Πολυθέα Ασπροποτάμου Τρικάλων

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Ο Josef Dobrovský (17 Αυγούστου 1753 – 6 Ιανουαρίου 1829) ήταν μελετητής της τσέχικης γλώσσας, της αρχαιότητας και κύριος ιδρυτής της συγκριτικής σλαβικής γλωσσολογίας. Εκπαιδευμένος για το ρωμαιοκαθολικό ιερατείο, ο Dobrovský αφιερώθηκε ακούραστα στην έρευνά του στα αρχαία σλαβικά χειρόγραφα και ταξίδεψε ευρέως, κυρίως στη Ρωσία και τη Σουηδία το 1792, αναζητώντας έργα που αφαιρέθηκαν κατά τη διάρκεια του Τριακονταετούς Πολέμου. Η κειμενική κριτική του για τη Βίβλο τον οδήγησε να μελετήσει την Παλαιοεκκλησιαστική Σλαβική και, στη συνέχεια, τις Σλαβικές γλώσσες ως ομάδα. Η πολυμάθειά του επεκτάθηκε τελικά σε όλους τους τομείς της σλαβικής λογοτεχνίας, της γλώσσας , της ιστορίας και των αρχαιοτήτων.

Το πρώτο από τα τρία σημαντικότερα έργα του ήταν το “Geschichte der böhmischen Sprache und Literatur” το 1792 («Ιστορία της Βοημικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας»), η οποία περιελάμβανε σκέψεις για πολλά προηγούμενα έργα που αποσιωπήθηκαν λόγω του προτεσταντικού θρησκευτικού τους περιεχομένου. Η γραμματική του στα Τσεχικά “Lehrgebäude der böhmischen Sprache” το 1809 («Σύστημα Εκμάθησης της Βοημικής Γλώσσας»), κωδικοποίησε τη γλώσσα και έβαλε τάξη στη χρήση της λογοτεχνικής γλώσσας που είχε παραμεληθεί τα προηγούμενα 150 χρόνια. Τα θεμέλια των συγκριτικών σλαβικών σπουδών τέθηκαν στη γραμματική του Dobrovský της “Old Church Slavonic” του 1815 (Παλαιά Εκκλησιαστική Σλαβονική). Ξεκινώντας θέτει τις βάσεις του γλωσσικού ρομαντισμού των Σλάβων οι οποίοι θεωρούσαν πως η γλώσσα είναι εργαλείο επικοινωνίας και εξαρτάται αποτελεσματικά από τον βαθμό διαύγειας των ιδεών που εκφράζονται από τον ομιλητή. Μια σωστή γραμματική είναι η ιστορία της γλώσσας. Μια λογοτεχνική γλώσσα βασίζεται στην ανάπτυξη των διαλέκτων της κάθε περιοχής και δείχνει την ανάπτυξη του πολιτισμού της χώρας. Η χρήση της γλώσσας μέσω των λογοτεχνικών έργων προσδιορίζει τι είναι σωστό και τι όχι στη γλώσσα, ο γλωσσολόγος είναι ο νομοθέτης της γλώσσας αφού είναι εκείνος που αποφασίζει ποιο είναι το σωστό και ποιο το λάθος στη χρήση της γλώσσας και η ορθογραφία μιας λέξης βασίζεται στο φυσικό κανόνα «γράφεις όπως το ακούς». Η ιδέα του Dobrovsky ήταν να δημιουργήσει μια λογοτεχνική γραμματική η οποία να περιέχει την πραγματική ιστορία της γλώσσας. Προέβαλε το βασικό πρόβλημα της σλάβικης λογοτεχνικής γλώσσας, το λεξιλόγιο, και το δικό του διακριτικό μοντέλο που βασίζεται στην κομψότητα, σταθερότητα και συνέχεια της γλώσσας. Σύμφωνα με τον Dobrovsky έχουν επιβιώσει τρία αλφάβητα, το Γλαγολιτικό, το Κυριλλικό και το Λατινικό και ταυτόχρονα τρία διαφορετικά συστήματα συλλαβισμού για κάθε γράμμα, τα οποία συγχωνεύτηκαν στις παραδοσιακές διαλέκτους. Στην αρχή οι διάλεκτοι δεν είχαν τόσες διαφορές μεταξύ τους όμως με την πάροδο διακοσίων χρόνων απέκτησαν ένα μεγάλο χάσμα ανάμεσα τους για αυτό και αποτελούσαν ξεχωριστή ενότητα η κάθε μια. Η γραφή των Σλοβένων βασίζεται στα παλιά Προτεσταντικά κείμενα του 16ου αιώνα και για το λόγο αυτό οι ακόλουθοι των Vaclav Pohl και Father Marko Pohlin δημιούργησαν μια γραφή πολύ κοντά σε αυτή των παλαιών κειμένων με μικρές μόνο διαφορές στην παραδοσιακή γραμματική η οποία να περιλαμβάνει και τις ιδιομορφίες του συλλαβισμού. Για την παλιά σερβική λογοτεχνία χρησιμοποιούνταν τα Εκκλησιαστικά Σλαβονικά όμως μετά τη δημιουργία της διαλέκτου Stokavski η Ρωσική και η Εκκλησιαστική Σλαβονική άρχισαν να εντάσσονται και αυτές στη γλώσσα της λογοτεχνίας με την ονομασία Ρωσοσλαβονική. Μετά από πενήντα χρόνια η διάλεκτος Stokavski άλλαξε και διαχωρίστηκε σε δύο άλλες γλώσσες, τη Σλοβενική και την Σερβοκροατική. Αντίθετη άποψη με τον Dobrovsky είχε ο Kopitar, αν και ήταν πολύ καλοί φίλοι για περισσότερα από είκοσι χρόνια και ο μοναδικός Σλαβολόγος στη Βιέννη. Ο Kopitar θεωρούσε ότι το Σλαβικό μοντέλο χαρακτηρίζεται από την παράδοση, τη βασική γραμματική του 16ου αιώνα, τη σταθερότητα και τη συνέχεια σε αντίθεση με τις αυθαίρετες πρακτικές των σύγχρονών του. Όλη του τη ζωή αδιάκοπα έψαχνε μια ιδανική «ορθογραφική μεταρρύθμιση» για όλο το Δυτικό σλαβικό πληθυσμό και για τις Νότιες σλαβικές γλώσσες. Προσπάθησε να καθιερώσει την εισαγωγή ενός ομοιομόρφου συστήματος ορθογραφίας ανάμεσα σε αυτό που ακούγεται και το συμβολισμό του. Και οι δυο με χιλιάδες άρθρα για τα γλωσσολογικά θέματα που τους αφορούσαν δημιούργησαν μια μοναδική επιτομή της σλαβικής φιλολογίας η οποία είναι αφιερωμένη στην Παλιά Εκκλησιαστική Σλαβική παράδοση. Ταυτόχρονα η επιστημονική διαμάχη τους για την προέλευση της Παλαιοεκκλησιαστικής σλαβονικής δεν σταμάτησε να υφίσταται. Ο Dobrovsky, ως ρεαλιστής, δεν απαντά για χρόνια στην έκκληση του Kopitar να γίνει “Cyrillus alter Slavorum” και έτσι ένα ρομαντικό όνειρο παρέμεινε όνειρο. Ο Dobrovsky και ο Kopitar λογομάχησαν και με τον Karamzin και τον Vidakovic εξαιτίας του ερωτήματος αν είναι μια γλώσσα νεκρή ή ζωντανή. Οι Dobrovsky και Kopitar θεωρούσαν ότι αν είναι νεκρή μπορεί να είναι αναλυτική, να χρησιμοποιηθεί στη Θεία Λειτουργιά, όπως τα Λατινικά, όμως δεν μπορεί ποτέ να γίνει εργαλείο επικοινωνίας σε μια κοινωνία και δεν μπορεί να παράγει τις κλασικές αξίες, μόνο οι ζωντανές γλώσσες μπορούν να τα κάνουν αυτά. Κλείνοντας, τα πρότυπα της λογοτεχνίας της Τσεχίας, της Σλοβενίας και της Σερβοκροατίας διαμορφώθκηαν κατά το πρώτο κύμα του γλωσσικού ρομαντισμού. Είναι τρεις ανεξάρτητες, πρωτότυπες και διαφορετικές γλωσσικές προϋποθέσεις, προσδιορίσιμες ως προς το βάρος της υπάρχουσας παράδοσης, το εύρος της διαλεκτικής διαφοροποίησης και τις γλωσσικές έννοιες των δημιουργών τους. Επιπλέον, ο αντίκτυπος του Dobrovsky στη γλωσσική αναγέννηση των Νότιων Σλάβων είναι περισσότερο γενικός παρά συγκεκριμένος και περιορίζεται στη διαμόρφωση μοντέλων λογοτεχνικών γλωσσών. Τέλος τα δύο βασικά μοντέλα που συζητήθηκαν διαφέρουν ως προς τη σχέση τους με τα συστατικά μιας λογοτεχνικής γλώσσας, την παράδοση και τον ζωντανό λόγο. Το μοντέλο του παραδοσιακού τύπου που είναι προκατειλημμένο κατά των διαλέκτων, ενώ ο ζωντανός ομιλητικός τύπος είναι αναγκαστικά ενσωματωμένος. Η αντίθετη τους φύση αποκαλύπτεται και στην προσέγγισή τους στη γλώσσα, ενώ η πρώτη τείνει να είναι κανονική, η δεύτερη είναι περιγραφική. Οι απόψεις αυτές ενσωματώθηκαν αντίστοιχα από τον Dobrovsky και τον Kopitar οι οποίοι αντιμετώπισαν ο ένας τον άλλον στον πρώιμο σλαβικό γλωσσικό ρομαντισμό.

Τα σημαντικότερα έργα του:

Fragmentum Pragense evangelii S. Marci, vulgo autographi (1778) a periodical for Bohemian and Moravian literature (1780–1787) Scriptores rerum Bohemicarum (2 vols., 1783) Geschichte der böhm. Sprache und alten Literatur (1792) Die Bildsamkeit der slaw. Sprache (1799) a Deutsch-böhm. Wörterbuch compiled in collaboration with Leschk, Puchmayer and Hanka (1802–1821) Entwurf eines Pflanzensystems nach Zahlen und Verhältnissen (1802) Glagolitica (1807) Lehrgebäude der böhmischen Sprache (1809) Institutiones linguae slavicae dialecti veteris (1822) Entwurf zu einem allgemeinen Etymologikon der slaw. Sprachen (1813) Slowanka zur Kenntnis der slaw. Literatur (1814)

Συντεταγμένες: 39°35′56″N 21°17′55″E / 39.59889°N 21.29861°E / 39.59889; 21.29861

Πολυθέα
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Πολυθέα
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΘεσσαλίας
ΔήμοςΜετεώρων
Γεωγραφία και στατιστική
ΝομόςΤρικάλων
Υψόμετρο1.150
Πληθυσμός158 (2001p)
Ταχ. κωδ.420 36

Η Πολυθέα είναι ορεινό χωριό του νομού Τρικάλων. Είναι χτισμένη σε υψόμετρο 1.150 μέτρων στις πλαγιές της νότιας Πίνδου και αποτελεί έναν από τους πιο ορεινούς οικισμούς της Θεσσαλίας. Η Πολυθέα υπάγεται στον Δήμο Μετεώρων ενώ παλαιότερα ανήκε στην Κοινότητα Ασπροποτάμου και ο πληθυσμός της σύμφωνα με την απογραφή του 2001 είναι 158 κάτοικοι. Βρίσκεται στους πρόποδες του όρους Νεραΐδα (2144 μ.), κοντά στην συμβολή του Αχελώου με τον Κρανιώτικο ποταμό (περιοχή 3 ποτάμια), αγκαλιασμένο από ψηλά βουνά ,αγέρωχα ελάτια και αιωνόβια πλατάνια(1150μ.).

Το παλιό βλάχικο όνομα του ήταν Δραγοβίστι (ωραία θέα). Οι κάτοικοι μαγεμένοι από το τοπίο, δεν είχαν παρά μόνο μια επιλογή για την ονομασία του χωριού τους, Πολυθέα. Η ομορφιά πλανεύτρα, μοναδική, αλλάζει πρόσωπο ανάλογα με τις εποχές. Το χειμώνα στα λευκά, σου θυμίζει πως η φύση είναι ακόμα κυρίαρχη εδώ, έχοντας όμως τη διάθεση να σε φιλοξενήσει, να ανταμείψει την αγάπη σου για τον τόπο, χαρίζοντας σου απλόχερα μαγεμένες εικόνες. Το καλοκαίρι στα καταπράσινα, ζεστή και πράα, αναμιγνύεται με τις φωνές, το κελαιδισμα και τα ποτάμια. Πρώτος προορισμός για αυτούς που θέλουν ένα μέρος, δροσερό, παρθένο, γεμάτο γλυκιές περιπέτειες για τις καλοκαιρινές τους εξορμήσεις. Το χωριό κάηκε σχεδόν ολοσχερώς το 1943 γι’αυτο και τα παραδοσιακά οικίσματα είναι λιγοστά. Παρόλα αυτά η αγάπη και το πείσμα των κατοίκων του, το αναγέννησαν κυριολεκτικά από τις στάχτες του. Στο κέντρο δεσπόζει η πλατεία, φιλοξενώντας μαζί με τους λάτρεις της περιοχής και 7 πελώρια πλατάνια, τα οποία τη στολίζουν μοναδικά. Η εκκλησία του χωριού είναι αφιερωμένη στην Παναγία την Φανερωμένη και συγκεκριμένα στο Γεννέσιο της Θεοτόκου, και χρονολογείται στα 1748.

Η Πολυθέα αποτελεί ιδανικό προορισμό για έναν φυσιολάτρη ή πεζοπόρο. Διαδρομές όπως αυτές που οδηγούν στην πηγή της Γκούρας (ΒΔ του οικισμού) ή στο ξέφωτο της Κιάρης, γνωρίζουν στον περιηγητή τις ομορφιές του τόπου. Διαδρομές ξεκούραστες, διέρχονται από πυκνό ελατοδάσος και οξιές, συναντούν ποταμάκια και μικρούς καταρράκτες, χαρίζοντας στον επισκέπτη όλα αυτά που του έχει στερήσει η ζωή της πόλης. Για τους πιο τολμηρούς, οι κορυφές Καπ Γκρας και Νεραΐδα (2144μ.) είναι πρόκληση. Τρόπαιο της κατάκτησης της κορυφής, η θέα όλου του ορεινού συμπλέγματος του Ασπροποτάμου. Επίσης η τοποθεσία «Φιαρίκα» προσφέρεται για τη φωτογράφηση της περιοχής, λόγω της πανοραμικής της θέσης.

Σημαντικά πολιτιστικά γεγονότα του χωριού είναι η γιορτή της Κασσαριας (στα βλάχικα σημαίνει τυροκομειο), που πραγματοποιειται το τελευταίο σαββατοκυριακο του Ιουλίου στην πλατεία του χωριού με την συνοδεία παραδοσιακής μουσικής , και οι συμμετέχοντες γευονται εδέσματα και πίτες από τις γυναίκες του χωριού και γνωρίζουν την πλούσια παράδοση του χωριού στην παραγωγή και την εμπορία γαλακτοκομικων προϊόντων, το «αντάμωμα» των αποδήμων Πολυθεατών, οι οποίοι συγκεντρώνονται στην πλατεία του χωριού κάθε δεύτερο Σάββατο του Αυγούστου και γλεντάνε ως το πρωί με παραδοσιακά τραγούδια και χορούς καθώς και το κεντρικό ετήσιο πανηγύρι, το οποίο γίνεται στις 8 Σεπτεμβρίου, στα Γενέθλια της Θεοτόκου

Ιστορική Αναδρομή

Απόσπασμα από τα ¨ΘΕΣΣΑΛΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ¨

ΚΟΙΝΟΤΗΣ ΠΟΛΥΘΕΑΣ (ΔΡΑΓΟΒΙΣΤΙΟΥ)

Αύτη αποτελείται από το νοτιοδυτικώς της Κρανιάς και Ν.και απέναντι της Καλλιρόης, εις απόστασην ¾ απ’αυτής και 9.30΄ωρών εκ Καλαμπάκας ευρισκόμενον χωρίον Πολυθέα. Το χωρίον Πολυθέα είναι όνομα και πράγμα ΠΟΛΥΘΕΑ.Απ΄εδώ βλέπει κανείς τέσσαρας Δήμους (Αθαμάνων,Κοθωνίων,Λάκμωνος και Χαλκίδος)και ολόκληρον την κοιλάδα τοτ Ασπροποτάμου,από των πηγών του μέχρι Γαρδικίου. Η εν γένει εντεύθεν άποψις είναι χάρμα ίδεσθαι, πράγματι ωραία θέα με τας γύρω φυσικάς καλλονάς και με τας ωραίας και μεγάλας οικοδομάς, διότι η Πολυθέα είναι και σωστό αρχοντοχώρι. Εντεύθεν κατήγετο ο Σαραχούτης,όστις εχρημάτισε μυστικοσύμβουλος του Σουλτάνου ,παρασχών πολλάς υπηρεσίας εις την πατρίδα μας.Τούτου ο υιός υπήρξε μέλος της Φιλικής Εταιρείας. Τω 1790 με 1791 οι Δραγοβιστινοί, εκδικούμενοι την τιμην μιας νύμφης των,ατιμασθείσης υπό των Τούρκων,έκαυσαν δύο Κονιαροχώρια της Λαρίσης. Τω 1809,6 Αυγούστου, ήλθεν εις το Δραγοβίστι με 80 παλληκάρια και ο Γ.Καραϊσκάκης,ο οποίος ακόμη δεν είχε γίνει άγγελος,αλλ΄ήτο διάβολος ακόμη,προ της Επαναστάσεως, έκαυσε το μισό χωριό και την μισή εκκλησία (το γυναικείον) του χωριού. Δραγοβιστινοί ήσαν και οι Α δ ε λ φ ο ί Τσ ά κ α λ ο ι ,γενικοί Δερβεναγάδες εν Θεσσαλία κατά το 1821. Ούτοι απηλευθέρωσαν εις φυλάκιον (ταμπούρ) Φαναρίου Ελληνίδα σκλάβαν,την οποίαν έστελλεν εις το χαρέμι του ο Σκόντρα πασάς,όστις μαθών τούτο έστειλεν ολόκληρον τάγμα στρατού εις Δραγοβίστι προς σύλληψίν των.Περικυκλωθέντες εντός οικίας οι Τσάκαλοι ημύνθησαν γενναίως,αλλά φονευθέντος του Δ.Τσάκαλου και εξαντληθέντων των πολεμοφοδίων, οι υπόλοιποι συνελήφθησαν και οδηγηθέντες εις Λάρισσαν εφονεύθησαν παρά την γέφυραν του Πηνειού.Οι Τσάκαλοι είχον σχέσεις φιλικάς με τον Κατσαντώνην και τον Καραϊσκάκην.Δραγοβιστινοί έλαβον μέρος και εις την παρά την Καλαμπάκαν μάχην του 1854,παρά το πλευρό του Χρ. Χατζηπέτρου. Οι κάτοικοι της Πολυθέας φεύγουν τον χειμώνα,εκτός ελαχίστων οικογενειών,και δια τούτο κατά την τελευταίαν απογραφήν αριθμεί μόνον 51 κατ.(33 άρρ. και 18 θήλ.) ,αν και υπερβαίνουν τους χιλίους.Τα έσοδα της Κοινότητος είναι 50.307 δρχ.Ολόκληρος η έκτασις της Πολυθέας φθάνει τα 60 χιλ.στρεμμ.εξ ων περί τα 20 στρεμμ. δάση εξ ελάτης ,εντελώς ανεκμετάλλευτα δυστυχώς ,ελλείψει συγκοινωνίας. Τα λειβάδια της εκμεταλλεύονται υπό των ιδίων κατοίκων της.Άλλοτε η κτηνοτροφία της ανήρχετο εις 40 χιλ. πρόβατα.Ήδη μόλις εις 5 χιλ. περίπου ανέρχεται η κτηνοτροφία της ,λόγω της απαλλοτριώσεως των πεδινών κτημάτων. Επί Τουρκοκρατίας οι μόνοι έμποροι ήσαν οι Δραγοβιστινοί,οίτινες εισήγαγον την τυροκομίαν εις τα μέρη μας, φέροντες τυροκόμους από την Ανδριανούπολιν διά το κασέρι,κεφαλοτύρι κλπ.είδη της τυροκομικής.Μέχρι του 1912 υπήρχον εντός του Δραγοβιστίου 12 τυροκομεία.Επίσης παλαιότερον οι Δραγοβιστινοί ησχολούντο και εις την εριουργίαν,υφαίνοντες βελέτζες,καπότες΄δίμιτα και διαφόρων ειδών σκουτιά και κάμνοντες μέχρι του 1830 εξαγωγήν και εις Βιέννην και συναγωνιζόμενοι εις την εριουργίαν με την Κρανιάν.,Σκληνιάσανκλπ.Αλλά και εις τα γράμματα δεν καθυστέρησε το Δραγοβίστι. Είναι το μόνο χωριό,όπερ είχε και επί Τουρκοκρατίας επιστήμονας.Σήμερον έχει ουκ ολίγους επιστήμονας. Η Πολυθέα έχει και τηλέφωνον κατά το θέρος. Αποτελεί και ιδίαν ενορίαν,της Γεννήσεως της Θεοτόκου με 14.364 δρ. έσοδα ετησίως.

Απόσπασμα από τα ¨ΘΕΣΣΑΛΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ¨. Έκτακτος έκδοσις της Ιστορικής και Λαογραφικής Εταιρείας των Θεσσαλών,δια τον εορτασμόν των 50 χρόνων απελευθερώσεως της Θεσσαλίας,ετών 1881-1931. Αθήναι 1935

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]