Μετάβαση στο περιεχόμενο

Σουλιμοχώρια

Προσθήκη συνδέσμων
Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Τα Σουλιμοχώρια βρίσκονται στην περιοχή της πρώην Επαρχίας Τριφυλίας στη Μεσσηνία και περιλαμβάνουν το Άνω Δώριο (Σουλιμά), το Δώριο, το Ψάρι, την Αμφιθέα (Κλέσουρα), το Ριζοχώρι (Λάπι), το Σιτοχώρι (Πιτσά), την Ηλέκτρα (Γκλιάτα), τη Κεφαλόβρυση (Ρίπεσι), το Χρυσοχώρι (Βλάκα), τον Κούβελα, τον Χαλκιά, τον Αγιο Γεώργιο και την Αγριλιά.[1] Ονομάζονται και Αρβανιτοχώρια λόγω της προέλευσης των κατοίκων τους οι οποίοι ομιλούσαν μέχρι πρόσφατα μία μεικτή ελληνοαλβανική διάλεκτο.[2]

Οι κάτοικοι τους έλαβαν μέρος σε τουλάχιστον 36 μάχες της Επανάστασης του 1821 και κυρίως συνέβαλαν αποφασιστικά στην απελευθέρωση κάστρων του Μοριά με πρώτο της ΚαλαμάταW.[3][4]

Τοπωνύμιο

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ονομάστηκαν Σουλιμοχώρια από το κεφαλοχώρι Σουλιμά όπου είχε την έδρα της η δημογεροντία.[5] Το όνομα του Σουλιμά προήλθε από το αλβανικό "Σούλι μαδ" που σημαίνει μεγάλο Σούλι.[6]

Ιστορία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα Σουλιμοχώρια κατοικήθηκαν περίπου στα τέλη του 14ου αιώνα από Αρβανίτες από την ευρύτερη περιοχή της Ηπείρου οι οποίοι έφτασαν στην Κυπαρισσία μετά από πρόσκληση των Δεσποτών του Μορέως.[3] Οι κάτοικοι των Σουλιμοχωρίων απέκτησαν τη προσονυμία Ντρέδες είτε από το Αλβανικό  "Dhrës" που δηλώνει τον ανυπότακτο, είτε από παραφθορά του ονόματος «Αντρέας», από το όνομα κάποιου επικεφαλή τους.[7] Αρχικά ήταν σαράντα οικογένειες, και εγκαταστάθηκαν στα ορεινά των περιοχών, του Δωρίου και του Αυλώνα.[3][4]

Οι πρώτοι έποικοι έμειναν σε σκηνές και σε καλύβες, που τις έχτιζαν κοντά σε πηγές, μέσα σε πυκνά δάση και κάτω από μεγάλα δέντρα (πουρνάρια, σφεντάμια, βελανιδιές κλπ), για να μην είναι ορατές από μακριά.[8]

Τα Σουλιμοχώρια αναφέρονται στις Οθωμανικές απογραφές του 1461, 1514, 1569, 1571, 1583 και 1715.[9]

Ο Ενετός Μαρίνο Μικιέλ στην έκθεση του το 1691 αναφέρει ότι οι κάτοικοι του Σουλιμά (Solimano) ήταν σκληροτράχηλοι και θηριώδεις και ότι οι Τούρκοι με δυσκολία τους διοικούσαν.[10]

Το 1805 ο Leake κάτα την περιοδεία του στον Μοριά πέρασε από την περιοχή και ανέφερε το κόλι Σουλίμα ώς μέρος του καζά της Αρκαδίας με το κεφαλοχώρι Σουλιμά να έχει 80 σπίτια. Η περιοχή παρήγαγε βαλανιδιά, βούτυρο, τυρί, μέλι, πρόβατα, βόδια και μικρές ποσότητες ελαιολάδου.[11]

Κατα τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας τα Σουλιμοχώρια είχαν ιδιότυπη αυτονομία κι αυτό διότι αφενός οι Τούρκοι δεν ενδιαφέρονταν για τα άγονα βουνά τους και αφετέρου λόγω του γεγονότος ότι οι Ντρέδες μπορούσαν να παραθέσουν ακόμα και 7.000 πολεμιστές. Το γεγονός ότι τον Μάρτη του 1821 οι Τούρκοι της Αρκαδιάς (Κυπαρισσίας) έστειλαν τον Αμβρόσιο Φραντζή να βολιδοσκοπήσει τις προθέσεις των Ντρέδων αποδεικνύει ότι δεν υπήρχαν Τούρκοι αγάδες εγκατεστημένοι στα Ντρέδικα χωριά τουλάχιστον τα τελευταία χρόνια της Τουρκοκρατίας.[12]

Οι Ντρέδες ζούσαν ανεξάρτητοι με δικούς τους νόμους και έθιμα σε μία στρατιωτική ομοσπονδία.[13] Η δημογεροντία των Σουλιμοχωρίων είχε την έδρα της στο Σουλιμά και τη συγκροτούσαν οι εκλεγόμενοι εκπρόσωποι όλων των χωριών των Σουλιμοχωρίων.[8]

Μετά τον μεγάλο χαλασμό των κλεφτών του Μοριά ύστερα από τα Ορλωφικά, λόγω των συνεχών διώξεων των Τούρκων αναγκάστηκε σημαντικός αριθμός κατοίκων να μεταναστεύσει στη Σικελία μαζί με τις οικογένειές τους όπου μέχρι και σήμερα ακόμα διατηρούν την περηφάνια της καταγωγής τους και μιλούν Ελληνικά και Αρβανίτικα. Επίσης την ίδια περίοδο πολλοί οπλαρχηγοί από τα Σουλιμοχώρια κατέφυγαν στην Ζάκυνθο όπου και εντάχθηκαν στα Ελληνικά στρατιωτικά τάγματα που διατηρούσαν στο νησί οι Μεγάλες Δυνάμεις, όπως ο γενικός αρχηγός των Ντρέδων κατά την επανάσταση του 1821 καπετάν Γιαννάκης Μέλλιος ο οποίος έφερε τον βαθμό του ταγματάρχη του Αγγλικού στρατού.[12]

Την εποχή της επανάστασης το Ψάρι και το Σουλιμά είχαν τον ίδιο αριθμό κατοίκων. Γι' αυτό και η λαϊκή μούσα τραγουδούσε: Το Ψάρι και το Σουλιμά, τα δυο κεφαλοχώρια, χαράτσι δεν πληρώνουνε, Τούρκους δεν προσκυνάνε...[14]

Πήραν μέρος σε πολλές μάχες μεταξύ τον οποίων στα Βαλτέτσι, Τριπολιτσά, Δερβενάκια, Μέγα Σπήλαιο, Νιόκαστρο, Λάλα, Ναύπλιο, Πάτρα, Άργος, Δραμπάλα, Καρυές, Ίσαρι, Πιάνα, Λάπι, Ψάρι, Αετό, Λυκουδέσι, και Γουβαλάρια.[15]

Τον Απρίλιο του 1827, ο Ιμπραήμ με ισχυρές δυνάμεις, προσπαθώντας να συντρίψει του επαναστατημένους, επιχείρησε εισβολή στην ορεινή Τριφυλία. Ακολούθησαν μεγάλες μάχες στο Λάπι στις 22 Απριλίου, στο Ψάρι 24 Απριλίου, στον Αετό στις 29 Απριλίου και στο Λυκουδέσι στις 30 Απριλίου. Η εκστρατεία του Ιμπραήμ κατά των Σουλιμοχωρίων απέτυχε.[8]

Η Μεσσηνιακή Επανάσταση του 1834 ξεκίνησε από τα Σουλιμοχώρια. Το ξημέρωμα της 30ης Ιουλίου 1834, ο Γιαννάκης Γκρίτζαλης, πρωτοπόρος της Ελληνικής Επανάστασης και στενός σύμμαχος του Κολοκοτρώνη, κατέλαβε την Κυπαρισσία (τότε πρωτεύουσα της Μεσσηνίας) με 500 άντρες. Στις προηγούμενες νύχτες, ο Γκρίτζαλης, μαζί με 100-250 άντρες, κυρίως από τα χωριά Ψάρι και Κουβέλα, είχαν κρυφτεί στην πόλη. Στις 31 Ιουλίου, ο νομάρχης, ο διευθυντής της νομαρχίας, ο βασιλικός φοροεισπράκτορας και ο γιατρός της περιοχής πήγαν όμηροι στο Ψάρι, όπου παρέμειναν μέχρι τις 11 Αυγούστου στο σπίτι του Γκρίτζαλη. Η εξέγερση τελείωσε όταν οι επαναστάτες ηττήθηκαν στη Μάχη του Σούλου κοντά στη Μεγαλόπολη στις 13 Αυγούστου. Μετά την εξέγερση, τα Σουλιμοχώρια, περιθωριοποιήθηκαν, παρά τις σημαντικές τους συνεισφορές στην Ελληνική Επανάσταση.[16][12]

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ messinia24 (9 Αυγούστου 2023). «"Τα Σουλιμοχώρια μέσα από τα Οθωμανικά Αρχεία" – messinia24». Ανακτήθηκε στις 26 Μαρτίου 2025.
  2. ↑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ: Περιοδική Έκδοση για την Ιστορία Γεωγραφία και Τοπογραφία του Ελληνικού Χώρου κατά τους Μέσους Χρόνους. Τόμος δέκατος. Γιάννενα - Θεσσαλονίκη: Μ.Σ.ΚΟΡΔΩΣΗ. 2004.
  3. 1 2 3 Πανομήτρος, Δημήτριος (2021). Ντρέδες: Στην πρώτη γραμμή της Ελληνικής Παλιγγενεσίας - Αρκαδινοί Ντρέδες: Το ιστορικό πλαίσιο. Αθήνα: ΜΙΛΗΤΟΣ. σελ. 67, 68, 73, 74. ISBN 978-618-5438-80-7.
  4. 1 2 Αθανασόπουλος, Δημήτριος (2005). Σουλιμοχώρια-Ντρέδες: Οι Αδικημένοι της Ιστορίας. Κυπαρισσία: Ιδιωτική. σελ. 333, 336, 381, 382. ISBN 9606309509.
  5. ↑ Μεσσήνιος, Αριστομένης Ο (3 Ιουλίου 2015). «Αριστομένης ο Μεσσήνιος: Οι θρυλικοί Ντρέδες της Τριφυλίας». Αριστομένης ο Μεσσήνιος. Ανακτήθηκε στις 26 Μαρτίου 2025.
  6. ↑ Μπίρης, Γιάννης. «Κάστρα και οχυρά της Μεσσηνίας: Τα Σουλιμοχώρια». ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Online. Ανακτήθηκε στις 26 Μαρτίου 2025.
  7. ↑ Καργάκος, Σαράντος Ι. (2000). ΑΛΒΑΝΟΙ, ΑΡΒΑΝΙΤΕΣ, ΕΛΛΗΝΕΣ: Μελέτες. Αθήνα: Ι. ΣΙΔΕΡΗΣ. σελ. 71, 155.
  8. 1 2 3 «Οι Ντρέδες στα Σουλιμοχώρια της Μεσσηνίας κατά την επανάσταση – ΤΑ "ΑΙΡΕΤΙΚΑ"». 26 Μαρτίου 2020. Ανακτήθηκε στις 26 Μαρτίου 2025.
  9. ↑ Α. Μπούσιος, Δ. Αθανασόπουλος, Μ. Γυφτόπουλος (2023). Τα Σουλιμοχώρια μέσα από τα οθωμανικά αρχεία. Καλαμάτα: Σύλλογος Ανάδειξης Ιστορίας & Πολιτισμού Ντρέδων Ο Μάρκος Ντάρας. σελ. 19 - 39. ISBN 9786188671607.
  10. ↑ Λάμπρος, Σπυρίδων (1884). Ιστορικά Μελετήματα. Αθήνα: Παλαμήδης. σελ. 203.
  11. ↑ Leake, William Martin (1830). Travels in the Morea: With a Map and Plans. Λονδίνο: John Murray, Albemarle Street. σελ. 73, 74, 75.
  12. 1 2 3 Μποζίκας, Γιάννης (25-03-2024). «Ντρέδες: Οι άγνωστοι ήρωες του 1821». patrisnews. Ανακτήθηκε στις 26-03-2025. Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο: |accessdate=, |date= (βοήθεια)
  13. ↑ Γρηγοριάδης, Αθανάσιος (1934). Ιστορικές Αλήθειες. Αθήνα: Ιδιωτική έκδοση. σελ. 88 - 89.
  14. ↑ «Τα Σουλιμοχώρια». gym-doriou.mes.sch.gr. Ανακτήθηκε στις 26 Μαρτίου 2025.
  15. ↑ «Οι Ντρέδες στα Σουλιμοχώρια της Μεσσηνίας κατά την επανάσταση – ΤΑ "ΑΙΡΕΤΙΚΑ"». 26 Μαρτίου 2020. Ανακτήθηκε στις 26 Μαρτίου 2025.
  16. ↑ «Η Μεσσηνιακή επανάσταση του 1834 :: ΒΑΣΙΛΙΚΟ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ». vasiliko-messinias.webnode.gr. Ανακτήθηκε στις 26 Μαρτίου 2025.
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Σουλιμοχώρια&oldid=11463044"