρωτοβουλία του ο Ειδικός Σύμβουλος του ΟΗΕ Ούγκο Γκόμπι, στις 18 Νοεμβρίου 1981, πρότεινε κύκλο συνομιλιών, ο οποίος θα κρατούσε μέχρι τον Μάη του 1983. Σύμφωνα με το έγγραφο αξιολόγησης που υποβλήθηκε επίσημα στις δύο πλευρές στις 18 Νοεμβρίου 1981 από τον Ειδικό Αντιπρόσωπο του Γ.Γ., «υπήρχε δυσκολία να γεφυρωθούν οι θέσεις των δύο πλευρών, λόγω των ποιοτικών και ποσοτικών διαφορών που υπάρχουν».

Υπέδειξε ωστόσο, ότι έχουν προκύψει δύο σημαντικές ανησυχίες κατά τη διάρκεια των συζητήσεων για τη διευθέτηση της εδαφικής πτυχής: η επανεγκατάσταση ενός μεγάλου αριθμού Ε/κ προσφύγων στο έδαφος που θα αποτελεί την ε/κ επαρχία και η οικονομική βιωσιμότητα της τουρκοκυπριακής κοινότητας. Δύο ανησυχίες οι οποίες παραμένουν και προβάλλονται ως επιχειρήματα από την τουρκοκυπριακή πλευρά μέχρι και σήμερα.

Σύμφωνα με τον χάρτη Γκόμπι, «Αμμόχωστος και Μόρφου θα επιστρέφονται κάτω από ελληνοκυπριακή διοίκηση (ε/κ διοίκηση 72.8%, τ/κ διοίκηση 27.2%).[15]

Νέος Γενικός Γραμματέας ΟΗΕ ο Πέρεζ ντε Κουεγιάρ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο  Χαβιέρ Πέρες ντε Κουέγιαρ είναι Περουβιανός διπλωμάτης και πολιτικός, που υπηρέτησε ως Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, από την 1η Ιανουαρίου 1982 μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1991.

Ο Πέρεζ ντ ε Κουεγιάρ το 1982. Υπήρξε ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ στην Κύπρο και αργότερα ανέλαβε Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ από το 1982 εως το 1991

1983 εως 1987[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δείκτες Ντε Κουεγιάρ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 8 Αυγούστου 1983 γνωστοποίησε μέσω μνημονίου προς τον Κύπριο υπουργό Εξωτερικών, τις προθέσεις του για έναρξη των διαπραγματεύσεων. Η μεσολαβητική πρωτοβουλία του υποβλήθηκε με τη μορφή ενός υπομνήματος, το οποίο έμεινε γνωστό με την ονομασία «Δείκτες Ντε Κουεγιάρ». Το υπόμνημα αυτό έθεσε την ομοσπονδία ως βάση επίλυσης και πρότεινε έναν περιορισμό των κατεχομένων εδαφών από τους Τουρκοκυπρίους.

Τι ήταν οι Δείκτες Κουεγιάρ;[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι «Δείκτες Κουέγιαρ» δεν ήταν ένα σχέδιο λύσης, αλλά κάποιες ασαφείς προτάσεις σχετικά με κάποιες πτυχές του Κυπριακού και με τις οποίες εισαγόταν η έννοια της ομοσπονδίας με αρκετά χαλαρούς δεσμούς μεταξύ των δύο συστατικών μερών. Επιπλέον οι «Δείκτες» εισήγαγαν τη διαδικασία της λεγόμενης «κλιμακωτής» διαπραγμάτευσης, η οποία ενείχε τον κίνδυνο της παγίωσης των «κεκτημένων» από τις ενδιάμεσες συμφωνίες, έστω και αν δεν υπάρχει τελική κατάληξη.[16]

Στις προτάσεις αυτές ο ντε Κουεγιάρ έθετε τα «μέγιστα» και «ελάχιστα» όρια των υποχωρήσεων κάθε πλευράς και κάλεσε τις δύο κοινότητες να συμφωνήσουν, κατ' αρχή, ότι η λύση σε κάθε μια από τις πτυχές του Κυπριακού θα εντασσόταν στο εσωτερικό αυτών των ορίων, και στη συνέχεια να αρχίσουν διαπραγματεύσεις για την τελική συμφωνία.[16]

Στο εδαφικό ο ντε Κουεγιάρ έθετε ως μίνιμουμ παραχωρήσεων στην τουρκική πλευρά το 23% και ως μάξιμουμ το 30%.. Για το θέμα της νομοθετικής εξουσίας πρότεινε την εγκαθίδρυση δύο σωμάτων, την Κάτω Βουλή και την Άνω Βουλή. Στην Κατω Βουλή η κάθε κοινότητα θα αντιπροσωπευόταν με βάση την πληθυσμιακή αναλογία της, ενώ στην Άνω Βουλή, η αντιπροσώπευση θα ήταν 50% προς 50%. [17]

Το πλαίσιο αυτό επίλυσης του Κυπριακού επανέφερε, ουσιαστικά, στο προσκήνιο τη συμφωνία  -  πλαίσιο Μακαρίου  -  Ντενκτάς και έγινε αμέσως αποδεκτό από τους τ/κ, οι οποίοι με τον τρόπο αυτό μπόρεσαν να κάνουν διεθνώς γνωστή την «προθυμία» τους για επίλυση του Κυπριακού. [17]

Απόρριψη από Κυπριακή Δημοκρατία και αντιδράσεις κομμάτων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ στην Κύπρο, τάχθηκαν υπέρ της αποδοχής των «δεικτών ντε Κουεγιάρ». Ο Κυπριανού, μετά από συνεννόηση με την ελληνική κυβέρνηση ζήτησε από τον Γ. Γ. του ΟΗΕ να συμπεριληφθεί στα ζητήματα της κατ' αρχήν συμφωνίας και η «διεθνής πτυχή» του Κυπριακού, δηλαδή το ζήτημα της αποχώρησης των ξένων στρατευμάτων. Έγινε δηλαδή προφανές, ότι μέσα από την πρόταξη της «διεθνούς πτυχής» η ε/κ πλευρά θα απέρριπτε τη διακοινοτική προσέγγιση. Ο ε/κ υπουργός εξωτερικών Ρολάνδης παραιτήθηκε καταγγέλλοντας τον τορπιλισμό, για μια ακόμα φορά, από τον Πρόεδρο Κυπριανού, της μεσολαβητικής προσπάθειας του ΟΗΕ.[17]

«Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου»[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Νοέμβριο του 1983 ο Ντενκτάς αποφάσισε να μετονομάσει την «Ομόσπονδη Τουρκική Δημοκρατία της Κύπρου» σε «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου»[7]

Εκ του σύνεγγυς Συνομιλίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Νοέμβριο του 1984 ο Κουεγιάρ οργάνωσε εκ του σύνεγγυς συνομιλίες οι οποίες όμως απέτυχαν λόγω των διαφορών των δύο κοινοτήτων αναφορικά κυρίως με τις ρυθμίσεις στρατιωτικής απόσυρσης, την εγγύηση ελευθερίας εγκατάστασης, ιδιοκτησίας και διακίνησης και την διασφάλιση του νέου καθεστώτος μέσω διεθνών εγγυήσεων[7].Ετσι Στις 17 Ιανουαρίου του 1985 ο Κυπριανού απέρριψε πρώτος το σχέδιο. Αναλαμβάνοντας ωστόσο, την ευθύνη της άρνησης, ο Ελληνοκύπριος πρόεδρος προσέδωσε στον Ντενκτάς την εικόνα του μετριοπαθούς. [7]

Τον Μάρτιο του 1986 ο ΓΓ ανέλαβε την εκ νέου υποβολή ενός σχεδίου επίλυσης του Κυπριακού Ζητήματος. Το σχέδιο αυτό θα υποβαλλόταν και στις δύο κοινότητες ως πλαίσιο συμφωνίας για την επανένωσή τους στη βάση ενός δικοινοτικού ομοσπονδιακού κράτους, όπου το 29% αυτού θα ελεγχόταν από τους Τουρκοκυπρίους. Επίσης προβλέπονταν δικλείδα ασφαλείας στην περίπτωση που δεν θα μπορούσε να υπάρξει απόφαση σε κάποιο ζήτημα, οδηγώντας την επίλυση του προβλήματος σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Τέλος, δινόταν το δικαίωμα σύναψης διεθνών συμβάσεων στην τουρκοκυπριακή κοινότητα καθώς και η άσκηση αρνησικυρίας.[7]

Τελικά, το «Σχέδιο Πλαισίου Συμφωνίας Κουεγιάρ» δεν υιοθετήθηκε από την κυπριακή κυβέρνηση εξαιτίας της αρνητικής στάσης που επέδειξε η κυβέρνηση Παπανδρέου.[7]

1988 εώς 1992[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Μπούτρος Μπούτρος - Γκάλι ήταν Αιγύπτιος πολιτικός και διπλωμάτης που την περίοδο 1992 - 1996 διετέλεσε γενικός γραμματέας του ΟΗΕ.

Νέος ΠτΔ ο Γιώργος Βασιλείου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Φλεβάρη του 1988, στις προεδρικές εκλογές νικητής αναδεικνύεται ο Γιώργος Βασιλείου.

Προτάσεις Βασιλείου 1989[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1989, ο νέος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Γιώργος Βασιλείου υπέβαλε «Περίγραμμα Προτάσεων για την Εγκαθίδρυση μιας Ομόσπονδης Δημοκρατίας και τη Λύση του Κυπριακού Προβλήματος», που ήταν σύμφωνο με τα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών και τις δύο Συμφωνίες Υψηλού Επιπέδου. Οι προτάσεις του Βασιλείου δεν τελεσφόρησαν καθώς προσέκρουσαν στην απορριπτική στάση της τουρκοκυπριακής πλευράς. Ωστόσο, ούτε η ελληνική πλευρά υπό την κυβέρνηση Παπανδρέου δεν στάθηκε υπέρμαχος των προτάσεων Βασιλείου[7]

Εκ του σύνεγγυς συνομιλίες και προετοιμασία Δέσμης ιδεών από Κουεγιάρ-Γκάλι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ύστερα από πολλές εκ του σύνεγγυς συνομιλίες και συνομιλίες Υψηλού Επιπέδου τα Ηνωμένα Έθνη διαμόρφωσαν τα δικά τους σχέδια/ πλαίσια αναζήτησης λύσης του Κυπριακού. Το πρώτο σχέδιο παρουσιάστηκε τον Ιούλιο του 1989 από τον Γενικό Γραμματέα Ξαβιέ Πέρεζ ντε Κουεγιάρ. Το σχέδιο αυτό δεν πολυαπασχόλησε τα ενδιαφερόμενα μέρη, γιατί πολύ σύντομα εξελέγη νέος Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, ο πολύ γνωστός στην Κύπρο πρώην Υφυπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου Μπούτρος Μπούτρος Γκάλι, ο οποίος συνέχισε με πολύ ζήλο την προσπάθεια του Πέρεζ ντε Κουεγιάρ και στηρίχθηκε στην εργασία, που είχε κάμει ο προηγούμενος Γενικός Γραμματέας. Έτσι στις αρχές του 1992, ύστερα από επανειλημμένες επαφές και συζητήσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη άρχισε να ετοιμάζει τη δική του Δέσμη Ιδεών στην οποία περιέλαβε και στοιχεία της Δέσμης Κουεγιάρ. Μεταξύ των δύο δεσμών δεν υπάρχει ουσιαστική διαφορά. Εκείνο, που καθιστά τη Δέσμη Ιδεών Γκάλι ως πιο επίσημο έγγραφο είναι το γεγονός ότι τα από την αρχή της διαμόρφωσης της μέχρι την οριστική της μορφή τον Αύγουστο του 1992 υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο Ασφαλείας με δύο ψηφίσματα το 750 της 10ης Απριλίου 1992 και το 774 λίγους μήνες αργότερα τον Αύγουστο του 1992.

Αίτηση Ένταξης στην ΕΟΚ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

 Στις 4 Ιουλίου 1990, η Κυπριακή Δημοκρατία υπέβαλε αίτηση για να καταστεί μέλος της τότε ΕΟΚ[18]

Δέσμη Ιδεών Γκάλι 1992[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σημεία Δέσμης Ιδεών Γκάλι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα βασικά σημεία του σχεδίου του ΓΓ του ΟΗΕ κ Μπουτρος Γκάλι ήταν τα ακόλουθα

  • Διζωνική ομοσπονδία στη βάση της ισοτιμίας μεταξύ των δύο κοινοτήτων.
  • Αμοιβαίος έλεγχος των δύο ομόσπονδων κρατών από την κάθε κοινότητα.
  • Αμοιβαία συμμετοχή των δύο κοινοτήτων σε όλα τα όργανα και τις αποφάσεις του κεντρικού κράτους
  • Ύπαρξη μιας νομικής προσωπικότητας και υπηκοότητας
  • Εδαφική επιστροφή στους Ελληνοκυπρίους, με στόχο την μετοίκηση μεγάλου αριθμού αυτών
  • Οριοθέτηση και τήρηση των ελευθεριών μετακίνησης, εγκατάστασης και ιδιοκτησίας, με την διασφάλιση της πλειοψηφίας της κάθε πλευράς

Αποδοχή απο Γιώργο Βασιλείου, απόρριψη από Βουλή, Ντεκτάς, Κληρίδη (αντιπολίτευση)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Δέσμη Ιδεών του Γενικού Γραμματέα αποτέλεσε αντικείμενο των διακοινοτικών συνομιλιών εκ του σύνεγγυς και υπό την προεδρία του Γενικού Γραμματέα που με διάφορες φάσεις και συναντήσεις παρατάθηκαν μέχρι τις 11 Νοεμβρίου 1992. Η «Δέσμη Ιδεών», ενώ έγινε δεκτή από τον Πρόεδρο Γιώργο Βασιλείου ως βάση για διαπραγματεύσεις, απορρίφθηκε από τον Ρ. Ντενκτάς.[9]Από την αρχή της διαμόρφωσής της μέχρι την οριστική της μορφή τον Αύγουστο του 1992 υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο Ασφαλείας με δύο ψηφίσματα το 750 της 10ης Απριλίου 1992 και το 774 λίγους μήνες αργότερα τον Αύγουστο του 1992. Η πλειοψηφία των ελληνοκυπριακών κομμάτων σε έκτακτη συνεδρία της Βουλής στις 27.1.1993 τάχθηκε εναντίον της Δέσμης Ιδεών Γκάλι.[9]

1993 εως 1998[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νέος ΠτΔ ο Γλαύκος Κληρίδης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Φεβρουάριο του 1993 εκλέγεται Πρόεδρος της Δημοκρατίας ο Γλαύκος Κληρίδης. Απορρίπτει τις Ιδέες Γκάλι αλλά  συνεχίζει να καταθέτει στο Εθνικό Συμβούλιο τις προαναφερθείσες προτάσεις Βασιλείου, αποδεχόμενος τη Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία ως τη μόνη εφικτή λύση.[19]

Η Πρόταση Ούγκο Γκόμπι 1993[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ούγκο Γκόμπι, ως ειδικός αντιπρόσωπος του ΓΓ του ΟΗΕ στην Κύπρο, πρότεινε τη λύση Συνομοσπονδίας η οποία θα είχε διεθνή αναγνώριση

Στο προταθέν κείμενο προτάσεων απέκλεισε κατηγορηματικά την οποιουδήποτε είδους σύνδεση των δύο δημοκρατιών με άλλη χώρα. Επιγραμματικά, η πρόταση Γκόμπι για την επίλυση του Κυπριακού Ζητήματος περιελάμβανε τα εξής κεντρικά σημεία:

  • Δύο συνεταιρικές Δημοκρατίες με διεθνή αναγνώριση. Η παρούσα συμφωνία απέκλειε τη μερική ή ολική σύνδεση της μιας ή της άλλης δημοκρατίας με άλλη χώρα.
  • Δημιουργία ενός κοινού Συμβουλίου, αποτελούμενο από 20 μέλη, 10 από κάθε πλευρά, με καθήκοντα : α) Συντονισμό της εξωτερικής πολιτικής, β) Νομισματική ενοποίηση, γ) Συντονισμό τελωνειακών διεργασιών - διαδικασιών και δ) Συνεργασία στον πολιτιστικό τομέα.
  • Δημιουργία νομικού Συμβουλίου, ισότιμων μελών, με ενασχόληση τη μελέτη ενοποίησης σε όλα τα επίπεδα συνταγματικών και νομικών θεμάτων περιλαμβανομένων και των «τριών ελευθεριών»[9]

Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 24 Νοεμβρίου 1992 ο Τζο Κλαρκ, ως νέος ειδικός μεσολαβητής του ΓΓ του ΟΗΕ, ανέλαβε την πρωτοβουλία για τη σύνταξη των «Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης» (στο εξής ΜΟΕ) με την πρότερη έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας. Τα ΜΟΕ ήταν μια απόδειξη πως ο ΟΗΕ αναγνώρισε την υφιστάμενη δυσπιστία που διακατείχε τις δύο συνιστώσες κοινότητες της Κύπρου. Τα ΜΟΕ τα οποία εστίασαν στην εμπιστοσύνη που έπρεπε να αναπτυχθεί μεταξύ των δύο κοινοτήτων για την εύρυθμη λειτουργία τους κράτους. [7]Τον Ιανουάριο 1994, ο Ντενκτάς συμφώνησε τελικά να αποδεχθεί κατ`αρχήν το πακέτο των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) και έτσι άρχισαν εκ του σύνεγγυς συνομιλίες στις 17 Φεβρουαρίου με στόχο την εφαρμογή τους.[9]

Η διπλωματία του πήγαινε-έλα των Ηνωμένων Εθνών (Αναπληρωτή Ειδικού Αντιπροσώπου του ΓΓ του ΟΗΕ στην Κύπρο Γκουστάβ Φεϊσέλ) συνεχίστηκε αλλά καμία πρόοδος δεν συμφωνήθηκε, με το Συμβούλιο Ασφαλείας να βρίσκεται εκ νέου αντιμέτωπο με το γνωστό σενάριο της απουσίας συμφωνίας λόγω ουσιαστικά έλλειψης πολιτικής βούλησης εκ μέρους της τουρκοκυπριακής πλευράς.[9]

Δολοφονία Ελληνοκυπρίων στην Νεκρά Ζώνη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Αυγούστου 1996 υπήρξε αύξηση της έντασης στην Κύπρο μετά τις δολοφονίες δύο Ε/κ στη νεκρή ζώνη από τις τουρκικές κατοχικές δυνάμεις, υποβοηθούμενες από τούρκους Εθνικιστές[9]

Νέος ΓΓ του ΟΗΕ ο Κόφι Αναν[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Κόφι Αναν ανάλαβε ως ΓΓ του ΟΗΕ τον Ιανουάριο του 1997

Συνομιλίες Τράουτμπεκ και Μοντρέ το καλοκαίρι του 1997[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν στο Τράουτμπεκ τον Ιούλιο του 1997 αν και δεν είχαν νέες εξελίξεις, εντούτοις δημιούργησαν καλό κλίμα, είχε δηλώσει ο Κληρίδης. Ο δεύτερος γύρος των απευθείας συνομιλιών στο Μοντρέ της Ελβετίας τον Αύγουστο του 1997 ωστόσο δεν έφερε αποτέλεσμα αφού ούτε διεξήχθηκαν διαπραγματεύσεις[9].

Επανεκλογή Κληρίδη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1998 επανεκλέγεται ο Γλαύκος Κληρίδης, με βασικό σύνθημα την εγκατάσταση του ρωσικού πυραυλικού συστήματος S-300 στην Κύπρο. [9]

1999 εως 2004[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Συνομιλίες Κληρίδη-Ντεκτάς, προς Σχέδιο Ανάν[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Επανάρχισαν το Δεκέμβριο 1999 εκ του σύνεγγυς συνομιλίες για προετοιμασία του εδάφους για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις και τον Ιανουάριο 2000 νέος γύρος συνομιλιών με το ΓΓ του ΟΗΕ Κόφι Ανάν και τον ειδικό του Σύμβουλο Άλβαρο ντε Σότο. Ο Κόφι Ανάν υπέβαλε Σχέδιο για συνολική επίλυση του Κυπριακού. Η αρχική του μορφή (το αποκαλούμενο σήμερα σχέδιο Ανάν Ι) παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στις 11 Νοεμβρίου 2002. Παρουσιάστηκε δεύτερο αναθεωρημένο σχέδιο στις 10 Δεκεμβρίου 2002. Πριν την εκλογή του Τάσου Παπαδόπουλου ως πρόεδρος της Δημοκρατίας, υποβλήθηκε το Αναν ΙΙΙ

O Τάσος Παπαδόπουλος, ηγήθηκε της εκστρατείας του ΟΧΙ στο σχέδιο Ανάν, το 2004

Νέος ΠτΔ ο Τάσος Παπαδόπουλος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Φεβρουάριο του 2003 εκλέγεται Πρόεδρος της Δημοκρατίας ο Τάσος Παπαδόπουλος

Άνοιγμα Οδοφραγμάτων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Απρίλιο του 2003, ο Ραούφ Ντεκτάς άνοιξε μονομερώς τα οδοφράγματα Λήδρα Πάλας, Στρο­βιλιών και Περγάμου. Στη συνέχεια άνοιξαν τα οδοφράγματα Αγίου Δομετίου (Μάιο 2003), Αστρο­με­ρίτη (Μάρτιο 2006). Το Μάρτιο του 2007, σε μια κίνηση καλής θέλησης, η Κυπριακή κυβέρνηση γκρέμισε τον τοίχο του φυλακίου στην οδό Λήδρας και στις 3.4.2008, άνοιξε εκ νέου η οδός Λήδρας με μια συμβολική τελετή στην παρουσία Ε/Κ και Τ/Κ αξιωματούχων.Το οδόφραγμα της οδού Λήδρας ήταν το πρώτο οδόφραγμα που άνοιξε με δικοινοτικές συ­νο­μιλίες. Το δεύτερο οδόφραγμα που άνοιξε επίσημα με δικοινοτικές συνομιλίες ήταν το οδόφραγμα του  Λιμνίτη (14.10.2010). Το Μάιο του 2015, ο Ν. Ανα­στα­σιά­δης και ο Μ. Ακκιντζί ανακοίνωσαν ότι θα ανοίξουν και τα οδοφράγματα Λεύκας-Απλικίου και Δε­ρύνειας.[εκκρεμεί παραπομπή]

Συνέχιση των Συνομιλιών έως το Ανάν V[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με την εκλογή του στην Προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο Τάσσος Παπαδόπουλος βρήκε μπροστά του το Σχέδιο Ανάν. Ο ΓΓ του ΟΗΕ ήρθε στην Κύπρο στις 28 Φεβρουαρίου και υπέβαλε αναθεωρημένο σχέδιο Ανάν, το 3. Το Μάρτιο του 2003, στις συνομιλίες της Χάγης υπό το ΓΓ του ΟΗΕ, ο Πρόεδρος Παπαδόπουλος αποδέχτηκε, υπό κάποιες τεχνικές προϋποθέσεις, να παραπέμψει το σχέδιο Ανάν 3 ως είχε σε δημοψήφισμα, υπογράφοντας τη "θεμελιώδη συμφωνία". Ο Ντενκτάς όμως απέρριψε το Ανάν 3 και οι συνομιλίες κατέρρευσαν.

Σε συνάντησή τους στη Νέα Υόρκη το Φεβρουάριο 2004, ο Τ. Παπαδόπουλος και Ρ. Ντενκτάς αποφάσισαν μια νέα διαδικασία που στόχο είχε,  όπως το Σχέδιο Ανάν να τεθεί σε ταυτόχρονα δημοψηφίσματα στις δύο κοινότητες πριν από την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ την 1η Μαΐου 2004. Μεταξύ 27 – 31 Μαρτίου 2004, ο Τάσσος Παπαδόπουλος μαζί με το Εθνικό Συμβούλιο μετέβησαν στο Μπούργκενστοκ για την τελική διαπραγμάτευση και εκεί ο ΓΓ του ΟΗΕ κατέθεσε το Ανάν IV. Εκεί παρουσιάστηκε το τελικό σχέδιο, γνωστό ως «Ανάν V». Το «πέμπτο Σχέδιο Ανάν» ορίστηκε να τεθεί ταυτόχρονα, σε δημοψήφισμα τόσο από τους Τουρκοκυπρίους όσο και από τους Ελληνοκυπρίους.

Δημοψήφισμα για το σχέδιο Ανάν[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 24 Απριλίου 2004 το 76% των Ελληνοκυπρίων ψήφισε ΟΧΙ στο Σχέδιο Ανάν, ενώ αντίθετα το 62% των Τουρκοκυπρίων ψήφισε ΝΑΙ.

Ο Ντεκτάς είχε καλέσει τους ΖΤουρκοκύπριους να απορρίψουν το σχέδιο Ανάν. Ο Τάσος Παπαδόπουλος κάλεσε τους Ελληνοκύπριους να απορρίψουν το σχέδιο. Υπέρ ήτανε ο Δημοκρατικός Συναγερμός και ο Γλαύκος Κληρίδης. ΑΚΕΛ και λοιπή αντιπολίτευση ήτανε εναντίον. Ο Τ. Παπαδόπουλος άρχισε διεθνή εκστρατεία για να εξηγήσει τους λόγους του Όχι.

Ένταξη Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Την 1η Μαΐου η Κύπρος εντάχθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση

2005 εώς 2013[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

O Μεχμέτ Αλί Ταλάτ

Νέος ηγέτης των Τουρκοκυπρίων ο Ταλάτ.[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Απρίλιο του 2005 εκλέγεται από τους τουρκοκύπριους, ο Μεχμέτ Αλί Ταλάτ για ηγέτης τους.

Συνομιλίες Παπαδόπουλου-Ταλάτ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις αρχές του Ιανουαρίου του 2006, ανέλαβε καθήκοντα ειδικού αντιπροσώπου του ΓΓ ο Μάικλ Μόλερ και επανάρχισαν οι διαβουλεύσεις μεταξύ των ηγετών στο νησί. Καταλήξανε σε μια συμφωνία γνωστή ως «μια Δέσμη Αρχών και μια Απόφαση των δύο ηγετών» και τα κύρια σημεία ήταν:

  • Αναγνώριση του γεγονότος ότι το status quo είναι απαράδεκτο και η παράτασή του θα είχε αρνητικές επιπτώσεις και στις δύο κοινότητες.
  • Συμφωνία για άμεση έναρξη διαδικασίας για συζήτηση επί θεμάτων που επηρεάζουν την καθημερινή ζωή του λαού.
  • Σύσταση τεχνικών επιτροπών για τον ανωτέρω λόγο, αποτελούμενες από εμπειρογνώμονες.

Νεος Γενικος Γραμματέας ΟΗΕ ο Μπαν Κι Μουν[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Tον Ιανουάριο του 2017 αναλαμβάνει καθήκονται ΓΓ του ΟΗΕ ο Μπαν Κι Μουν.

O Δημήτρης Χριστόφιας, Πρόεδρος της Δημοκρατίας από το 2008 εώς το 2013

Νεος ΠτΔ ο Χριστόφιας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 2008 εκλέγεται ο Δημήτρης Χριστόφιας για Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Συγκλίσεις Χριστόφια -Ταλάτ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Σεπτέμβριο του 2008 ο Χριστόφιας και ο ηγέτης της τουρκοκυπριακής κοινότητας Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, ήλθαν σε συνεννόηση για την επανέναρξη άμεσων διαπραγματεύσεων. Ως βάση τέθηκαν οι Συμφωνίες Υψηλού Επιπέδου του 1977 και 1979, οι οποίες προέβλεπαν τον μετασχηματισμό του ενιαίου κράτους σε ένα ομόσπονδο κράτος. Ο πρώτος γύρος αυτών των συνομιλιών κράτησε έως τον Ιανουάριο 2009 και το αποτέλεσμα της προσπάθειας αυτής ήταν η πρόοδος στα κεφάλαια της διακυβέρνησης και κατανομής εξουσιών, το κεφάλαιο της οικονομίας και το κεφάλαιο που είχε σχέση με τα θέματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στα υπόλοιπα τρία κεφάλαια του Κυπριακού που ήταν το περιουσιακό, το εδαφικό και το κεφάλαιο της ασφάλειας και των εγγυήσεων δεν είχε επιτευχθεί πρόοδος[9]. Τον Σεπτέμβριο 2009 ξεκίνησε ο δεύτερος γύρος διαπραγματεύσεων χωρίς όμως κάποια πρόοδο. Το 2010, μετά από προτροπή του ΓΓ του ΟΗΕ Μπαν Κι Μουν, οι συνομιλίες συνεχίστηκαν χωρίς πάλι κάποια πρόοδο. Οι απευθείας διαπραγματεύσεις συνεχίστηκαν την επόμενη χρονιά πάνω σε ζητήματα ιθαγένειας και εσωτερικής ασφάλειας. Παρά το γεγονός ότι οι συνομιλίες εντατικοποιήθηκαν, κατέληξαν τελικά σε αδιέξοδο καθώς υπαναχώρησε η τουρκοκυπριακή πλευρά ακόμα και σε θέματα στα οποία είχε παρατηρηθεί ως ένα βαθμό σύγκλιση.[7]

O Ντερβίς Έρογλου

Νέος ηγέτης των Τουρκοκυπρίων ο Έρογλου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Απρίλιο του 2010,εκλέγεται από τους τουρκοκύπριους ο Ντερβίς Έρογλου για ηγέτης τους.

Έρευνες για υδρογονάνθρακες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Σεπτέμβριο 2011 άρχισαν οι έρευνες της Κυπριακής Δημοκρατίας για υδρογονάνθρακες στην Αποκλειστική Οικονομική της Ζώνη, με την Τουρκία να χαρακτηρίζει την εξέλιξη παράνομη και να απειλεί να στείλει πλοία του τουρκικού πολεμικού στόλου στην περιοχή.[9]

2013 μέχρι σήμερα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

O Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης.

Νέος ΠτΔ ο Αναστασιάδης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Φεβρουάριο 2013 εκλέγεται στην Προεδρία της Δημοκρατίας ο Νίκος Αναστασιάδης. Το Κυπριακό μπήκε σε δεύτερη μοίρα αφού ο Ν. Αναστασιάδης άρχισε σχεδόν αμέσως τη διαπραγμάτευση για τριετές πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής, που έληξε επίσημα στις 31 Μαρτίου 2016[9]

Κοινή Διακήρυξη 11ης Φεβρουαρίου & έναρξη Συνομιλιών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 2014 ξεκίνησε με καλούς οιωνούς αφού οι δύο ηγέτες συμφώνησαν σε κοινή διακήρυξη στις 11 Φεβρουαρίου. Η δήλωση αναφέρεται στη διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία, στη σημασία των ΜΟΕ, αλλά και μέτρων «για μελλοντική αναζωογόνηση της περιοχής της Αμμοχώστου όταν συμφωνηθεί από τις δύο κοινότητες», ενώ επαναβεβαιώνεται η υποστήριξη των ΗΠΑ «στην άσκηση των κυριάρχων δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας για εξερεύνηση και ανάπτυξη των πόρων στις υπεράκτιες ζώνες της[9]

Αναστολή Συνομιλιών λόγω "Μπαρμαρός"[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Τουρκία εξέδωσε οδηγία προς ναυτιλλομένους (NAVTEX) και έστειλε από το σεισμογραφικό σκάφος «Μπαρμπαρός» για έρευνες ανοικτά της Λεμεσού. Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης απέστειλε επιστολή στο ΓΓ του ΟΗΕ, με την ομόφωνη στήριξη των μελών του Εθνικού Συμβουλίου, αναστέλλοντας τη συμμετοχή του στις συνομιλίες.[9]

O ηγέτης των Τουρκοκυπρίων, Μουσταφά Ακιντζί

Νέος Ηγέτης των Τουρκοκυπρίων ο Ακιντζί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Απρίλη του 2015 ο Μουσταφά Ακιντζί κέρδισε τις εκλογές για ανάδειξη ηγέτη των Τουρκοκυπρίων.

Επανέναρξη συνομιλιών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι συνομιλίες ξεκίνησαν εκ νέου με Αναστασιάδη και Ακιντζί με τις διαπραγματεύσεις να κορυφώνονται στο Μον Πελεράν της Ελβετίας, όπου όμως δεν κατάφεραν να φτάσουν στις προσδοκώμενες συγκλίσεις. Αποφασίστηκε οι συνομιλίες να συνεχίσουν στην Κύπρο. [9]

Διακοπή Συνομιλιών για Ενωτικό Δημοψήφισμα.[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η τροπολογία του ΕΛΑΜ στη βουλή για εορτασμό του Ενωτικού Δημοψηφίσματος του1950 στα σχολεία, έγινε αποδεκτή από την Βουλή. Ο Μουσταφά Ακιντζί αποχώρησε από τις συνομιλίες, αιτιώμενος την πίστη των Ελληνοκυπρίων στο στόχο της Ένωσης.

Συνάντηση Αναστασιάδη Ακιντζί στη Νέα Υόρκη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με επιστολή του, ο ΓΓ του ΟΗΕ ζήτησε από τους δύο ηγέτες να παρευρεθούν στη Νέα Υόρκη για να συναντηθούν μαζί του στις 4 Ιουνίου 2017. Αποδέχτηκαν και οι δύο [20]. Εκεί αποφασίστηκε διάσκεψη για το Κυπριακό στο Κραν Μοντάνα της Ελβετίας από τις 28 Ιουνίου έως τις 7 Ιουλίου 2017

O Πορτογάλος Αντώνιο Γκουτέρες είναι ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ. Έδωσε δυο φορές το παρόν στη διάσκεψη του Κρανς Μοντανά.

Ναυάγιο στην Διάσκεψη στο Κραν Μοντάνα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο Κραν Μοντάνα της Ελβετίας ξεκίνησε πενταμερής Διεθνής Διάσκεψη για το Κυπριακό στις 28 Ιουνίου. Παρευρέθηκαν εκ μέρους των Ελληνοκυπρίων, ο Νίκος Αναστασιάδης, εκ μέρους των Τουρκοκυπρίων ο Μουσταφά Ακιντζί, και από τις τρεις εγγυήτριες δυνάμεις ο υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας Νίκος Κοτζιάς, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Μεβλούτ Τσαβούσογλου, ο υπουργός Εξωτερικών της Αγγλίας Μπόρις Τζόνσον. Παρευρίσκεται επίσης ο διαμεσολαβητής του ΟΗΕ για το κυπριακό Έσπεν Μπαρθ Εϊντε και διαπραγματευτής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Κυπριακό, Άλαν Ντάνκαν.[21] Στην διάσκεψη παρευρέθηκε δυο φορές ο ΓΓ του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, παρόλα αυτά, η διάσκεψη ναυάγησε μετά από ένα δραματικό δείπνο.[22] Ο Γκουτέρες, στις δηλώσεις του μετά το τέλος της Διάσκεψης απέφυγε να ριξει την ευθύνη της αποτυχίας σε κάποια πλευρά, ενώ η επίσημη έκθεση του, αναμένεται στα τέλη Ιουλίου. [23]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Solanakis, Mihail. «Operation "Niki" 1974: A suicide mission to Cyprus». http://koti.welho.com/msolanak/kyprosengl.html. Ανακτήθηκε στις 2009-06-10. 
  2. «U.S. Library of Congress – Country Studies – Cyprus – Intercommunal Violence». Countrystudies.us. 1963-12-21. http://countrystudies.us/cyprus/13.htm. Ανακτήθηκε στις 2009-07-26. 
  3. Mallinson, William (June 30, 2005). Cyprus: A Modern History. I. B. Tauris, σελ. 81. ISBN 978-1-85043-580-8. https://books.google.com/?id=HEjkuhF2GsMC&pg=PA81&dq=. 
  4. BBC: Turkey urges fresh Cyprus talks (2006-01-24)
  5. Strategic review, Volume 5 (1977), United States Strategic Institute, p. 48.
  6. Allcock, John B. Border and territorial disputes (1992), Longman Group, p. 55.
  7. 7,00 7,01 7,02 7,03 7,04 7,05 7,06 7,07 7,08 7,09 7,10 7,11 7,12 7,13 7,14 7,15 7,16 7,17 «ΟΙ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΟ 1974 ΕΩΣ ΤΟ 2013» Άρτεμις Κορδώνη, Θεσσαλονίκη, Ιούνιος 2016 https://dspace.lib.uom.gr/bitstream/2159/19627/3/KordoniArtemisMsc2016.pdf
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 8,5 «Το Κυπριακό Πρόβλημα». Ο Φιλελεύθερος. Ο Φιλελεύθερος. http://newphil1-live.beluggaweb.net/afieromata/KYPRIAKO_2013/index_1971_81.htm. Ανακτήθηκε στις 29/5/2017. 
  9. 9,00 9,01 9,02 9,03 9,04 9,05 9,06 9,07 9,08 9,09 9,10 9,11 9,12 9,13 9,14 Christofi, Emilia (7/1/2017). «Negotiations for a Cyprus settlement - An historical review». Cyprus News Agency. http://www.cna.org.cy/webnews-en.aspx?a=a8b114e790954b108ebdd68225c3adb8. Ανακτήθηκε στις 29/5/2017. 
  10. «Σπύρος Κυπριανού». el.wikipedia. https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CF%80%CF%8D%CF%81%CE%BF%CF%82_%CE%9A%CF%85%CF%80%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CF%8D. Ανακτήθηκε στις 22/5/2017. 
  11. «Πέθανε ο Σπύρος Κυπριανού». Ριζοσπάστης. http://www.rizospastis.gr/story.do?id=1185413. Ανακτήθηκε στις 27/5/2017. 
  12. 12,0 12,1 12,2 Eric Solsten,. «1977 Makarios-Denktas Accords. Cyprus: A Country Study.». http://countrystudies.us/cyprus/58.htm. 
  13. ««Με τρία πάνω τρία κάτω μπορεί να βρεθεί μια λύση».». http://www.mixanitouxronou.com.cy/stiles/sinevi-simera/me-tria-pano-tria-kato-bori-na-vrethi-mia-lisi-to-pazarema-tou-ntektaz-gia-to-edafiko-stis-sizitisis-me-ton-proedro-tis-dimokratias-kiprianou-ke-to-adiexodo-ton-sinomilion-prin-apo-30-chr/. Ανακτήθηκε στις 27/5/2017. 
  14. "Κύπρος - Ο Φάκελλος της μεγάλης προδοσίας" σελ.19.
  15. Καυκαλιά, Γιώργος (13/11/2016). «Οι διαχρονικές ασκήσεις επί χάρτου». sigmalive.com. http://www.sigmalive.com/simerini/politics/379125/oi-diaxronikes-askiseis-epi-xartou#sthash.ooqGQdQ6.dpuf. Ανακτήθηκε στις 27/5/2017. 
  16. 16,0 16,1 «Η περιπέτεια του Κυπριακού στον ΟΗΕ». http://www.rizospastis.gr/page.do?publDate=4/1/2003&pageNo=8. Ανακτήθηκε στις 4/1/2003. 
  17. 17,0 17,1 17,2 «Το Κυπριακό μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο». Θέσεις. http://www.theseis.com/index.php?option=com_content&task=view&id=289. 
  18. «ΣΤΑΘΜΟΙ ΣΤΗΝ ΕΝΤΑΞΙΑΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ». http://www.aboutcyprus.org.cy/index.php/gr/about-cyprus/cyprus-in-the-eu. 
  19. Παρράς, Πάνος. «Ο δρόμος προς την Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία». http://omadakypros.eu/%CE%BA%CE%B5%CE%AF%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%B1/item/368-%CE%BF-%CE%B4%CF%81%CF%8C%CE%BC%CE%BF%CF%82-%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82-%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%B4%CE%B9%CE%B6%CF%89%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%B4%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%B9%CE%BD%CE%BF%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%BF%CE%BC%CE%BF%CF%83%CF%80%CE%BF%CE%BD%CE%B4%CE%AF%CE%B1.html. 
  20. «Στις 4 Ιουνίου η συνάντηση ΠτΔ και Ακιντζί με ΓΓ του ΟΗΕ». 31/5/2017. http://www.philenews.com/eidiseis/politiki/article/403296/stis-4-ioynioy-i-synantisi-ptd-kai-akintzi-me-ng-toy-oie. Ανακτήθηκε στις 31/5/2017. 
  21. Miles, Tom (28/6/2017). «'Last-chance' Cyprus peace talks open in Swiss Alps». https://www.reuters.com/article/us-cyprus-conflict-un-idUSKBN19J0UN. 
  22. «Cyprus reunification talks collapse amid angry scenes». TheGuardian. 7 July 2017. https://www.theguardian.com/world/2017/jul/07/cyprus-reunification-talks-collapse-amid-angry-scenes. 
  23. Miles, Tom (Jul 7, 2017). «Cyprus reunification talks collapse, U.N. chief 'very sorry'». https://www.reuters.com/article/us-cyprus-conflict-idUSKBN19S02I.  Reuters