Πρόεδρος της Ισλανδίας
| Πρόεδρος της Ισλανδίας
| |
|---|---|
 | |
| Προσφώνηση |
|
| Κατοικία | Μπεσασταδίρ |
| Έδρα | Garðabær, Ισλανδία |
| Διορισμός από | λαϊκή ψήφος[1] |
| Διάρκεια θητείας | Τέσσερα χρόνια χωρίς όριο θητείας |
| Αρχικός κάτοχος | Σβέιν Μπγιέρνσεν |
| Δημιουργία | 17 Ιουνίου 1944 |
| Μισθός | 289.000€ ετησίως[2] |
| Ιστοσελίδα | forseti.is/en (Αγγλικά) forseti.is (Ισλανδικά) |
Ο Πρόεδρος της Ισλανδίας (ισλανδικά: Forseti Íslands) είναι ο αρχηγός του κράτους της Ισλανδίας. Ο επικεφαλής είναι η Χάλα Τομασντότιρ, η οποία κέρδισε τις προεδρικές εκλογές του 2024.[3]
Ο πρόεδρος δεν εμπλέκεται στη διακυβέρνηση της χώρας, αλλά υπηρετεί ως επικεφαλής του κράτους και διορίζει επίσημα νέες κυβερνήσεις και τους υπουργούς τους. Από το 1968 οι πρόεδροι δεν έχουν συνδεθεί με κανένα πολιτικό κόμμα.
Ο πρόεδρος εκλέγεται με λαϊκές ψήφους για μια θητεία τεσσάρων ετών, αλλά δεν υπάρχει όριο στον αριθμό των θητειών για τους οποίους μπορεί να εκλεγεί. Ιστορικά, ενώ οι εκλογές πρώτης θητείας ήταν συχνά σκληρές, ένας απερχόμενος πρόεδρος που αποφασίζει να είναι υποψήφιος ξανά για το αξίωμα συνήθως κατέρχεται ως υποψήφιος χωρίς αντιπολίτευση, ή έχει κερδίσει την επανεκλογή με μια συντριπτική πλειοψηφία των ψήφων όταν έχει αντίπαλο. Οι εκλογές του 2012 ήταν μια αξιοσημείωτη εξαίρεση σε αυτό, όπου ο πρόεδρος Όλαφουρ Ράγκναρ Γκρίμσον κέρδισε επανεκλογή με μόλις 52,78% των ψήφων.
Η Ισλανδία ήταν η πρώτη χώρα που είχε εκλεγμένο γυναίκα αρχηγό κράτους όταν η Βιγκντίς Φινμπογκαντότιρ ανέλαβε την προεδρία της Ισλανδίας την 1η Αυγούστου 1980. [4]
Η έδρα του προέδρου βρίσκεται στο Μπεσασταδίρ (Bessastaðir) στο Garðabær, κοντά στην πρωτεύουσα Ρεϊκιάβικ.
Προέλευση
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Όταν η Ισλανδία έγινε δημοκρατία το 1944 με την έγκριση ενός νέου συντάγματος, η θέση του Βασιλιά της Ισλανδίας απλά αντικαταστάθηκε από τον πρόεδρο της Ισλανδίας. Μια μεταβατική διάταξη του νέου συντάγματος ορίζει ότι ο πρώτος πρόεδρος εκλέγεται από το Κοινοβούλιο.
Ετυμολογία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η λέξη για το Πρόεδρος στην ισλανδική είναι forseti. Η λέξη forseti σημαίνει κάποιος που κάθεται μπροστά (sá sem fremst situr) στα παλαιά Νορδικά/ισλανδικά. Είναι το όνομα ενός από τους Æsir, τον θεό της δικαιοσύνης και της συμφιλίωσης στη Βόρεια μυθολογία. Γενικά ταυτιζόταν με τον Φωσίτη, τον θεό των Φρίσιων.
Κατάλογος
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Έχουν υπάρξει επτά πρόεδροι από την ίδρυση της δημοκρατίας.
| Nº | Πρόεδρος | Από | Έως | Διάρκεια | Θητεία | Πρωθυπουργός/οί | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |  |
Σβέιν Μπγιέρνσεν (1881–1952) |
17 Ιουνίου 1944 | 25 Ιανουαρίου 1952 | 7 χρόνια, 7 μήνες, 8 ημέρες (2.778 ημέρες) |
1 (1944) (Απεβίωσε εν ενεργεία) | Μπγιόρν Πόρδαρσον Όλαφουρ Θορς Στεφάν Γιόχαν Στέφανσον Όλαφουρ Θορς Στέινγκριμουρ Στέινθορσον |
| 2 (1945) | |||||||
| 3 (1949) | |||||||
| Αντιβασιλέας της Ισλανδίας το 1941–1944. Ο μόνος πρόεδρος που απεβίωσε εν ενεργεία. | |||||||
| 2 |  |
Ασγκέιρ Ασγκέιρσον (1894–1972) |
1 Αυγούστου 1952 | 31 Ιουλίου 1968 | 16 χρόνια (5.844 ημέρες) |
4 (1952) | Στενθόρσον Θορς Χέρμαν Γιόνασον Έμιλ Γιόνσον Θορς Μπγιάρνι Μπενέντικτσον Θορς Μπγιάρνι Μπενέντικτσον |
| 5 (1956) | |||||||
| 6 (1960) | |||||||
| 7 (1964) | |||||||
| Πρώτος πρόεδρος που εξελέγη με την ψήφο του λαού. | |||||||
| 3 | .jpg) |
Κρίστιαν Ελντγιάρν (1916–1982) |
1 Αυγούστου 1968 | 31 Ιουλίου 1980 | 12 χρόνια (4.383 ημέρες) |
8 (1968) | Μπιγιάρνι Μπενέντικτσον Γιόχαν Χαφστέιν Όλαφουρ Γιοχάνεσον Γκέιρ Χαλγκρίμσον Όλαφουρ Γιοχάνεσον Μπένεντικτ Σιγκούρντσον Γκρένταλ Γκούναρ Θόροντσεν |
| 9 (1972) | |||||||
| 10 (1976) | |||||||
| Κάποια στιγμή εξέτασε το ενδεχόμενο σχηματισμού κυβέρνησης που δεν θα βασιζόταν στην κοινοβουλευτική υποστήριξη, αφού οι ηγέτες των κοινοβουλευτικών κομμάτων είχαν φτάσει σε αδιέξοδο. | |||||||
| 4 | .jpg) |
Βιγκντίς Φινμπογκαντότιρ (1930-) |
1 Αυγούστου 1980 | 31 Ιουλίου 1996 | 16 χρόνια (5.844 ημέρες) |
11 (1980) | Γκούναρ Θόροντσεν Στέινγκριμουρ Χέρμανσον Πορστέιν Πάλσον Στέινγκριμουρ Χέρμανσον Νταβίδ Όντσον |
| 12 (1984) | |||||||
| 13 (1988) | |||||||
| 14 (1992) | |||||||
| Η πρώτη εκλεγμένη γυναίκα αρχηγός κράτους στον κόσμο. | |||||||
| 5 | .jpeg) |
Όλαφουρ Ράγκναρ Γκρίμσον (1943-) |
1 Αυγούστου 1996 | 31 Ιουλίου 2016 | 20 χρόνια (7.305 ημέρες) |
15 (1996) | Νταβίδ Όντσον Χαλντόρ Ασγκρίμσον Γκέιρ Χάαρντε Γιόχανα Σιγκουρνταρντότιρ Σίγκμουντουρ Νταβίντ Γκουνλάουγκσον Σίγκουρντουρ Ίνγκι Γιόχανσον |
| 16 (2000) | |||||||
| 17 (2004) | |||||||
| 18 (2008) | |||||||
| 19 (2012) | |||||||
| Ο πρώτος που έκανε χρήση του βέτο βάσει του άρθρου 26 του συντάγματος για να αρνηθεί την υπογραφή ενός νόμου από το Κοινοβούλιο. Το χρησιμοποίησε ξανά σε δύο περιπτώσεις. | |||||||
| 6 | .jpg) |
Γκούντνι Θορλάσιους Γιοχάνεσον ( 1968-) |
1 Αυγούστου 2016 | 31 Ιουλίου 2024 | 8 χρόνια (2.921 ημέρες) |
20 (2016) | Σίγκουρντουρ Ίνγκι Γιόχανσον Μπγιάρνι Μπενέντικτσον Κατρίν Γιακομπσντότιρ Μπγιάρνι Μπενέντικτσον |
| 21 (2020) | |||||||
| Κέρδισε με απόλυτη πλειοψηφία την επανεκλογή του το 2020. | |||||||
| 7 |  |
Χάλα Τομασντότιρ (1968-) |
1 Αυγούστου 2024 | Σημερινή | 1 έτος, 134 ημέρες | 22 (2024) | Μπγιάρνι Μπενέντικτσον Κριστρούν Φροσταντότιρ |
| Κέρδισε με το δεύτερο μικρότερο ποσοστό στην ιστορία (34,15%) την προεδρική εκλογή. | |||||||
Γραμμή χρόνου
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Με βάση το Άρθρο 5 του Συντάγματος.
- ↑ «Iceland's president turns down a monthly pay increase of 5,300 USD».
- ↑ «Businesswoman Halla Tomasdottir set to become Iceland's next president». Al Jazeera. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Ιουνίου 2024. Ανακτήθηκε στις 2 Ιουνίου 2024.
- ↑ «Vigdis Finnbogadottir, the world's first elected female president.» (στα αγγλικά). France 24. 31 July 2020. https://www.france24.com/en/20200731-vigdis-finnbogadottir-the-world-s-first-elected-female-president.