Πρότυπο Κέντρο Κτηνοτροφίας και Εκπαίδευσης «Χριστόδουλος Γαλάνος»

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 40°16′N 21°19′E / 40.27°N 21.31°E / 40.27; 21.31

Πρότυπο Κέντρο Κτηνοτροφίας και Εκπαίδευσης «Χριστόδουλος Γαλάνος»
Πρότυπο Κέντρο Κτηνοτροφίας και Εκπαίδευσης «Χριστόδουλος Γαλάνος».jpg
Εξωτερική άποψη από το Πρότυπο Κέντρο Κτηνοτροφίας και Εκπαίδευσης «Χριστόδουλος Γαλάνος».
Ίδρυση1987[Σημ. 1][Παρ. Σημ. 1][Παρ. Σημ. 2][Υποσημ. 1][Παρ. Σημ. 3][1]
ΙδρυτήςΥπουργείο Γεωργίας
ΤύποςΚέντρο κτηνοτροφίας
ΈδραΕλλάδα
ΣυντεταγμένεςΣυντεταγμένες: 40°27′00″N 21°31′00″E
Περιοχή δράσηςΒλάστη, Κοζάνη
ΠεδίαΓεωργίας
ΙδιοκτήτηςΔιεύθυνση Αγροτικών Υποθέσεων Δυτικής Μακεδονίας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηπείρου – Δυτικής Μακεδονίας
Ιστότοποςhttp://www.apdhp-dm.gov.gr/

Το Πρότυπο Κέντρο Κτηνοτροφίας και Εκπαίδευσης «Χριστόδουλος Γαλάνος» ή απλά το Πρότυπο Κέντρο Κτηνοτροφίας και Εκπαίδευσης, στη Βλάστη, Κοζάνης, είναι κληροδότημα από τον Έλληνα Μακεδόνα Χριστόδουλο Γαλάνο, ο οποίος είχε δημιουργήσει τεράστια περιουσία στην τότε Τανγκανίκα (σημερινή Τανζανία).

Περιγραφή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερική άποψη του Πρότυπου Κέντρου Κτηνοτροφίας και Εκπαίδευσης «Χριστόδουλος Γαλάνος».

Το Πρότυπο Κέντρο Κτηνοτροφίας και Εκπαίδευσης «Χριστόδουλος Γαλάνος» διαθέτει 3 ποιμνιοστάσια συνολικής δυναμικότητας 600 προβατίνων, αίθουσα μηχανικής άμελξης, παρασκευαστήριο ζωοτροφών, εργαστηριακούς και βοηθητικούς χώρους καθώς και μετεωρολογικό σταθμό.[2]

Οι εγκαταστάσεις του περιλαμβάνουν:

  • Αρμεκτήριο
  • Εργαστήριο γάλακτος
  • Κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις[3]
  • Παρασκευαστήριο ζωοτροφών
  • Εργαστηριακούς χώρους
  • Αποθήκες
  • Πλήρως εξοπλισμένο ξενώνα, δυναμικότητας 26 κλινών (για τη φιλοξενία και διαμονή ερευνητών ή εκπαιδευόμενων)[4][5]

Τα αιγοπρόβατα του Πρότυπου Κέντρου Κτηνοτροφίας και Εκπαίδευσης, είναι το μοναδικό κοπάδι που έχει απομείνει στη Βλάστη, αν και κατά το παρελθόν, αποτελούσε σπουδαίο κτηνοτροφικό τόπο.[6]

Τοποθεσία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Πρότυπο Κέντρο Κτηνοτροφίας και Εκπαίδευσης «Χριστόδουλος Γαλάνος» ευρίσκεται πλησίον του χωριού Βλάστη Κοζάνης και καταλαμβάνει συνολική έκταση ... μ2.[εν αναμονή απάντησης από τις αρμόδιες Αρχές]

Ιστορικό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με το κληροδότημά του (στις 15 Ιουνίου 1953)[7] και την διαθήκη του (στις 29 Μαΐου 1956),[8] ο Χρήστος Γαλάνος χώριζε την τεράστια περιουσία του[Σημ. 2][Παρ. Σημ. 4][Υποσημ. 2] σε τρία ίσα μέρη[9] και όριζε ως θεματοφύλακες του κληροδότηματός του τους: William Bain, William Peter Holder, Jorgen Larsen και Ανδρέα Σταυρόπουλο.[10]

Το ⅓ αυτής της περιουσίας του, κληροδοτήθηκε στη Βλάστη, το χωρίο καταγωγής του, για την δημιουργία κτηνοτροφικής μονάδας με αγελάδες καθώς και ενός Νοσοκομείου.[10]

Όμως το Εφετείο Αθηνών με την υπ' αριθμ. 9728/5 Νοεμβρίου 1979 απόφασή του, αποφάνθηκε ότι:

1. η θέληση του δωρητή και διαθέτη Χριστόδουλου Γαλάνου... δια την ανέγερσιν και λειτουργία Νοσοκομείου στην Κοινότητα Βλάστης και την ίδρυσιν Γεωργικής Σχολής, δεν δύναται να πραγματοποιηθεί,

2. η επωφελέστερη αξιοποίηση-διάθεση της δωρεάς... συνίσταται στα εξής:

* ανέγερση και λειτουργία στη Βλάστη «Υγειονομικού Σταθμού» για την πλήρη υγειονομική περίθαλψη των κατοίκων αυτής·

* ίδρυση και λειτουργία στη Βλάστη «Πρότυπου Κτηνοτροφικού Κέντρου» στο ίδιο χωριό·

* ανέγερση Ξενοδοχείου (Μοτέλ), δυναμικότητας τουλάχιστον 59 κλινών με σκοπό την τουριστική ανάπτυξη της Βλάστης·

* ίδρυση και λειτουργία βιοτεχνιών σε αυτή την κοινότητα, με σκοπό την παροχή εργασίας στους κατοίκους.[11]

Η απόφαση του Εφετείου κατέληγε, επισημαίνοντας ότι: «όλα τα παραπάνω θα είναι δωρεά-κληροδότημα του Γαλάνου και θα μνημονεύεται στα κτήριά τους ολόκληρο το ονοματεπώνυμό του και ότι τυχόν υπόλοιπο της άνω δωρηθείσης και καταλειφθείσης περιουσίας θα είναι κατατεθειμένο σε ασφαλή Τράπεζα στην Ελλάδα για να καλύψει τις εκάστοτε παρουσιαζόμενες ανάγκες λειτουργίας των ανωτέρω μονάδων έργων».[11]

Το Πρότυπο Κέντρο Κτηνοτροφίας και Εκπαίδευσης «Χριστόδουλος Γαλάνος» θεμελιώθηκε το 1987,[12] ήτοι, 30 έτη μετά τον θάνατο του κληροδότη του.

Στόχοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι στόχοι του Πρότυπου Κέντρου Κτηνοτροφίας και Εκπαίδευσης «Χριστόδουλος Γαλάνος» είναι: η υψηλού επιπέδου έρευνα σε θέματα ορεινής κτηνοτροφίας και η εκπαίδευσή της σε όλα τα επίπεδα.[13]

Συγκεκριμένα, ο τομέας της έρευνας αποβλέπει:
(α) στη μελέτη, σε πρώτη φάση, της ορεινής φυλής προβάτων, το οποίο αποτελεί πολύτιμο κτηνοτροφικό κεφάλαιο για τη χώρα και σε δεύτερη φάση, στη μελέτη της εντόπιας ορεινής φυλής αιγών,
(β) στη σταδιακή εισαγωγή στη σημερινή παραδοσιακή εκτροφή νέων μεθόδων και τεχνικών για την αύξηση της παραγωγικότητας,
(γ) στη μελέτη της αλληλεπίδρασης ζώου και βοσκοτόπου, με στόχο την άριστη χρησιμοποίηση των λιβαδικών εκτάσεων και την παράλληλη προστασία του περιβάλλοντος,
(δ) στη μελέτη της δυνατότητας παραγωγής παραδοσιακών προϊόντων ποιότητας, και
(ε) στη μελέτη της κοινωνικής διάστασης του προβλήματος της διατήρησης των εκτατικών εκτροφών στις προβληματικές από κάθε άποψη περιοχές.[13]

Ο τομέας της εκπαίδευσης δίδει τη δυνατότητα παροχής γνώσεων σε κτηνοτρόφους και τεχνικούς, πρακτικής εκπαίδευσης σε σπουδαστές ανώτατων εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων καθώς και εκπόνησης μελετών-διατριβών.[13]

Το Πρότυπο Κέντρο Κτηνοτροφίας και Εκπαίδευσης «Χριστόδουλος Γαλάνος», με τη δομή την οποία διαθέτει, μπορεί και επιθυμεί να αποτελέσει φιλόξενη εστία για τους ερευνητές του μεσογειακού και όχι μόνο χώρου, για την εφαρμογή ερευνητικών προγραμμάτων κοινού ενδιαφέροντος.[13]

Συνεργασίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Πρότυπο Κέντρο Κτηνοτροφίας και Εκπαίδευσης «Χριστόδουλος Γαλάνος» συνεργάζεται με το Κέντρο Γενετικής Βελτίωσης Ζώων, στη Νέα Μεσημβρία Θεσσαλονίκης και από κοινού προσπαθούν να δημιουργήσουν ζώα καθαρής φυλής, υψηλής παραγωγικότητας και πιστοποιημένα τα οποία θα μπορούν να διατεθούν στους ενδιαφερόμενους.[6]

Οι υπεύθυνοι έχουν ξεκινήσει έρευνα με τις φυλές ΦλωρίνηςΠελαγονίας και προχωρούν με την Ηπειρώτικη. «Θέλουμε να στηρίξουμε δύο ελληνικές φυλές» τονίζει ο κ. Αντώνης Μούντζιος, διευθυντής του Πρότυπου Κέντρου Κτηνοτροφίας και Εκπαίδευσης «Χριστόδουλος Γαλάνος», «γιατί είναι παρεξηγημένες λόγω χαμηλής γαλακτοπαραγωγής, οι οποίες όμως έχουν τη δυνατότητα να εκμεταλλευτούν τους ελληνικούς ορεινούς βοσκότοπους και να μειώσουν το κόστος παραγωγής, διότι οι κτηνοτρόφοι θα χρησιμοποιήσουν βοσκήσιμη ύλη που ήδη υπάρχει κι όχι ζωοτροφές που παράγονται με τη μορφή της εντατικής καλλιέργειας, όπως το τριφύλλι, τη σόγια κι άλλα συμπληρώματα διατροφής. Κατά αυτόν τον τρόπο, γίνεται η εκμετάλλευση με χαμηλό κόστος, των ορεινών βοσκότοπων, οι οποίοι και αφθονούν λόγω της μείωσης των κοπαδιών. Οι συγκεκριμένες φυλές είναι ανθεκτικές στο κρύο, μπορούν να αναρριχηθούν πάνω στο βουνό, ενώ δεν χρειάζονται σύγχρονες και μεγάλες υποδομές»[6] και συνεχίζει ο κ. Μούντζιος, «έτσι στηρίζονται οι δύο αυτές φυλές που είναι πηγές γονιδίων, αλλά και αναπτύσσεται η ορεινή προβατοτροφία με υψηλής παραγωγικότητας ζώα. Για πολλά χρόνια, ο προσανατολισμός του Κέντρου ήταν η εκπαίδευση σε νέους γεωργούς, κτηνοτρόφους, αλλά και προπτυχιακούς ή μεταπτυχιακούς φοιτητές. Χωρίς όμως να υπάρχει μεγάλη ανταπόκριση, λόγω της δυσπρόσιτης περιοχής κι ελλείψει πιστώσεων, οι ιθύνοντες στράφηκαν στην πιστοποίηση. Είδαμε ότι υπάρχει κενό στην πιστοποίηση των ζώων στην Ελλάδα και στραφήκαμε προς αυτό το ερευνητικό αντικείμενο, ώστε να βοηθήσουμε την κτηνοτροφία».[6]

Επισκέψεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι ερευνητές, εκπαιδευόμενοι και λοιποί επισκέπτες οι οποίοι θα επισκεφθούν το Πρότυπο Κέντρο Κτηνοτροφίας και Εκπαίδευσης «Χριστόδουλος Γαλάνος» στη Βλάστη, θα έχουν τη δυνατότητα να γνωρίσουν από κοντά πως γίνεται η εκτροφή των αιγοπροβάτων. Δηλαδή, θα μπορούν να ξεναγηθούν σε όλους τους λειτουργικούς χώρους, στα ποιμνιοστάσια όπου θα γίνεται επεξήγηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του χώρου, να παρακολουθήσουν τη διαδικασία ταΐσματος των ζώων, του αρμέγματος στο αμελκτήριο, τη γαλακτομέτρηση των ζώων, τον εργαστηριακό έλεγχο του γάλακτος καθώς επίσης και να παρακολουθήσουν σε ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα ένα video με τη διαδικασία παραγωγής τυριού.[13]

Σημειώνεται, ότι το Πρότυπο Κέντρο Κτηνοτροφίας και Εκπαίδευσης «Χριστόδουλος Γαλάνος» στη Βλάστη, μπορούν να επισκεφθούν μαθητές τόσο της πρωτοβάθμιας όσο και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, στα πλαίσια του προγράμματος της περιβαλλοντικής τους εκπαίδευσης.[13]

Πρόσθετες υπηρεσίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Για τη φιλοξενία των ερευνητών ή εκπαιδευόμενων κάθε επιπέδου, ανεγέρθη πλήρως εξοπλισμένος ξενώνας δυναμικότητας 26 κλινών.[2]

Οι ανάγκες σε αίθουσες για συνεδριάσεις και μαθήματα, καλύφθηκαν με τη διάθεση προς το Πρότυπο Κέντρο Κτηνοτροφίας και Εκπαίδευσης «Χριστόδουλος Γαλάνος», του «Μουσίκειου Ελληνικού Παρθεναγωγείου».[2][Σημ. 3][Παρ. Σημ. 5]

Διάρκεια λειτουργίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι επισκέψεις πραγματοποιούνται από τις 15 Μαρτίου έως τα τέλη Οκτωβρίου, ο δε μέγιστος αριθμός των επισκεπτόμενων οι οποίοι μπορούν να περιηγηθούν στο χώρο του Πρότυπου Κέντρου Κτηνοτροφίας και Εκπαίδευσης «Χριστόδουλος Γαλάνος» είναι τα 30 άτομα.[13]

Στοιχεία επικοινωνίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ιδιοκτησιακό καθεστώς[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Πρότυπο Κέντρο Κτηνοτροφίας και Εκπαίδευσης «Χριστόδουλος Γαλάνος» είναι ιδιοκτησία της Διεύθυνσης Αγροτικών Υποθέσεων Δυτικής Μακεδονίας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηπείρου – Δυτικής Μακεδονίας.[2]

Γενική άποψη επί των κληροδοτημάτων του Χρ. Γαλάνου στη Βλάστη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η συνολική εκτίμηση είναι πως τα έργα στη Βλάστη, είναι πενιχρά σε σχέση με τη δωρεά του ευεργέτη Χρστόδουλου Γαλάνου και που παραμένει εδώ και πάνω από μισό αιώνα, κατά το μεγαλύτερο της μέρος σχεδόν αναξιοποίητη.[14]

Δυστυχώς, η όλη υπόθεση των δωρεών του Χριστόδουλου Γαλάνου, θυμίζει την πικρή διαπίστωση του Παύλου Ι.Ιωαννίδη, πρώην Κυβερνήτη της ΟΑκαι Επίτιμου Αντιπροέδρου του Ιδρύματος Ωνάση, στο βιβλίο του «Κι'αν δεν είσαι, θα γίνεις...» όπου αναφερόμενος στις ταλαιπωρίες που αντιμετώπισε σχετικά με τη δημιουργία του Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου καθώς και στη ματαίωση της επέκτασής του, μεταξύ άλλων γράφει: «σε ορισμένες περιπτώσεις είναι ευκολότερο να κερδίσεις χρήματα παρά να τα διαθέσεις για κοινωφελή έργα και μάλιστα προς όφελος του ελληνικού λαού...».[15]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Το πρώτο έργο της δωρεάς του, θεμελιώθηκε την 5η Ιουνίου 1987, από τον τότε Υπουργό Βόρειας Ελλάδος, Στέλιο Παπαθεμελή. Ο προϋπολογισμός του έργου ανερχόταν τις 200.000.000 δραχμές (σχεδόν 600.000 €) και προερχόταν κύρια, από το κληροδότημα του αείμνηστου Χριστόδουλου Γαλάνου, στην γενέτειρά του Βλάστη και από τη χρηματοδότηση του Υπουργείου Γεωργίας και εγκαινιάστηκε στις 12 Αυγούστου 1990, από τον τότε Υπουργό Γεωργίας Μιχ. Παπακωνσταντίνου. Άρχισε δε να λειτουργεί το 1991 και υποστηρίζεται επιστημονικά από το "Τμήμα Ζωικής Παραγωγής" του τμήματος Γεωπονίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
  2. Και η οποία το 1953 ανήρχετο σε 800.000 Λίρες Αγγλίας.
  3. Το Μουσίκειο Ελληνικό Παρθεναγωγείο ανακαινίσθηκε το 1990, με δαπάνη εκ του κληροδοτήματος του Χρήστου Γαλάνου.
  4. Παρόλο που επιχειρήσαμε να επικοινωνήσουμε (ηλεκτρονικά) τόσο με τον κ. Ιωάννη Τσιόκα, αρμόδιο(;) της Σχολής, (άπαξ στις 29 Αυγούστου 2018, στο tsiokaskordelio@yahoo.gr) όσο και με τον κ. Βασίλειο Πολ. Μιχελάκη, Συντονιστή Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηπείρου - Δυτικής Μακεδονίας (δις στις 14 και 19 Οκτωβρίου 2018, στο gg@apdhp-dm.gov.gr), τούτο δεν κατέστη δυνατό, καθότι ουδέποτε απάντησαν στα μηνύματά μας.
Παραπομπές σημειώσεων
  1. Θεμελιώθηκε στη Βλάστη, το Πρότυπο κέντρο Κτηνοτροφίας και Εκπαίδευσης, το 1987 – Από τη στήλη του κ. Γ. Καζαντζή στον Παλμό 20/12/2017, 22 Ιουλίου 2018.
  2. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ ΓΑΛΑΝΟΣ: Η οικουμενικότητα της ευεργεσίας, της Ελένης Γκίνου, Πανεπιστημιακής Καθηγήτριας, σελ.4/4, ανακτήθηκε στις 23 Ιουλίου 2018
  3. . Ελένη Γκίνου, [1], Χριστόδουλος Γαλάνος, Η οικουμενικότητα της ευεργεσίας, Θεσσαλονίκη, 21 Ιουλίου 2018]. 
  4. [Memorandum, from Vizards, Ref No. 40/BLL/13, dated 7 August 1992, Galanos House, Long Itchington, ανακτήθηκε στις 9 Αυγούστου 2018]
  5. {{[2], Οδοιπορικό στα μνημεία της Εορδαίας – Το Μουσίκειο Ελληνικό Παρθεναγωγείο στη Βλάστη, 27/02/2014, ανακτήθηκε στις 29 Αυγούστου 2018}}

Υποσημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Κατά τη 2η. Πρωθυπουργική θητεία του Ανδρέα Παπανδρέου και με τον Δημήτρη Τσοβόλα ως Υπουργό των Οικονομικών.
  2. Με την ισοτιμία της Αγγλικής λίρας να είναι στα 20 σελίνια για κάθε λίρα Αγγλίας και το κάθε σελίνι να είναι εκείνη την εποχή (το 1953), τέσσερις περίπου δραχμές. Η περιουσία του των 800.000 αγγλικών λιρών, ήταν 16.000.000 σελίνια, ήτοι 64.000.000 δραχμές. Ποσό αστρονομικό-ιλιγγιώδες για τα δεδομένα της εποχής εκείνης.
Παραπομπές υποσημειώσεων


Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Ελένη Γκίνου (2007). «Πρότυπο Κέντρο Κτηνοτροφίας και Εκπαίδευσης «Χριστόδουλος Γαλάνος»». Χριστόδουλος Γαλάνος, Η οικουμενικότητα της ευεργεσίας. Αθήνα. σελίδες 210–219. ISBN 978-960-930419-1. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 {{[3], ανακτήθηκε στις 23 Αυγούστου 2018}}
  3. {{[4], ανακτήθηκε στις 23 Αυγούστου 2018}}
  4. {{[5], ανακτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2018}}
  5. https://www.newsit.gr/small-business/ereyna-ypsiloy-epipedoy-sto-protypo-kentro-ktinotrofias-kai-ekpaideysis-sti-vlasti/1629639/, ανακτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2018}}
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 {{[6], ανακτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2018}}
  7. Open Charities, THE CHRISTOS GALANOS GIFT FOR THE BRITISH LEGION, 21 Ιουλίου 2018
  8. . Memorandum, from Vizards, Ref No. 40/BLL/13, dated 7 August 1992, Galanos House, Long Itchington, ανακτήθηκε στις 9 Αυγούστου 2018. 
  9. {{Galanos House Celebrates 50 years, Page 7, 21 Ιουλίου 2018}}
  10. 10,0 10,1 . Απόσπασμα από το από 15 Ιουνίου 1953 κληροδότημα του Χρήστου Γαλάνου, ανακτήθηκε στις 9 Αυγούστου 2018. 
  11. 11,0 11,1 Ελένη Γκίνου (2007). «Τροποποίηση και εκτέλεση των όρων της δωρεάς και της διαθήκης». Χριστόδουλος Γαλάνος, Η οικουμενικότητα της ευεργεσίας. Αθήνα. σελίδες 199–201. ISBN 978-960-930419-1. 
  12. [7], Θεμελιώθηκε στη Βλάστη, το Πρότυπο κέντρο Κτηνοτροφίας και Εκπαίδευσης, το 1987 – Από τη στήλη του κ. Γ. Καζαντζή στον Παλμό 20/12/2017, 22 Ιουλίου 2018.}}
  13. 13,0 13,1 13,2 13,3 13,4 13,5 13,6 {{[8], ανακτήθηκε στις 23 Αυγούστου 2018}}
  14. . Ελένη Γκίνου, [9], Χριστόδουλος Γαλάνος, Η οικουμενικότητα της ευεργεσίας, Θεσσαλονίκη, 21 Ιουλίου 2018]. 
  15. «Παύλος Ιωαννίδης «Κι'αν δεν είσαι, θα γίνεις...» Ένα βιβλίο αυτοβιογραφικό». Άλλη Πτήση (Αρ. Τεύχους 95): 22-23. Οκτ.- Νοε.- Δεκ. 2018. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • [10], «Ξενώνας Γαλάνου», ολιγόλεπτη προβολή (βίντεο), ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2018
  • [11], Η προτομή του Χριστόδουλου Γαλάνου, προβολή (βίντεο) μισού μόλις λεπτού, ανακτήθηκε στις 17 Αυγούστου 2018

Πρόσθετη Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ελένη Γκίνου (2007). Χριστόδουλος Γαλάνος, Η οικουμενικότητα της ευεργεσίας. Αθήνα. ISBN 978-960-930419-1.