Σπύρος Βασιλείου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Σπύρος Βασιλείου
Σπύρος Βασιλείου.jpg
Ο Σπύρος Βασιλείου σε φωτογραφία του Δημήτρη Παπαδήμου
Γέννηση 16  Ιουνίου 1903
Γαλαξείδι Φωκίδας[1][2][3]
Θάνατος 22 Μαρτίου 1985 (81 ετών)
Υπηκοότητα Ελλάδα
Ιδιότητα ζωγράφος
Καλλιτεχνικά ρεύματα σύγχρονη Ελληνική ζωγραφική

Ο Σπύρος Βασιλείου (Γαλαξίδι, 16 Ιουνίου 1903Αθήνα, 22 Μαρτίου 1985)[4] ήταν Έλληνας καλλιτέχνης, ένας από τους πλέον παραγωγικούς, αναγνωρίσιμους και δημοφιλείς Έλληνες εικαστικούς. Ζωγράφος, αγιογράφος, χαράκτης, σκηνογράφος, γραφίστας, διακοσμητής, συγγραφέας-κριτικός, δάσκαλος, έχει στο ενεργητικό του περισσότερα από 5.500 έργα[5]. Την καλλιτεχνική του παραγωγή χαρακτηρίζει η συνάντηση των διδαγμάτων της λαϊκής και της βυζαντινής τέχνης με τους πειραματισμούς των σύγχρονών του ρευμάτων.

Έργο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε το 1903 στο Γαλαξίδι[6][7]. Σπούδασε στην Αθήνα με υποτροφία, στη Σχολή Καλών Τεχνών του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου, από το 1921 έως το 1926 έχοντας ως δασκάλους τους Καλούδη και Λύτρα. Άρχισε να παρουσιάζει τα έργα του σε εκθέσεις αμέσως μετά την αποφοίτησή του (το 1926 εκθέτει στο φουαγιέ του Δημοτικού Θεάτρου Αθηνών μαζί με τους Πολύκλειτο Ρέγκο, Σπύρο Κόκκινο και Αντώνη Πολυκανδριώτη, στην «Έκθεση των Τεσσάρων» όπως την αποκάλεσαν). Ο Βασιλείου έκανε την πρώτη ατομική έκθεσή του το 1929 στην γκαλερί Στρατηγοπούλου.[8][9][10]

Το 1930 απέσπασε το Μπενάκειο Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για τα σχέδια των τοιχογραφιών του ναού του Αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτου στο Κολωνάκι. Με τα χρήματα του βραβείου κάνει το πρώτο του ταξίδι στην Ευρώπη, όπου είχε την ευκαιρία να επισκεφτεί μουσεία και συλλογές. Η αγιογράφηση του Αγίου Διονυσίου πραγματοποιήθηκε μεταξύ 1936 και 1939.[9] Υπήρξε μέλος τον καλλιτεχνικών ομάδων Τέχνη και Στάθμη και του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος[11], συμμετείχε σε διεθνείς εκθέσεις, στην Μπιενάλε της Βενετίας (1934, 1964), στην Αλεξάνδρεια το 1957 και στο Σάο Πάολο το 1959[9] ενώ έργα του παρουσιάστηκαν στο Ντιτρόιτ το 1955 (με την αφορμή της εικονογράφησης του ναού του Αγίου Κωνσταντίνου στο Ντιτρόιτ) και το 1960 στο Μουσείο Γκούγκενχαϊμ στη Νέα Υόρκη (για το έργο του "Φώτα και Σκιές" συγκεκριμένα, απέσπασε τότε το βραβείο Guggenheim του ελληνικού τμήματος της AICA)[9]. Έργα του Βασιλείου βρίσκονται σε πολλές δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Τα ευρισκόμενα στην Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλέξανδρου Σούτζου έργα του αντιπροσωπεύουν τις διαφορετικές δεκαετίες της δουλειάς του. Στην Εθνική Πινακοθήκη ο Βασιλείου πραγματοποίησε αναδρομική έκθεση το 1975 και παρουσίασε ένα βασισμένο στο έργο του πολυθέαμα το 1983[9]. Ο Σπύρος Βασιλείου δίδαξε στην Παπαστράτειο Σχολή και αργότερα στο Αθηναϊκό Τεχνολογικό Ινστιτούτο.[12] Ήταν μέλος του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος (ΕΕΤΕ).

Χαρακτηριστικά έργου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

O Βασιλείου κινήθηκε πάνω στον άξονα του αιτήματος της επιστροφής στις ρίζες της ελληνικής τέχνης, προκειμένου να συναντήσει τάσεις των κινημάτων του ευρωπαϊκού μοντερνισμού, με τον τρόπο που προσλαμβάνονταν από την καλλιτεχνική ζωή στην Αθήνα. Τα έργα του, τα οποία απεικονίζουν το φυσικό και αστικό τοπίο καθώς και σκηνές της κοινωνικής ζωής, προσεγγίζουν και περιγράφουν την καθημερινότητα με λυρική και ονειρική διάθεση συνδυάζοντας το λόγιο με το λαϊκό στοιχείο και την παράδοση με τον νεωτερισμό. Έχει ενδιαφέρον ο τρόπος κατά τον οποίο στη ζωγραφική του αποτυπώνεται η εξέλιξη του αθηναϊκού τοπίου από τη μεσοπολεμική περίοδο στις δεκαετίες της αντιπαροχής[13].

Προσωπική ζωή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ήταν νυμφευμένος με την Αγγελική (Κική) Κωνσταντακόπουλου από τις 27 Απριλίου του 1941 (την ημέρα της κατάληψης της Αθήνας από τα γερμανικά στρατεύματα). Μαζί είχαν δύο παιδιά, τη Δροσούλα και τη Δήμητρα[8][14].

Μουσείο "Atelier" Σπύρου Βασιλείου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το σπίτι του κάτω από την Ακρόπολη στον αριθμό 5 της οδού Γουέμπστερ έχει μετατραπεί από το 2004 σε μουσείο. Φιλοξενεί έργα του Βασιλείου προερχόμενα από ιδιωτικές συλλογές, τα οποία σε τακτά χρονικά διαστήματα αλλάζουν[15] και η έκθεση ανανεώνεται. Το 2014 τη διεύθυνση του μουσείου ανέλαβαν δυο από τις εγγονές του ζωγράφου. To Atelier διοργανώνει διαλέξεις, σεμινάρια, ομιλίες, μουσικές βραδιές, εκπαιδευτικά προγράμματα, εικαστικά εργαστήρια και επίσης μεριμνά για την οργάνωση και την ψηφιοποίηση του αρχείου του καλλιτέχνη.

Βιβλία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξέδωσε τα βιβλία:

  • Γαλαξιδιώτικα καράβια, 1934
  • Παιδικά σχέδια, 1930, συνεργασία με τον Αγήνορα Αστεριάδη
  • Ντίλι-ντίλι, εκδόσεις Ίκαρος, ζωγραφιές Μπαρμπα-Σπύρου, 1948
  • Φώτα και σκιές, 1969 (αυτοβιογραφικό)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Spyros Vassiliou της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).

Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. www.eikastikon.gr/kritikesparousiaseis/kyriazi_vasileiou_en.html.
  2. petersgallery.com.cy/Peters_Auctions/biographies.html.
  3. www.askart.com/askart/artist.aspx?artist=11077411.
  4. Μάλαμα, Άννυ. Λακίδου Ίλια (2004). Atelier Σπύρου Βασιλείου - Οδηγός Μουσείου. Αθήνα: Atelier Σπύρου Βασιλείου, σελ. 13-23. 
  5. Βασιλείου, Σπύρος (1969). Φώτα και Σκιές. Αθήνα, σελ. 306. 
  6. Βασιλείου, Σπύρος (1969). Φώτα και Σκιές. Αθήνα, σελ. 14. 
  7. Παπαστάμος, Δημήτρης (1975). ΣΠΥΡΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Αθήνα: ΕΠΜΑΣ, σελ. χ.σ.. http://85.72.36.238/catmining/Record/GrNGb10008201. 
  8. 8,0 8,1 Βιογραφικό Σπύρου Βασιλείου, ιστοσελίδα ατελιέ Σπύρου Βασιλείου
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 Βασιλείου Σπύρος (1902 ή 1903 Γαλαξείδι - 1985 Αθήνα), Εθνική Πινακοθήκη.
  10. Ματθιόπουλος, Ευγένιος (1997). Ματθιόπουλος, Ευγένιος, επιμ. «Σπύρος Βασιλείου», Λεξικό Ελλήνων Καλλιτεχνών. Ζωγράφοι – Γλύπτες – Χαράκτες, 16ος-20ος αιώνας. Αθήνα: Μέλισσα, σελ. 158-161. ISBN 960-204-034-3 set - 960-204-035-1 τόμου. 
  11. [http://www.eete.gr/membcontact.php?id=22 ΕΕΤΕ: Μέλη.]
  12. Συλλογικό έργο, Ελληνική τοπιογραφία ( 19ος - 20ός αιώνας ), Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Αλέξανδρου Σούτζου, χ.χ., σ. 171.
  13. Μάλαμα, Άννυ. Λακίδου Ίλια (2004). Atelier Σπύρου Βασιλείου - Οδηγός Μουσείου. Αθήνα: Atelier Σπύρου Βασιλείου, σελ. 13-23. 
  14. Βιογραφικό Σπύρου Βασιλείου, ιστοσελίδα ατελιέ Σπύρου Βασιλείου
  15. Σπύρος Βασιλείου, Βιβλιονέτ