Σπήλαιο της Θεόπετρας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Σπήλαιο της Θεόπετρας
Σπήλαιο Θεόπετρας.jpg
Το σπήλαιο της Θεόπετρας στην Ελλάδα
Το σπήλαιο της Θεόπετρας στην Ελλάδα
τοποθεσία στην Ελλάδα
Τοποθεσία3 km (2 mi) νότια της Καλαμπάκας
ΠεριοχήΘεσσαλία, Ελλάδα
Συντεταγμένες39°24′18″N 21°24′16″E / 39.40500°N 21.40444°E / 39.40500; 21.40444Συντεταγμένες: 39°24′18″N 21°24′16″E / 39.40500°N 21.40444°E / 39.40500; 21.40444
Υψόμετρο300 m (984 ft)
Έκταση500 m2 (5.382 sq ft)
Σημειώσεις
Ημερομηνίες ανασκαφών1987–2002, 2005–2008

Το σπήλαιο της Θεόπετρας βρίσκεται στη Θεσσαλία, στην Ελλάδα, στη βόρειο-ανατολική πλευρά σχηματισμού ασβεστολιθικών πετρωμάτων, 3 χλμ νότια της Καλαμπάκας[1]. H αρχαιολογική θέση χαρακτηρίστηκε σημαντική εξαιτίας της ανθρώπινης παρουσίας σε όλες τις περιόδους της Μέσης και Ανώτερης Παλαιολιθικής, της Μεσολιθικής και της Νεολιθικής περιόδου και ύστερον, γεφυρώνοντας το Πλειστόκαινο με το Ολόκαινο.

Ο βράχος της Θεόπετρας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο βράχος της Θεόπετρας

Ο σχηματισμός του ασβεστολιθικού βράχου χρονολογείται στην Ανώτερη Κρητιδική περίοδο, 135 έως 65.000.000 χρόνια ΠΠ[2][3]. Οι ανασκαφές ξεκίνησαν το 1987 υπό τη διεύθυνση της Ν. Κυπαρίσσης-Αποστολίκα, και είχαν ως στόχο να δώσουν απαντήσεις στο μυστήριο της Παλαιολιθικής Θεσσαλίας. Η ραδιοχρονολόγηση υπέδειξε ανθρώπινη παρουσία τουλάχιστον 50.000 χρόνια πριν[4].

Περιγραφή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο σπήλαιο απαντάται μια από τις μεγαλύτερες αρχαιολογικές αλληλουχίες στην Ελλάδα, στις οποίες περιλαμβάνονται πολιτιστικά κατάλοιπα της Μέσης και Ανώτερης Παλαιολιθικής, της Μεσολιθικής και της Νεολιθικής[5]. Το αρχαιολογικό αρχείο υποδεικνύει σημαντικά παλαιοπεριβαλλοντικά δεδομένα βασισμένα σε ιζηματογενή χαρακτηριστικά και βοτανικά υπολείμματα[6].

Αρχαιογενετική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 2016, ερευνητές εξήγαγαν με επιτυχία το DNA από την κνήμη δύο ατόμων που είχαν ταφεί στο σπήλαιο της Θεόπετρας. Και τα δύο άτομα ανακαλύφθηκαν σε μεσολιθικό ταφικό πλαίσιο και χρονολογήθηκαν ανεξάρτητα στο 7288–6771 ΠΚΕ και 7605–7529 ΠΚΕ. Αμφότερα τα υποκείμενα ανήκουν στην Απλοομάδα μιτοχονδιακού DNA (mtDNA) K1c[7].

Παραπομπές-σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Karkanas, Panagiotis; White, Dustin; Lane, Christine S.; Stringer, Chris; Davies, William; Cullen, Victoria L.; Smith, Victoria C.; Ntinou, Maria και άλλοι. (June 2015). «Tephra correlations and climatic events between the MIS6/5 transition and the beginning of MIS3 in Theopetra Cave, central Greece». Quaternary Science Reviews 118: 170–181. doi:10.1016/j.quascirev.2014.05.027. https://www.dropbox.com/s/opr4ua0a1mnvgh0/1-s2.0-S027737911400208X-main.pdf?dl=0. 
  2. Ardaens, E. (1978). Geologie de la chaine du Vardussia, comparaison avec le massif du Koziakas (Grèce Continentale) (στα French). Lille, France: Th è se 3 è me cycle. CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)
  3. Karkanas, P. (1999). Lithostratigraphy and micromorphology of Theopetra cave deposits, Thessaly, Greece: Some preliminary results. 3. Athens, Greece: Studies of the British School at Athens. σελίδες 240–251. 
  4. Yorgos Facorellis; Nina Kyparissi-Apostolika; Yannis Maniatis (2001). «The cave of Theopetra, Kalambaka: Radiocarbon evidence for 50,000 years of human presence». Radiocarbon 43 (2B): 1029–1048. https://journals.uair.arizona.edu/index.php/radiocarbon/article/viewFile/3935/3360. Ανακτήθηκε στις 11 January 2017. 
    «alternate copy» (PDF). Facorellis et alii. (2001). "The cave of Theopetra, Kalambaka". Radiocarbon, 43 (2B), 1029–1048. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 4 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2018. 
  5. Tsartsidou, Georgia; Karkanas, Panagiotis; Marshall, Gilbert; Kyparissi-Apostolika, Nina (13 March 2014). «Palaeoenvironmental reconstruction and flora exploitation at the Palaeolithic cave of Theopetra, central Greece: The evidence from phytolith analysis». Archaeological and Anthropological Sciences 7 (2): 169–185. doi:10.1007/s12520-014-0183-6. https://www.dropbox.com/s/7p6s15u9897er74/art%253A10.1007%252Fs12520-014-0183-6.pdf?dl=0. 
  6. Tsartsidou, Georgia; Karkanas, Panagiotis; Marshall, Gilbert; Kyparissi-Apostolika, Nina (13 March 2014). «Palaeoenvironmental reconstruction and flora exploitation at the Palaeolithic cave of Theopetra, central Greece: The evidence from phytolith analysis». Archaeological and Anthropological Sciences 7 (2): 169–185. doi:10.1007/s12520-014-0183-6. https://www.dropbox.com/s/7p6s15u9897er74/art%253A10.1007%252Fs12520-014-0183-6.pdf?dl=0. 
  7. Hofmanová, Zuzana; Kreutzer, Susanne; Hellenthal, Garrett; Sell, Christian; Diekmann, Yoan; Díez-del-Molino, David; van Dorp, Lucy; López, Saioa και άλλοι. (2016). «Early farmers from across Europe directly descended from Neolithic Aegeans». Proceedings of the National Academy of Sciences 113 (25): 6886–6891. doi:10.1073/pnas.1523951113. ISSN 0027-8424. http://www.pnas.org/content/113/25/6886.full. 

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]