Στάνλεϊ Ντόνεν
| Στάνλεϊ Ντόνεν | |
|---|---|
 | |
| Γενικές πληροφορίες | |
| Όνομα στη μητρική γλώσσα | Stanley Donen (Αγγλικά) |
| Γέννηση | 13 Απριλίου 1924 Κολούμπια |
| Θάνατος | 21 Φεβρουαρίου 2019 Μανχάταν |
| Αιτία θανάτου | καρδιακή ανεπάρκεια |
| Συνθήκες θανάτου | φυσικά αίτια |
| Χώρα πολιτογράφησης | Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής |
| Θρησκεία | αθεϊσμός |
| Εκπαίδευση και γλώσσες | |
| Ομιλούμενες γλώσσες | Αγγλικά |
| Σπουδές | Πανεπιστήμιο της Νότιας Καρολίνας |
| Πληροφορίες ασχολίας | |
| Ιδιότητα | σκηνοθέτης κινηματογράφου παραγωγός ταινιών χορευτής χορογράφος σκηνοθέτης |
| Περίοδος ακμής | 1940 - 2003 |
| Οικογένεια | |
| Σύζυγος | Jeanne Coyne (1948–1951), Μάριον Μάρσαλ (1952–1959), Adelle Dillingham (1960–1971) Yvette Mimieux (1972–1985) |
| Σύντροφος | Ιλέιν Μέι (1999–2019) |
| Τέκνα | Joshua Donen |
| Αξιώματα και βραβεύσεις | |
| Βραβεύσεις | Τιμητικό Όσκαρ (1998) |
 Σχετικά πολυμέσα | |
Ο Στάνλεϊ Ντόνεν (αγγλικά: Stanley Donen, 13 Απριλίου 1924 - 21 Φεβρουαρίου 2019) ήταν Αμερικανός σκηνοθέτης του κινηματογράφου και χορογράφος. Έχει βραβευτεί με Τιμητικό Όσκαρ το 1998 και με Χρυσό Λέοντα για την καριέρα του στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας το 2004. Τέσσερις ταινίες σε δική του σκηνοθεσία έχουν χαρακτηριστεί από την Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου ως «πολιτιστικά, αισθητικά και ιστορικά σημαντικές» και επιλεχθεί να ενταχθούν στο Εθνικό Μητρώο Κινηματογράφου των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής.
Ο Στάνλεϊ Ντόνεν ξεκίνησε την καριέρα του ως χορευτής σε διάφορα μιούζικαλ του Μπρόντγουεϊ με σκηνοθέτη τον Τζορτζ Άμποτ. Στο Μπρόντγουεϊ γνώρισε και το νεαρό και ανερχόμενο Τζιν Κέλι με τον οποίο συνδέθηκε με μια φιλία που κράτησε χρόνια. Από το 1943 και έπειτα εργαζόταν στο Χόλιγουντ ως χορογράφος διαφόρων μιούζικαλ για λογαριασμό της εταιρίας Metro-Goldwyn-Mayer με παραγωγό τον Άρθουρ Φριντ. Στην MGM είχε αναλάβει τις χορογραφίες σε όλες τις ταινίες με τον Τζιν Κέλι, με σημαντικότερη το Βίρα τις άγκυρες (Anchors Aweigh, 1945). Το 1949 πιστώθηκε από κοινού με τον Τζιν Κέλι τη σκηνοθεσία του μιούζικαλ 3 κορίτσια και 3 ναύτες (On the Town, 1949) και η συνεργασία τους ήταν άκρως επιτυχημένη. Η επιτυχία αυτή ήταν που τον ώθησε στο να αναλάβει τιμόνι της σκηνοθεσίας. Ο Ντόνεν σκηνοθέτησε τον Κέλι και στις ταινίες Τραγουδώντας στη βροχή (Singing in the Rain, 1952) και Ραντεβού σε 10 χρόνια (It's Always Fair Weather, 1955)[1][2]. Η τελευταία τους ωστόσο συνεργασία με τον Κέλι δεν ήταν τόσο επιτυχημένη και οι σχέσεις τους ψυχράνθηκαν. Άλλα μιούζικαλ που γύρισε για λογαριασμό της Metro-Goldwyn-Mayer κατά τη δεκαετία του 1950 ήταν τα: Βασιλικοί γάμοι (Royal Wedding, 1951), Επτά νύφες για επτά αδέλφια (Seven Brides for Seven Brothers, 1954) και Έξυπνο μουτράκι (Funny Face, 1957).
Έπειτα έσπασε το συμβόλαιό του με την MGM και έγινε ανεξάρτητος παραγωγός ταινιών στα τέλη του 1957. Έλαβε την εύνοια των κριτικών για κάποιες αισθηματικές μεταγενέστερές του ταινίες όπως οι: Αδιακρισίες (Indescreet, 1958), Ραντεβού στο Παρίσι (Charade, 1963) και Δυο για το δρόμο (Two for the Road, 1967). Σκηνοθέτησε επίσης την το θρίλερ κατασκοπίας Αραμπέσκ (Arabesque, 1966), τη βρετανική κομεντί Τα 7 αμαρτήματα (Bedazzled, 1967), τα μιούζικαλ Damn Yankees, 1958 και Μικρός πρίγκιπας (The Little Prince), τη δραματική κομεντί Τυχερή κυρία (Lucky Lady, 1975) και τη σεξοκωμωδία Για όλα φταίει το Ρίο (Blame It on Rio, 1984).
Οι τεχνικές που υιοθέτησε ο Ντόνεν στις συνεργασία του με τον Κέλι, ήταν καινοτόμοι και έθεσαν νέα πρότυπα προς μίμηση στον τομέα των ειδικών εφέ, του ανιμέισιον, του μοντάζ και της φωτογραφίας. Οι επιρροές που είχαν σε άλλους σκηνοθέτες είναι εμφανείς στα περισσότερα μιούζικαλ της δεκαετίας του 1950 και 1960.
Ο Ντόνεν υπήρξε παντρεμένος 5 φορές. Η τέταρτή του σύζυγος ήταν η ηθοποιός Υβέτ Μιμιέ. Απέκτησε τρία παιδιά. Απεβίωσε σε ηλικία 95 ετών στις 21 Φεβρουαρίου του 2019 από καρδιακή ανακοπή.
Επιλεγμένη φιλμογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Year | Title | Σκηνοθέτης | Παραγωγός | Σημειώσεις | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1949 | 3 κορίτσια και 3 ναύτες (On the Town) | Ναι | Όχι | σκηνοθεσία από κοινού με τον Τζιν Κέλι | |
| 1951 | Βασιλικοί γάμοι | Ναι | Όχι | ||
| 1952 | 7 ημέρες έρωτος (Love is Better than Ever) | Ναι | Όχι | ||
| 1952 | Τραγουδώντας στη βροχή (Singing in the Rain) | Ναι | Όχι | σκηνοθεσία από κοινού με τον Τζιν Κέλι - επίσης χορογράφος | |
| 1954 | Επτά νύφες για επτά αδέλφια (Seven Brides for Seven Brothers) | Ναι | Όχι | ||
| 1955 | Ραντεβού σε 10 χρόνια (It's Always Fair Weather) | Ναι | Όχι | σκηνοθεσία από κοινού με τον Τζιν Κέλι - επίσης χορογράφος | |
| 1957 | Έξυπνο μουτράκι (Funny Face) | Ναι | Όχι | ||
| 1957 | Ένα κορίτσι σε κάθε λιμάνι (Kiss Them for Me) | Ναι | Όχι | ||
| 1957 | Πικ-νικ με πιτζάμες (The Pajama Game) | Ναι | Ναι | σκηνοθεσία από κοινού με τον Τζορτζ Άμποτ | |
| 1958 | Αδιακρισίες (Indiscreet) | Ναι | Ναι | ||
| 1958 | Damn Yankees | Ναι | Ναι | σκηνοθεσία από κοινού με τον Τζορτζ Άμποτ | |
| 1960 | Ακόμα μια φορά, με τρυφερότητα (Once More, with Feeling!) | Ναι | Ναι | ||
| 1960 | Surprise Package | Ναι | Ναι | ||
| 1960 | Το ξένο είναι πιο γλυκό (The Grass Is Greener) | Ναι | Ναι | ||
| 1963 | Ραντεβού στο Παρίσι (Charade) | Ναι | Ναι | ||
| 1966 | Αραμπέσκ (Arabesque) | Ναι | Ναι | ||
| 1967 | Δυο για το δρόμο (Two for the Road) | Ναι | Ναι | ||
| 1967 | Τα 7 αμαρτήματα (Bedazzled) | Ναι | Ναι | ||
| 1969 | Ο δυο "φίλοι" (Staircase) | Ναι | Ναι | ||
| 1974 | Ο μικρός πρίγκιπας (The Little Prince) | Ναι | Ναι | ||
| 1975 | Τυχερή κυρία (Lucky Lady) | Ναι | Όχι | ||
| 1978 | Movie Movie | Ναι | Ναι | ||
| 1980 | Κρόνος 3: Επανάσταση στα άστρα (Saturn 3) | Ναι | Ναι | ||
| 1984 | Για όλα φταίει το Ρίο (Blame It on Rio) | Ναι | Ναι | ||
| 1999 | Love Letters | Ναι | Όχι | τηλεταινία | |
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «GENE KELLY: ANATOMY OF A DANCER». PBS. 8 Ιουνίου 2006. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουλίου 2022.
- ↑ «Stanley Donen [biography]». Library of Congress. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουλίου 2022.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
- Ο/Η Στάνλεϊ Ντόνεν, στο IMDb.
- Στάνλεϊ Ντόνεν στο Internet Broadway Database (Αγγλικά)
