Μετάβαση στο περιεχόμενο

Σαντέ (τραγουδίστρια)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Σαντέ
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Sade Adu (Πολλαπλές γλώσσες)
ΨευδώνυμοSade
Γέννηση16  Ιανουαρίου 1959
Ιμπαντάν
ΚατοικίαΚοτσόλντς
Ιμπαντάν (1959–1963)
Εκίτι
Holland-on-Sea
Λονδίνο (από 1977)
Κόλτσεστερ
Ότσο Ρίος
Μαδρίτη (1986–1990)
Λονδίνο (από 1990)
Ομιλούμενες γλώσσεςΑγγλικά
Γιορούμπα γλώσσα
ΣπουδέςΣχολή Τέχνης του Σεντ Μάρτιν, Colchester Institute, The Stanway School, Clacton County High School και Σχολή Τεχνών και Ντιζάιν Σεντ Μάρτινς
Ιδιότητατραγουδιστής, τραγουδοποιός, τραγουδιστής-τραγουδοποιός, συνθέτης, μοντέλο και μουσικός
Όργαναφωνή
Είδος τέχνηςσόουλ, τζαζ, φανκ, ριθμ εντ μπλουζ, σοφτ ροκ και Κουλ τζαζ
Σημαντικά έργαBy Your Side, Smooth Operator και Your Love Is King
ΒραβεύσειςΑξιωματικός του Τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας (31  Δεκεμβρίου 2001), Διοικητής του Τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας (17  Ιουνίου 2017) και Βραβείο Γκράμι καλύτερου πρωτοεμφανιζόμενου καλλιτέχνη (1986)
ΙστοσελίδαΕπίσημος ιστότοπος
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Η Έλεν Φολασαντέ Αντού (αγγλ.: Helen Folasade Adu), ευρύτερα γνωστή ως Σαντέ, είναι Βρετανίδα-Νιγηριανή τραγουδίστρια, τραγουδοποιός και ηθοποιός.

Η Σαντέ γεννήθηκε στο Ibadan της Νιγηρίας[1] και μεγάλωσε στο Έσσεξ της Αγγλίας από την ηλικία των τεσσάρων ετών. Η Σαντέ δεν κέρδισε μεγάλη αναγνώριση ως σχεδιάστρια μόδας και μοντέλο μερικής απασχόλησης πριν από την ένταξή της στο συγκρότημα Pride στις αρχές της δεκαετίας του 1980.

Αφού κέρδισε την προσοχή ως καλλιτέχνιδα, σχημάτισε τη μπάντα Sade και εξασφάλισε ένα συμβόλαιο με την Epic Records το 1983. Στη συνέχεια το συγκρότημα κυκλοφόρησε το άλμπουμ Diamond Life ένα χρόνο αργότερα, το οποίο έγινε ένα από τα πιο επιτυχημένα άλμπουμ της εποχής και ντεμπούτο με τις καλύτερες πωλήσεις από μια βρετανίδα γυναικεία τραγουδίστρια.[2] Έχει πουλήσει περισσότερα από τέσσερα εκατομμύρια αντίγραφα στις ΗΠΑ, έχει κερδίσει κριτική αναγνώριση και θεωρείται ως ένα από τα καλύτερα άλμπουμ όλων των εποχών.[3] Παγκοσμίως, πούλησε περισσότερα από έξι εκατομμύρια κομμάτια.[3] Τον Ιούλιο του 1985, η Σαντέ ήταν μεταξύ των καλλιτεχνών που συμμετείχαν στη φιλανθρωπική συναυλία Live Aid στο Στάδιο Γουέμπλεϊ.[4][5]

Το Νοέμβριο του 1985 κυκλοφόρησε το Promise, το οποίο έγινε εμπορική επιτυχία, φτάνοντας στην κορυφή των βρετανικών Albums Chart και όντας το πρώτο άλμπουμ της μπάντας να φτάνει στην κορυφή του Billboard 200.[6] Αργότερα απέκτησε τετραπλή πιστοποίηση πλατινένιου δίσκου στις ΗΠΑ και έγινε πλατινένιο στην Ευρώπη. Επίσης, το 1986 κέρδισε το βραβείο Grammy για τον Καλύτερο Νέο Καλλιτέχνη.[7]

Οι δύο επόμενες κυκλοφορίες, το Stronger Than Pride του 1988 και το Love Deluxe του 1992, ήταν επίσης επιτυχημένα και εμπορικά επιτυχείς. Ωστόσο, η μπάντα προσωρινή παύση μετά τη γέννηση του παιδιού της Σαντέ.

Η Σαντέ σε συναυλία στη Χιλή το 2011.

Μετά από μια οκταετή περίοδο χωρίς άλμπουμ, η οποία ήρθε μετά την εμφάνιση των Sade στην ταινία Absolute Beginners (1986),[8] το συγκρότημα επανενώθηκε το 1999 και κυκλοφόρησε το Lovers Rock το 2000.[9] Το άλμπουμ έφυγε από τις εμπνευσμένες από την jazz προηγούμενες δουλειές, που χαρακτηρίστηκε από πιο ζεστούς ήχους και ποπ συνθέσεις, και είχε θετική κριτική, κερδίζοντας το βραβείο Grammy για το καλύτερο Pop Φωνητικό Άλμπουμ.[10]

Το συγκρότημα έκανε ακόμα μία παύση χωρίς να παράγει μουσική για άλλα δέκα χρόνια, μέχρι την παγκόσμια κυκλοφορία του Soldier of Love στις 8 Φεβρουαρίου του 2010.[11] Το άλμπουμ σημείωσε εμπορική επιτυχία και απέσπασε θετικές κριτικές.[12] Επίσης, κέρδισε το βραβείο Grammy για την Καλύτερη Απόδοση R&B από Ντουέτο ή Συγκρότημα με Φωνητικά.[13] Μετά την κυκλοφορία του άλμπουμ, η μπάντα εισήλθε σε μια τρίτη περίοδο παύσης και κυκλοφόρησε μόνο δύο νέα τραγούδια, το "Flower of the Universe" του 2018 για το soundtrack της ταινίας της Disney A Wrinkle in Time και το "The Big Unknown" για την ταινία Widows.[14][15]

Το 1989, η Σαντέ παντρεύτηκε τον Ισπανό σκηνοθέτη Κάρλος Πλιέγκο. Χώρισαν το 1995.[16] Η Σαντέ έζησε στη Τζαμάικα για σύντομο χρονικό διάστημα τα τέλη της δεκαετίας του 1990 και ήταν σε σχέση με τον Τζαμαϊκανό μουσικό παραγωγό Μπομπ Μόργκαν.[16] Στις 2 Ιουλίου του 1996 γέννησε το πρώτο τους παιδί, τη Μικάιλα "Άιλα" Αντού (ένα κοριτσάκι που αργότερα έκανε μετάβαση) αλλά το ζευγάρι χώρισε.[17][18]

Το 2005, η Σαντέ αποσύρθηκε από τη δημοσιότητα σε ένα χωριό κοντά στο Στράουντ της Αγγλίας, όπου αγόρασε μια κατεστραμμένη αγροικία, την οποία ανακαίνισε.[19] Έχει ακόμα το σπίτι της στην Τζόρτζια στο Βόρειο Λονδίνο για επαγγελματικές συναντήσεις.[16] Η Σαντέ δίνει σπάνια συνεντεύξεις.[20][16]

Απο το 2007, η Σαντέ είναι σε σχέση και μένει μαζί με τον Ίαν Βατς, πρώην μέλον των Royal Marines, τον οποίο γνώρισε στο Στράουντ.[19] Έχει ένα νόθο γιο από αυτή τη σχέση, τον Τζακ.[21]

Το 2016, το παιδί της Σαντέ από τη σχέση της με τον Μόργκαν, ο Άιζακ Τίο Αντού, αποκαλύφθηκε ότι είναι διεμφυλικός άντρας.[22][23][24] Το Σεπτέμβριο του 2019, ο Άιζακ ανέβασε μια ανάρτηση όπου ευχαριστούσε τη μητέρα του για την υποστήριξή της στη μετάβασή του.[24] Στα τέλη του 2014, η Σαντέ και το πρότζεκτ TRAИƧA του οργανισμού Red Hot Organization κυκλοφόρησαν το κομμάτι "Young Lion", αφιερωμένο στο γιο της.[25][26]

  1. ↑ «Meet foreign celebrities with Nigerian heritage». Daily Trust (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2026.
  2. ↑ «The BRITs 1985». BRIT Awards. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Σεπτεμβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 2015.
  3. 1 2 «Sade». Rolling Stone. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2015-04-04. https://web.archive.org/web/20150404060308/http://www.rollingstone.com/music/artists/sade/biography. Ανακτήθηκε στις 3 March 2015.
  4. ↑ «Sade Setlist at Live Aid London». setlist.fm (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2026.
  5. ↑ «Who played at Live Aid in 1985? The complete story and setlist». Radio X (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2026.
  6. ↑ «Sade at MusicBrainz». musicbrainz.org. Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2026.
  7. ↑ «Sade Adu Grammy Awards and Nominations, Song & Bio». Grammy (στα Αγγλικά). 7 Νοεμβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2026.
  8. ↑ «Absolute Beginners (1986)». IMDb. 18 Απριλίου 1986. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Ιουλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 1 Ιουλίου 2018.
  9. ↑ Lovers Rock by Sade, https://www.metacritic.com/music/lovers-rock/sade, ανακτήθηκε στις 2026-08-17
  10. ↑ «Sade Grammy Awards and Nominations, Song & Bio». Grammy (στα Αγγλικά). 16 Ιανουαρίου 2026. Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2026.
  11. ↑ «Biog». www.sade.com. Sony Music Entertainment UK. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Σεπτεμβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 12 Σεπτεμβρίου 2015.
  12. ↑ «Critic Reviews for Soldier Of Love». Metacritic. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Ιανουαρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2010.
  13. ↑ «And The GRAMMY Went To … Sade». Grammy (στα Αγγλικά). 3 Δεκεμβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2026.
  14. ↑ «Sade wrote a song for A Wrinkle in Time's soundtrack». The FADER (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2026.
  15. ↑ Dazed (11 Νοεμβρίου 2018). «Listen to Sade's contribution to the Widows soundtrack». Dazed (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2026.
  16. 1 2 3 4 Sandall, Robert (31 Ιανουαρίου 2010). «Sade emerges from her country retreat». The Times (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2025.
  17. ↑ Rogo, Paula. «Sade's Transgender Son Izaak Opens Up About 'Painful' Sex-Change Process». Essence (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2026.
  18. ↑ Apindi, Cyprine (5 Οκτωβρίου 2017). «Meet Izaak Theo Adu-Watts: soul singer Sade Adu's only child - Legit.ng». www.legit.ng (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2026.
  19. 1 2 Lavender, Jane (22 Απριλίου 2026). «Very different life of pop superstar recluse Sade after she stepped away from fame». www.express.co.uk. Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2026.
  20. ↑ Kai, Maiysha (16 Ιανουαρίου 2019). «The Music, the Myth, the Muse: Sade Turns 60». The Glow Up (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Ιουλίου 2019. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουλίου 2019. A glimpse at her rare quotes and interviews reveal a woman introspective enough to recognize her own polarities—as well as a telling respect for her own need for space.
  21. ↑ Pareles, Jon (5 Φεβρουαρίου 2010). «A Reluctant Return to the Spotlight». The New York Times (στα Αγγλικά). ISSN 0362-4331. Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2026.
  22. ↑ «Sade's Child Comes Out as a Transgender Man». BET. 5 Οκτωβρίου 2016. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Οκτωβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2016.
  23. ↑ «Sade's Transgender Son Announces Breast Removal Surgery On Instagram». BET (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2026.
  24. 1 2 Henderson, Cydney. «Sade's transgender son thanks mom for 'staying by my side' throughout transition surgery». USA TODAY (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2026.
  25. ↑ Grow, Kory (2 Οκτωβρίου 2024). «Can Sade, Sam Smith, and Hunter Schafer Open People's Minds About Trans Rights?». Rolling Stone (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2026.
  26. ↑ Grow, Kory (25 Οκτωβρίου 2024). «Sade's First Song in Six Years, 'Young Lion,' Is Tender Apology to Trans Son, Izaak». Rolling Stone (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2026.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]