Ποταμός Κελάνι
| Κελάνι | |
|---|---|
 | |
| Πηγές | Horton Plains National Park |
| Εκβολές | Θάλασσα των Λακκαδίβων |
| Χώρα | Σρι Λάνκα |
| Μήκος | 145 χλμ |
| Παραπόταμοι | Kehelgamu Oya |
 | |
| wikidata () | |
Ο Κελάνι (σιναλ. කැළණි ගඟ) είναι ο τέταρτος μακρύτερος ποταμός της Σρι Λάνκα, με μήκος 145 χιλιόμετρα, γνωστός για το ότι διαρρέει την πρωτεύουσα της χώρας, το Κολόμπο, προμηθεύοντας το 80% του νερού που καταναλώνει αστικά. Πηγάζει από το βουνό της Κορυφής του Αδάμ και περνά από τις Επαρχίες Νουβάρα-Ελιγιά, Ρατναπούρα, Κεγκάλε, Γκάμπαχα και Κολόμπο.
Περιγραφή και χρήσεις
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Κελάνι σχηματίζεται κυρίως από δύο βασικούς παραπόταμους στον άνω ρου του: τον Κεχελγκάμου Όγια και τον Μασκελίγια Όγια. Αυτοί, ιδίως ο δεύτερος, συνεισφέρουν σημαντικά στην παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα, με αρκετά φράγματα. Στον κάτω ρου του Κελάνι γνωστότεροι παραπόταμοι είναι οι Γουέ Όγια, Γκουρουγκόντα Όγια και Σηθαγουάκα Γκάνγκα.
Η ροή του ποταμού κυμαίνεται πάρα πολύ κατά τη διάρκεια του έτους[1], από 20 έως 25 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο την ξηρή εποχή, μέχρι 800 έως 1.500 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο την εποχή των μουσώνων. Εκτός από την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας (άνω ρους) και την υδροδότηση, ο Κελάνι χρησιμεύει και για ψάρεμα, αλλά και για αμμοληψία από τον πυθμένα στον κάτω ρου του. Επίσης, κοντά στις εκβολές του στο Κολόμπο υπάρχει υδατοδρόμιο, δηλαδή χώρος διαμορφωμένος για την άφιξη και αναχώρηση υδροπλάνων.[2] Οι μεγάλες γέφυρες του ποταμού είναι 15 τον αριθμό, με μακρύτερη τη «Νέα Γέφυρα του Κελάνι» στον δρόμο Κολόμπο-Κάντι, η οποία έχει μήκος 275 μέτρα και εγκαινιάσθηκε το 1959.
Στον πολιτισμό
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο ποταμός Κελάνι είναι στενά συνδεδεμένος με τον σιναλέζικο βουδιστικό πολιτισμό της Σρι Λάνκα, ιδίως με τη ζωή των ανθρώπων που ζουν στην κοιλάδα του. Κοντά στα νερά του βρίσκονται δύο από τα πλέον σεβάσμια βουδιστικά ιερά και προσκυνήματα στη χώρα: η Κορυφή του Αδάμ και το Κελάνι Ράτζα Μάχα Βιχαράγια. Η δημοτική και λαϊκή ποίηση αναφέρουν τον ποταμό σε αρκετά έργα τους, όπως το ακόλουθο ποίημα «Χάνσα Σαντεσάγια»:
සමනොළ මුදුන සිරිපද ඔබන මගුලට
නිකසල මහ සඟන ගෙන වඩින මුනිඳුට
පැහැදුල සුනිල් මිණියෙන් කළ මග ලෙස
මනදොළ පිරෙයි ගඟ සිරිසර දුටු තොපට
Από την άλλη, η βραβευμένη με 7 «Όσκαρ» κινηματογραφική ταινία Η γέφυρα του ποταμού Κβάι κινηματογραφήθηκε στην πραγματικότητα στον άνω ρου του ποταμού Κελάνι, κοντά στο χωριό Κιτούλγκαλα. Σώζονται τα τσιμεντένια θεμέλια που κατασκευάσθηκαν τότε για τις ανάγκες του έργου.