Πρόεδρος της Βόρειας Μακεδονίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας είναι ο αρχηγός κράτους της Βόρειας Μακεδονίας. Το αξίωμα ιδρύθηκε με την ανακήρυξη της σλαβομακεδονικής ανεξαρτησίας στις 8 Σεπτεμβρίου 1991. Ο πρώτος πρόεδρος της χώρας ήταν ο Κίρο Γκλιγκόροφ, ο γηραιότερος πρόεδρος στον κόσμο μέχρι την παραίτησή του το 1999. Ο πρόεδρος της Βόρειας Μακεδονίας είναι σε μεγάλο βαθμό διακοσμητικός και ο πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας είναι αυτός που έχει τη μεγαλύτερη πολιτική εξουσία στη χώρα.

Ο πρόεδρος της Βόρειας Μακεδονίας πρέπει να είναι πολίτης της Βόρειας Μακεδονίας, να είναι άνω των 40 ετών και να έχει ζήσει στη Βόρεια Μακεδονία τουλάχιστον δέκα από τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια.

Εκλογικό σύστημα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πρόεδρος της Βόρειας Μακεδονίας εκλέγεται με τροποποιημένο σύστημα δύο γύρω. Ένας υποψήφιος εκλέγεται στον πρώτο γύρο αν συγκεντρώσει τουλάχιστον το 50% των ψήφων. Στο δεύτερο γύρο, η συμμετοχή των ψηφοφόρων πρέπει να είναι τουλάχιστον 40%, ώστε το αποτέλεσμα να θεωρείται έγκυρο.

Το Σύνταγμα ορίζει ότι ο Πρόεδρος πρέπει να είναι άνω των 40 ετών και να έχει ζήσει στη χώρα για δέκα από τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια.

Πριν από το 2009, το σύνταγμα απαιτούσε συμμετοχή του 50% στο δεύτερο γύρο. Η τροπολογία 31 που ψηφίστηκε στις 9 Ιανουαρίου 2009 από τους 86 παρόντες βουλευτές μείωσε το όριο στο σημερινό 40%  καθώς η κυβέρνηση φοβόταν ότι η τάση για χαμηλότερη συμμετοχή στις εκλογές θα μπορούσε να ακυρώνει ορισμένες φορές τις προεδρικές εκλογές. Στις μακεδονικές προεδρικές εκλογές του 2009 που ακολούθησαν, η προσέλευση στο δεύτερο γύρο ανήλθε στο 42,6%.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά την ύπαρξη της Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας υπήρξε σύστημα συλλογικής προεδρίας το οποίο καταργήθηκε το 1991. Ο πρώτος πρόεδρος ήταν ο Μετόντια Αντόνοφ Τσέντο, ο οποίος εξελέγη στην πρώτη συνέλευση της Αντιφασιστικής Συνέλευσης της Λαϊκής Απελευθερώσεως, ενώ τελευταίος πρόεδρος της γιουγκοσλαβικής ΣΔ Μακεδονίας ήταν ο Βλαντιμίρ Μίτκοφ.

Μετά τη μετάβαση από το σοσιαλιστικό σύστημα στην κοινοβουλευτική δημοκρατία το 1990, η Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Μακεδονίας κατήργησε τη συλλογική ηγεσία υπέρ ενός και μόνου προέδρου το 1991. Ο Κίρο Γκλιγκόροφ έγινε ο πρώτος δημοκρατικά εκλεγμένος πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας στις 27 Ιανουαρίου 1991.  Στις 16 Απριλίου 1991 το κοινοβούλιο ενέκρινε μια συνταγματική τροπολογία που αφαίρεσε τη λέξη "σοσιαλιστική" από το όνομα της χώρας και στις 7 Ιουνίου επίσημο όνομα της χώρας έγινε το "Δημοκρατία της Μακεδονίας". Συνεπώς ο Γκλιγκόροφ πλέον έγινε πρόεδρος της Δημοκρατίας της Μακεδονίας. Αφού ξεκίνησε η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, η Δημοκρατία της Μακεδονίας διακήρυξε πλήρη ανεξαρτησία ύστερα από δημοψήφισμα που διεξήχθη στις 8 Σεπτεμβρίου 1991. Μετά την ολοκλήρωση της δεύτερης θητείας του ως αρχηγού του ανεξάρτητου κράτους, ο Μπόρις Τραϊκόφσκι διαδέχθηκε τον Γκλιγκόροφ το 1999. Μετά το θάνατο του Τραϊκόφσκι το 2004, νέος πρόεδρος έγινε ο Μπράνκο Τσρβενκόφσκι. Ο Γκιόργκιε Ιβάνοφ κέρδισε τις προεδρικές εκλογές του 2009 και ανέλαβε καθήκοντα στις 12 Μαΐου 2009. Επανεκλέχθηκε το 2014. Το 2019 τον διαδέχθηκε ο Στέβο Πενταρόφσκι.