Μετάβαση στο περιεχόμενο

Παλαιστίνιοι πρόσφυγες

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Οι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες είναι πολίτες της Παλαιστίνης υπό Εντολή και οι απόγονοί τους, οι οποίοι διέφυγαν ή εκδιώχθηκαν από τη χώρα, το χωριό ή το σπίτι τους κατά τη διάρκεια του πολέμου της Παλαιστίνης του 1948 και κατά τη διάρκεια του Πολέμου των Έξι Ημερών του 1967. Οι περισσότεροι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες ζουν σε ή κοντά σε 68 καταυλισμούς παλαιστινιακών προσφύγων σε όλη την Ιορδανία, τον Λίβανο, τη Συρία, τη Δυτική Όχθη και τη Λωρίδα της Γάζας . Το 2019, περισσότεροι από 5,6 εκατομμύρια Παλαιστίνιοι πρόσφυγες καταγράφηκαν στα Ηνωμένα Έθνη.

Το 1949, η Υπηρεσία Αρωγής και Έργων των Ηνωμένων Εθνών για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες στην Εγγύς Ανατολή (UNRWA) όρισε τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες ως τους αρχικούς «Παλαιστίνιους πρόσφυγες » καθώς και τους πατρογονικούς απογόνους τους. Ωστόσο, η βοήθεια της UNRWA περιορίζεται στους Παλαιστίνιους πρόσφυγες, που διαμένουν στις περιοχές δράσης της UNRWA στα Παλαιστινιακά Εδάφη, τον Λίβανο, την Ιορδανία και τη Συρία[1][2].

Από το 2019, περισσότεροι από 5,6 εκατομμύρια Παλαιστίνιοι είχαν καταγραφεί στην UNRWA ως πρόσφυγες[3], εκ των οποίων περισσότεροι από 1,5 εκατομμύριο ζουν σε καταυλισμούς, που διαχειρίζεται η UNRWA[4]. Ο όρος «Παλαιστίνιος πρόσφυγας» δεν περιλαμβάνει τους εσωτερικά εκτοπισμένους Παλαιστίνιους, οι οποίοι έγιναν Ισραηλινοί πολίτες, ή τους εκτοπισμένους Παλαιστίνιους Εβραίους. Σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, έως και 1.050.000–1.380.000 άτομα[5], που κατάγονται από εκτοπισμένους της Παλαιστίνης υπό Βρετανική Εντολή, δεν έχουν καταγραφεί στις εντολές της UNRWA ή της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.

Κατά τη διάρκεια του Παλαιστινιακού Πολέμου του 1948, περίπου το 85% του πληθυσμού ή 700.000 Παλαιστίνιοι Άραβες, που ζούσαν στην περιοχή που έγινε Ισραήλ, τράπηκαν σε φυγή ή εκδιώχθηκαν από τα σπίτια τους, προς τη Δυτική Όχθη, τη Λωρίδα της Γάζας και τις χώρες του Λιβάνου, της Συρίας και της Ιορδανίας[6]. Αυτοί και οι απόγονοί τους, οι οποίοι δικαιούνται επίσης καταγραφή, λαμβάνουν βοήθεια από την UNWRA σε 59 καταγεγραμμένους καταυλισμούς, δέκα από τους οποίους ιδρύθηκαν μετά τον Πόλεμο των Έξι Ημερών το 1967 για να αντιμετωπίσουν το νέο κύμα εκτοπισμένων Παλαιστινίων[4]. Είναι επίσης ο παλαιότερος μη εγκατεστημένος πληθυσμός προσφύγων στον κόσμο, έχοντας βρεθεί υπό τη συνεχιζόμενη διακυβέρνηση αραβικών κρατών μετά τον Αραβοϊσραηλινό Πόλεμο του 1948: οι προσφυγικοί πληθυσμοί της Δυτικής Όχθης υπό ισραηλινή διακυβέρνηση από τον Πόλεμο των Έξι Ημερών και παλαιστινιακή διοίκηση από το 1994 και η Λωρίδα της Γάζας υπό τη διοίκηση του Ισλαμικού Κινήματος Αντίστασης (Χαμάς ) από το 2007.

Σήμερα, ο μεγαλύτερος αριθμός προσφύγων, πάνω από 2.000.000, ζουν στην Ιορδανία, όπου μέχρι το 2009 πάνω από το 90% των εγγεγραμμένων στην UNWRA Παλαιστινίων προσφύγων είχαν αποκτήσει πλήρη δικαιώματα ιθαγένειας. Αυτός ο αριθμός αποτελείται σχεδόν αποκλειστικά από Παλαιστίνιους καταγωγής από τη Δυτική Όχθη. Ωστόσο, από τον Δεκέμβριο του 2021, οι Παλαιστίνιοι με ρίζες στη Λωρίδα της Γάζας εξακολουθούν να βρίσκονται σε νομικό κενό. Το 2021, ο Ιορδανός πολιτικός Τζαουάντ Ανάνι εκτίμησε ότι περίπου το 50% του πληθυσμού της Ιορδανίας είχε παλαιστινιακές ρίζες από τη Δυτική Όχθη[7][8][9][10]. Άλλοι περίπου 2.000.000 πρόσφυγες ζουν στη Δυτική Όχθη και τη Λωρίδα της Γάζας, υπό ισραηλινή κατοχή και αποκλεισμό. Περίπου 500.000 πρόσφυγες ζουν στη Συρία και τον Λίβανο αντίστοιχα, αν και υπό πολύ διαφορετικές συνθήκες. Ενώ οι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες στη Συρία διατήρησαν το καθεστώς τους ως ανιθαγενείς, η συριακή κυβέρνηση κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης Άσαντ τους παρείχε τα ίδια οικονομικά και κοινωνικά δικαιώματα που απολάμβαναν οι Σύριοι πολίτες[11]. Επίσης, κατατάχθηκαν στις Ένοπλες Δυνάμεις παρά το γεγονός ότι δεν ήταν πολίτες[12][13]. Η υπηκοότητα ή η νόμιμη διαμονή σε ορισμένες χώρες υποδοχής δεν χορηγείται, κυρίως στους Παλαιστίνιους πρόσφυγες στον Λίβανο, όπου η απορρόφηση Παλαιστινίων θα διατάρασσε μια ευαίσθητη θρησκευτική ισορροπία. Για τους ίδιους τους πρόσφυγες, αυτές οι καταστάσεις σημαίνουν ότι έχουν μειωμένα δικαιώματα: δεν έχουν δικαίωμα ψήφου, έχουν περιορισμένα δικαιώματα ιδιοκτησίας και πρόσβασης σε κοινωνικές υπηρεσίες, μεταξύ άλλων.

Στις 11 Δεκεμβρίου 1948, η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών (ΓΣΗΕ) ενέκρινε το ψήφισμα 194, το οποίο επιβεβαίωνε το δικαίωμα των Παλαιστινίων να επιστρέψουν στις εστίες τους[14][15].

Ορισμοί

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

UNRWA

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Υπηρεσία Αρωγής και Έργων των Ηνωμένων Εθνών (UNRWA) είναι ένα όργανο των Ηνωμένων Εθνών που δημιουργήθηκε αποκλειστικά με σκοπό την παροχή βοήθειας σε όσους εκτοπίστηκαν από την αραβοϊσραηλινή σύγκρουση, με ετήσιο προϋπολογισμό περίπου 600 εκατομμυρίων δολαρίων[16]. Ορίζει έναν «Παλαιστίνιο πρόσφυγα» ως ένα άτομο, «του οποίου ο συνήθης τόπος διαμονής ήταν η Παλαιστίνη υπό Βρετανική Εντολή μεταξύ Ιουνίου 1946 και Μαΐου 1948, το οποίο έχασε τόσο τα σπίτια του όσο και τα μέσα διαβίωσης ως αποτέλεσμα της αραβοϊσραηλινής σύγκρουσης του 1948»[17]. Ο Πόλεμος των Έξι Ημερών του 1967 δημιούργησε ένα νέο κύμα Παλαιστινίων προσφύγων, που δεν μπορούσαν να συμπεριληφθούν στον αρχικό ορισμό της UNRWA. Από το 1991, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ενέκρινε ετήσιο ψήφισμα, που επιτρέπει στους πρόσφυγες του 1967 να ενταχθούν στην εντολή της UNRWA[18]. Η UNRWA βοηθά όλους «όσους ζουν στην περιοχή δραστηριοτήτων της, πληρούν τον ορισμό εργασίας της, είναι εγγεγραμμένοι στον Οργανισμό και χρειάζονται βοήθεια»[4] και όσους έγιναν πρόσφυγες ως αποτέλεσμα του Πολέμου των Έξι Ημερών, ανεξάρτητα από το αν διαμένουν σε περιοχές, που έχουν χαρακτηριστεί ως στρατόπεδα προσφύγων της Παλαιστίνης ή σε άλλες μόνιμες κοινότητες.

Ένας καταυλισμός Παλαιστινίων προσφύγων είναι «έδαφος, που τίθεται στη διάθεση της UNRWA από την κυβέρνηση υποδοχής για τη στέγαση Παλαιστινίων προσφύγων και τη δημιουργία εγκαταστάσεων για την κάλυψη των αναγκών τους»[4]. Περίπου 1,4 εκατομμύρια εγγεγραμμένοι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες, περίπου το ένα τρίτο, ζουν στα 58 αναγνωρισμένα από την UNRWA στρατόπεδα προσφύγων στην Ιορδανία, τον Λίβανο, τη Συρία, τη Λωρίδα της Γάζας και τη Δυτική Όχθη[19]. Ο ορισμός της UNRWA δεν καλύπτει το τελικό καθεστώς[19][20].

Οι εγγεγραμμένοι απόγονοι Παλαιστινίων προσφύγων της UNRWA, όπως οι κάτοχοι « διαβατηρίου Νάνσεν» και «Πιστοποιητικού Επιλεξιμότητας» (τα έγγραφα που εκδίδονται σε όσους εκτοπίστηκαν λόγω του Β' Παγκοσμίου Πολέμου) ή οι πρόσφυγες της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες[21], κληρονομούν το ίδιο καθεστώς Παλαιστινίου πρόσφυγα με τον αρσενικό γονέα τους. Σύμφωνα με την UNRWA, «οι απόγονοι των ανδρών Παλαιστινίων προσφύγων, συμπεριλαμβανομένων των υιοθετημένων παιδιών, είναι επίσης επιλέξιμοι για εγγραφή»[22].

Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες είχε καταμετρήσει 90.000 πρόσφυγες ως το 2014[23].

Παλαιστινιακοί ορισμοί

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Παλαιστίνιοι κάνουν αρκετές διακρίσεις σχετικά με τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες. Οι πρόσφυγες του 1948 και οι απόγονοί τους ορίζονται ευρέως ως «πρόσφυγες» (laji'un). Η Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (PLO), ειδικά όσοι έχουν επιστρέψει και αποτελούν μέρος της Εθνικής Παλαιστινιακής Αρχής, αλλά και οι κάτοικοι των παλαιστινιακών καταυλισμών προσφύγων στον Λίβανο, αποκηρύσσουν αυτόν τον όρο, καθώς υπονοεί ότι είναι παθητικό θύμα, και προτιμούν το ενδώνυμο «επαναπατριζόμενοι» (a'idun)[24]. Όσοι έφυγαν από το 1967 και μετά, και οι απόγονοί τους, ονομάζονται nazihun ή «εκτοπισμένοι», αν και πολλοί μπορεί επίσης να κατάγονται από την ομάδα του 1948[25].

Η προέλευση των Παλαιστινίων προσφύγων

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι περισσότεροι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες έχουν διατηρήσει το καθεστώς του πρόσφυγα και συνεχίζουν να διαμένουν σε καταυλισμούς προσφύγων, συμπεριλαμβανομένων των καταυλισμών εντός του Κράτους της Παλαιστίνης στη Δυτική Όχθη και στη Λωρίδα της Γάζας. Οι απόγονοί τους αποτελούν ένα σημαντικό μέρος της παλαιστινιακής διασποράς.

Παλαιστίνιοι πρόσφυγες από τον πόλεμο της Παλαιστίνης του 1948

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά τη διάρκεια του Παλαιστινιακού Πολέμου του 1948, περίπου 700.000[6] Παλαιστίνιοι Άραβες ή το 85% του παλαιστινιακού αραβικού πληθυσμού των εδαφών, που έγιναν Ισραήλ, εγκατέλειψαν ή εκδιώχθηκαν από τα σπίτια τους[6]. Περίπου 30.000[16] ήταν ζωντανοί μέχρι το 2012.

Τα αίτια και οι ευθύνες της εξόδου αποτελούν αντικείμενο διαμάχης μεταξύ των ιστορικών και των σχολιαστών της σύγκρουσης[26]. Ενώ οι ιστορικοί συμφωνούν στα περισσότερα γεγονότα της περιόδου, εξακολουθεί να υπάρχει διαφωνία ως προς το εάν η έξοδος ήταν αποτέλεσμα ενός σχεδίου, που είχε σχεδιαστεί πριν ή κατά τη διάρκεια του πολέμου ή ήταν μια ακούσια συνέπεια του πολέμου[27][28][29][30][31][32][33][34]. Σύμφωνα με τον ιστορικό Μπένι Μόρις, η απέλαση σχεδιάστηκε και ενθαρρύνθηκε από την σιωνιστική ηγεσία[35].

Σύμφωνα με τον Μόρις, μεταξύ Δεκεμβρίου 1947 και Μαρτίου 1948, περίπου 100.000 Παλαιστίνιοι Άραβες έφυγαν. Ανάμεσά τους ήταν πολλοί από τις ανώτερες και μεσαίες τάξεις των πόλεων, οι οποίοι έφυγαν οικειοθελώς προσδοκώντας να επιστρέψουν, όταν τα αραβικά κράτη κέρδιζαν τον πόλεμο και αναλάμβαναν τον έλεγχο της χώρας[36]. Όταν η Χαγανάχ και στη συνέχεια ο αναδυόμενος ισραηλινός στρατός (Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις ή IDF) πέρασαν σε άμυνα, μεταξύ Απριλίου και Ιουλίου, άλλοι 250.000 έως 300.000 Παλαιστίνιοι Άραβες έφυγαν ή εκδιώχθηκαν, κυρίως από τις πόλεις Χάιφα, Τιβεριάδα, Μπέιτ-Σεάν, Σαφέντ, Γιάφα και Άκρα, οι οποίες έχασαν περισσότερο από το 90% των Αράβων κατοίκων τους[37]. Εκδιώξεις πραγματοποιήθηκαν σε πολλές πόλεις και χωριά, ιδιαίτερα κατά μήκος του δρόμου Τελ Αβίβ - Ιερουσαλήμ[38] και στην Ανατολική Γαλιλαία[39] . Περίπου 50.000-70.000 κάτοικοι της Λύντα και της Ράμλε εκδιώχθηκαν προς τη Ραμάλα από τις Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις κατά τη διάρκεια της Επιχείρησης Ντάνι[40] και οι περισσότεροι άλλοι κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων[41]. Κατά τη διάρκεια της Επιχείρησης Ντέκελ, επετράπη στους Άραβες της Ναζαρέτ και της Νότιας Γαλιλαίας να παραμείνουν στα σπίτια τους[42]. Σήμερα αποτελούν τον πυρήνα του αραβοϊσραηλινού πληθυσμού.

Από τον Οκτώβριο έως τον Νοέμβριο του 1948, οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις εξαπέλυσαν την Επιχείρηση Γιοάβ για την απομάκρυνση των αιγυπτιακών δυνάμεων από τη Νεγκέβ και την Επιχείρηση Χιράμ για την απομάκρυνση του Αραβικού Απελευθερωτικού Στρατού από τη Βόρεια Γαλιλαία, κατά τη διάρκεια των οποίων τουλάχιστον εννέα γεγονότα, που ονομάστηκαν σφαγές Αράβων, πραγματοποιήθηκαν από στρατιώτες των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων[43]. Αυτά τα γεγονότα προκάλεσαν μια έξοδο 200.000 έως 220.000 Παλαιστινίων Αράβων. Εδώ, οι Άραβες έφυγαν φοβούμενοι τις φρικαλεότητες ή εκδιώχθηκαν αν δεν είχαν φύγει[44]. Μετά τον πόλεμο, από το 1948 έως το 1950, οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις επανεγκατέστησαν περίπου 30.000 έως 40.000 Άραβες από τα σύνορα του νέου ισραηλινού κράτους.[45]

Παλαιστίνιοι πρόσφυγες από τον Πόλεμο των Έξι Ημερών

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ως αποτέλεσμα του Πολέμου των Έξι Ημερών, περίπου 280.000 έως 325.000 Παλαιστίνιοι έφυγαν ή εκδιώχθηκαν [46] από τα εδάφη που κατακτήθηκαν στον Πόλεμο των Έξι Ημερών από το Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένων των κατεδαφισμένων παλαιστινιακών χωριών Ιμγουάς, Γιάλο, Μπάιτ Νούμπα, Σουρίτ, Μπέιτ Άουα, Μπέιτ Μιρσέμ, Σουγιούχ, Ζιφτλίκ, Αγκαρίτ και Χουσεϊράτ, και της «εκκένωσης» των προσφυγικών καταυλισμών Ακαμπάτ Τζαμπρ και Άιν ας-Σουλτάν[47][48].

Έξοδος Παλαιστινίων από το Κουβέιτ (Πόλεμος του Κόλπου)

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η παλαιστινιακή έξοδος από το Κουβέιτ έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια και μετά τον Πόλεμο του Κόλπου. Κατά τη διάρκεια του Πολέμου του Κόλπου, περισσότεροι από 200.000 Παλαιστίνιοι εγκατέλειψαν οικειοθελώς το Κουβέιτ κατά τη διάρκεια της ιρακινής κατοχής του Κουβέιτ λόγω παρενόχλησης και εκφοβισμού από τις ιρακινές δυνάμεις ασφαλείας[49], εκτός από την απόλυσή τους από ιρακινές Αρχές στο Κουβέιτ[49]. Μετά τον Πόλεμο του Κόλπου, οι Αρχές του Κουβέιτ άσκησαν βίαια πίεση σε σχεδόν 200.000 Παλαιστίνιους να εγκαταλείψουν το Κουβέιτ το 1991[49]. Η πολιτική του Κουβέιτ, η οποία οδήγησε σε αυτήν την έξοδο, ήταν μια απάντηση στην ευθυγράμμιση του Παλαιστίνιου ηγέτη Γιάσερ Αραφάτ και της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (ΟΑΠ) με τον δικτάτορα Σαντάμ Χουσεΐν, ο οποίος είχε νωρίτερα εισβάλει στο Κουβέιτ.

Πριν από τον Πόλεμο του Κόλπου, οι Παλαιστίνιοι αριθμούσαν 400.000 από τον πληθυσμό του Κουβέιτ, ο οποίος ανέρχεται σε 2,2 εκατομμύρια[50]. Οι Παλαιστίνιοι που εγκατέλειψαν το Κουβέιτ ήταν Ιορδανοί πολίτες[51]. Το 2013, υπήρχαν 280.000 Ιορδανοί πολίτες παλαιστινιακής καταγωγής στο Κουβέιτ[52]. Το 2012, 80.000 Παλαιστίνιοι (χωρίς ιορδανική υπηκοότητα) ζούσαν στο Κουβέιτ[53]. Συνολικά, υπάρχουν 360.000 Παλαιστίνιοι στο Κουβέιτ από το 2012-2013.

Παλαιστίνιοι πρόσφυγες ως μέρος της συριακής προσφυγικής κρίσης

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πολλοί Παλαιστίνιοι στη Συρία εκτοπίστηκαν ως αποτέλεσμα του Συριακού Εμφυλίου Πολέμου, που ξεκίνησε το 2011. Μέχρι τον Οκτώβριο του 2013, 235.000 Παλαιστίνιοι είχαν εκτοπιστεί εντός της ίδιας της Συρίας και 60.000 (μαζί με 2,2 εκατομμύρια Σύριους) είχαν εγκαταλείψει τη χώρα[54]. Μέχρι τον Μάρτιο του 2019, η UHCR εκτίμησε ότι 120.000 Παλαιστίνιοι πρόσφυγες είχαν εγκαταλείψει τη Συρία από το 2011, κυρίως προς τον Λίβανο και την Ιορδανία, αλλά και την Τουρκία και αλλού.[55]

Υπήρξαν αναφορές ότι η Ιορδανία και ο Λίβανος είχαν απορρίψει Παλαιστίνιους πρόσφυγες, που προσπαθούσαν να εγκαταλείψουν την περιοχή λόγω της ανθρωπιστικής κρίσης στη Συρία[56]. Μέχρι το 2013, η Ιορδανία είχε υποδεχθεί 126.000 Σύρους πρόσφυγες, αλλά οι Παλαιστίνιοι που εγκατέλειπαν τη Συρία τοποθετούνταν σε ξεχωριστό καταυλισμό προσφύγων υπό αυστηρότερες συνθήκες και τους απαγορευόταν η είσοδος σε πόλεις της Ιορδανίας[57].

Παλαιστίνιοι πρόσφυγες από τη Συρία ζήτησαν επίσης άσυλο στην Ευρώπη, ιδίως στη Σουηδία, η οποία είχε προσφέρει άσυλο σε όλους τους Σύριους πρόσφυγες, που κατάφερναν να φτάσουν στο έδαφός της, αν και με κάποιους όρους. Πολλοί το έκαναν βρίσκοντας τον δρόμο τους προς την Αίγυπτο και κάνοντας το ταξίδι μέσω θαλάσσης. Τον Οκτώβριο του 2013, το Λαϊκό Μέτωπο για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης ισχυρίστηκε ότι περίπου 23.000 Παλαιστίνιοι πρόσφυγες μόνο από το στρατόπεδο Γιαρμούκ είχαν μεταναστεύσει στη Σουηδία[58].

Παλαιστίνιοι πρόσφυγες κατά τη διάρκεια του πολέμου Ισραήλ-Γάζας του 2023

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Αεροφωτογραφία της περιοχής Αλ Μαουάσι, όπου ζουν εκτοπισμένοι Παλαιστίνιοι σε σκηνές, Ιανουάριος 2025

Από τον Ιανουάριο του 2024, περισσότερο από το 85% των Παλαιστινίων στη Γάζα, περίπου 1,9 εκατομμύρια άνθρωποι, είχαν εκτοπιστεί εσωτερικά κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα[59]. Σε ορισμένους τραυματισμένους Παλαιστίνιους από τη Γάζα επετράπη να φύγουν για την Αίγυπτο[60]. Από το 2025, υπάρχουν πάνω από 100.000 πρόσφυγες από τη Γάζα που ζουν στην Αίγυπτο[61].

Στατιστικά στοιχεία για τους πρόσφυγες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Κατεστραμμένο σπίτι στον καταυλισμό προσφύγων Τζαμπαλία, σύγκρουση Γάζας-Ισραήλ, Δεκέμβριος 2012

Ο αριθμός των Παλαιστινίων προσφύγων ποικίλλει ανάλογα με την πηγή. Για παράδειγμα, για τους πρόσφυγες του 1948-49, η ισραηλινή κυβέρνηση προτείνει έναν αριθμό μόλις 520.000 σε αντίθεση με 850.000 που δήλωσαν οι Παλαιστίνιοι ομολόγοι της. Τον Ιανουάριο του 2015, η UNRWA αναφέρει συνολικά 5.149.742 εγγεγραμμένους πρόσφυγες, εκ των οποίων 1.603.018 είναι εγγεγραμμένοι σε καταυλισμούς[62].

Περιοχή Αριθμός ερημωμένων χωριών Αριθμός προσφύγων το 1948 Αριθμός προσφύγων το 2000
Βηρ-Σεβά 88 90.507 590.231
Μπεϊσάν 31 19.602 127.832
Τζενίν 6 4.005 26.118
Χάιφα 59 121.196 790.365
Χεβρώνα 16 22.991 149.933
Ράμλε 64 97.405 635.215
Σαφάντ 78 52.248 340.729
Τιβεριάς 26 28.872 188.285
Τουλκάρμ 18 11.032 71.944
Άκρα 30 47.038 306.753
Γάζα 46 79.947 521.360
Ιερουσαλήμ 39 97.950 638.769
Ναζαρέτ 5 8.746 57.036
Γιάφα 25 123.227 803.610
Σύνολο 531 804.766 5.248.185
Δημογραφία της Παλαιστίνης

Ο αριθμός των εγγεγραμμένων στην UNRWA Παλαιστινίων προσφύγων ανά χώρα ή έδαφος τον Ιανουάριο του 2015 ήταν ο εξής:[62]

Ιορδανία 2.117.361
Λωρίδα της Γάζας 1.276.929
Δυτική Όχθη 774.167
Συρία 528.616
Λίβανος 452.669
Σύνολο 5.149.742

Λωρίδα της Γάζας

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Διαμαρτυρίες στα σύνορα της Γάζας το 2018, καταυλισμός προσφύγων στη Γάζα

Τον Ιανουάριο του 2015, η Λωρίδα της Γάζας διέθετε 8 καταυλισμούς προσφύγων της UNRWA με 560.964 Παλαιστίνιους πρόσφυγες και συνολικά 1.276.929 εγγεγραμμένους πρόσφυγες[62].

Δυτική Όχθη

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Ιανουάριο του 2015, η Δυτική Όχθη διέθετε 19 καταυλισμούς προσφύγων της UNRWA με 228.560 Παλαιστίνιους πρόσφυγες και συνολικά 774.167 εγγεγραμμένους πρόσφυγες[62].

Ιορδανία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

«Περισσότεροι από 2 εκατομμύρια εγγεγραμμένοι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες ζουν στην Ιορδανία. Οι περισσότεροι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες στην Ιορδανία, αλλά όχι όλοι, έχουν πλήρη υπηκοότητα»[63], μετά την προσάρτηση και την κατοχή της Δυτικής Όχθης από την Ιορδανία. Το ποσοστό των Παλαιστινίων προσφύγων που ζουν σε καταυλισμούς προσφύγων σε σχέση με εκείνους που εγκαταστάθηκαν εκτός των καταυλισμών είναι το χαμηλότερο από όλα τα πεδία επιχειρήσεων της UNRWA. Στους Παλαιστίνιους πρόσφυγες επιτρέπεται η πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες και υγειονομική περίθαλψη, με αποτέλεσμα οι καταυλισμοί προσφύγων να μοιάζουν περισσότερο με φτωχά προάστια πόλεων παρά με καταυλισμούς προσφύγων. Οι περισσότεροι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες μετακινήθηκαν από τους καταυλισμούς σε άλλα μέρη της χώρας και ο αριθμός των ατόμων που είναι εγγεγραμμένα σε καταυλισμούς προσφύγων από τον Ιανουάριο του 2015 είναι 385.418, οι οποίοι ζουν σε δέκα καταυλισμούς προσφύγων[62]. Αυτό οδήγησε την UNRWA να μειώσει τον προϋπολογισμό που διατίθεται για τους καταυλισμούς προσφύγων της Παλαιστίνης στην Ιορδανία. Ο πρώην επικεφαλής δικηγόρος της UNRWA, Τζέιμς Λίντσεϊ, έγραψε το 2009: «Στην Ιορδανία, όπου ζουν 2 εκατομμύρια Παλαιστίνιοι πρόσφυγες, όλοι εκτός από 167.000 έχουν υπηκοότητα και είναι πλήρως επιλέξιμοι για κυβερνητικές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένης της εκπαίδευσης και της υγειονομικής περίθαλψης». Υποστηρίζει ότι η κατάργηση των υπηρεσιών προς τους πρόσφυγες των οποίων οι ανάγκες επιδοτούνται από την Ιορδανία «θα μείωνε τον κατάλογο των προσφύγων κατά 40%»[8][64].

Στους Παλαιστίνιους που μετακόμισαν από τη Δυτική Όχθη (είτε πρόσφυγες είτε όχι) στην Ιορδανία, εκδίδονται κίτρινες ταυτότητες για να διακρίνονται από τους Παλαιστίνιους των «επίσημων 10 καταυλισμών προσφύγων» στην Ιορδανία. Από το 1988 έως το 2012, σε χιλιάδες από αυτούς τους Παλαιστίνιους με κίτρινες ταυτότητες είχε ανακληθεί η ιορδανική υπηκοότητα. Το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων εκτίμησε ότι περίπου 2.700 Παλαιστίνιοι στερήθηκαν την ιορδανική υπηκοότητα μεταξύ 2004 και 2008[65]. Το 2012, η ιορδανική κυβέρνηση υποσχέθηκε να σταματήσει την ανάκληση της υπηκοότητας ορισμένων Παλαιστινίων και επανέφερε την υπηκοότητα σε 4.500 Παλαιστίνιους που την είχαν προηγουμένως χάσει[66].

Λίβανος

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ο καταυλισμός προσφύγων Σατίλα στα περίχωρα της Βηρυτού τον Μάιο του 2019
Είσοδος στον καταυλισμό προσφύγων Μπουρζ ελ Μπαρανέχ στη νότια Βηρυτό

100.000 Παλαιστίνιοι κατέφυγαν στον Λίβανο λόγω του Αραβοϊσραηλινού πολέμου του 1948 και δεν τους επετράπη να επιστρέψουν[67]. Τον Ιανουάριο του 2015, υπήρχαν 452.669 εγγεγραμμένοι πρόσφυγες στον Λίβανο[62].

Σε μια μελέτη του 2007, η Διεθνής Αμνηστία κατήγγειλε την «απαίσια κοινωνική και οικονομική κατάσταση» των Παλαιστινίων στον Λίβανο[67]. Μέχρι το 2005, οι Παλαιστίνιοι απαγορευόταν να εργάζονται σε πάνω από 70 θέσεις εργασίας, επειδή δεν είχαν λιβανέζικη υπηκοότητα, αλλά αυτό μειώθηκε αργότερα σε περίπου 20 από το 2007 μετά τους νόμους απελευθέρωσης[67]. Το 2010, οι Παλαιστίνιοι έλαβαν τα ίδια δικαιώματα εργασίας με άλλους αλλοδαπούς στη χώρα[68].

Ο Λίβανος έδωσε υπηκοότητα σε περίπου 50.000 Χριστιανούς Παλαιστίνιους πρόσφυγες κατά τη διάρκεια των δεκαετιών του '50 και του '60. Στα μέσα της δεκαετίας του '90, χορηγήθηκε υπηκοότητα σε περίπου 60.000 Σιίτες Μουσουλμάνους πρόσφυγες. Αυτό προκάλεσε διαμαρτυρία από τις μαρωνιτικές Αρχές, με αποτέλεσμα να δοθεί υπηκοότητα σε όλους τους Χριστιανούς πρόσφυγες που δεν ήταν ήδη πολίτες[69].

Τη δεκαετία του 2010, πολλοί Παλαιστίνιοι πρόσφυγες στον Λίβανο άρχισαν να μεταναστεύουν στην Ευρώπη, τόσο νόμιμα όσο και παράνομα, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής κρίσης, λόγω της επιδείνωσης των συνθηκών διαβίωσης εκεί στο πλαίσιο του συριακού εμφυλίου πολέμου. Τον Δεκέμβριο του 2015, πηγές δήλωσαν στο Al Jazeera ότι χιλιάδες Παλαιστίνιοι κατέφευγαν στην Ευρώπη μέσω Τουρκίας, με περίπου 4.000 να έχουν εγκαταλείψει τον καταυλισμό Άιν αλ Χιλουέχ μόνο τους τελευταίους μήνες. Πολλοί έφταναν στη Γερμανία, ενώ άλλοι πήγαν στη Ρωσία, τη Σουηδία, το Βέλγιο και τη Νορβηγία[70]. Μια απογραφή που ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 2018 διαπίστωσε ότι μόνο περίπου 175.000 Παλαιστίνιοι πρόσφυγες ζούσαν στον Λίβανο, σε αντίθεση με προηγούμενα στοιχεία της UNRWA που ανέφεραν τον αριθμό μεταξύ 400.000 και 500.000, καθώς και άλλες εκτιμήσεις που ανέφεραν τον αριθμό μεταξύ 260.000 και 280.000[71][72].

Σύμφωνα με τον συγγραφέα και ερευνητή Μουδάρ Ζαχράν, Ιορδανό παλαιστινιακής καταγωγής, τα ΜΜΕ επέλεξαν να αγνοήσουν σκόπιμα τις συνθήκες των Παλαιστινίων που ζουν σε λιβανέζικα στρατόπεδα προσφύγων και ότι η «τάση να κατηγορείται το Ισραήλ για τα πάντα» έχει δώσει στους Άραβες ηγέτες μια δικαιολογία να αγνοήσουν σκόπιμα τα ανθρώπινα δικαιώματα των Παλαιστινίων στις χώρες τους[73].

Συρία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Συρία είχε 528.616 καταγεγραμμένους Παλαιστίνιους πρόσφυγες τον Ιανουάριο του 2015. Υπήρχαν 9 καταυλισμοί προσφύγων της UNRWA με 178.666 επίσημους Παλαιστίνιους πρόσφυγες[62].

Ως αποτέλεσμα του συριακού εμφυλίου πολέμου, μεγάλος αριθμός Παλαιστινίων προσφύγων εγκατέλειψε τη Συρία προς την Ευρώπη στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής κρίσης και προς άλλες αραβικές χώρες. Τον Σεπτέμβριο του 2015, ένας Παλαιστίνιος αξιωματούχος δήλωσε ότι μόνο 200.000 Παλαιστίνιοι πρόσφυγες είχαν απομείνει στη Συρία, με 100.000 Παλαιστίνιους πρόσφυγες από τη Συρία να βρίσκονται στην Ευρώπη και οι υπόλοιποι σε άλλες αραβικές χώρες[74].

Σαουδική Αραβία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υπολογίζεται ότι 240.000 Παλαιστίνιοι ζουν στη Σαουδική Αραβία.

Ιράκ

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πριν από τον πόλεμο του Ιράκ, ζούσαν στο Ιράκ 34.000 Παλαιστίνιοι πρόσφυγες. Μετά τον πόλεμο, η πλειοψηφία κατέφυγε στη γειτονική Ιορδανία και Συρία ή σκοτώθηκε. Χιλιάδες ζούσαν ως εσωτερικά εκτοπισμένοι εντός του Ιράκ ή είχαν αποκλειστεί σε καταυλισμούς κατά μήκος των συνόρων του Ιράκ με την Ιορδανία και τη Συρία, καθώς καμία χώρα στην περιοχή δεν τους δεχόταν, και ζούσαν σε προσωρινούς καταυλισμούς κατά μήκος της ουδέτερης ζώνης στις παραμεθόριες ζώνες.

Άλλες χώρες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Ινδία συμφώνησε να δεχτεί 165 πρόσφυγες, με την πρώτη ομάδα να φτάνει τον Μάρτιο του 2006. Γενικά, δεν μπόρεσαν να βρουν εργασία στην Ινδία, καθώς μιλούσαν μόνο αραβικά, αν και ορισμένοι βρήκαν εργασία σε μη κυβερνητικούς εταίρους της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες. Σε όλους τους παρασχέθηκε δωρεάν πρόσβαση σε δημόσια νοσοκομεία. Από τους 165 πρόσφυγες, οι 137 από αυτούς αργότερα έλαβαν άδεια επανεγκατάστασης στη Σουηδία[75]. Τον Νοέμβριο του 2006, σε 54 χορηγήθηκε άσυλο στον Καναδά και το 2007, περίπου 200 έγιναν δεκτοί για επανεγκατάσταση στη Σουηδία και την Ισλανδία, και η Βραζιλία συμφώνησε να δεχτεί 100[76][77].

Το 2009, σε σημαντικό αριθμό αυτών των προσφύγων επετράπη η επανεγκατάσταση στο εξωτερικό. Περισσότεροι από 1.000 έγιναν δεκτοί από διάφορες χώρες της Ευρώπης και της Νότιας Αμερικής, και επιπλέον 1.350 έλαβαν άδεια επανεγκατάστασης στις Ηνωμένες Πολιτείες[78][79]. Σε άλλους 68 επετράπη η επανεγκατάσταση στην Αυστραλία[80]. Ωστόσο, η πλειοψηφία των Παλαιστινίων προσφύγων αντιτίθεται σθεναρά στην επανεγκατάσταση και επιθυμεί πολύ περισσότερο να επιστρέψει στα σπίτια της στην περιοχή της Παλαιστίνης[81].

Θέσεις

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 11 Δεκεμβρίου 1948, η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών συζήτησε την έκθεση του Μπερναντότ και ενέκρινε ψήφισμα «ότι οι πρόσφυγες που επιθυμούν να επιστρέψουν στα σπίτια τους και να ζήσουν ειρηνικά με τους γείτονές τους θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να το πράξουν το συντομότερο δυνατό»[82]. Αυτό το άρθρο 11 της Γενικής Συνέλευσης του Ψηφίσματος 194 επιβεβαιώνεται ετησίως[14][83].

Ισραηλινές απόψεις

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Εβραϊκό Γραφείο υποσχέθηκε στον ΟΗΕ πριν από το 1948 ότι οι Παλαιστίνιοι Άραβες θα γίνονταν πλήρεις πολίτες του Κράτους του Ισραήλ[84] και η ισραηλινή διακήρυξη ανεξαρτησίας κάλεσε τους Άραβες κατοίκους του Ισραήλ σε «πλήρη και ισότιμη υπηκοότητα»[85]. Στην πράξη, το Ισραήλ δεν χορηγεί υπηκοότητα στους πρόσφυγες, όπως κάνει σε εκείνους τους Άραβες που συνεχίζουν να διαμένουν στα σύνορά του. Το Σχέδιο Διαχωρισμού του 1947 καθόρισε την υπηκοότητα με βάση την κατοικία, έτσι ώστε οι Άραβες και οι Εβραίοι που διαμένουν στην Παλαιστίνη, αλλά όχι στην Ιερουσαλήμ, να αποκτούν υπηκοότητα στο κράτος στο οποίο διαμένουν. Η καθηγήτρια Νομικής στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης , Σούζαν Άκραμ, ο Ομάρ Μπαργούτι και ο Ιλάν Παπέ έχουν υποστηρίξει ότι οι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες από το οραματιζόμενο Εβραϊκό Κράτος δικαιούνταν κανονική ισραηλινή υπηκοότητα με βάση τους νόμους περί διαδοχής κρατών[86][87].

Μετά τον Πόλεμο των Έξι Ημερών το 1967, το Ισραήλ απέκτησε τον έλεγχο ενός σημαντικού αριθμού καταυλισμών προσφύγων στα εδάφη που κατέλαβε από την Αίγυπτο και την Ιορδανία. Η ισραηλινή κυβέρνηση προσπάθησε να τους επανεγκαταστήσει μόνιμα ξεκινώντας ένα επιδοτούμενο πρόγραμμα «χτίστε το δικό σας σπίτι». Το Ισραήλ παρείχε γη στους πρόσφυγες που επέλεγαν να συμμετάσχουν. Οι Παλαιστίνιοι αγόραζαν οικοδομικά υλικά με πίστωση και έχτιζαν τα δικά τους σπίτια, συνήθως με φίλους. Το Ισραήλ παρείχε στις νέες γειτονιές τις απαραίτητες υπηρεσίες, όπως σχολεία και αποχετεύσεις[88]. Η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών ενέκρινε τα Ψηφίσματα 31/15 και 34/52, τα οποία καταδίκαζαν το πρόγραμμα ως παραβίαση του «αναφαίρετου δικαιώματος επιστροφής» των προσφύγων και κάλεσαν το Ισραήλ να σταματήσει το πρόγραμμα[89]. Χιλιάδες πρόσφυγες επανεγκαταστάθηκαν σε διάφορες γειτονιές, αλλά το πρόγραμμα ανεστάλη λόγω πιέσεων από την Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης[88].

Αραβικά κράτη

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι περισσότεροι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες ζουν είτε στη Δυτική Όχθη είτε στη Λωρίδα της Γάζας ή στις τρεις αρχικές «χώρες υποδοχής» της Ιορδανίας, του Λιβάνου και της Συρίας, οι οποίες δέχτηκαν απρόθυμα το πρώτο κύμα προσφύγων το 1948. Αυτοί οι πρόσφυγες υποστηρίζονται από την UNRWA. Ο μικρός αριθμός προσφύγων που εγκαταστάθηκαν στην Αίγυπτο ή το Ιράκ υποστηρίχθηκε άμεσα από τις κυβερνήσεις αυτών των χωρών. Τις τελευταίες επτά δεκαετίες, ορισμένοι πρόσφυγες έχουν μεταναστεύσει σε άλλα αραβικά κράτη, ιδίως στα αραβικά κράτη του Κόλπου, κυρίως ως οικονομικοί μετανάστες[90].

Η άποψη των αραβικών κρατών για τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες έχει ποικίλλει με την πάροδο του χρόνου. Οι αραβικές κυβερνήσεις συχνά υποστηρίζουν τους πρόσφυγες στο όνομα της αραβικής ενότητας ή επειδή θεωρούν τους Παλαιστίνιους ως σημαντική πηγή εξειδικευμένου ανθρώπινου κεφαλαίου για την υποστήριξη της οικονομικής τους ανάπτυξης. Ωστόσο, οι αραβικές κυβερνήσεις συχνά «περιφρονούν» τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες - είτε θεωρώντας τους ως απειλή για τη δημογραφική ισορροπία (όπως στον Λίβανο), είτε λόγω του «πολιτικού μηνύματος ελευθερίας και χειραφέτησης που μετέφερε η «παλαιστινιακή τους καταγωγή»», είτε επειδή στην ιστορία ορισμένων χωρών οι Παλαιστίνιοι έχουν «συνδεθεί κάπως με συγκρούσεις και αναταραχές»[91].

Παλαιστίνιοι πρόσφυγες έχουν λάβει υπηκοότητα σε άλλα αραβικά κράτη, κυρίως στην Ιορδανία. Ωστόσο, η χορήγηση υπηκοότητας είναι ένα ευαίσθητο θέμα, καθώς «συχνά θεωρείται ότι επιτρέπει στο Ισραήλ να αποφύγει την ευθύνη του απέναντι στους πρόσφυγες»[92]. Στις 17 Οκτωβρίου 2023, κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα, ο βασιλιάς της Ιορδανίας Αμπντουλάχ προειδοποίησε κατά της ώθησης προσφύγων στην Αίγυπτο ή την Ιορδανία, προσθέτοντας ότι η ανθρωπιστική κατάσταση πρέπει να αντιμετωπιστεί εντός της Γάζας και της Δυτικής Όχθης: «Αυτή είναι μια κόκκινη γραμμή, επειδή πιστεύω ότι αυτό είναι το σχέδιο ορισμένων από τους συνήθεις υπόπτους να προσπαθήσουν να δημιουργήσουν de facto προβλήματα επί τόπου. Κανένας πρόσφυγας στην Ιορδανία, κανένας πρόσφυγας στην Αίγυπτο»[93].

Ο Τασμπίχ Σαγιέντ, μέλος του Ιδρύματος για την Υπεράσπιση των Δημοκρατιών, επέκρινε τα αραβικά έθνη για παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και για το ότι καθιστούν τα παιδιά και τα εγγόνια των Παλαιστινίων προσφύγων πολίτες δεύτερης κατηγορίας στον Λίβανο, τη Συρία ή τα κράτη του Κόλπου, και είπε ότι οι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες της UNRWA «προσκολλώνται στην ψευδαίσθηση ότι η ήττα των Εβραίων θα αποκαταστήσει την αξιοπρέπειά τους»[94].

Παλαιστινιακές απόψεις

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι περισσότεροι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες διεκδικούν το δικαίωμα επιστροφής των Παλαιστινίων. Ελλείψει δικής τους χώρας, το αίτημά τους βασίζεται στο Άρθρο 13 της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΟΔΔΑ), το οποίο ορίζει ότι «κάθε άτομο έχει το δικαίωμα να εγκαταλείψει οποιαδήποτε χώρα, συμπεριλαμβανομένης της δικής του, και να επιστρέψει στη χώρα του», αν και έχει υποστηριχθεί ότι ο όρος ισχύει μόνο για πολίτες ή υπηκόους αυτής της χώρας. Παρόλο που όλα τα μέλη του Αραβικού Συνδέσμου εκείνη την εποχή (1948) - Αίγυπτος, Ιράκ, Λίβανος, Σαουδική Αραβία, Συρία και Υεμένη - ψήφισαν κατά του ψηφίσματος[95], επικαλούνται επίσης το άρθρο 11 του ψηφίσματος 194 της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, το οποίο «αποφασίζει ότι οι πρόσφυγες που επιθυμούν να επιστρέψουν στα σπίτια τους και να ζήσουν ειρηνικά με τους γείτονές τους θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να το πράξουν το συντομότερο δυνατό και ότι θα πρέπει να καταβληθεί αποζημίωση για την περιουσία όσων επιλέγουν να μην επιστρέψουν [...]»[83]. Ωστόσο, επί του παρόντος αποτελεί αντικείμενο διαφωνίας εάν το Ψήφισμα 194 αναφερόταν μόνο στους περίπου 50.000 εναπομείναντες Παλαιστίνιους πρόσφυγες από τον Πόλεμο της Παλαιστίνης του 1948 ή επιπλέον στους 4.950.000 απογόνους τους που είναι εγγεγραμμένοι στην UNRWA. Η Παλαιστινιακή Εθνική Αρχή υποστηρίζει αυτόν τον ισχυρισμό και έχει προετοιμαστεί να διαπραγματευτεί την εφαρμογή του στις διάφορες ειρηνευτικές συνομιλίες. Τόσο η Φατάχ όσο και η Χαμάς υποστηρίζουν ισχυρή θέση υπέρ του διεκδικούμενου δικαιώματος επιστροφής, με τη Φατάχ να είναι έτοιμη να υποχωρήσει στο θέμα, ενώ η Χαμάς όχι[96].

Ωστόσο, ένα δημοσίευμα στην εφημερίδα Daily Star του Λιβάνου σημειώνει ότι ο Αμπντουλάχ Μουχάμαντ Ιμπραχίμ Αμπντουλάχ, Παλαιστίνιος πρέσβης στον Λίβανο και πρόεδρος των επιτροπών Πολιτικών και Κοινοβουλευτικών Υποθέσεων του Παλαιστινιακού Νομοθετικού Συμβουλίου[97], ανέφερε ότι το προτεινόμενο μελλοντικό παλαιστινιακό κράτος δεν θα εκδίδει παλαιστινιακά διαβατήρια στους Παλαιστίνιους πρόσφυγες της UNRWA – ούτε καν στους πρόσφυγες που ζουν στη Δυτική Όχθη και τη Γάζα.

Μια ανεξάρτητη δημοσκόπηση του Khalil Shikaki διεξήχθη το 2003 σε 4.500 οικογένειες Παλαιστινίων προσφύγων από τη Γάζα, τη Δυτική Όχθη, την Ιορδανία και τον Λίβανο. Έδειξε ότι η πλειοψηφία (54%) θα δεχόταν οικονομική αποζημίωση και ένα μέρος για να ζήσουν στη Δυτική Όχθη ή τη Γάζα αντί να επιστρέψουν στο ακριβές μέρος στο σύγχρονο Ισραήλ όπου έζησαν οι ίδιοι ή οι πρόγονοί τους (αυτή η δυνατότητα εγκατάστασης προβλέπεται στο Ψήφισμα 194). Μόνο το 10% δήλωσε ότι θα ζούσε στο Ισραήλ εάν τους δινόταν η επιλογή. Το άλλο ένα τρίτο δήλωσε ότι θα προτιμούσε να ζήσει σε άλλες χώρες ή απέρριψε τους όρους που περιγράφονται[98]. Ωστόσο, η δημοσκόπηση έχει επικριθεί ως «μεθοδολογικά προβληματική» και «στημένη»[99]. Το 2003, σχεδόν εκατό οργανώσεις προσφύγων και ΜΚΟ στον Λίβανο κατήγγειλαν την έρευνα του Shikaki, καθώς καμία τοπική οργάνωση δεν γνώριζε την εφαρμογή της στον Λίβανο[100].

Σε δημοσκόπηση που διεξήχθη στις 2 Ιανουαρίου 2005 από την Παλαιστινιακή Ένωση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και αφορούσε Παλαιστίνιους πρόσφυγες στον Λίβανο[101]:

  • Το 96% αρνήθηκε να παραιτηθεί από το δικαίωμά του επιστροφής
  • Το 3% απάντησε το αντίθετο
  • Το 1% δεν απάντησε

Οι Συμφωνίες του Όσλο

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με την υπογραφή των Συμφωνιών του Όσλο το 1993, το Ισραήλ, η ΕΕ και οι ΗΠΑ αναγνώρισαν την Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης ως τον νόμιμο εκπρόσωπο του παλαιστινιακού λαού. Σε αντάλλαγμα, ο Γιασέρ Αραφάτ αναγνώρισε το Κράτος του Ισραήλ και αποκήρυξε την τρομοκρατία. Εκείνη την εποχή, οι συμφωνίες εορτάστηκαν ως ιστορικής σημασίας. Σύμφωνα με αυτές τις συμφωνίες, οι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες άρχισαν να διοικούνται από μια αυτόνομη Παλαιστινιακή Αρχή και τα μέρη συμφώνησαν να διαπραγματευτούν το μόνιμο καθεστώς των προσφύγων, ήδη από το 1996. Ωστόσο, τα γεγονότα σταμάτησαν τη διαδικασία σταδιακής μετάβασης και κατέστησαν αβέβαιη την πιθανότητα ενός μελλοντικού κυρίαρχου παλαιστινιακού κράτους[102]. Σε μια άλλη εξέλιξη, δημιουργήθηκε ρήξη μεταξύ της Φατάχ στη Δυτική Όχθη και της Χαμάς στη Γάζα μετά τη νίκη της Χαμάς στις εκλογές του 2006. Μεταξύ άλλων διαφορών, η Φατάχ αναγνωρίζει επίσημα τις Συμφωνίες του Όσλο με το Ισραήλ, ενώ η Χαμάς όχι.

Ηνωμένες Πολιτείες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από τον Μάιο του 2012, η Επιτροπή Πιστώσεων της Γερουσίας των Ηνωμένων Πολιτειών ενέκρινε έναν ορισμό του Παλαιστίνιου πρόσφυγα, ώστε να περιλαμβάνει μόνο τους αρχικούς Παλαιστίνιους πρόσφυγες που εκτοπίστηκαν μεταξύ Ιουνίου 1946 και Μαΐου 1948, με αποτέλεσμα έναν εκτιμώμενο αριθμό 30.000[103].

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ Susan Akram (2011). International law and the Israeli-Palestinian conflict. Taylor & Francis. σελίδες 19–20, 38. ISBN 978-0415573221.
  2. ↑ «Consolidated Eligibility and Registration Instructions» (PDF). UNRWA.
  3. ↑ UNRWA: FAQ
  4. 1 2 3 4 UNRWA
  5. ↑ BADIL 2015, σελ. 52.
  6. 1 2 3 Morris 2001.
  7. ↑ Davis, Hanna (18 Δεκεμβρίου 2021). «Jordan: Palestinian refugees struggle amid UNRWA funding cuts». Al-Jazeera English.
  8. 1 2 James G. Lindsay (January 2009). «Fixing UNRWA». Policy Focus (The Washington Institute for Near East Policy) (91): 52 (see footnote 11). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 July 2022. https://web.archive.org/web/20220731164234/https://www.washingtoninstitute.org/uploads/Documents/pubs/PolicyFocus91.pdf. Ανακτήθηκε στις 4 April 2020.
  9. ↑ Brynen, Rex (2006). Perspectives on Palestinian repatriation. Palestinian Refugee Repatriation: Global Perspectives. Taylor & Francis. σελίδες 63–86 [66, 80]. ISBN 978-0415384971. Ανακτήθηκε στις 4 Απριλίου 2020.
  10. ↑ Menachem Klein, 'The Palestinian refugees of 1948: models of allowed and denied return,' in Dumper, 2006 σσ. 87–106, [93].
  11. ↑ «Treatment and Rights in Arab Host States (Right to Return». Human Rights Watch Policy. Ανακτήθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 2022.
  12. ↑ «Profiles: Palestinian Refugees in SYRIA». BADIL Resource Center for Palestinian Residency and Refugee Rights. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Αυγούστου 2014. Ανακτήθηκε στις 26 Ιουλίου 2014.
  13. ↑ Bolongaro, Kait (23 Μαρτίου 2016). «Palestinian Syrians: Twice refugees - Human Rights». Al Jazeera. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουνίου 2021.
  14. 1 2 A/RES/194 (III).
  15. ↑ Dumper 2006, σελ. 2.
  16. 1 2 Goldberg 2012
  17. ↑ UNRWA.
  18. ↑ UNGA Resolution 46/46 C of 9 December 1991.
  19. 1 2 «Who are Palestine refugees?». Palestine refugees. United Nations Relief and Works Agency for Palestine Refugees. Ανακτήθηκε στις 31 Μαΐου 2012.
  20. ↑ «UNRWA's Frequently Asked Questions under "Who is a Palestine refugee?"». United Nations. Ανακτήθηκε στις 1 Μαΐου 2012.
  21. ↑ http://www.unhcr.org/refworld/pdfid/3ae6b3314.pdf
  22. ↑ «Palestine refugees». UNRWA.
  23. ↑ «2014 Annex Tables». United Nations High Commissioner for Refugees. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Δεκεμβρίου 2015.
  24. ↑ Helena Lindholm Schulz, with Juliane Hammer, The Palestinian Diaspora: Formation of Identities and Politics of Homeland, Psychology Press reprint 2003 σελ. 130.
  25. ↑ Chiller-Glaus 2007, σελ. 82.
  26. ↑ Shlaim, Avi, "The War of the Israeli Historians." Αρχειοθετήθηκε 2006-09-03 στο Wayback Machine. Center for Arab Studies
  27. ↑ Benny Morris, 1989, The Birth of the Palestinian Refugee Problem, 1947–1949, Cambridge University Press
  28. ↑ Benny Morris, 1991, 1948 and after; Israel and the Palestinians, Clarendon Press, Oxford
  29. ↑ Walid Khalidi, 1992, All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in 1948, Institute for Palestine Studies
  30. ↑ Nur Masalha, 1992, Expulsion of the Palestinians: The Concept of "Transfer" in Zionist Political Thought, Institute for Palestine Studies
  31. ↑ Efraim Karsh, 1997, Fabricating Israeli History: The "New Historians", Cass
  32. ↑ Benny Morris, 2004, The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited, Cambridge University Press
  33. ↑ Yoav Gelber, 2006, Palestine 1948: War, Escape and the Palestinian Refugee Problem, Oxford University Press
  34. ↑ Ilan Pappé, 2006, The Ethnic Cleansing of Palestine, OneWorld
  35. ↑ Research Fellow Truman Institute Benny Morris· Benny Morris (2004). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. σελίδες 597–. ISBN 978-0-521-00967-6.
  36. ↑ Benny Morris (2003), σσ. 138–139.
  37. ↑ Benny Morris (2003), σελ. 262
  38. ↑ Benny Morris (2003), σσ. 233–240.
  39. ↑ Benny Morris (2003), σσ. 248–252.
  40. ↑ Benny Morris (2003), σσ. 423–436.
  41. ↑ Benny Morris (2003), σελ. 438.
  42. ↑ Benny Morris (2003), σσ. 415–423.
  43. ↑ Benny Morris, Righteous Victims, σελ. 245.
  44. ↑ Benny Morris (2003), σελ. 492.
  45. ↑ Benny Morris (2003), σελ. 538
  46. ↑ Bowker 2003, σελ. 81.
  47. ↑ Gerson, 1978, σελ. 162.
  48. ↑ UN Doc A/8389 of 5 October 1971. Para 57 «A/8389 of 5 October 1971». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Μαρτίου 2012. Ανακτήθηκε στις 14 Αυγούστου 2009.CS1 maint: BOT: original-url status unknown (link)
  49. 1 2 3 Shafeeq Ghabra (8 Μαΐου 1991). «The PLO in Kuwait». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Μαρτίου 2023. Ανακτήθηκε στις 28 Οκτωβρίου 2013.
  50. ↑ «Kuwait – Population». Countrystudies.us. Ανακτήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2016.
  51. ↑ Yann Le Troquer and Rozenn Hommery al-Oudat (Spring 1999). «From Kuwait to Jordan: The Palestinians' Third Exodus». Journal of Palestine Studies 28 (3): 37–51. doi:10.2307/2538306. ISSN 0377-919X. https://archive.org/details/sim_journal-of-palestine-studies_spring-1999_28_3/page/36.
  52. ↑ «Jordanians of Kuwait». Joshua Project. 2013.
  53. ↑ Hatuqa, Dalia (15 Απριλίου 2013). «Palestinians Reopen EmbassyIn Kuwait After Two Decades». Al-Monitor. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Μαΐου 2022. Ανακτήθηκε στις 28 Οκτωβρίου 2013.
  54. ↑ «RSS in Syria». UNRWA. 2013. Ανακτήθηκε στις 8 Νοεμβρίου 2013.
  55. ↑ «Palestine Refugees in Syria: A Tale of Devastation and Courage – UNRWA Commissioner-General Op Ed – Question of Palestine». Question of Palestine. 3 Ιουνίου 2019. Ανακτήθηκε στις 19 Αυγούστου 2020.
  56. ↑ «Jordan: Palestinians Escaping Syria Turned Away | Human Rights Watch» (στα Αγγλικά). 7 Αυγούστου 2014. Ανακτήθηκε στις 22 Απριλίου 2024.
  57. ↑ «Jordan turns away Palestinian refugees fleeing violence in Syria». The Times of Israel. 9 Ιανουαρίου 2013.
  58. ↑ «PFLP-GC: Thousands from Yarmouk camp have fled to Sweden». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Δεκεμβρίου 2014.
  59. ↑ «As Israel's Aerial Bombardments Intensify, 'There Is No Safe Place in Gaza', Humanitarian Affairs Chief Warns Security Council». United Nations. 12 Ιανουαρίου 2024.
  60. ↑ «Foreign nationals and injured Palestinians allowed to flee Gaza for first time since Israel-Hamas war began». CNN. 1 Νοεμβρίου 2023.
  61. ↑ By. «Gazan Refugees in Egypt Are in a Hellish Limbo». jacobin.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου 2025.
  62. 1 2 3 4 5 6 7 «UNRWA in figures» (PDF). UNRWA.
  63. ↑ «Where We Work». UNRWA. Ανακτήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2016.
  64. ↑ «Israel News - Online Israeli News Covering Israel & The Jewish World». jpost.com. 8 Ιουλίου 2012. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Ιουλίου 2012.
  65. ↑ «Jordan: Stop Withdrawing Nationality from Palestinian-Origin Citizens | Human Rights Watch» (στα Αγγλικά). 1 Φεβρουαρίου 2010. Ανακτήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2025.
  66. ↑ Miller, Elhanan (13 Ιουνίου 2012). «Jordan promises to stop revoking citizenship from Palestinians». The Times of Israel (στα Αγγλικά). ISSN 0040-7909. Ανακτήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2025.
  67. 1 2 3 «Lebanon Exiled and suffering: Palestinian refugees in Lebanon». Amnesty International. 2007. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Δεκεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 8 Νοεμβρίου 2013.CS1 maint: Unfit url (link) . Amnesty International. 2007. Archived from the original on 11 December 2013. Retrieved 8 November 2013.
  68. ↑ «Lebanon Gives Palestinians New Work Rights». The New York Times. 18 Αυγούστου 2010.
  69. ↑ Simon Haddad, The Origins of Popular Opposition to Palestinian Resettlement in Lebanon, International Migration Review, Volume 38 Number 2 (2004):470-492
  70. ↑ Samaha, Nour (3 Δεκεμβρίου 2015). «Why are Lebanon's Palestinians leaving for Europe?». www.aljazeera.com.
  71. ↑ Rasbey, Samer (22 Δεκεμβρίου 2017). «Palestinian refugees number 175,000». Business News. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Ιανουαρίου 2018.
  72. ↑ «Lebanon Census Finds Number of Palestinian Refugees Only a Third of Official UN Data». Haaretz. 25 Δεκεμβρίου 2017. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Μαΐου 2022. Ανακτήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2025.
  73. ↑ «Israel News: Updates on Israeli Politics, Security & Diplomacy | The Jerusalem Post». www.jpost.com. Ανακτήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2025.
  74. ↑ «100,000 Palestinians have fled Syria to Europe, official says». The Jerusalem Post - JPost.com. 6 Σεπτεμβρίου 2015.
  75. ↑ United Nations High Commissioner for Refugees. «UNHCR - Palestinians bid goodbye to India, hello Sweden». UNHCR.
  76. ↑ «Sweden, Iceland absorbing Palestinian refugees - CNN.com». www.cnn.com.
  77. ↑ «United Nations News Centre». UN News Service Section. 3 Ιουλίου 2007.
  78. ↑ United Nations High Commissioner for Refugees. «UNHCR - End of long ordeal for Palestinian refugees as desert camp closes». UNHCR.
  79. ↑ Miriam Jordan (17 Ιουλίου 2009). «U.S. Agrees to Resettle Palestinians Displaced by Iraq War». WSJ.
  80. ↑ «Palestinian-Iraqi refugees – the forgotten victims of Iraq war». 5 Σεπτεμβρίου 2016.
  81. ↑ «page 68ff» (PDF). fmreview.org. Αρχειοθετήθηκε (PDF) από το πρωτότυπο στις 25 Φεβρουαρίου 2017.
  82. ↑ «Ods Home Page» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 8 Ιανουαρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2007.
  83. 1 2 «United Nations General Assembly Resolution 194» (PDF). United Nations. 1948. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 8 Ιανουαρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 20 Νοεμβρίου 2007. (PDF). United Nations. 1948. Archived from the original Αρχειοθετήθηκε 2007-01-08 στο Wayback Machine. (PDF) on 8 January 2007. Retrieved 20 November 2007.
  84. ↑ Ilan Pappe, "The Ethnic Cleansing of Palestine", σελ. 110
  85. ↑ «Declaration of Establishment of State of Israel». GxMSDev.
  86. ↑ «I Want This Poem to End: A Nakba Commemoration». thejerusalemfund.org. 17 Μαΐου 2018.
  87. ↑ "Palestinian refugees were excluded from entitlement to citizenship in the State of Israel under the 1952 Citizenship Law. They were "denationalized" and turned into stateless refugees in violation of the law of state succession "The Ethnic Cleansing of Palestine", Ilan Pappé, σελ. 131
  88. 1 2 The Christian Science Monitor (26 Μαΐου 1992). «Permanent Homes for Palestinian Refugees». The Christian Science Monitor. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Μαΐου 2021. Ανακτήθηκε στις 24 Απριλίου 2016.
  89. ↑ United Nations (1992). Yearbook of the United Nations. Martinus Nijhoff Publishers. σελ. 285. ISBN 978-0-7923-1970-2.
  90. ↑ Albanese & Takkenberg 2020, σελ. 183.
  91. ↑ Albanese & Takkenberg 2020, σελ. 183-184.
  92. ↑ Albanese & Takkenberg 2020, σελ. 268.
  93. ↑ Alkousaa, Riham (17 Οκτωβρίου 2023). «King Abdullah on Gaza: 'No refugees in Jordan, no refugees in Egypt'». Reuters (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Οκτωβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2023.
  94. ↑ Sayyed, Tashbih (18 Ιουνίου 2003). «Defeat Terrorism First». National Review. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Ιανουαρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 17 Ιουνίου 2010.
  95. ↑ «Yearbook of the United Nations 1948–49 (excerpts)». UNISPAL. 31 Δεκεμβρίου 1949. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Ιουλίου 2011. Ανακτήθηκε στις 8 Αυγούστου 2009.
  96. ↑ R. Brynen, 'Addressing the Palestinian Refugee Issue: A Brief Overview' (McGill University, background paper for the Refugee Coordination Forum, Berlin, April 2007), σελ. 15, διαθέσιμο εδώ (08/08/09)
  97. ↑ «Interview: Refugees will not be citizens of new state». The Daily Star Newspaper – Lebanon.
  98. ↑ Vick, Karl (6 Νοεμβρίου 2012). «The Palestinian 'Right of Return': Abbas Wades into the Morass». Time (στα Αγγλικά). ISSN 0040-781X. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Οκτωβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2025.
  99. ↑ «The 'Right of Return' Debate Revisited». www.washingtoninstitute.org (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 10 Ιουλίου 2020.
  100. ↑ Exile and Return. Predicaments of Palestinians and Jews. University of Pennsylvania Press. 2008. σελίδες 36. ISBN 978-0812220520.
  101. ↑ «استطلاع للاجئين في مخيمات لبنان: الغالبية تعارض انتخابات تحت الاحتلال ولا تثق بقدرة "ابو مازن"». Saida City Net. 2 Ιανουαρίου 2005. Ανακτήθηκε στις 9 Δεκεμβρίου 2014.
  102. ↑ «Text: 1993 Declaration of Principles». news.bbc.co.uk. 29 Νοεμβρίου 2001.
  103. ↑ Goldberg, Ari Ben (25 Μαΐου 2012). «US Senate dramatically scales down definition of Palestinian 'refugees'». The Times of Israel (στα Αγγλικά). ISSN 0040-7909. Ανακτήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2025.

Πηγές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Παλαιστίνιοι_πρόσφυγες&oldid=11835266"