Πλάκα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Πλάκα (Αθήνα))
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Πλάκα
Athenian Rooftops.jpg
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Πλάκα
Χώρα Ελλάδα
Διοικητική υπαγωγή Αθήνα
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Η Πλάκα είναι συνοικία στο κέντρο της Αθήνας κάτω από την Ακρόπολη. Συνορεύει νότια με την συνοικία Μακρυγιάννη, ανατολικά με την περιοχή των Στύλων του Ολυμπίου Διός και του Ζαππείου, βόρεια με το εμπορικό κέντρο της Αθήνας και δυτικά με το Μοναστηράκι. Έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισμός. Είναι γνωστή και ως «Συνοικία των Θεών».[1][2][3]

Μεταπολεμικά, τα κτίσματα της Πλάκας κρίθηκαν διατηρητέα στο σύνολό τους, με αποτέλεσμα η Πλάκα να αποτελεί τη μοναδική συνοικία της Αθήνας που σε τέτοια έκταση μπορεί κάποιος να δει την πόλη όπως ήταν πριν 100 χρόνια. Στην περιοχή λειτουργούν μουσεία, ταβέρνες, εστιατόρια, καφετέριες και καταστήματα με τουριστικά είδη, ενώ σώζονται κτίρια διάσημων πολιτών της παλιάς Αθήνας.

Στο τμήμα της Πλάκας προς την Ακρόπολη υπάρχουν τα Αναφιώτικα. Πρόκειται για μια συνοικία σε κυκλαδίτικο ρυθμό, που κατασκευάστηκε από Αναφιώτες οικοδόμους, οι οποίοι, στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, αναζητούσαν μια συνοικία να κτίσουν τα σπίτια τους, αφού στην υπόλοιπη Αθήνα το κόστος ενοικίασης ή αγοράς γης ήταν ακριβό γι' αυτούς. Παρόμοιες περιοχές, στις οποίες οι εσωτερικοί μετανάστες μετέφεραν την αρχιτεκτονική του τόπου καταγωγής τους, υπήρξαν και αλλού στην Αθήνα, αλλά δεν κατάφεραν να επιβιώσουν από την οικοδομική αναμόρφωση στο πέρασμα των χρόνων. Στην Πλακα ζούσε και εργαζόταν ο καλλιτέχνης Γιώργος Σαββάκης.

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πρώτη γνωστή καταγεγραμμένη αναφορά του τοπονυμίου "Πλάκα" είναι αυτή του Γάλλου ιατρού Ζακόμπ Σπον στο βιβλίο του Spon's Voyage d'Italie, de Dalmatie, de Grèce et du Levant που εκδόθηκε το 1678.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Πλάκα αναπτύχθηκε κυρίως γύρω από τα ερείπια της Αρχαίας Αγοράς της Αθήνας, σε μια περιοχή που ήταν συνεχόμενα κατοικημένη από την προϊστορία. Κατά τα χρόνια της οθωμανικής κυριαρχίας, η Πλάκα ως η πιο αρχοντική περιοχή ήταν η τουρκική συνοικία της Αθήνας [4] και η έδρα του Βοεβόδα (κυβερνήτη). Κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του 1821, η Πλάκα όπως και η υπόλοιπη Αθήνα, εγκαταλείφθηκε προσωρινά από τους κατοίκους της λόγω των μαχών και της πολιορκίας της Ακρόπολης που έλαβαν χώρα εκεί το 1826.

Η περιοχή ανακατασκευάστηκε κατά τα πρώτα χρόνια της κυριαρχίας του βασιλιά Όθωνα. Η Πλάκα είχε μια αρκετά μεγάλη κοινότητα Αρβανιτών μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα, γεγονός που οδήγησε ορισμένους να την αναφέρουν ως την "Αρβανίτικη συνοικία της Αθήνας". [5][6][7] Την ίδια περίοδο τα Αναφιώτικα, με παραδοσιακή κυκλαδική αρχιτεκτονική, χτίστηκαν κοντά στην Πλάκα από έποικους από το νησί της Ανάφης του Αιγαίου. [8] Το 1884 μια πυρκαγιά που προκλήθηκε από εμπρησμό κατέστρεψε ένα μεγάλο μέρος της γειτονιάς, γεγονός που έδωσε την ευκαιρία στους αρχαιολόγους να πραγματοποιήσουν ανασκαφές στη Ρωμαϊκή Αγορά και στη βιβλιοθήκη του Αδριανού. Ανασκαφές συνεχίζονται στην περιοχή μέχρι και σήμερα.

Η συνοικία σήμερα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δρομάκια στην Πλάκα

Την Πλάκα επισκέπτονται εκατοντάδες χιλιάδες τουρίστες το χρόνο [9] και υπόκειται σε αυστηρούς κανονισμούς πολεοδομίας. Είναι η μοναδική γειτονιά της Αθήνας όπου όλες οι υπηρεσίες κοινής ωφέλειας (νερό, ρεύμα, καλωδιακή τηλεόραση, τηλέφωνο, διαδίκτυο και αποχέτευση), παρέχονται από υπόγειες, ειδικά κατασκευασμένες σήραγγες για να μην επηρεάζουν τον γραφικό χαρακτήρα της.

Στη Πλάκα βρίσκονται σήμερα πολλά μουσεία και χώροι πολιτισμού (όπως θέατρα). Κάποια από τα μουσεία που βρίσκονται στη Πλάκα είναι το Νέο Μουσείο Ακρόπολης, το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης, το Μουσείο Ελληνικών Λαϊκών Μουσικών Οργάνων, το Μουσείο Φρυσίρα, το Μουσείο Παύλου και Αλεξάνδρας Κανελλοπούλου και η Οικία Κλεάνθη - Σάουμπερτ.

Αρχιτεκτονική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νεοκλασικά στην Πλάκα

Με την αστική ανάπτυξη του 19ου αιώνα και την ανακάλυψη των αρχαίων μνημείων, τα σπίτια γύρω από την Αρχαία Αγορά σταδιακά απαλλοτριώθηκαν και έτσι ο αρχαιολογικός χώρος καθάρισε από μεταγενέστερα κτήρια και έγινε ένα σημαντικό τουριστικό αξιοθέατο που βρίσκεται στην καρδιά της σύγχρονης πόλης, στους πρόποδες της Ακρόπολης. Η εισροή των τουριστών συντέλεσε στη διατήρηση του χαρακτήρα της Πλάκας και στην προστασία της από την "εξέλιξη" της υπόλοιπης πόλης: Πολλά από τα παλιά σπίτια και τα γραφικά δρομάκια της συνοικίας γλίτωσαν από τις μαζικές κατεδάφισεις προς όφελος της σύγχρονης ελληνικής πολυκατοικίας. Στα μνημειώδη κτήρια της οθωνικής εποχής, οι αρχιτέκτονες καινοτομούν με την οικοδόμηση προσόψεων με τοίχους διάτρητους από μεγάλα παράθυρα διακοσμημένα με γείσα, αετώματα και μπαλκόνια από σφυρήλατο σίδερο. Τα νέα αυτά σπίτια αυτά ήταν ένας ευρωπαϊκός άνεμος προόδου στην πόλη και επέφεραν μια αλλαγή στον τρόπο ζωής και σκέψης των Αθηναίων, οι οποίοι μέχρι τότε ήταν συνηθισμένοι σε ανατολίτικα οθωμανικά κτίσματα.

Συγκοινωνίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κοντά στην Πλάκα βρίσκονται οι σταθμοί του μετρό Ακρόπολη, Σύνταγμα και Μοναστηράκι καθώς και οι στάσεις του τραμ Σύνταγμα και Ζάππειο, ενώ πλήθος γραμμών λεωφορείων και τρόλεϊ που περνούν από το κέντρο της Αθήνας εξυπηρετούν τις συγκοινωνιακές ανάγκες της περιοχής.

Εικόνες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Ελεύθερος Τύπος - Εξερευνώντας την Πλάκα, τον πιο παλιό οικισμό στην Ευρώπη! [εικόνες]
  2. Visit Greece _ Πλάκα
  3. TripAdvisor - “Η ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΤΩΝ ΘΕΩΝ”
  4. Ancient marbles to American shores: Classical archaeology in the United states. by Stephen L Dyson Chapter 5 The American school of Classical studies at Athens page 181 : “The Plaka, the picturesque Turkish quarter of Athens, had developed over the ruins of ancient Agorra”
  5. Jebb, Sir Richard Claverhouse. Todd, Robert B. (2002). Collected Works of Richard Claverhouse Jebb. Continuum International, σελ. 65. ISBN 1-85506-933-4. https://books.google.com/books?id=Y89p4ZsGgw0C&pg=PA65&dq=Plaka+Albanian#v=onepage&q=Plaka%20Albanian&f=false. Ανακτήθηκε στις 2010-06-03. 
  6. Poulton, Hugh. Taji-Farouki, Suha (1997). Muslim identity and the Balkan State. C Hurst & Co Publishers Ltd, σελ. 142. ISBN 1-85065-276-7. https://books.google.com/books?id=lQqHjwW6XzcC&pg=PA142&dq=Plaka+Albanian#v=onepage&q=Plaka%20Albanian&f=false. Ανακτήθηκε στις 2010-06-03. 
  7. Davies, Prebendary (July–December 1880). «Contemporary Books (Classical Literature)». The Contemporary Review 38: 853. https://books.google.com/books?id=AosFAAAAQAAJ&dq=Plaka+Albanians&q=Plaka+#search_anchor. Ανακτήθηκε στις 2010-06-03. 
  8. City spaces - tourist places: urban tourism precincts By Bruce Hayllar, Tony Griffin, Deborah Edwards page 32:” At its highest point, just under the Acropolis, Plaka contains a 19th century recreated island village settlement. The steep, charming, whitewashed structured of the Anafiotika (migrants from the island of Anafi built the small enclave). and intimate tavernas reflect the architecture of the Aegean.”
  9. «Plaka Photo Guide». http://www.athenswalk.net/_/Athens_Walk_2nd_route.html. 

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Μοναστηράκι - Πλάκα, Άρτεμις Σκουμπουρδή

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]