Στύπος (μυκητολογία)

Ο στύπος (κορμός) αποτελεί μέρος του καρποσώματος κάποιων ειδών μανιταριών, κυρίως των αγαρικόμορφων, πάνω στον οποίο εδράζεται το πιλίδιο. Όπως όλα τα είδη ιστού του μανιταριού, εκτός από το υμένιο, ο στύπος συντίθεται από στείρες υφές. Οι μορχέλλες επίσης διαθέτουν στύπους.

Λειτουργία

Το εξελικτικό πλεονέκτημα του στύπου θεωρείται ότι είναι η διευκόλυνση της διασποράς των σπορίων. Ένα ανυψωμένο μανιτάρι μπορεί πιο εύκολα να απελευθερώσει τα σπόρια του προς τα ρεύματα του αέρα ή πάνω σε διερχόμενα ζώα. Παρόλα αυτά, πολλά μανιτάρια δεν διαθέτουν στύπους, όπως τα γαστερόμορφα, κάποια πολύπορα και τα ζελατινοειδή.

Σύνδεση μεταξύ πιλιδίου και στύπου

Πολύ συχνά τα χαρακτηριστικά του στύπου διευκολύνουν την αναγνώριση του μανιταριού. Τέτοια διακριτικά χαρακτηριστικά συμπεριλαμβάνουν:

1. την υφή του στύπου (ινώδη, εύθρυπτη, κοκκώδη, δερματώδη, σκληρή κλπ)
2. εάν είναι εμφανή υπολείμματα μερικού (όπως ένας δακτύλιος ή μία κορτίνα) ή καθολικού πέπλου (βόλβα)
3. εάν οι στύποι πολλών μανιταριών συνενώνονται στη βάση τους
4. το γενικό μέγεθος και σχήμα του στύπου
5. εάν ο στύπος εκτείνεται υπογείως σε μια ριζόμορφη δομή (ένα ρίζωμα)

Κατά τη συλλογή μανιταριών είναι ιδιαίτερα κρίσιμο να διατηρούνται όλα τα ανωτέρω χαρακτηριστικά ανέπαφα, σκάβοντας προσεκτικά το μανιτάρι από το έδαφος, αντί να το κόβουμε από τη μέση του στύπου. Το σημείο σύνδεσης του πιλιδίου στο στύπο μπορεί να βρίσκεται σε διαφορετικά σημεία και χαρακτηρίζεται ανάλογα:

Κεντρικό

Η σύνδεση μεταξύ του πιλιδίου και του στύπου βρίσκεται στη μέση του καπακιού.

Έκκεντρο

Ο στύπος συνδέεται με το πιλίδιο, αλλά όχι στη μέση ή στην άκρη είναι στερεωμένο κάπου κάτω από το καπάκι, αλλά όχι στη μέση ή στην άκρη.

Πλευρικό

Το πιλίδιο έχει ένα πλευρικό μίσχο, που σημαίνει ότι ο στύπος είναι προσαρτημένος στο πλάι της επιφάνειας του πιλιδίου.

Απουσία στύπου

Ορισμένα είδη δεν έχουν στύπο, για παράδειγμα ορισμένα είδη πολυπόρων .

Μορφολογία Στύπου

• 
  Βολβοειδής
• 
  Διογκωμένος
• 
  Κωνικός στη βάση
• 
  Ροπαλοειδής
• 
  Κυλινδρικός
• 
  Νηματοειδής ή τριχοειδής
• 
  Ατρακτοειδής
• 
  Κωνικός στην κεφαλή
• 
  Ελικοειδής

Μορφολογία βάσης

Όπως και ο στύπος, η βάση του στύπου μπορεί να λάβει διάφορες μορφές που είναι τυπικές για ορισμένα είδη. Για παράδειγμα, ένα σκληρώτιο σχηματίζεται μόνο σε πολύ συγκεκριμένα είδη. Η βάση του ριζώματος μοιάζει με ρίζα μόνο εξωτερικά, αλλά δεν πρέπει να συγχέεται με μια πραγματική φυτική ρίζα .

• 
  Αμβλεία
• 
  Σε σύνδεση με σκληρώτιο
• 
  Οξύληκτη
• 
  Ριζωμένο στο υπόστρωμα
• 
  Βολβοειδής
• 
  Ημι-βολβοειδής
• 
  Με εξογκώματα
• 
  Με ομοιόμορφα κομμένη βόλβα
• 
  Με ανομοιόμορφα κομμένη βόλβα

Επιφάνεια

• 
  Με λέπια
• 
  Κοκκώδης
• 
  Κυψελωτή
• 
  Με δικτύωμα
• 
  Φολιδωτή (Σε Ζώνες)
• 
  Ινώδης
• 
  Αυλακωτή
• 
  Ρυτιδωμένη

.

Πηγές

• Ewald Gerhardt: Εγχειρίδιο Μανιταριών BLV. 4η αναθεωρημένη έκδοση (ειδική έκδοση). BLV, Μόναχο 2006, ISBN 3-8354-0053-3 .
• Rose Marie Dähncke : 200 Μανιτάρια. 180 Μανιτάρια για την Κουζίνα και οι Δηλητηριώδεις Σωσίες τους. 5η, αναθεωρημένη έκδοση. AT-Verlag, Aarau 1992, ISBN 3-85502-145-7 .