Σοφία Καρπ
| Σοφία Καρπ | |
|---|---|
 | |
| Γενικές πληροφορίες | |
| Όνομα στη μητρική γλώσσα | סאָפיע קאַרפּ (Γίντις) |
| Γέννηση | 1861 Γκαλάτσι |
| Θάνατος | 31 Μαρτίου 1904 Νέα Υόρκη |
| Τόπος ταφής | Βερολίνο |
| Κατοικία | Γκαλάτσι |
| Ψευδώνυμο | סופי גולדשטיין και סופי קרפ |
| Χώρα πολιτογράφησης | Βασίλειο της Ρουμανίας |
| Εκπαίδευση και γλώσσες | |
| Ομιλούμενες γλώσσες | Γίντις |
| Πληροφορίες ασχολίας | |
| Ιδιότητα | ηθοποιός ηθοποιός θεάτρου |
 Σχετικά πολυμέσα | |
Η Σοφία Καρπ (κατά κόσμον Σάρα Σέγκαλ, 1861 – 31 Μαρτίου 1904), επίσης γνωστή ως Σόφι Γκόλντσταϊν, Σοφία Καρπ και Σόφι Καρπ, ήταν Εβραία ηθοποιός και σοπράνο γεννημένη στη Ρουμανία, η πρώτη επαγγελματίας ηθοποιός θεάτρου που μιλούσε γίντις.
Ζωή και καριέρα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η Καρπ ήταν 16χρονη στην πατρίδα της, το Γκαλάτσι, όταν η θεατρική ομάδα που είχε σχηματιστεί περίπου έξι μήνες νωρίτερα από τον Άμπραχαμ Γκόλντφαντεν — εκείνη την εποχή, η μόνη επαγγελματική θεατρική ομάδα στον κόσμο που μιλούσε γίντις — έφτασε στην πόλη τον χειμώνα του 1876-1877. Η ομάδα αποτελούνταν από τρεις άνδρες (Γκολντφάντεν, Ίσραελ Γκρόντνερ και Σόχερ Γκόλντσταϊν). Είχαν συνεργαστεί με διάφορους άλλους ηθοποιούς και μουσικούς στις προηγούμενες παραστάσεις τους στο Ιάσιο και το Μποτοσάνι, αλλά μέχρι τότε ήταν όλοι άνδρες, ακόμη και για τους γυναικείους ρόλους.
Όταν υποδύθηκε την εγγονή στην πρεμιέρα του θιάσου Γκολντφάντεν στο Γκαλάτσι, Die Bobe mit'n Enikel ( Γιαγιά και Εγγονή), η νεαρή Σάρα Σέγκαλ, τότε μοδίστρα, έγινε η πρώτη επαγγελματίας ηθοποιός θεάτρου ομιλούσα γίντις. Η μητέρα της, ωστόσο, αφού παρακολούθησε την πρεμιέρα, έφερε αντίρρηση στην εμφάνιση της κόρης της στη σκηνή. Η Σάρα υπάκουε στη μητέρα της, αλλά είχε κολλήσει το «μικρόβιο» του θεάτρου. Η μόνη λύση ήταν να παντρευτεί έναν από τους ηθοποιούς και, επειδή ο Γκολντφάντεν και ο Γκρόντνερ ήταν ήδη παντρεμένοι, η μόνη λύση ήταν να παντρευτεί τον Γκόλντσταϊν (και να αλλάξει το μικρό της όνομα στο πιο «λαμπερό» Σόφι).
Η Εβραϊκή Εγκυκλοπαίδεια (1901-1906) αναφέρει ότι «διακρίθηκε στα δράματα και τις όπερες [του Γκόλντφεντεν]». Παρέμεινε στο θέατρο Γίντις για το υπόλοιπο της ζωής της, ακολουθώντας τον Γκόλντφεντεν και τον Γκόλντσταϊν στο Βουκουρέστι, την Οδησσό, όπου πρωταγωνίστησε στο Θέατρο Μαριίνσκι το 1881, και στην Αυτοκρατορική Ρωσία μέχρι που το θέατρο Γίντις απαγορεύτηκε στη Ρωσία το 1883.
Στη συνέχεια έπαιξε στη Γαλικία, στο Βερολίνο και σε άλλες περιοχές της Γερμανίας και στη συνέχεια επέστρεψε στη Ρουμανία, όπου εγκαταστάθηκε για ένα διάστημα με μια θεατρική ομάδα στο Ιάσιο, όπου, μετά τον θάνατο του Σόχερ Γκόλντσταϊν (από φυματίωση, σύμφωνα με τον Ρόζενφελντ) παντρεύτηκε έναν άλλο ηθοποιό, τον Μαξ Καρπ. Η μεγάλη της φήμη ως πριμαντόνα επιτεύχθηκε ως Σοφία Καρπ. Ήταν γνωστή για την ερμηνεία της ως Ιουδήθ στο έργο του Καρλ Γκουτζκόφ Ουριέλ Ακόστα και του Μπενβόλιο στο Ρωμαίος και Ιουλιέτα του Σαίξπηρ.
Στις 12 Μαρτίου 1902, μαζί με τον Γιάκομπ Φίσελ και τον θεατρικό συγγραφέα Γιόζεφ Λάτεϊνερ, ίδρυσε το Grand Theater στη Νέα Υόρκη. Το πρώτο θέατρο της πόλης που κατασκευάστηκε ειδικά ως Γίντις, ήταν τυπικό των θεάτρων Γίντις της εποχής, καθώς διοικούνταν σε μεγάλο βαθμό από καλλιτέχνες. Στη διεύθυνση βρίσκονταν επίσης ο πρωταγωνιστής Μόρις Φίνκελ, ο κωμικός Μπέρναρντ Μπέρνσταϊν και ο συνθέτης Λούις Φρίντσελ. Οι Φίσελ και Λ. Σ. Γκότλιμπ ήταν οι μόνοι μη καλλιτέχνες διευθυντές.
Η Καρπ προσβλήθηκε από πνευμονία και πέθανε σε ηλικία 42 ή 43 ετών στη Νέα Υόρκη.
Σοφία Καρπ, 1893
Troyer Lid (λυπητερό τραγούδι), ένας επικήδειος λόγος που εκδόθηκε μετά τον θάνατό της
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]