Προεδρικές εκλογές στη Σομαλιλάνδη 2024
Προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στη Σομαλιλάνδη στις 13 Νοεμβρίου 2024. Στις εκλογές, ο εν ενεργεία πρόεδρος Μούσα Μπιχί Αμπντί του κόμματος Kulmiye επεδίωκε δεύτερη και τελική θητεία, έναντι των υποψηφίων της αντιπολίτευσης Αμπντιραχμάν Μοχάμεντ Αμπντουλάχι "Irro" του κόμματος Waddani και Φαϊσάλ Άλι Γουαράμπε του κόμματος UCID. Οι εκλογές διεξήχθησαν ταυτόχρονα με μια εκλογή για τον καθορισμό των τριών εθνικών πολιτικών κομμάτων για την επόμενη δεκαετία.
Η εκλογή, η οποία αναμενόταν να έχει συμμετοχή άνω του ενός εκατομμυρίου ατόμων σε δύο χιλιάδες εκλογικά τμήματα, σηματοδότησε την τέταρτη εκλογή στην ιστορία του ντε φάκτο έθνους. Παράλληλα με την επανέναρξη της σύγκρουσης Λας Ανούντ στα ανατολικά της χώρας, η οποία είχε καθυστερήσει τη διεξαγωγή των εκλογών από την αρχικά προγραμματισμένη ημερομηνία της 13ης Νοεμβρίου 2022, σημαντικά ζητήματα που οι ψηφοφόροι ήθελαν να αντιμετωπίσει ο επόμενος πρόεδρος περιλάμβαναν την οικονομία/πληθωρισμό, την επισιτιστική ασφάλεια, τη διαθεσιμότητα θέσεων εργασίας και την αναγνώριση του έθνους στην παγκόσμια σκηνή. Τις εκλογές κέρδισε ο Αμπντουλάχι.
Από μια ευρύτερη περιφερειακή οπτική γωνία, οι εκλογές της Σομαλιλάνδης του 2024 ήταν μία από τις συνολικά πέντε προεδρικές εκλογές στην Αφρική το 2024 που κατέληξαν σε μεταβίβαση εξουσίας από τον εν ενεργεία στην αντιπολίτευση (οι άλλες ήταν Σενεγάλη, Μαυρίκιος, Μποτσουάνα και Γκάνα). Αυτή ήταν η πιο σημαντική μεταβίβαση εξουσίας σε μία μόνο εκλογική χρονιά στην Αφρική από την αναγέννηση της συνταγματικής διακυβέρνησης στην ήπειρο στις αρχές της δεκαετίας του 1990.[1]
Ιστορικό
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η εκλογή σηματοδοτεί την τέταρτη απευθείας προεδρική εκλογή από την υιοθέτηση του συστήματος μία-ψήφος-ανά-άτομο στη Σομαλιλάνδη. Η εκλογή είχε αρχικά προγραμματιστεί για το 2022, αλλά αναβλήθηκε για δύο χρόνια από τη Βουλή των Γερόντων, λόγω ανεπίλυτων διαφορών μεταξύ της κυβέρνησης και των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Μετά την αναβολή των εκλογών, ξέσπασαν εμφύλιες αναταραχές στην ανατολική περιοχή Σουλ της χώρας μετά τη δολοφονία ενός άνδρα. Οι αναταραχές οδήγησαν τελικά στην έναρξη της συνεχιζόμενης σύγκρουσης του Λας Ανούντ και στην απώλεια του ελέγχου από τη Σομαλιλάνδη σε τμήματα του Σουλ που ήλεγχε από τη Μάχη του Λας Ανούντ (2007).[2]
Την 1η Ιανουαρίου 2024 κατά την προεκλογική περίοδο, ο πρόεδρος Μπιχί υπέγραψε ένα Μνημόνιο Κατανόησης (MoU) με τον πρωθυπουργό της Αιθιοπίας Άμπιι Αχμέτ. Η υπογραφή αυτού του MoU οδήγησε σε διαμάχη στην ευρύτερη περιοχή και προκάλεσε κριτική από την κυβέρνηση της Σομαλίας και τους συμμάχους της.[3]
Εκλογικό σύστημα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Σομαλιλάνδης, οι προεδρικές εκλογές πρέπει να διεξάγονται κάθε πέντε χρόνια.[4] Στις 24 Σεπτεμβρίου 2022 η Εθνική Εκλογική Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι εκλογές, που είχαν αρχικά προγραμματιστεί για τις 13 Νοεμβρίου 2022, είχαν αναβληθεί για τον Ιούλιο του 2023.[5] Την 1η Οκτωβρίου 2022 η Βουλή των Γερόντων ψήφισε την περαιτέρω αναβολή των εκλογών κατά δύο χρόνια αντί για τους εννέα μήνες που είχε προηγουμένως συστήσει η Εθνική Εκλογική Επιτροπή, ορίζοντας ουσιαστικά την εκλογή για τον Νοέμβριο του 2024.[6] Στις 8 Ιανουαρίου 2024 η Βουλή των Γερόντων κατάφερε να συμφωνήσει σε εκλογικές λεπτομέρειες, και η ψηφοφορία ορίστηκε για τις 13 Νοεμβρίου 2024.[7]
Υποψήφιοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο εν ενεργεία πρόεδρος Μούσα Μπιχί Αμπντί του Kulmiye είχε δικαίωμα να διεκδικήσει δεύτερη και τελική θητεία, έχοντας εκλεγεί για πρώτη φορά στις 2017. Επιβεβαιώθηκε ως υποψήφιος του κόμματός του κατά τη διάρκεια του συνεδρίου του κόμματος το 2023 στο Μπούρκο.[8] Ο πρόεδρος Μπιχί έθεσε υποψηφιότητα μαζί με έναν νέο συνυποψήφιο, τον υπουργό Εμπορίου Μοχαμούντ Χασάν Σαατζίν. Αυτό συνέβη επειδή ο Αντιπρόεδρος Αμπντιραχμάν Σεϊλισί έφτασε στο όριο της θητείας του, έχοντας υπηρετήσει δύο θητείες ως Αντιπρόεδρος (πρώτα μία θητεία υπό τον πρόεδρο Silanyo και στη συνέχεια μία δεύτερη υπό τον πρόεδρο Μπιχί). Τα δύο κόμματα της αντιπολίτευσης, το Waddani και το UCID, ανακοίνωσαν επίσης τους αντίστοιχους υποψηφίους τους για την προεδρία. Ο Abdirahman Mohamed Irro έθεσε υποψηφιότητα ως ο υποψήφιος του κόμματος Waddani, όντας επίσης ο υποψήφιος του κόμματος το 2017.[9] Ο Φαϊσάλ Άλι Γουαράμπε έθεσε υποψηφιότητα ως υποψήφιος του UCID για τέταρτη συνεχή φορά, καθιστώντας τον το μοναδικό πρόσωπο που ήταν υποψήφιος σε όλες τις απευθείας προεδρικές εκλογές που διεξήχθησαν στη Σομαλιλάνδη από το 2003.[10]
Η εκστρατεία του Αμπντί επικεντρώθηκε στη συγκέντρωση διπλωματικής αναγνώρισης για τη Σομαλιλάνδη, ενώ του Αμπντουλαχί επικεντρώθηκε περισσότερο σε δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις και κοινωνική συνοχή, και του Warabe στην εθνική ενότητα.[11] Ο εκπρόσωπος της Σομαλιλάνδης στην Κένυα, Μοχάμετ Α. Μοχάμουντ, δήλωσε ότι η οντότητα ήταν αισιόδοξη ότι ο Τραμπ, ο οποίος είχε εκλεγεί πρόεδρος των ΗΠΑ λίγες ημέρες νωρίτερα, θα αναγνώριζε τη Σομαλιλάνδη ως ανεξάρτητο κράτος από τη Σομαλία.[12] Οι εκλογές ήταν επίσης καθοριστικές για την τύχη μιας αμφιλεγόμενης συμφωνίας με την Αιθιοπία που περιελάμβανε τη χορήγηση πρόσβασης στη θάλασσα στην περίκλειστη χώρα με τη μορφή ναυτικής βάσης στο λιμάνι της Μπερμπέρα, σε αντάλλαγμα για μια «σε βάθος αξιολόγηση» της αναγνώρισης.[13][14]
Διεξαγωγή
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η απευθείας ψηφοφορία ξεκίνησε στις 13 Νοεμβρίου 2024. Σύμφωνα με συνεντεύξεις που λήφθηκαν από ντόπιους, τα κύρια ζητήματα που ήθελαν να αντιμετωπιστούν από τους ψηφοφόρους περιελάμβαναν την οικονομία/πληθωρισμό, την επισιτιστική ασφάλεια και τη διαθεσιμότητα θέσεων εργασίας.[11][13][14] Η συμμετοχή των ψηφοφόρων ήταν ύποπτο να ξεπεράσει το ένα εκατομμύριο σε περισσότερα από δύο χιλιάδες εκλογικά τμήματα.[11][13] Ο Μπιχί ψήφισε δημόσια, προσευχόμενος για μια δημοκρατική «μεταβίβαση εξουσίας εν ειρήνη».[12] Η Εθνική Εκλογική Επιτροπή της Σομαλιλάνδης (NEC) ανακοίνωσε ότι οι κάλπες έκλεισαν χωρίς προβλήματα έως τις 6 μ.μ. τοπική ώρα, και ότι οι ψήφοι θα καταμετρηθούν και ο νικητής θα ανακοινωθεί έως τις 21 Νοεμβρίου.[15]
Οι διεθνείς παρατηρητές χαρακτήρισαν την προεκλογική περίοδο και την ημέρα των εκλογών ως γενικά ειρηνικές.[16][17][18]
Αποτελέσματα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Τα επίσημα αποτελέσματα που δημοσιεύθηκαν στις 19 Νοεμβρίου έδειξαν ότι ο Αμπντιραχμάν Μοχάμεντ Αμπντουλάχι είχε κερδίσει το 63,92% των ψήφων, ενώ ο εν ενεργεία πρόεδρος Μούσα Μπιχί Αμπντί έλαβε το 34,81%. Η εκλογή θεωρήθηκε σαρωτική νίκη για την αντιπολίτευση και ένα σημείο καμπής καθώς έρχεται στην εξουσία για πρώτη φορά έπειτα από 14 χρόνια.[19]
Ο Αμπντουλάχι αντέδρασε με συμφιλιωτικό τόνο δηλώνοντας ότι «όλοι είχαν κερδίσει» και ότι «κανείς δεν ηττήθηκε», και ότι ήταν «μια εκλογή αδελφοσύνης, με στόχο την ενοποίηση του λαού».[20]
Η ήττα του εν ενεργεία Μπιχί αποδόθηκε στην ευρεία αντιδημοτικότητά του, που προκλήθηκε από διάφορες αμφιλεγόμενες αποφάσεις, ιδίως την παράταση της προεδρικής του θητείας το 2022, η οποία οδήγησε σε θανατηφόρες διαδηλώσεις, και την κακή διαχείριση της διαμάχης με το Ανατολικό Sool.[21]
Αποτελέσματα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Υποψήφιοι και συνυποψήφιοι |
Κόμματα | Ψήφοι | % | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Αμπντιραχμάν Μοχάμετ Αμπντουλάχι Μοχάμετ Αγουαλί Αμπντί |
Waddani | 407 908 | 63,95 | |||
| Μούσα Μπιχί Αμπντί Μοχάμουντ Χασάν Σαάντ |
Kulmiye | 225 219 | 35,31 | |||
| Φαϊζάλ Αλί Γουαράμπε Αμπντιρασίντ Ντουάλε Ντιρίγιε |
UCID | 4 699 | 0,74 | |||
| Έγκυρες ψήφοι | 637.826 | 98,45 | ||||
| Άκυρες και λευκές ψήφοι | 10.037 | 1,55 | ||||
| Σύνολο | 647.863 | 100 | ||||
| Αποχή | 579.185 | 47,20 | ||||
| Εγγεγραμμένοι / συμμετοχή | 1.227.048 | 52,80 | ||||
Αντιδράσεις
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ο πρόεδρος του Τζιμπουτί Ισμαήλ Ομάρ Γκουέλεχ εξέφρασε συγχαρητήρια στον Αμπντουλάχι μετά τη νίκη του στις εκλογές.[24]
Το υπουργείο Εξωτερικών της Αιθιοπίας συνεχάρη τον λαό της Σομαλιλάνδης για τη διεξαγωγή ειρηνικών και δημοκρατικών εκλογών.[25]
Ο πρωθυπουργός της Σομαλίας Χάμζα Άμπντι Μπάρε συνεχάρη τον Αμπντουλάχι.[26]
Το Γραφείο Εκπροσώπησης της Ταϊβάν στη Σομαλιλάνδη εξέφρασε συγχαρητήρια στον εκλεγμένο πρόεδρο Αμπντουλάχι.[27]
Το Γραφείο Αφρικανικών Υποθέσεων των Ηνωμένων Πολιτειών συνεχάρη τον λαό της Σομαλιλάνδης για την επιτυχή εκλογή, προσθέτοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες προσβλέπουν στη συνεργασία με τον εκλεγμένο πρόεδρο Αμπντουλάχι για να «προωθήσουν την ειρήνη, τη σταθερότητα και την ευημερία».[28] Ομοίως, η πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών δήλωσε ότι το «εντυπωσιακό ιστορικό εκλογών και ειρηνικών μεταβιβάσεων εξουσίας της Σομαλιλάνδης είναι ένα πρότυπο για την περιοχή και πέρα από αυτήν».[24]
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «Five incumbents tumbled and one was humbled». Nordic Africa Institute (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 2025.
- ↑ «Fierce Clashes Erupt Between Somaliland and SSC Forces». Halqabsi News (στα Αγγλικά). 1 Νοεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 13 Νοεμβρίου 2024.
- ↑ «As breakaway Somaliland votes, its leaders spy international recognition». Reuters. 13 Νοεμβρίου 2024.
- ↑ «Somaliland Constitution». Somaliland Law. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Σεπτεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουνίου 2021.
- ↑ «Somaliland postpones presidential election until next year». Reuters. 25 Σεπτεμβρίου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Σεπτεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 27 Σεπτεμβρίου 2022.
- ↑ «Somaliland Lawmakers Vote to Extend President's Term by Two Years». VOA. Οκτωβρίου 2022. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Οκτωβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 12 Οκτωβρίου 2022.
- ↑ «Somaliland's House of Elders Approves Law for Combined Presidential and Party Elections» (στα Αγγλικά). Halqabsi News. 8 Ιανουαρίου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Σεπτεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 13 Νοεμβρίου 2024.
- ↑ «Somaliland's ruling party secures re-election Bihi as Presidential candidate». Somaliland.com. 21 Αυγούστου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Νοεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 13 Νοεμβρίου 2024.
- ↑ «Somalia: Ethiopia & Recognition Top Agenda As Somaliland Presidential Candidates Launch Campaigns». AllAfrica. 10 Σεπτεμβρίου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Σεπτεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 13 Νοεμβρίου 2024.
- ↑ «Faysal Ali Warabe warns Somaliland government about election disruptions». Hiiraan Online (στα Αγγλικά). 6 Ιουνίου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Νοεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 13 Νοεμβρίου 2024.
- 1 2 3 Faruk, Omar (13 Νοεμβρίου 2024). «Voting underway in Somalia's breakaway region of Somaliland». AP News. Ανακτήθηκε στις 13 Νοεμβρίου 2024.
- 1 2 Sheikh, Abdi· Rao, Sonia (13 Νοεμβρίου 2024). «As Somaliland votes, its leaders see international recognition in reach». Reuters. Ανακτήθηκε στις 13 Νοεμβρίου 2024.
- 1 2 3 «Somaliland eyes recognition as it goes to polls». Aljazeera. 13 Νοεμβρίου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Νοεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 13 Νοεμβρίου 2024.
- 1 2 «Somaliland presidential election: 7 things about why polls in Somalia's breakaway region matter». Firstpost (στα Αγγλικά). 13 Νοεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 13 Νοεμβρίου 2024.
- ↑ Hassan, Mohamed Olad (13 Νοεμβρίου 2024). «Vote counting underway in Somaliland after peaceful election». Voice of America (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Νοεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 14 Νοεμβρίου 2024.
- ↑ «International Election Observation Mission – Preliminary Assessment» (PDF). 2024. Ανακτήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2024.
- ↑ Maruf, Harun (19 Νοεμβρίου 2024). «Opposition leader wins Somaliland presidential contest». Voice of America (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2024.
- ↑ Cannon, Brendon J.· Abdi, Rashid (4 Δεκεμβρίου 2024). «Somaliland's Elections: The Role of International Observers». African Arguments. Ανακτήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2024.
- ↑ «Somalia: End of era as Muse Bihi loses in Somaliland election». Garowe. 19 Νοεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2024.
- ↑ Mohamed Sheikh Nor (20 November 2024), Opposition leader victorious in self-declared Somaliland elections, https://www.voanews.com/a/opposition-leader-victorious-in-self-declared-somaliland-elections-/7870537.html, ανακτήθηκε στις 24 November 2024
- ↑ Tunbridge, Gisa (19 November 2024), Opposition leader Abdirahman 'Irro' wins Somaliland election, The Africa Report, https://www.theafricareport.com/368993/opposition-leader-abdirahman-irro-wins-somaliland-presidential-election-by-almost-two-thirds/, ανακτήθηκε στις 24 November 2024
- ↑ «Somaliland National Electoral Commission Officially Releases Final Voter List for 2024 Elections». www.somaliland.com. Ανακτήθηκε στις 20 Νοεμβρίου 2024..
- ↑ «Abdirahman Abdillahi Irro Declared Winner of Somaliland Presidential Election» (στα Αγγλικά). 19 Νοεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 20 Νοεμβρίου 2024. Unknown parameter
|site=ignored (βοήθεια). - 1 2 «Somaliland opposition leader wins presidential election». Associated Press. 19 Νοεμβρίου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Νοεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 2024.
- ↑ «Ethiopia Congratulates Somaliland Over "Free and Fair Election"». Borkena. 15 Νοεμβρίου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Νοεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 22 Νοεμβρίου 2024.
- ↑ Nor, Omar (19 Νοεμβρίου 2024). «Somalia's Prime Minister Congratulates Somaliland's New President». Shabelle Media Network. Ανακτήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2024.
- ↑ https://focustaiwan.tw/politics/202411260018
- ↑ «US congratulates Somaliland president-elect, praised peaceful transfer of power». X. 19 Νοεμβρίου 2024.