Πεδίο διασποράς
Πεδίο διασποράς ονομάζεται η περιοχή στην επιφάνεια της Γης (ή και άλλου ουράνιου σώματος) όπου ανευρίσκονται διάσπαρτοι μετεωρίτες, οι οποίοι αποτελούν θραύσματα από μία και μόνη πτώση μετεώρου-μετεωροειδή.[1] Μπορεί επίσης να εννοεί και την έκταση στην οποία διασπάρηκαν τηκτίτες, δηλαδή γήινο υλικό που εκτινάχθηκε από μια πτώση μεγάλου μετεωροειδή ή μικρού αστεροειδή.[2]
Δημιουργία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Υπάρχουν δύο μηχανισμοί διασποράς θραυσμάτων ενός μετεώρου:
- Ατμοσφαιρική διάσπαση: ένα αρκετά μεγάλο μετέωρο διασπάται συχνά σε πολλά τεμάχια αρκετά προτού αγγίξει το έδαφος, εξαιτίας ανισομερούς θερμάνσεως λόγω τριβής με τον αέρα. Τότε το πεδίο έχει σχήμα ελλείψεως, της οποίας ο μεγάλος άξονας αντιστοιχεί στην τροχιά του μετεώρου ως προς την επιφάνεια του εδάφους. Σε περίπτωση πολλαπλών διασπάσεων το πεδίο μπορεί να αποτελείται από αρκετές αλληλοεπικαλυπτόμενες ελλείψεις.
- Εκτόξευση από πρόσκρουση: στα μεγαλύτερα μετέωρα μπορεί η ατμοσφαιρική διάσπαση να αφορά αμελητέα μάζα, ενώ σημαντικός θρυμματισμός επισυμβαίνει με την πρόσκρουση. Τότε το πεδίο διασποράς έχει συνήθως κυκλικό σχήμα, όπως αυτό του περίφημου Μετεωρικού κρατήρα της Αριζόνας.
Κατανομή
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Τα μικρότερα τεμάχια μιας ατμοσφαιρικής διασπάσεως τείνουν να πέφτουν πρώτα, ενώ τα μεγαλύτερα τεμάχια ανευρίσκονται στο μέρος της ελλείψεως προς την κατεύθυνση της πορείας του μετεώρου. Για τον προσδιορισμό της κατευθύνσεως είναι έτσι χρήσιμη η ανάλυση της κατανομής των μαζών των θραυσμάτων στο πεδίο διασποράς. Τα θραύσματα με μάζες 1 έως 5 γραμμάρια περίπου μπορούν να ανιχνευθούν με ραντάρ, καθώς πέφτουν με οριακή ταχύτητα.