Προφήτης Ηλίας σιταροπάζαρου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Προφήτης Ηλίας σιταροπάζαρου
Είδοςεκκλησία
ΑρχιτεκτονικήΒυζαντινή αρχιτεκτονική
Διοικητική υπαγωγήΑθήνα
ΤοποθεσίαΡωμαϊκή Αγορά της Αθήνας
ΧώραΕλλάδα

Ο Προφήτης Ηλίας ή εσφαλμένα Παναγία των Καταλανών ήταν ένας ναός στη Ρωμαϊκή Αγορά (σιταροπάζαρο) των Αθηνών, που κατεδαφίσθηκε το 1843 κατά τις εκεί ανασκαφές. Σώζεται η τοιχογραφία της Παναγίας στο Βυζαντινό Μουσείο.

Βρισκόταν στη Ρωμαϊκή Αγορά της Αθήνας, κοντά στην πύλη της Αθηνάς. Ο ναός μας είναι γνωστός από ένα σχέδιο του Paul Durand, στο οποίο φαίνεται ένας σταυροειδής εγγεγραμμένος ναός αθηναϊκού τύπου, δηλ. ο τρούλος είναι οκταγωνικός με κολονάκια στις ακμές, του 10ου αι. Το μόνο που σώζεται είναι μια τοιχογραφία με την Παναγία καθήμενη σε κυλινδικό μαξιλάρι, μεταξύ δένδρων και φυτών που δηλώνουν τον Παράδεισο. Η τεχνοτροπία είναι βυζαντινή με δυτικές επιρροές (φραγκοβυζαντινή). Εκατέρωθεν της Παναγίας υπάρχουν θυρεοί και τα αρχικά FA (Φραντσέσκο Ατσαγιόλι) και LC (Λεονάρντο Κονταρίνι).[1] Ο Φραντσέσκο ήταν δούκας των Αθηνών το 15ο αι. και η οικογένειά του είχαν γίνει Κύριοι των Αθηνών μετά τους Καταλανούς. Ο Λεονάρντο ήταν γενουάτης ευγενής και ίσως ο ναός να είχε δοθεί στη γενουατική κοινότητα της πόλης. Η τοιχογραφία θα βρισκόταν εσωτερικά στο τύμπανο άνω της θύρας του ναού. Οι θυρεοί θεωρήθηκαν από τους κατοίκους Καταλανικοί και έτσι από την τοιχογραφία αυτή ο ναός απεκαλείτο εσφαλμένα "Παναγία των Καταλανών". Κατά την οθωμανική περίοδο στην περιοχή γινόταν εμπόριο σιταριού (σιταροπάζαρο).[2]

Κατά τις ανασκαφές του χώρου της Ρωμαϊκής αγοράς και προκειμένου να ολοκληρωθεί η αρχαιολογική έρευνα, ο ερειπωμένος ναός κατεδαφίσθηκε το 1843 από τον Λ. Καυταντζόγλου. Πιο πριν αποκόλλησε την τοιχογραφία της Παναγίας, η οποία έμεινε στην κατοχή του Μετσόβειου Πολυτεχνείου. Αργότερα παραδόθηκε στη Χριστιανική Αρχαιολογική Εταιρεία και τώρα εκτίθεται στο Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών. Έχει διαστάσεις 117 Χ 157 εκ.[3]

Υποσημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο Νο 1111
  2. Πανσελήνου Ναυσικά, Βυζαντινή Αθήνα, Αθήνα 2004, σ. 51-52..
  3. Sinos S., Die Sogenannte Kirche der H. Elias zu Athen, BZ 64 (1971), σ. 360-361.