Στανίσουαβ Λεστσίνσκι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Στανίσλαου Λεστσίνσκι
Portrait of Stanisław I Leszczyński.jpg
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Stanislas Leszczynski (Γαλλικά)
Γέννηση20  Οκτωβρίου 1677[1][2] ή 1677[3][4][5][6][7][8][9][10] ή 20  Οκτωβρίου 1670[11]
Λβιβ[12]
Θάνατος23  Φεβρουαρίου 1766[1][2] ή 1766[3][4][5][6][7][8][13][9][10]
Λουνεβίλ
Τόπος ταφήςRoyal Tombs of the Wawel Cathedral
Χώρα πολιτογράφησηςΓαλλία
Πολωνική-Λιθουανική Κοινοπολιτεία
ΘρησκείαΚαθολικισμός
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητασυλλέκτης τέχνης[14]
Οικογένεια
ΣύζυγοςΚατερίνα Οπάλινσκα (1698–1747)
ΤέκναΜαρία Λεστσίνσκα
Άννα Λεστσίνσκα
ΓονείςRafał Leszczyński και Anna Leszczyńska
ΟικογένειαLeszczyński family
Αξιώματα και βραβεύσεις
Αξίωμαd:Q11820273
Βασιλέας της Πολωνίας (1704–1705)
Βασιλέας της Πολωνίας (1733–1736)
d:Q9377087
Polish elector
d:Q26714206
d:Q64825294
d:Q66200876
Υπογραφή
Autograph of Stanisław Leszczyński.PNG
Θυρεός
COA polish king Stanislas Leszczynski.svg
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Στανίσουαβ Λεστσίνσκι [Stanisław I Leszczyński (Πολωνική προφορά: [staˈɲiswaf lɛʂˈtʂɨɲskʲi], επίσης γνωστός σαν Stanislaus I, στα Λιθουανικά: Stanislovas Leščinskis, Γαλλικά: Stanislas Leszczynski, 20 Οκτωβρίου 167723 Φεβρουαρίου 1766) ήταν βασιλιάς της Πολωνίας, Μέγας Δουξ της Λιθουανίας, Δούκας της Λωρραίνης και Κόμης της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Μεγάλωσε σε αριστοκρατικό περιβάλλον, ενώ από νέος είχε την ευκαιρία να ταξιδέψει στη Δυτική Ευρώπη. Το 1702 ο βασιλιάς Κάρολος ο Z' της Σουηδίας εισέβαλε στην επικράτεια του Πολωνικού Βασιλείου εκτοπίζοντας το μονάρχη Αύγουστο B' τον Ισχυρό κι επιβάλλοντας τελικά τον 27χρονο Λεστσίνσκι στο θρόνο της χώρας (1704). Το 1710 ο νέος βασιλιάς υπέβαλε σημαντικές προτάσεις προς όλους τους γειτονικούς του μονάρχες με στόχο την ειρήνευση[15]. Ωστόσο, μετά την ήττα του Καρόλου από τους Ρώσους στη Μάχη του Πόλταβα, ο τελευταίος εξορίσθηκε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και ο Λεστσίνσκι έχασε την υποστήριξή του, με αποτέλεσμα ο Αύγουστος να επανακτήσει τα ηνία. Τότε ο Λεστσίνσκι κατέφυγε στη γαλλική επαρχία Αλσατία. Μετά το θάνατο του Αυγούστου (1733) ο Στάνισλαβ πέτυχε να επιστρέψει στο θρόνο του, βασισμένος στη γαλλική βοήθεια, καθώς η κόρη του είχε παντρευτεί το Λουδοβίκο IE'.

Όμως οι Ρώσοι επενέβησαν και πάλι με τη σύμπραξη της Αυστρίας κι ο Λεστσίνσκι απομακρύνθηκε άλλη μία φορά από την εξουσία και τη θέση του πήρε τώρα ο Σάξονας Φρειδερίκος Αύγουστος ο 2ος, που ονομάστηκε Αύγουστος ο 3ος. Στον αντίποδα, η βοήθεια από τη Γαλλία, την οποία μάταια ανέμενε ο Στάνισλαβ στο Γκντανσκ, όπου είχε καταφύγει, δεν ήλθε. Ο πρώην βασιλιάς απάντησε με εκτεταμένη αντίσταση εναντίον του ανταγωνιστή του και των Ρώσων προστατών του, τώρα με την ενίσχυση της Πρωσσίας, από το νέο ορμητήριό του, στην πόλη Κένινγκσμπεργκ.

Με τη συμβιβαστική συνθήκη της «Ειρήνης της Βιέννης», που συνήφθη μεταξύ των αντιμαχόμενων ηγετών το 1738, ο Αύγουστος ο 3ος αναγνωρίσθηκε επίσημα σαν Πολωνός μονάρχης, αλλά επιτράπηκε, παράλληλα, στο Λεστσίνσκι να διατηρήσει τους βασιλικούς του τίτλους, ενώ του αποδόθηκαν η Λωρραίνη και το Μπαρ, για όσο διάστημα θα ζούσε.

Ο Λεστσίνσκι πέτυχε σημαντικές επιτυχίες στη νέα του επικράτεια, αναπτύσσοντας τις επιστήμες και τις τέχνες, όπως και ενισχύοντας την οικονομία. Αργότερα (1749) συνέγραψε το πολιτικό του μανιφέστο με τίτλο «Ελεύθερη Φωνή για να γίνει η Ελευθερία Ασφαλής», με όλες του τις προτεινόμενες καινοτομίες και τροποποιήσεις στον Πολωνικό Καταστατικό Χάρτη.

Εκδόθηκαν[16] επίσης, διάφορες επιστολές του προς την κόρη του, Μαρία, τους Πρώσσους βασιλείς κ.α. Μία πλατεία της γαλλικής πόλης Νανσί, φέρει, τιμητικά, το όνομά του.

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νυμφεύτηκε το 1698 την Αικατερίνη Οπαλίνσκα, κόρη τού Ιωάννη-Καρόλου Οπαλίνσκι, κυβερνήτη (starost) στην Πολωνία και καστελάνο τού Πόζναν. Είχε τέκνα:

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 9  Απριλίου 2014.
  2. 2,0 2,1 2,2 (Αγγλικά) Benezit Dictionary of Artists. 2006. B00174320. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017. ISBN-13 978-0-19-977378-7.
  3. 3,0 3,1 3,2 artist list of the National Museum of Sweden. 15  Σεπτεμβρίου 2016. kulturnav.org/233814f1-b06a-44a1-a50f-839330507515. Ανακτήθηκε στις 23  Οκτωβρίου 2016.
  4. 4,0 4,1 4,2 Leo van de Pas: (Αγγλικά) Genealogics. 2003. I00004288. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  5. 5,0 5,1 5,2 (Αγγλικά, Μποκμάλ, σουηδικά, Φινλανδικά, Δανικά, Εσθονικά) KulturNav. 233814f1-b06a-44a1-a50f-839330507515. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  6. 6,0 6,1 6,2 Βασιλική Ακαδημία Δραματικής Τέχνης του Λονδίνου. 8781. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  7. 7,0 7,1 7,2 Faceted Application of Subject Terminology. 65181. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  8. 8,0 8,1 8,2 LIBRIS. 198108. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  9. 9,0 9,1 9,2 (Γαλλικά) AGORHA. 46500. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  10. 10,0 10,1 10,2 MutualArt.com. 6E1A1ECC70ABBD75. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  11. 11,0 11,1 (Αγγλικά) Find A Grave. Ανακτήθηκε στις 30  Αυγούστου 2019.
  12. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 10  Δεκεμβρίου 2014.
  13. Encyclopædia Universalis. Encyclopædia Britannica Inc.. stanislas-ier-leszczinski. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  14. RKDartists. rkd.nl/explore/artists/434360. Ανακτήθηκε στις 16  Ιανουαρίου 2018.
  15. Φύλλο εφημερίδας "Έθνος" της 8 Φεβρουαρίου 1930, σελ. 2: "Ποιος ο Πρόδρομος της Κοινωνίας των Εθνών"
  16. Britannica.com: Stanislaw I Leszczynski Ανακτήθηκε στις 8/2/2019
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Stanisław Leszczyński της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).