Σιδηροδρομικός Σταθμός Αθήνας

Αυτό το λήμμα αφορά τον νέο κεντρικό σταθμό Αθήνας. Για το σταθμό που εξυπηρετούσε τα τρένα από και προς Πελοπόννησο, δείτε: Σιδηροδρομικός Σταθμός Αθηνών Πελοποννήσου.

Κεντρικός Σιδηροδρομικός Σταθμός Αθηνών Athens Central Railway Station
Γενικές πληροφορίες
Διαχειριστής Υποδομής	Σιδηρόδρομοι Ελλάδος
Διαχειριστής Ακινήτου	ΓΑΙΑΟΣΕ
Σταθμός της γραμμής	Πειραιάς – Θεσσαλονίκη
Είδος σταθμού	Επιβατικός Σταθμός
Λειτουργία
Έναρξη λειτουργίας	8 Μαρτίου 1904
Κτιριακή υποδομή
Ημ. έναρξης κατασκευής	1902
Ημ. ολοκλήρωσης κατασκευής	1903
Είδος κτιρίου	Επίγειος
Επίπεδα	2
Αριθμός Αποβαθρών	11 (4 σε λειτουργία)
Ύψος Αποβαθρών	0,76 m
Σιδηροδρομική υποδομή
Αριθμός γραμμών	11 (4 σε λειτουργία)
Εύρος σιδηροδρομικής γραμμής	1.435 mm
Ηλεκτροκίνηση	25kV ~1 AC (= Μονοφασικό εναλλασσόμενο ρεύμα υπερυψηλής τάσης ρεύματος 25.000V συχνότητας 50 Ηz)
Συγκοινωνίες
Λεωφορείο	ΟΑΣΑ - A10, A15, B5, B10, B15, 1, 719, 728, 790
Μητροπολιτικός σιδηρόδρομος	Μετρό Αθήνας - Γραμμή 2
Εγκαταστάσεις
Παροχές
Σχεδιαστική απεικόνιση Δομή γραμμών Legend προς Σ.Κ.Α./Θεσσαλονίκη προς Πειραιά

Ο Κεντρικός Σιδηροδρομικός Σταθμός Αθηνών, γνωστός και ως «Επιβατικός Σταθμός Αθηνών» ή παλαιότερα ως «Σταθμός Λαρίσης», αποτελεί τον μεγαλύτερο και πρώτο πιο σημαντικό σιδηροδρομικό σταθμό στην Ελλάδα και έναν από τους μεγαλύτερους στα Βαλκάνια. Βρίσκεται στην συμβολή της λεωφόρου Θεοδώρου Δηλιγιάννη και της οδού Δομοκού, επί της σιδηροδρομικής γραμμής Πειραιά - Θεσσαλονίκης και εξυπηρετεί τα επιβατικά δρομολόγια των τρένων προς Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Καλαμπάκα και Βόλο, καθώς και τις γραμμές του προαστιακού Αθήνας προς Πειραιά, Αεροδρόμιο, Χαλκίδα και Πελοπόννησο.

Ο σταθμός εγκαινιάστηκε στην αρχική του μορφή στις 30 Ιουνίου 1884 με ένα κτίριο που έγινε γνωστό με το όνομα Σταθμός Πελοποννήσου, λόγω της περιοχής που εξυπηρετούσε σιδηροδρομικά. Στις 8 Μαρτίου 1904, σε πολύ μικρή απόσταση από τον Σταθμό Πελοποννήσου, εγκαινιάστηκε ο λεγόμενος «Σταθμός Λαρίσης», αρχικός ιδιοκτήτης του οποίου ήταν η Εταιρεία Ελληνικών Σιδηροδρόμων (ΕΕΣ), προκάτοχος των Σιδηροδρόμων Ελληνικού Κράτους (ΣΕΚ). Ονομάστηκε έτσι (ανεπίσημα) επειδή αυτός εξυπηρετούσε τη σιδηροδρομική σύνδεση της Αθήνας με τη Λάρισα (η Λάρισα ήταν ακόμα η σημαντικότερη πόλη κοντά στο βόρειο άκρο της σιδηροδρομικής γραμμής εκείνα τα χρόνια, πριν τους Βαλκανικούς Πολέμους), αλλά το βόρειο άκρο της γραμμής ήταν στην πραγματικότητα ο οικισμός Παπαπούλι, κοντά στα τότε ελληνοτουρκικά σύνορα.

Στις 7 Αυγούστου 2005, ο Σταθμός Πελοποννήσου έκλεισε μαζί με το τμήμα μετρικής γραμμής Πειραιάς - Άγιοι Ανάργυροι και οι δραστηριότητές του σταθμού μεταφέρθηκαν στον παρακείμενο Σταθμό Λαρίσης.

Εσωτερικό του παλιού σταθμού Πελοποννήσου

Σήμερα, η πρόσβαση στον σταθμό είναι εφικτή με το μετρό της Αθήνας, μέσω του γειτονικού σταθμού της γραμμής 2, ενώ 4 λεωφορειακές γραμμές έχουν αφετηρία έξω από τον Σταθμό (A10, A15, B5, B10, B15) και άλλες 4 διέρχονται από αυτόν (1, 719, 728, 790). Ο σταθμός λόγω της κομβικότητας και της σημασίας του, έχει εξελιχτεί σε τοπωνύμιο και έχει δώσει το όνομά του στην γύρω περιοχή, που ονομάζεται Σταθμός Λαρίσης.

Μελλοντικά

Ο σταθμός σήμερα έχει πλέον υιοθετήσει χαρακτήρα κεντρικού σιδηροδρομικού σταθμού και συγκοινωνιακού κόμβου, και βρίσκεται υπό ολική ανακατασκευή. Στην αρχική του μορφή, διέθετε μία πλευρική και μία κεντρική αποβάθρα και γραμμές εναπόθεσης αμαξοστοιχιών. Τον Ιούλιο του 2017 η κίνηση μεταφέρθηκε στις γραμμές 7-10 (στον χώρο των πρώην αποθήκων και μηχανοστασίων του σταθμού), με δύο κεντρικές αποβάθρες και μία πλευρική (μελλοντικά κεντρική).

Τόσο οι γραμμές όσο και οι αποβάθρες θα αυξηθούν σημαντικά με την ολοκλήρωση της τρέχουσας ανακατασκευής, που καλύπτει τους χώρους όπου ήδη υπήρχαν αποβάθρες στον παλαιό σταθμό (γραμμές 1-6), στο πλάνο ενός γενικού σχεδίου ανάπλασης με σκοπό την αναβάθμιση της χωρητικότητας, προσβασιμότητας και βιωσιμότητας του ενιαίου σιδηροδρομικού συγκροτήματος.

Δομή σταθμού

Επίπεδο 1	Επίπεδο οδού	Εξυπηρέτηση πελατών - Είσοδοι/Έξοδοι - Εισιτήρια
Επίπεδο 0	Πλευρική αποβάθρα, οι θύρες ανοίγουν στα δεξιά του συρμού.
	Γραμμή 1	Υπό ανακατασκευή
	Γραμμή 2	Υπό ανακατασκευή
	Κεντρική αποβάθρα, οι θύρες ανοίγουν στα δεξιά,αριστερά του συρμού.
	Γραμμή 3	Υπό ανακατασκευή
	Γραμμή 4	Υπό ανακατασκευή
	Κεντρική αποβάθρα, οι θύρες ανοίγουν στα δεξιά,αριστερά του συρμού.
	Γραμμή 5	Υπό ανακατασκευή
	Γραμμή 6	Υπό ανακατασκευή
	Κεντρική αποβάθρα, οι θύρες ανοίγουν στα δεξιά του συρμού.
	Γραμμή 7	προς Αεροδρόμιο / προς Κιάτο (Άγιοι Ανάργυροι) ←
	Γραμμή 8	προς Θεσσαλονίκη (Οινόη) ← προς Λειανοκλάδι (ΣΚΑ) ←
	Κεντρική αποβάθρα, οι θύρες ανοίγουν στα δεξιά,αριστερά του συρμού.
	Γραμμή 9	προς Πειραιά (Ρουφ) →
	Γραμμή 10	προς Χαλκίδα (Άγιοι Ανάργυροι) ←
	Κεντρική αποβάθρα, οι θύρες ανοίγουν στα δεξιά,αριστερά του συρμού.
	Γραμμή 11	Εκτός τακτικής χρήσης

Υπηρεσίες

Μετρό

Η πρόσβαση στον Σταθμό Λαρίσης είναι εφικτή με το μετρό της Αθήνας, μέσω του γειτονικού ομώνυμου σταθμού της Γραμμής 2.

Μέχρι το 1947 ο σταθμός εξυπηρετούνταν και από το τραμ 5 με την γραμμή να οδηγεί στην Ομόνοια στο επίγειο ίχνος της σημερινής γραμμής 2 του μετρό και προβλέπεται στην β φάση επεκτάσεων του νέου τραμ από το ΡΣΑ του 2014 γραμμή από τον Σταθμό Λαρίσης ως το Γουδή μέσω της λεωφόρου Αλεξάνδρας.