Μετάβαση στο περιεχόμενο

Πολιτικό θρίλερ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Εξώφυλλο του βιβλίου Η μέρα του τσακαλιού (1971) του Φρέντερικ Φόρσαϊθ
Εξώφυλλο της 1ης έκδοσης του Ζ (1966) του Βασίλη Βασιλικού

Πολιτικό θρίλερ είναι ένα θρίλερ που διαδραματίζεται με φόντο μια πολιτική διαμάχη για την εξουσία· τα υψηλά διακυβεύματα και η αγωνία αποτελούν τον πυρήνα της ιστορίας. Το είδος αυτό συχνά αναγκάζει το κοινό να σκεφτεί και να κατανοήσει τη σημασία της πολιτικής. Τα διακυβεύματα σε αυτές τις ιστορίες είναι τεράστια και συχνά η μοίρα μιας χώρας βρίσκεται στα χέρια ενός ατόμου. Η πολιτική διαφθορά, το οργανωμένο έγκλημα, η τρομοκρατία και ο πόλεμος είναι συνηθισμένα θέματα ενός πολιτικού θρίλερ. [1]

Τα πολιτικά θρίλερ ενδέχεται να βασίζονται σε μεμονωμένα γεγονότα, όπως η δολοφονία του Τζον Φιτζέραλντ Κένεντι ή το σκάνδαλο Γουότεργκεϊτ. Υπάρχει έντονη επικάλυψη με το είδος θρίλερ συνωμοσίας.

Μερικά πρώιμα παραδείγματα πολιτικού θρίλερ βρίσκονται στα ιστορικά μυθιστορήματα του Αλέξανδρου Δουμά από τον 19ο αι. (ιδιαίτερα στα μυθιστορήματά του για τους Τρεις σωματοφύλακες (Les Trois Mousquetaires), τα οποία συχνά περιλαμβάνουν πολιτικές συνωμοσίες), καθώς και σε λογοτεχνικά έργα όπως το μυθιστόρημα Ο μυστικός πράκτορας (The Secret Agent, 1907) του Τζόζεφ Κόνραντ.

Το Gilles (1936) περιέχει ένα πρώιμο παράδειγμα πολιτικού θρίλερ: σε μια από τις δευτερεύουσες πλοκές του βιβλίου, ο πρωταγωνιστής Ζιλ Γκαμπιέ βρίσκεται μπλεγμένος σε μια αριστερή πλεκτάνη για τη δολοφονίας του πρωθυπουργού. Η πλεκτάνη καταρρέει λόγω της ανικανότητας των συνωμοτών, και το βιβλίο τελειώνει με τον πρωταγωνιστή να φεύγει για να πολεμήσει στον Ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο. [2]

Αφίσα της ταινίας Οι τρεις μέρες του κόνδορα (1975) του Σίντνεϊ Πόλακ
Αφίσα της ταινίας V for Vendetta (2005) του Τζέιμς Μακ Τιγκ

Το πραγματικό είδος του πολιτικού θρίλερ ζωντανεύει τις πρώτες μέρες του Ψυχρού Πολέμου. Το βιβλίο του Γκράχαμ Γκριν Ο ήσυχος Αμερικανός (The Quiet American, 1955) αφηγείται την αμερικανική εμπλοκή στο Βιετνάμ στη διάρκεια του Πρώτου Πολέμου της Ινδοκίνας. Το βιβλίο The Manchurian Candidate του Ρίτσαρντ Κόντον διαδραματίζεται μετά τον πόλεμο της Κορέας και την εποχή του Μακαρθισμού. Στο έργο του Φρέντερικ Φόρσαϊθ Η μέρα του τσακαλιού, πρέπει να αποτραπεί μια επίθεση κατά του Σαρλ ντε Γκολ.

Άλλοι συγγραφείς πολιτικών θρίλερ είναι οι Τζέφρι Άρτσερ και Ντάνιελ Σίλβα. Στη λογοτεχνία Μπενγκάλι, το Aat Kuthuri Noy Dorja ((বাংলা: আট কুঠুরি নয় দরজা) του Σάμαρες Ματζουμντάρ, που σημαίνει: "Οκτώ δωμάτια και εννέα πόρτες", είναι ένα παράδειγμα. Ένα πολιτικό θρίλερ που διαδραματίζεται στην πολιτική σκηνή του Μπιχάρ της Ινδίας είναι το βιβλίο του Φαουάζ Τζαλίλ Nobody Likes an Outsider (2021). [3]

Στην Ελλάδα, ένα από τα γνωστότερα πολιτικά θρίλερ είναι το μυθιστόρημα Ζ (1966) του Βασίλη Βασιλικού, που αναφέρεται στα γεγονότα της δολοφονίας του βουλευτή της Ε.Δ.Α. Γρηγόρη Λαμπράκη το 1963. Με την κινηματογραφική του μεταφορά το 1969 από τον Κώστα Γαβρά, το βιβλίο έγινε αμέσως σύμβολο του αντιδικτατορικού αγώνα. [4]

Αρκετές ταινίες του Άλφρεντ Χίτσκοκ περιέχουν ήδη στοιχεία πολιτικού θρίλερ, όπως Ο άνθρωπος που ήξερε πολλά (The Man who Knew too Much, 1934), Τα 39 σκαλοπάτια (The 39 Steps, 1935) και Πριν από τη θύελλα (Foreign Correspondent, 1940). Το 1962, ο Τζον Φρανκενχάιμερ γύρισε την ταινία Ο άνθρωπος της Μαντζουρίας (The Manchurian Candidate) βασισμένος στο ομότιτλο βιβλίο. [5]

Στα τέλη της δεκαετίας του 1960 και κατά τη δεκαετία του 1970, εμφανίστηκαν πολιτικά θρίλερ που αντανακλούσαν ενεργά την ατμόσφαιρα του πολέμου του Βιετνάμ και του σκανδάλου Γουότεργκεϊτ στην στρατιωτική και πολιτική ιστορία των ΗΠΑ. Οι ταινίες αυτές παρουσίαζαν σε μεγάλο βαθμό μια απροκάλυπτη άποψη για τις μηχανορραφίες και τον κυνισμό της σύγχρονης πολιτικής ηγεσίας, όπως ισχυρισμούς σχετικά με τη σύγκλιση πολιτικών και μυστικών υπηρεσιών που συνεργούν για τη δημιουργία ενός παρακράτους, επικεντρωμένου στην εξουδετέρωση της βούλησης του λαού και στην ενεργή εξάλειψη κάθε αντίστασης. Ταινίες όπως οι Όλοι οι άνθρωποι του προέδρου (All the President's Men, 1976), που είναι βασισμένη στο σκάνδαλο Γουότεργκεϊτ, Υπόθεση Πάραλλαξ (The Parallax View, 1974), του οποίου η εναρκτήρια σκηνή βασίζεται στις θεωρίες συνωμοσίας γύρω από τη δολοφονία του Ρόμπερτ Φ. Κένεντι, Η συνομιλία (The Conversation, 1974) και Οι τρεις μέρες του κόνδορα (The Three Days of the Condor', 1975), ανέβασαν τα πολιτικά θρίλερ και τα θρίλερ συνωμοσίας σε νέα ύψη αφηγηματικής πολυπλοκότητας και ρεαλισμού.

Άλλα παραδείγματα πολιτικών θρίλερ είναι Επτά ημέρες του Μαΐου (Seven Days in May, 1964), Z (1969), βασισμένο στο βιβλίο του Βασίλη Βασιλικού, V for Vendetta (2005), Romero, JFK, η Ιστορία που Χαράχτηκε στη Μνήμη μας (JFK, 1991), City Hall (1996), Ο δολοφόνος του μεσονυχτίου (Blow Out, 1981), Air Force One (1997), Σνόουντεν (Snowden, 2016) και The Post: Απαγορευμένα μυστικά (The Post, 2017). Τέλος, αρκετές ταινίες πολιτικού θρίλερ αναφέρονται στις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 και στην τρομοκρατία γενικότερα.

Η βρετανική δραματική σειρά του 1990 House of Cards είναι ένα πολιτικό θρίλερ που διαδραματίζεται μετά το τέλος της θητείας της Μάργκαρετ Θάτσερ ως πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου. Η επόμενη προσαρμογή του Netflix με πρωταγωνιστή τον Κέβιν Σπέισι (2013-2018) διαδραματίζεται στις Ηνωμένες Πολιτείες και περιγράφει λεπτομερώς τις μηχανορραφίες του βουλευτή Φράνσις Άντεργουντ για να εκλεγεί πρόεδρος.

Η τηλεοπτική σειρά Scandal (2012-2018) της Σόντα Ράιμς περιέχει πολλά στοιχεία πολιτικού θρίλερ σε χρονολογική μορφή.

Η σειρά Επιζών της επόμενης μέρας (Designated Survivor, 2016-2019), που αρχικά προβλήθηκε από το ABC και απεικονίζει τον πολιτικό αγώνα για την εξουσία ως αποτέλεσμα μιας τρομοκρατικής επίθεσης που καταστρέφει το Καπιτώλιο των Ηνωμένων Πολιτειών στη διάρκεια του λόγου "State of the Union", δολοφονώντας τον πρόεδρο και όλα τα μέλη στη σειρά διαδοχής του εκτός από ένα.

Το Okkupert (που σημαίνει "Υπό κατοχή") του 2015 έγινε γρήγορα η πιο ακριβοπαραγωγή τηλεοπτική σειρά της Νορβηγίας, απεικονίζοντας τη Ρωσία και την Ευρωπαϊκή Ένωση να συνεργάζονται για να πείσουν τη Νορβηγία να αποκαταστήσει την παραγωγή φυσικού αερίου και πετρελαίου. Η σειρά είχε προϋπολογισμό άνω των 90 εκατομμυρίων νορβηγικών κορονών. Αρχικά μεταδόθηκε στο TV2 στη Νορβηγία και στη συνέχεια στο Sky Arts στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Το έπος εκδίκησης, εγκληματικής και πολιτικής αγωνίας του ABS-CBN Wildflower (2017) αφηγείται την ιστορία μιας γυναίκας θέλει να εκδικηθεί για την απώλεια της οικογένειάς της και είναι πρόθυμη να εκθρονίσει την καταπιεστική πολιτική δυναστεία Αρντιέντε.

Το Jack Ryan του Τομ Κλάνσι είναι μια αμερικανική σειρά δράσης και πολιτικού θρίλερ που διατίθεται σε streaming και έκανε πρεμιέρα στις 31 Αυγούστου 2018 στο Amazon Prime Video.

Το 2018, το βρετανικό πολιτικό θρίλερ Ιδιωτική προστασία (Bodyguard) απέκτησε γρήγορα δημοτικότητα στο Ηνωμένο Βασίλειο, πετυχαίνοντας τα υψηλότερα ποσοστά τηλεθέασης του BBC από το 2008. Η σειρά απεικονίζει έναν βετεράνο πολέμου του Βρετανικού Στρατού που πάσχει από διαταραχή μετατραυματικού στρες. Εργάζεται στη Μητροπολιτική Αστυνομία και του έχει ανατεθεί να προστατεύει την φιλόδοξη υπουργό Εσωτερικών, Τζούλια Μόνταγκιου, της οποίας την πολιτική απεχθάνεται.

Μεταξύ 2019-2021, προβλήθηκε από την τηλεόραση του ΣΚΑΪ η καθημερινή ελληνοκυπριακή σειρά 8 λέξεις και παρουσίαζε τις προσπάθειες δύο πολιτικών προσώπων να κρυφτούν πίσω από την ψεύτικη δημόσια εικόνα τους. [6]

Ένας θεατρικός συγγραφέας που έχει αγκαλιάσει το είδος του πολιτικού θρίλερ είναι ο Γκάρι Μίτσελ, ο οποίος τη δεκαετία του 2000 έγινε «μία από τις πιο πολυσυζητημένες φωνές στο ευρωπαϊκό θέατρο... του οποίου τα πολιτικά θρίλερ τον έχουν αναμφισβήτητα αναδείξει ως τον μεγαλύτερο θεατρικό συγγραφέα της Βόρειας Ιρλανδίας». [7]

  1. Georgia Bishop (15 Δεκεμβρίου 2020). «Political Thrillers vs Political Dramas: What Are the KEY Differences?». Industrial Scripts. Ανακτήθηκε στις 3 Ιανουαρίου 2022.
  2. «How to build a far right revolutionary, Mark Lilla». Unheard. 6 Αυγούστου 2024. Ανακτήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2024.
  3. «Indian Author, Fawaz Jaleel's Political Thriller Garners Positive Reviews from Readers» (στα Αγγλικά). www.mid-day.com. 16 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουλίου 2021.
  4. Αγαθός, Θανάσης (24 Δεκεμβρίου 2016). «ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ: Ζ του Βασιλικού και Ζ του Γαβρά». ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ. Ανακτήθηκε στις 30 Δεκεμβρίου 2019.
  5. Παπαδημητρίου, Γιώργος (12 Δεκεμβρίου 2019). «The Manchurian Candidate». CineDogs. Ανακτήθηκε στις 1 Ιουλίου 2025.
  6. ««8 λέξεις»: Εξελίξεις – σοκ από το πρώτο επεισόδιο». Έθνος. 1 Ιανουαρίου 1980. Ανακτήθηκε στις 1 Ιουλίου 2025.
  7. Chrisafis, Angelique; correspondent, Ireland (2005-12-21). «Loyalist paramilitaries drive playwright from his home» (στα αγγλικά). The Guardian. ISSN 0261-3077. https://www.theguardian.com/uk/2005/dec/21/arts.northernireland. Ανακτήθηκε στις 2025-07-01.