Ρίζα Ιεράπετρας Λασιθίου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 35°1′46″N 25°32′55″E / 35.02944°N 25.54861°E / 35.02944; 25.54861

Ρίζα
Άποψη του χωριού
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Ρίζα
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
Περιφερειακή ΕνότηταΛασιθίου
ΔήμοςΙεράπετρας
Δημοτική ΕνότηταΙεράπετρας
ΚοινότηταΡίζης
Γεωγραφία και στατιστική
ΝομόςΛασιθίου
Υψόμετρο500
Πληθυσμός40 (2011)
Άλλα
Ταχ. κωδ.72056
Τηλ. κωδ.28420-51

Η Ρίζα είναι χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητος του δήμου Ιεράπετρας στην Περιφεριακή Ενότητα Λασιθίου.

Περιγραφή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο κεντρικός ναός του χωριού είναι αφιερωμένος στον Άγιο Σπυρίδωνα (ενετικής εποχής, με ψηφιδωτά), ενώ υπάρχουν επίσης ο ναός των Τριών Ιεραρχών, οι Άγιοι Απόστολοι, στη θέση Λάπαθου, που χτίστηκε από βοσκούς, ο Άγιος Νικόλαος, η τρίκλιτη εκκλησία του Αφέντη Χριστού, αφιερωμένη επίσης στην Κοίμηση της Θεοτόκου και στον Ιωάννου τον Πρόδρομο, και ο Τίμιος Σταυρός, όπου βρίσκονται ηρώο, οστεοφυλάκιο και το κοιμητήριο του χωριού. Οι κάτοικοι ασχολούνται με την ελαιοκομία και δευτερευόντως με τα θερμοκήπια.

Η Ρίζα έχει μεταξύ άλλων αγροτικό συνεταιρισμό και μία φορά την εβδομάδα έρχεται γιατρός. Ο Πολιτιστικός Σύλλογος των Απανταχού Ριζωτών "Η Ρίζα" υπάρχει στην Αθήνα ως σωματείο και επανιδρύθηκε με έδρα το χωριό Ρίζα. Είναι γενέτειρα του γνωστού Κρητικού παραδοσιακού μουσικού Μανόλη Αλεξάκη [1]. Το Δημοτικό Σχολείο έχει πια κλείσει λόγω έλλειψης παιδιών.

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το μνημείο των 45 εκτελεσθέντων από τους Ναζί στη Ρίζα.

Η ονομασία του χωριού οφείλεται στη θέση του, καθώς βρίσκεται στη ρίζα του βουνού. Στη Ρίζα υπήρχαν 4 συνοικισμοί: η Σφακούρα, η Ζούρβα, τα Τσικαλουδιανά, τα Πανακιανά και ο Καημένος. Από αυτούς κατοικείται σήμερα μόνο ο Καημένος και η Ζούρβα, που είναι και η έδρα του τοπικού διαμερίσματος.

Την περίοδο της Ναζιστικής Κατοχής, η Ρίζα έγινε θέατρο ειδεχθών εγκλημάτων από τους ναζιστές κατακτητές. Το Σεπτέμβριο του 1943, εκτελέστηκαν στο χωριό 45 άνθρωποι στην περιοχή που ύψωσαν νωρίτερα την ελληνική σημαία οι αντάρτες. Από την περιοχή της Ρίζης σώθηκαν από την εκτέλεση μόνο οι συνοικισμοί Ζούρβα και Σφακούρα, χάρη στη θαρραλέα παρέμβαση του τότε Αρχιμανδρίτη και μετέπειτα Αρχιεπισκόπου Κρήτης Ευγένιου Ψαλιδάκη και του Επισκόπου Νεάπολης Διονύσιου Μαραγκουδάκη, που, αψηφώντας τον κίνδυνο της ζωής τους, παρενέβησαν στο Γερμανό Μύλλερ και του ζήτησαν [2] να σταματήσουν οι ωμότητες.

Τα κρανία των εκτελεσθέντων από τους Ναζί στη Ρίζα, όπως είναι σήμερα.

Στο χώρο εκτέλεσης των ανθρώπων βρίσκεται ο σημερινός ναός του Τιμίου Σταυρού, το ηρώο με τα ονόματα των εκτελεσθέντων και το οστεοφυλάκιο με επιγραφή 1944. Σε ειδικό χώρο, λίγο μετά το μνημείο των πεσόντων φυλάσσονται τα κρανία μερικών από τα άτομα που εκτελέστηκαν στη Ρίζα. Πρόκειται ίσως για τη μοναδική περίπτωση στην Ελλάδα μαζί με το Δίστομο που βρέθηκαν και εκτίθενται τα οστά των εκτελεσθέντων.

Μέχρι την εφαρμογή του σχεδίου Καποδίστριας το 1998, η Ρίζα ήταν κοινότητα.[3]

Διοικητικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κοινότητα Ρίζης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

K. Rizis.png

Εκτός από την έδρα της, η Κοινότητα Ρίζης περιλαμβάνει και τους οικισμούς Καημένος και Σφακούρα. Η απογραφή του 2011 αναφέρει:[4]

Συνολικά η κοινότητα έχει 72 κατοίκους.

Η Κοινότητα εκπροσωπείται από τον Πρόεδρο κ. Εμμανουήλ Αλεξάκη.

Κοινοτάρχες Ρίζης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι κάτωθι εκλέχθηκαν και υπηρέτησαν (ή υπηρετούν) ως Πρόεδροι της Κοινότητος Ρίζης.

Πρόεδροι Κοινότητος Ρίζης
περίοδος όνομα
1978–1986 Χρηστάκης Ευάγγελος
1986–1990 Γραμματικάκης Χαράλαμπος
1990–1994 Τσικαλουδάκης Γεώργιος
1994–1998 Αλεξάκης Εμμανουήλ
2010– Αλεξάκης Εμμανουήλ

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. ΑΛΕΞΑΚΗΣ ΜΑΝΟΛΗΣ (Manolis Alexakis - lyra player)
  2. «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Δεκεμβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 3 Δεκεμβρίου 2007. 
  3. «ΕΕΤΑΑ-Διοικητικές Μεταβολές των Οικισμών». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 13 Μαρτίου 2022. 
  4. «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού», σελ. 10877 (σελ. 403 του pdf)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]