Μετάβαση στο περιεχόμενο

Πρόεδρος του Τατζικιστάν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πρόεδρος της Δημοκρατίας του Τατζικιστάν
Президенти Тоҷикистон Президент Таджикистана
Προεδρικό έμβλημα
Κάτοχος
Ιμομάλι Ραχμόν

από 16 Νοεμβρίου 1994
ΚατοικίαΠαλάτι των Εθνών, Ντουσανμπέ
Διορισμός απόΛαϊκή ψηφοφορία
Διάρκεια θητείαςΕπτά έτη, ανανεώσιμη
Αρχικός κάτοχοςΚαχόρ Μαχκάμοφ
Δημιουργία30 Νοεμβρίου 1990, πριν 35 έτη (1990-11-30)
Μισθός144.144 σομόνι/13.200 USD ετησίως[1][2]

Ο πρόεδρος του Τατζικιστάν είναι ο αρχηγός κράτους της Δημοκρατίας του Τατζικιστάν. Ο πρόεδρος ηγείται του εκτελεστικού κλάδου της κυβέρνησης της χώρας και είναι ο αρχιστράτηγος των Ενόπλων Δυνάμεων του Τατζικιστάν.

Ιστορία της προεδρίας

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πρώτος πρόεδρος του Τατζικιστάν ήταν ο Καχόρ Μαχκάμοφ, ο οποίος κατείχε τη θέση του Πρώτου Γραμματέα του Κομμουνιστικού Κόμματος του Τατζικιστάν και διορίστηκε Πρόεδρος της Τατζικικής Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας τον Νοέμβριο του 1990. Ο Μαχκάμοφ υπηρέτησε τόσο ως Πρώτος Γραμματέας όσο και ως Πρόεδρος, αλλά αναγκάστηκε να παραιτηθεί τον Αύγουστο του 1991 λόγω της αντιδημοφιλίας της υποστήριξής του προς το Πραξικόπημα του Αυγούστου 1991 στη Μόσχα και των επακόλουθων διαδηλώσεων στους δρόμους της Ντουσάνμπε. Από το 1991 έως το 1992 το αξίωμα του προέδρου άλλαξε χέρια αρκετές φορές λόγω των πολιτικών αλλαγών και της αβεβαιότητας που ακολούθησε τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης και τις επακόλουθες κοινωνικές αναταραχές και τη βία στον Εμφύλιο Πόλεμο του Τατζικιστάν. Από το 1994 ο Εμομάλι Ραχμόν κατέχει τη θέση της προεδρίας. Οι προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν τελευταία φορά το 2020. Οι προεδρικές εκλογές στο Τατζικιστάν έχουν επικριθεί επανειλημμένα από διεθνείς παρατηρητές ως άδικες και υπέρ του κυβερνώντος κόμματος.

Συνταγματικός ρόλος

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πρόεδρος του Τατζικιστάν είναι ο αρχηγός κράτους και ο ανώτατος κυβερνητικός αξιωματούχος στη χώρα. Ο πρόεδρος εκλέγεται με εθνική ψηφοφορία και ιστορικά περιοριζόταν σε μία επταετή θητεία που μπορούσε να ανανεωθεί μόνο μία φορά, μέχρι την κατάργηση των ορίων θητείας. Ο πρόεδρος είναι επίσης ο ανώτατος αρχιστράτηγος του Εθνικού Στρατού του Τατζικιστάν. Εκτός από το εκτελεστικό γραφείο του προέδρου, υπάρχει ένα Συμβούλιο Ασφαλείας που συμβουλεύει τον πρόεδρο σε θέματα εθνικής ασφάλειας. Ως Ανώτατος Αρχιστράτηγος, δικαιούται επίσης να χρησιμοποιεί το Κέντρο Διαχείρισης των Ενόπλων Δυνάμεων (που εγκαινιάστηκε την Ημέρα του Εθνικού Στρατού το 2018), το οποίο χρησιμεύει ως το κύριο στρατιωτικό κέντρο διοίκησης για τον πρόεδρο.[3]

Εκτελεστικό γραφείο

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το γραφείο του προέδρου, αποτελούμενο από 5 τμήματα και 24 γραφεία, είναι ο εκτελεστικός βραχίονας του προέδρου, περιλαμβάνοντας μεταξύ άλλων τα εξής σημαντικά τμήματα:

Τμήμα Συνταγματικών Δικαιωμάτων των Πολιτών

Τμήμα Δημοσίων Υποθέσεων, Πληροφοριών και Πολιτιστικών Υποθέσεων

Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής

Τμήμα Οικονομικής Πολιτικής

Ο πρόεδρος έχει επίσης πέντε κρατικούς συμβούλους που τον βοηθούν σε θέματα πολιτικής:

Κρατικός Σύμβουλος για Οικονομικά Θέματα

Κρατικός Σύμβουλος για Διεθνείς Υποθέσεις

Κρατικός Σύμβουλος για Επιστημονικά και Κοινωνικά θέματα

Κρατικός Σύμβουλος για Πληροφορίες Δημοσίων Υποθέσεων και Πολιτισμό

Κρατικός Σύμβουλος για την Άμυνα και την Επιβολή του Νόμου

Προεδρικό έμβλημα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το έμβλημα του προέδρου της Δημοκρατίας του Τατζικιστάν είναι το επίσημο σύμβολο του αξιώματος του προέδρου στη χώρα. Κατέστη νόμιμο κρατικό σύμβολο σύμφωνα με τροποποίηση του νόμου αριθ. 192 στις 28 Ιουλίου 2006.[4] Εισήχθη εγκαίρως για την τελετή ορκωμοσίας του Iμομάλι Ραχμόν για την τρίτη του θητεία ως αρχηγού κράτους. Το έμβλημα είναι ένα ορθογώνιο πάνελ που αποτελείται από τρεις οριζόντια διατεταγμένες έγχρωμες λωρίδες παρόμοιες με τα χρώματα της Σημαίας του Τατζικιστάν. Στο κέντρο του υπάρχει το συμβολικό λάβαρο Ντεραφσέ Καβιάνι, με το πάνω μέρος του να φέρει δόρυ, συμβολίζοντας τη θέληση και τη δύναμη των αρχών για την άμυνα της χώρας. Το λάβαρο είναι τετράπλευρο και έχει τέσσερις κλάδους στο εσωτερικό του (που αντιπροσωπεύουν τις τέσσερις περιοχές του Τατζικιστάν), ενώ στο κέντρο απεικονίζεται ένα φτερωτό λιοντάρι με στέμμα και επτά αστέρια, τα οποία αποτελούν τη βάση του εμβλήματος του Τατζικιστάν.

Από το 2008, το Παλάτι των Εθνών (ονομάζεται επίσης Kohi Millat ή «Λευκός Οίκος») αποτελεί την επίσημη κατοικία του προέδρου του Τατζικιστάν. Ο πρόεδρος δέχεται συχνά ξένους αξιωματούχους στο μέγαρο και πραγματοποιεί δημόσιες εκδηλώσεις στην κύρια αίθουσά του. Η κατασκευή του ήταν αφιερωμένη στον ιστορικό βασιλιά των Τατζίκων Ισμαήλ Σαμανί. Εγκαινιάστηκε τον Αύγουστο του 2008. Το παλάτι απεικονίζεται στο πίσω μέρος του χαρτονομίσματος των 500 σομόνι.[5]

Μέχρι το 2008 η προεδρική κατοικία βρισκόταν σε διαφορετική τοποθεσία, σε ένα κτίριο που χτίστηκε το 1957 και παλαιότερα χρησίμευε ως έδρα της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος του Τατζικιστάν. Τον Φεβρουάριο του 2020 ανακοινώθηκε ότι το πρώην παλάτι θα κατεδαφιστεί.

Ο πρόεδρος διαθέτει επίσης μια εξοχική κατοικία που ονομάζεται Πούγκους (Pugus) στις Περιοχές Υπό την Κεντρική Διοίκηση.

Διαδικασία επιλογής

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πρόεδρος του Τατζικιστάν εκλέγεται για επταετή θητεία (εξαίρεση αποτελεί ο Ιδρυτής της ειρήνης και της εθνικής ενότητας — Ηγέτης του Έθνους) χρησιμοποιώντας το σύστημα δύο γύρων. Εάν κανένας υποψήφιος δεν λάβει πάνω από το 50% των ψήφων,[6] διεξάγεται δεύτερος γύρος μεταξύ 15 και 31 ημερών αργότερα μεταξύ των δύο υποψηφίων που έλαβαν τις περισσότερες ψήφους. Για να επικυρωθεί το αποτέλεσμα, η προσέλευση των ψηφοφόρων πρέπει να υπερβαίνει το 50%.[6]

Τελευταίες εκλογές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τελετή ορκωμοσίας

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η τελετή ορκωμοσίας πραγματοποιείται στο Παλάτι Κοχί Σομόν στο Ντουσάνμπε. Μετά την τελετή, πραγματοποιείται στρατιωτική παρέλαση των Ενόπλων Δυνάμεων της Δημοκρατίας του Τατζικιστάν στην πλατεία Ντούστι. Ο υπουργός Άμυνας διαβάζει τον όρκο πίστης στον Ανώτατο Αρχιστράτηγο κατά τη διάρκεια της τελετής. Πυροδοτούνται 30 χαιρετιστήριες βολές πυροβολικού για να σηματοδοτήσουν το γεγονός.

Κατάλογος προέδρων του Τατζικιστάν

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Όνομα (Γέννηση-Θάνατος) Από Έως Κόμμα Εκλογές
ΣΣΔ του Τατζικιστάν - Δημοκρατία του Τατζικιστάν (1990-1991)[7]
1 Καχόρ Μαχκάμοφ
Қаҳҳор Маҳкамов
(1932-2016)
Πρόεδρος της Δημοκρατίας
30 Νοεμβρίου 1990 31 Αυγούστου 1991 КП ТССР -
- Καντριντίν Ασλόνοφ
Қадриддин Аслонов
(1947-1992)
Μεταβατικός Πρόεδρος της Δημοκρατίας
31 Αυγούστου 1991 9 Σεπτεμβρίου 1991 КП ТССР -
República de Tayikistán (desde 1991)[8]
- Καντριντίν Ασλόνοφ
Қадриддин Аслонов
(1947-1992)
Μεταβατικός Πρόεδρος της Δημοκρατίας
9 Σεπτεμβρίου 1991 23 Σεπτεμβρίου 1991 КП ТССР -
2 80px Ραχμόν Ναμπίγιεφ
Раҳмон Набиев
(1930-1993)
Πρόεδρος της Δημοκρατίας
23 Σεπτεμβρίου 1991 6 Οκτωβρίου 1991[9] HKT -
- 70px Ακμπάρσο Ισκαντάροφ
Акбаршо Искандаров
(n. 1951)
Πρόεδρος του Ανωτάτου Σοβιέτ
6 Οκτωβρίου 1991 2 Δεκεμβρίου 1991 HKT Μεταβατικός πρόεδρος
της Δημοκρατίας
2 Ραχμόν Ναμπίγιεφ
Раҳмон Набиев
(1930-1993)
Πρόεδρος της Δημοκρατίας
2 Δεκεμβρίου 1991 7 Σεπτεμβρίου 1992 HKT 1991
- Ακμπάρσο Ισκαντάροφ
Акбаршо Искандаров
(1951-)
Πρόεδρος του Ανώτατου Σοβιέτ
7 Σεπτεμβρίου 1992 20 Νοεμβρίου 1992 HKT Μεταβατικός πρόεδρος
της Δημοκρατίας
- Ιμομάλι Ραχμόν
Эмомалии Шари́пович Раҳмон
(1952-)
Πρόεδρος του Ανωτάτου Σοβιέτ του Τατζικιστάν[10] Ανεξ. 1994
20 Νοεμβρίου 1992 16 Νοεμβρίου 1994
3 Πρόεδρος της Δημοκρατίας[11] HXDT 1999
2006
2013
2020
16 Νοεμβρίου 1994 σημερινός
  1. «Зарплаты президентов - Новости Таджикистана ASIA-Plus». news.tj. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Ιουνίου 2019.
  2. «Сколько зарабатывает Путин и президенты других стран / FinHow.ru». finhow.ru.
  3. «Error». www.translatoruser-int.com.[νεκρός σύνδεσμος]
  4. «Закон Республики Таджикиستان от 28 июля 2006 года № 192 "О символах Президента Республики Ταджикистан"». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Οκτωβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 25 Μαρτίου 2019.
  5. «ЭНЦИКЛОПЕДИЯ AMD — КАСРИ МИЛЛАТ / ДВОРЕЦ НАЦИИ». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Μαρτίου 2020. Ανακτήθηκε στις 17 Δεκεμβρίου 2025.
  6. 1 2 Εκλογές στο Τατζικιστάν: Προεδρικές Εκλογές 6ης Νοεμβρίου: Συχνές Ερωτήσεις Αρχειοθετήθηκε 2020-12-06 στο Wayback Machine. IFES
  7. Διακήρυξε την κυριαρχία της εντός της Ε.Σ.Σ.Δ. στις 24 Αυγούστου 1990. Στις 9 Σεπτεμβρίου 1991 κήρυξε την ανεξαρτησία της. Στις 31 Αυγούστου 1991 μετονομάστηκε σε Δημοκρατία του Τατζικιστάν.
  8. Declaró la independencia el 9 de septiembre de 1991 y fue reconocida el 26 de diciembre de 1991 con la Disolución de la Unión Soviética.
  9. Παραιτήθηκε
  10. Μετά την παραίτηση του Ισκαντάροφ, το Τατζικιστάν μετατράπηκε σε κοινοβουλευτική δημοκρατία χωρίς το αξίωμα του προέδρου, το οποίο αντικαταστάθηκε από έναν αρχηγό κράτους με τον τίτλο του Προέδρου του Ανωτάτου Σοβιέτ της Δημοκρατίας του Τατζικιστάν.
  11. Το αξίωμα του Προέδρου αποκαταστάθηκε δύο χρόνια αργότερα, τον Νοέμβριο του 1994, μετά την έγκριση του νέου συντάγματος και τη διεξαγωγή προεδρικών εκλογών.