Σταυρούπολη Ξάνθης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 41°11′57″N 24°42′22″E / 41.19909°N 24.70603°E / 41.19909; 24.70603

Σταυρούπολη
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας
Διοίκηση
Χώρα Ελλάδα
Περιφέρεια Ανατολική Μακεδονία και Θράκη
Δήμος Ξάνθης
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμα Θράκη
Νομός Ξάνθης
Υψόμετρο 130
Πληθυσμός 536 (2011)
Άλλα
Παλαιά ονομασία Γενή Κιόι
Ταχ. κωδ. 67062

Η Σταυρούπολη (μέχρι το 1920 Γενή-Κιόι[1]) είναι χωριό του δήμου Ξάνθης, της περιφερειακής ενότητας Ξάνθης, στην περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, έχει 536 κατοίκους. Βρίσκεται σε υψόμετρο 130 μέτρων, στις όχθες του Νέστου, ανάντη των στενών του Νέστου. Απέχει 28 χιλιόμετρα από την Ξάνθη. Με το πρόγραμμα Καποδίστριας είχε οριστεί έδρα του δήμου Σταυρουπόλεως, και παλαιότερα ήταν έδρα της κοινότητας Σταυρούπολης, στην επαρχία Ξάνθης.[1]

Μέχρι τη δεκαετία του 1960, όταν οι τιμές του καπνού διαμορφώθηκαν κάτω του κόστους,[2] με αποτέλεσμα η καλλιέργειά του να γίνει οικονομική ασύμφορη, η Σταυρούπολη ήταν σημαντικό κέντρο της καλλιέργειας καπνού και είχε αποκτήσει οικονομική ευημερία και ο πλούτος αυτός αντικατοπτρίζεται στα κτίρια της Σταυρούπολης. Στο χωριό σώζονται καλοδιατηρημένα κτίρια των αρχών του 20ού αιώνα. Τα κτίρια αυτά ήταν διώροφα, λιθόκτιστα, είχαν εξοχές στηριγμένες σε ξύλινους δοκούς, ενώ υπάρχουν κτίρια με νεοκλασικές επιρροές.[3] Κατά την ανταλλαγή πληθυσμών το 1923, στη Σταυρούπολη εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες από τον Πόντο.[2]

Ο ακόλουθος πίνακας περιλαμβάνει τη δημογραφική εξέλιξη του οικισμού:

Απογραφή 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Πληθυσμός 1.636[4] 3.108[4] 1.386[4] 1.375[4] 1.282[4] 1.216[4] 901[4] 797 536

Αξιοθέατα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ο μακεδονικός τάφος Σταυρούπολης θεωρείται ο πιο καλοδιατηρημένος και εντυπωσιακός από τους μέχρι σήμερα αποκαλυφθέντες μακεδονικούς τάφους της Θράκης. Απέχει 2 χλμ. περίπου ΝΑ της Σταυρούπολης και βρίσκεται σε μικρή απόσταση, 900 μ. περίπου, από τον δρόμο που οδηγεί στα Κομνηνά. Χρονολογείται στο πρώτο μισό του 2ου αιώνα π.Χ. και βρέθηκε συλημένος. Αποτελείται από καμαροσκέπαστο εσωτερικό δρόμο, προθάλαμο και νεκρικό θάλαμο.
  • Το Λαογραφικό Μουσείο Σταυρούπολης, το οποίο στεγάζεται στο δημοτικό κτίριο της άλλοτε Εφορείας Καπνού. Δημιουργήθηκε από τον Σταύρο Καραμπατζάκη το 1994, ο οποίος επί χρόνια μάζευε διάφορα αντικείμενα της καθημερινότητας. Το 2001 μεταφέρθηκε στον σημερινό χώρο. Στο ισόγειο του κτιρίου εκτίθενται παραδοσιακές ενδυμασίες από διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας και σύνθεση επιπλωμένου θρακικού δωματίου. Στον πρώτο όροφο βρίσκεται η συλλογή αντικειμένων, ανάμεσα στα οποία ξεχωρίζουν τα αντικείμενα φωτισμού.[5]
  • H εκκλησία της Ευαγγελίστριας, κατασκευασμένη το 1858, με περίτεχνο ξυλόγλυπτο τέμπλο.[2]
  • Το κτίριο ιδιοκτησίας της Ιεράς Μητρόπολης Ξάνθης, στην λεωφόρο Σταθμού, αξιόλογο δείγμα λαϊκής αρχιτεκτονικής της Ξάνθης, το οποίο έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο μνημείο.[6]
  • Η αγροτική κατοικία ιδιοκτησίας Π. Μουρατίδου, η οποία αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγμα αρχοντικού της ορεινής περιοχής του νομού Ξάνθης στις αρχές του 19ου αι. με αξιόλογα μορφολογικά και τυπολογικά στοιχεία της τοπικής λαϊκής αρχιτεκτονικής, στο οποίο συνδυάζονται οι χώροι κατοικίας με τους χώρους παραγωγής καπνού.[7]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 «Σταυρούπολις (Ξάνθης)». Διοικητικές μεταβολές οικισμών. ΕΕΤΑΑ. https://www.eetaa.gr/index.php?tag=oikmet_details&id=18336. Ανακτήθηκε στις 19 Φεβρουαρίου 2017. 
  2. 2,0 2,1 2,2 «Ορεινή Ξάνθη: Ανόθευτη φύση». Έθνος. 9 Ιανουαρίου 2014. http://www.ethnos.gr/taksidi_thraki/arthro/oreini_ksanthi_anotheuti_fysi-63944156/. Ανακτήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 2017. 
  3. «Οικισμοί». Δημοτική Ενότητα Σταυρούπολης. http://www.stavroupolis.gr/view.php?area=1&id=150. Ανακτήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 2017. 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 Μιχαήλ Σταματελάτος - Φωτεινή Βάμβα-Σταματελάτου, Επίτομο Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδος, Ερμής, Αθήνα 2001, σελ. 724.
  5. «Λαογραφικό Μουσείο Σταυρούπολης». Δημοτική Ενότητα Σταυρούπολης. http://www.stavroupolis.gr/view.php?area=1&id=252. Ανακτήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 2017. 
  6. «Χαρακτηρισμός ως ιστορικού διατηρητέου μνημείου του κτιρίου ιδιοκτησίας της Ιεράς Μονής [ορθό: Μητρόπολης Ξάνθης, στην λεωφόρο Σταθμού του Δήμου Σταυρούπολης Ν. Ξάνθης»]. 6 Οκτωβρίου 1998. http://listedmonuments.culture.gr/fek.php?ID_FEKYA=15265&v17=. Ανακτήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 2017. 
  7. «Αγροτική κατοικία ιδ. Π. Μουρατίδου». 19 Ιανουαρίου 2000. http://listedmonuments.culture.gr/fek.php?ID_FEKYA=15264&v17=. Ανακτήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 2017.