Στέρλινγκ Χέιντεν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Στέρλινγκ Χέιντεν
Hayden-Asphalt.jpg
Γέννηση26 Μαρτίου 1916 (1916-03-26)
Θάνατος23 Μαΐου 1986 (70 ετών)
Sausalito
Συνθήκες θανάτουφυσικά αίτια
ΕθνικότηταFlag of the United States.svg Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
Χώρα πολιτογράφησηςΗνωμένες Πολιτείες Αμερικής
Ιδιότητααξιωματικός, μυθιστοριογράφος, αυτοβιογράφος, καρατερίστας, ηθοποιός τηλεόρασης και ηθοποιός ταινιών
ΣύζυγοςΜάντλεν Κάρολ (1942–1946)
Είδος τέχνηςΓουέστερν
ΒραβεύσειςΑργυρός Αστέρας
Commons page Πολυμέσα σχετικά με τον καλλιτέχνη

Ο Στέρλινγκ Γουόλτερ Χέιντεν (αγγλικά: Sterling Relyea Walter) (26 Μαρτίου 1916 - 23 Μαΐου 1986) ήταν Αμερικανός ηθοποιός, συγγραφέας, ναυτικός, διακκεκριμένος αξιωματικός των Πεζοναυτών και πράκτορας της OSS (Στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφορίων κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου). Υπήρξε κορυφαίος ηθοποιός για το μεγαλύτερο μέρος της καριέρας του, κυρίως σε ταινίες γουέστερν και φιλμ νουάρ σε όλη τη δεκαετία του 1950, όπως Η Ζούγκλα της Ασφάλτου του Τζον Χιούστον (1950), Τζόνι Γκιτάρ του Νίκολας Ρέι (1954), και Το χρήμα της οργής του Στάνλεϊ Κιούμπρικ (1956). Αργότερα πρωταγωνίστησε σε διάσημες ταινίες όπως το S.O.S Πεντάγωνο Καλεί Μόσχα ή Πώς έμαθα να πάψω να ανησυχώ και να αγαπώ τη βόμβα (1964) και Ο Νονός του Φράνσις Φορντ Κόπολα (1972).


Πρώτα χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Στέρλινγκ Ρέλυα Γουόλτερ γεννήθηκε στο Upper Montclair του Νιού Τζέρσεϋ στις 26 Μαρτίου 1916 και ήταν γιος του Τζορτζ και της Φράνσις Γουόλτερ. Μετά το θάνατο του πατέρα του, υιοθετήθηκε σε ηλικία εννέα ετών από τον Τζέιμς Χέιντεν και άλλαξε το όνομα του σε Στέρλινγκ Γουόλτερ Χέιντεν. Τα παιδικά του χρόνια τα έζησε στο Νιού Χάμσαϊρ, την Μασαχουσέτη, την Πενσυλβάνια, την Ουάσινγκτον και το Μέιν, απ΄όπου και σπούδασε στη Σχολή Wassookeag του Ντέξτερ.

Ο Χέιντεν ήταν τυχοδιώκτης και άνθρωπος της δράσης, χωρίς να ζηλέψει τίποτα από τους χαρακτήρες που υποδύθηκε αργότερα στις κινηματογραφικές ταινίες. Σε ηλικία 17 ετών, αγόρασε μια βάρκα για να δει τον κόσμο και έγινε ψαράς στα μεγάλα λιμάνια της Νέας Γης. Αργότερα, υπηρέτησε ως ναύτης σε σκούνα, γυρίζοντας τον κόσμο πολλές φορές.

Πρώιμη καριέρα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τη δεκαετία του 1940, ο Χέιντεν θα αρχίσει να εργάζεται ως μοντέλο και σύντομα θα υπογράψει συμβόλαιο με την Paramount Pictures. Στην πρώτη του ταινία, θα συναντούσε την πρώτη σύζυγο του Μαντλίν Κάρολ, την οποία ερωτεύτηκε και αργότερα θα παντρευόταν. Αλλά μετά από μερικές ταινίες, έφυγε από το Χόλυγουντ για να υπηρετήσει ως μυστικός πράκτορας υπό τον Γουίλιαμ Ντόνοβαν στο OSS.[1][2][3] Ο Χέιντεν στρατολογήθηκε στο Ναυτικό Σώμα με το όνομα Τζον Χάμιλτον (δεν χρησιμοποιήσε ποτέ το πραγματικό του όνομα). Η στρατιωτική θητεία του στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο περιλαμβάναν μεταξύ άλλων τεχνικές συμβουλές σε γιουγκοσλάβους αντάρτες και ως αλεξιπτωτιστής στην Κροατία. Έλαβε το Αργυρό Αστέρι για την σημαντική συνεισφορά του στη Γιουγκοσλαβία του στρατάρχη Τίτο.

Επιστροφή στο Χόλυγουντ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο θαυμασμός του για τους κομμουνιστές αντάρτες τον οδήγησε να γίνει μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος των Ηνωμένων Πολιτειών για σύντομο χρονικό διάστημα. Σύμφωνα με τη βιογραφία του, όταν ξεκίνησε το «κυνήγι μαγισσών» συνεργάστηκε με την Επιτροπή Αντιαμερικανών Δραστηριοτήτων, ομολογώντας ονόματα μελών που ανήκαν στο κόμμα. Η σύζυγός του εκείνη την εποχή, η Μπέτι Ντε Νουν, υπερασπίστηκε τον σύζυγό της,[4] υποστηρίζοντας ότι τα ονόματα που ανέφερε ο Χέιντεν ήταν ήδη στα χέρια της Επιτροπής, η οποία είχε αντίγραφο του καταλόγου των μελών του Κομμουνιστικού Κόμματος. Στην συνέχεια ο Χέιντεν αρνήθηκε τη συνεργασία του με τον Μακαρθισμό και, σύμφωνα με ορισμένους, ένιωσε τόσο ένοχος που έπεσε στον αλκοολισμό.

Απογείωση καριέρας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εκείνη την περιόδο, ο Χέιντεν ξεκινούσε την χρυσή εποχή της καριέρας του, με τη μορφή όπως έχει σήμερα αναγνωριστεί. Έτσι, έγινε πρωταγωνιστής σε εξαιρετικές ταινίες όπως «Η Ζούγκλα της Ασφάλτου», σε σκηνοθεσία Τζον Χιούστον, του «Τζόνι Γκιτάρ» σε σκηνοθεσία Νίκολας Ρέι και «Το χρήμα της οργής» σε σκηνοθεσία Στάνλεϊ Κιούμπρικ. Αυτή η χρυσή δεκαετία του 1950 τελείωσε με το διαζύγιο από την δεύτερη σύζυγο του Μπέτι Ντε Νουν.Το δικαστήριο που έγινε έδωσε στον ηθοποιό την επιμέλεια των τεσσάρων παιδιών τους.

Στη δεκαετία του 1960 θα παντρευόταν την Κάθριν Ντεβίν ΜακΝτόνελ, με την οποία θα μοιραζόταν τη ζωή του μέχρι το θάνατό του και με την οποία απέκτησε δύο παιδιά. Εκείνη την εποχή, ο Χέιντεν αποσύρθηκε από τον κινηματογράφο και ζούσε στο πλοίο του όπου και άρχισε να γράφει την αυτοβιογραφία του με τίτλο Wanderer, η οποία δημοσιεύθηκε το 1963.

Μετέπειτα χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στη δεκαετία του 1970, εμφανίστηκε στο ρόλο του Αστυνόμου Μαρκ Μακλάσκι στον Νονό του Κόπολα και αργότερα συνέχισε την καριέρα του με την τηλεοπτική σειρά του NBC, The Tomorrow Show. Το 1976 συμμετείχε στη φιλόδοξη παραγωγή 1900 του Μπερνάρντο Μπερτολούτσι, σε ένα μεγάλο καστ ηθοποιών, και το 1980 έπαιξε με την Τζέιν Φόντα στην κωμωδία «Nine to Five».

Συγγραφικό έργο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Χέιντεν υπήρξε συγγραφέας δύο βιβλίων. Το πρώτο του με τίτλο Wanderer, όπου επιστρέφει στην περίοδο του «κυνήγι μάγισσων» της Επιτροπής Αντιαμερικανικών Ενεργειών, και εκφράζει τη φοβερή λύπη που τον μαστίζει από τότε. Το άλλο του βιβλίο με τίτλο Voyage, είναι θαλάσσιο μυθιστόρημα με πολιτικό υπόβαθρο σχεδόν 800 σελίδων, όπου εκφράζει, μεταξύ άλλων, την απόψη του για την παρακμή του αμερικανικού ονείρου, μετά την ήττα της λαϊκοδημοκρατικής συμμαχίας στις Αμερικανικές προεδρικές εκλογές του 1896.

Προσωπική ζωή και θάνατος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Χέιντεν παντρεύτηκε τρεις φορές: την Μαντλίν Κάρολ (1942-1946), την Μπέτι Αν ντε Νουν (1947–1958) με την οποία απέκτησε τέσσερα παιδιά (Κρίστιαν, Ντέινα, Γκρέτσεν και Μάθιου) και την Κάθριν Ντεβίν ΜακΝτόνελ (1960-1986) με την οποία έκανε άλλα δύο παιδιά (τον Άντριου και τον Ντέιβιντ).

Ο Στέρλινγκ Χέιντεν πέθανε από καρκίνο του προστάτη στο Σοσαλίτο της Καλιφόρνια το 1986, σε ηλικία 70 ετών.[5]

Φιλμογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έτος Ταινία Ρόλος Σημειώσεις
1941 Βιρτζίνια Νόρμαν Γουίλιαμς Κινηματογραφικό ντεμπούτο
Bahama Passage Adrian Ainsworth
1947 Blaze of Noon Tad McDonald
1949 Ελ Πάσο Bert Donner
Manhandled Joe Cooper
1950 Η Ζούγκλα της Ασφάλτου Dix Handley
1951 Journey into Light Reverend John Burrows
1952 The Star Jim Johannson Barry Lester
Flaming Feather Tex McCloud
Ντένβερ και Ρίο Γκράντε Μακέιμπ
Hellgate Gilman Hanley
The Golden Hawk Kit Gerardo/The Hawk
Flat Top Commander Dan Collier United Kingdom title: Eagles of the Fleet
1953 Fighter Attack Steve
So Big Pervis DeJong
Take Me to Town Will Hall
Kansas Pacific Captain John Nelson
1954 Crime Wave Det. Lt. Sims Also called The City is Dark
Prince Valiant Sir Gawain
Arrow in the Dust Bart Laish
Τζόνι Γκιτάρ Τζόνι "Γκιτάρ" Λόγκαν
Δολοφόνος με άλλοθι Διοικητής Τζο Κόνροϊ
Οι Τρομοκράτες Σερίφης Τοντ Σόου
1955 Operation Air Rescue Capt. Russ Edwards
Timberjack Tim Chipman
Shotgun Clay Hardin
The Eternal Sea Rear-Adm. John Madison Hoskins
Top Gun Rick Martin
The Last Command Jim Bowie
1956 The Come On Dave Arnold
Το χρήμα της οργής Johnny Clay
1957 Crime of Passion Police Lt. Bill Doyle
5 Steps to Danger John Emmett
Gun Battle at Monterey Jay Turner/John York
Valerie John Garth
Ώρα Μηδέν! Captain Martin Treleaven
The Iron Sheriff Sheriff Samuel 'Sam' Galt
1958 Ten Days to Tulara Scotty
Terror in a Texas Town George Hansen
1964 Dr. Strangelove Brigadier General Jack D. Ripper
Carol for Another Christmas Daniel Grudge TV Movie
1969 Hard Contract Michael Carlson
1970 Ternos Caçadores Allan
Loving Lepridon
1971 Le Saut de l'ange Mason/Custer
1972 Ο Νονός Μαρκ Μακλάσκι
Le Grand départ M. Nature/The Leader
1973 The Long Goodbye Roger Wade/Billy Joe Smith
The Final Programme Maj. Wrongway Lindbergh
1974 Deadly Strangers Malcolm Robarts
1975 Is It Any Wonder?
Cipolla Colt "Henry 'Jack' Pullitzer"
1976 1900 Leo Dalcò
1978 King of the Gypsies King Zharko Stepanowicz
1979 Winter Kills Z.K. Dawson
1980 The Outsider Seamus Flaherty
9 to 5 Russell Tinsworthy
1981 Gas Duke Stuyvesant
Venom Howard Anderson Τελευταία ταινία

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Chef Julia Child, others, part of World War II spy network». CNN.com. Associated Press. August 14, 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις August 22, 2008. https://web.archive.org/web/20080822201236/http://www.cnn.com/2008/US/08/14/spies.revealed.ap/index.html. 
  2. Schlesinger, Robert (August 20, 2008). «Arthur Schlesinger Jr.'s Not-So-Secret Career as a Spy». US News and World Report. https://www.usnews.com/articles/opinion/2008/08/20/arthur-schlesinger-jrs-not-so-secret-career-as-a-spy.html. Ανακτήθηκε στις October 8, 2009. 
  3. Schuon, Karl (1963). U. S. Marine Corps Biographical Dictionary. Watts. σελίδες 99–100. OCLC 1360534. 
  4. «Sterling Hayden Weds on Coast». New York Times: σελ. 10. Apr 26, 1947. 
  5. Krebs, Albin (May 24, 1986). «Sterling Hayden Dead at 70; an Actor, Writer and Sailor». The New York Times. https://www.nytimes.com/1986/05/24/obituaries/sterling-hayden-dead-at-70-an-actor-writer-and-sailor.html. Ανακτήθηκε στις August 13, 2017. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]