Συζήτηση:Εστέρες (καρβοξυλικοί)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Βικιπαίδεια:Επιχείρηση Φυσικές Επιστήμες Αυτό το λήμμα είναι στο πλαίσιο ενδιαφέροντος της «Βικιεπιχείρησης Φυσικές Επιστήμες», μια προσπάθεια για την βελτίωση και εμπλουτισμό της Βικιπαίδειας με λήμματα που αφορούν αυτό τον τομέα.
Για να συμμετάσχετε και εσείς στη Βικιεπιχείρηση, επισκεφτείτε τη σχετική σελίδα όπου μπορείτε να συμμετάσχετε στη συζήτηση και να δείτε ανοιχτά ζητήματα για εργασία.
Λήμμα προς επέκταση Προς επέκταση Αυτό το λήμμα αποτιμήθηκε ως τάξης Προς επέκταση κατά την κλίμακα ποιότητας.
Ύψιστης Αυτό το λήμμα έχει αποτιμηθεί ως λήμμα με Ύψιστη σπουδαιότητα κατά την κλίμακα σπουδαιότητας.

Μη καρβονικοί εστέρες[επεξεργασία κώδικα]

Επειδή το άρθρο, όπωε γράφτηκε, αναφέρεται μόνο στους καρβονικούς εστέρες χρειάζεται μια σελίδα αποσαφήνισης με τίτλο "εστέρες - αποσαφήνιση". Ορθώς η αναζήτηση οδηγεί εδώ γιατί συνηθίζεται σε πολλούς (έστω και λανθασμένα) να ταυτίζεται ο όρος "εστέρες" με τον όρο καρβονικοί εστέρες. Χρειάζεται λοιπόν η σελίδα αποσαφήνισης να περιέχει τα παρακάτω (και μερικά ακόμη που θα προσθέσω αργότερα) και στη σελίδα αυτή να μπει ψηλά μια διευκρίνιση με παραπομπή εκεί, μήπως και κάποιοι ψάχνουν πληροφορίες για τους άλλους εστέρες.

  • Ωστόσο ο όρος χρησιμοποιείται και για ανάλογες (και πάλι οργανικές) ενώσεις και άλλων οργανικών οξέων, αλλά και οξυγονούχων ανόργανων. Στην περίπτωση αυτή πριν του όρου «εστέρας» τοποθετείται απαραίτητα και ένα διευκρινιστικό επίθετο. Έτσι π.χ. έχουμε:

--Vchorozopoulos 23:32, 10 Φεβρουαρίου 2010 (UTC)

Τί είναι εστέρας[επεξεργασία κώδικα]

Τί είναι εστέρας; ποιός είναι ο πιο ευρύς ορισμός; --Πer 23:28, 11 Φεβρουαρίου 2010 (UTC)

  • Είναι προϊόν αντίδρασης οξυγονούχου οξέος (ανόργανου ή οργανικού, π.χ. γεν. τύπου ΑΟΗ) με αλκοόλη (ROH). Παράγεται γενικά AΟR με απομάκρυνση νερού. Η αντίδραση συνήθως είναι αμφίδρομη, δηλ. και οι εστέρες υδρολύονται σχετικά εύκολα σε οξύ και αλκοόλη. (Το Α είναι γενικό και μπορεί να περιέχει κι άλλα άτομα οξυγόνου, όπως συμβαίνει και με τα καρβονικά οξέα όπου A = RCO, για μονοκαρβονικά).

Για τυχόν πολυδύναμα τέτοια οξέα (περισσότερες από μια όξινες ομάδες -OH) υπάρχου όξινοι (δηλαδή με αντικστάσταση όχι όλων των όξινων ομάδων από R) και ουδέτερα (δηλ. με αντικατάσταση όλων των όξινων ομάδων από R). Επίσης πολυδύναμες αλκοόλες (πολλές υδροξυλομάδες) αντικαθιστούν ανάλογα περισσότερες όξινες ομάδες. Π.χ.

  1. Τα καρβονικά οξέα (RCOOH) δίνουν καρβονικούς εστέρες (RCOOR') (ο τόνος δηλώνεει απλά ότι δεν είναι απαραίτητα ίδια τα δυο αλκύλια).
  2. Τα σουλφονικά οξέα (RSO3H) δίνουν σουλφονικούς εστέρες (RSO3R').
  3. Το θειικό οξύ (H2SO4) δίνει όξινους (HSO4R) και ουδέτερους θειικούς εστέρες (RSO4R)
  4. Το νιτρικό οξύ (HNO3) δίνει νιτρικούς εστέρες (RONO2).

κ.ο.κ.. Όλα τα οξυγονούχα οξέα.

  • Είναι πάντα οργανικές ενώσεις γιατί περιέχουν το R από την αλκοόλη, ακόμη και αν το οξύ είναι ανόργανο.
  • Οι καρβονικοί εστέρες συχνά γράφονται (μάλλον καταχρηστικά) απλά «εστέρες». Κανονικά προηγουμένως μπαίνει το όνομα του οξέος με κατάληξη «-ικός».
  • Οι «θειεστέρες» είναι διαφορετική κατηγορία ενώσεων που είναι απλά ανάλογες. Ο γενικός τους ορισμός είναι: προϊόν αντίδρασης οξυγονούχου οξέος (ανόργανου ή οργανικού, π.χ. γεν. τύπου ΑΟΗ) με θειόλη RSH). Από τη συνένωση απομακρύνεται υδρόθειο (H2S).
  • Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι νιτρώδικοί εστέρες (δηλ. εστέρες του νιτρώδους οξέος HNO2) (RONO), που είναι ισομερείς θέσης με τις νιτροενώσεις RNO2): Διαφέρει το άτομο που ενώνεται με το πρώτο άτομο άνθρακα του R: Οξυγόνο στους εστέρες και άζωτο στις νιτροενώσεις. Όμως κατά την παραγωγή π.χ. ΤΝΤ (νιτροένωση), αν ξεφύγουν οι συνθήκες παραγωγής (-25°C), μερικές φορές ισομερειώνεται κάποια ομάδα R-NO2 και γίνεται R-OΝΟ, δηλ. εστέρας, που είναι όμως πιο ασταθής και συχνά δίνει ατύχημα αυτοανάφλεξης!
  • Άλλο ενδιαφέρον παράδειγμα ισομερών κατηγοριών είναι οι θειοκαρβονικοί εστέρες (-CSOR) (είναι σαν τους καρβονικούς αλλά έχουν C=S αντί C=O)) είναι άλλη κατηγορία από τους καρβονικούς θειεστέρες (-COSH) (είναι θειεστέρες καρβονικών οξέων). Φυσικά αν γραφούν πιο αναλυτικά οι τύποι φαίνεται καλύτερα η διαφορά: C(=S)OR, οι θειοκαρβονικοί εστέρες και C(=O)SR οι καρβονικοί θειεστέρες. Φυσικά υπάρχουν και θειοκαρβονικοί θειεστέρες (-C(=S)SR).
  • Φυσικά σε άρθρο θα προσέξω καλύτερα τις διατυπώσεις, αλλά ελπίζω να πήρες μια ιδέα...

--Vchorozopoulos 00:07, 20 Φεβρουαρίου 2010 (UTC)

ονοματοδοσία[επεξεργασία κώδικα]

Νομίζω πως κατάλαβα. Άρα το άρθρο πρέπει να μετακινηθεί στο Καρβονικός εστέρας και η παραπάνω ανάλυση να γίνει ανεξάρτητο άρθρο ή μέρος του.--Πer 11:33, 20 Φεβρουαρίου 2010 (UTC)
  • Καλύτερα μετακίνηση στο εστέρες (καρβονικοί), ένα νέο άρθρο μη καρβονικοί εστέρες και μια σελίδα αποσαφήνισης εστέρες. Αυό θα ήταν το ιδανικό, πιστεύω.
  • Γίνεται όμως και χωρίς τη μετακίνηση: μια νέα σελίδα μη καρβονικοί εστέρες με τις διευκρινήσεις και άλλα και μια διευκρινιστική παραπομπή πάνω-πάνω στο άρθρο εστέρες που να λέει ότι υπάρχουν και μη καρβονικοί, μήπως και κάπποιοι τους θέλουν. Δεν είναι λάθος να είναι σκέτο, γιατί αν δεν έχει μπροστά προσδιορισμό άλλου είδους εστέρες, εννούνται πράγματι οι καρβονικοί. Απλά χρειάζεται κάπου και μια επισήμανση ότι υπάρχουν κι άλλα είδη.

--Vchorozopoulos 01:05, 24 Φεβρουαρίου 2010 (UTC)

Καλύτερα στο άρθρο εστέρες να γίνει άρθρο τύπου ομόλογης σειράς (όπως οι Υδρογονάνθρακες), όπου θα αποσαφηνίζει και θα ανακατευθύνει σε όλων των ειδών τους εστέρες. --Πer 12:04, 24 Φεβρουαρίου 2010 (UTC)

Διαφωνώ με τη μετακίνηση υπ' αυτό το όνομα. Εφόσον έχουμε μη καρβονικούς εστέρες, έπρεπε να μετακινηθεί στο "καρβονικοί εστέρες". --Ttzavarasσυζήτηση 12:07, 24 Φεβρουαρίου 2010 (UTC)

Το θέμα είναι και γλωσσολογικό, αν η λέξη εστέρας μερικές φορές αντικαθιστά τη φράση καρβονικός εστέρας. Από την άλλη αυτό δε το γνωρίζω με σιγουριά. --Πer 12:41, 24 Φεβρουαρίου 2010 (UTC)