Μετάβαση στο περιεχόμενο

Ο ξυπόλητος Τζο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Ο ξυπόλητος Τζο
Field of Dreams
ΣκηνοθεσίαΦιλ Άλντεν Ρόμπινσον
ΠαραγωγήΛόρενς Γκόρντον
Τσαρλς Γκόρντον
ΣενάριοΦιλ Άλντεν Ρόμπινσον
Βασισμένο σε"Shoeless Joe" μυθιστόρημα του 1982 του Γουίλιαμ Πάτρικ Κινσέλα
ΗθοποιοίΚέβιν Κόστνερ
Έιμι Μάντιγκαν
Τζέιμς Ερλ Τζόουνς
Ρέι Λιότα
Μπαρτ Λάνκαστερ
ΜουσικήΤζέιμς Χόρνερ
ΦωτογραφίαΤζον Λίντλεϊ
ΜοντάζΊαν Κρόφορντ
Εταιρεία παραγωγήςGordon Company
ΔιανομήUniversal Pictures
Carolco Pictures[1]
Πρώτη προβολή21 Απριλίου, 1989 (ΗΠΑ)
Διάρκεια106 λεπτά
ΠροέλευσηΗνωμένες Πολιτείες
ΓλώσσαΑγγλικά
Προϋπολογισμός$15.000.000[2][3]
Ακαθάριστα έσοδα$84.500.000[4]
ΒραβεύσειςΕθνικό Συμβούλιο Αναθεώρησης:Καλύτερες Δέκα Ταινίες
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα (π • σ • ε )

Ο ξυπόλητος Τζο (Πρωτότυπος τίτλος: Field of Dreams), είναι αμερικανική αθλητική ταινία φαντασίας, παραγωγής 1989 σε σκηνοθεσία Φιλ Άλντεν Ρόμπινσον. Το σενάριο που είναι βασισμένο στο "Shoeless Joe", μυθιστόρημα του Καναδού συγγραφέα Γουίλιαμ Πάτρικ Κινσέλα, διασκευάστηκε για τη μεγάλη οθόνη από τον ίδιο τον Ρόμπινσον. Πρωταγωνιστής της ταινίας είναι ο Κέβιν Κόστνερ στο ρόλο ενός αγρότη που φτιάχνεί ένα γήπεδο μπέιζμπολ στον αραβοσιτώνα του, το οποίο προσελκύει τα φαντάσματα των θρύλων του μπέιζμπολ, όπως "Ο ξυπόλητος Τζο". Ο Κόστνερ πλαισιώνεται από τους: Έιμι Μάντιγκαν, Τζέιμς Ερλ Τζόουνς, Ρέι Λιότα και Μπαρτ Λάνκαστερ (στον τελευταίο του κινηματογραφικό ρόλο πριν το θάνατό του το 1994).

Η ταινία που έκανε πρεμιέρα στις 21 Απριλίου του 1989 αποτέλεσε τεράστια εμπορική επιτυχία, κάνοντας εισπράξεις της τάξης των 84.500.000 δολαρίων παγκοσμίως, έναντι 15.000.000 προϋπολογισμού, ενώ έλαβε και την επευφημία των κριτικών. Έλαβε τρεις υποψηφιότητες για βραβείο Όσκαρ, μεταξύ των οποίων και για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας, ενώ το 2017 η ταινία επελέγη να φυλαχθεί για διατήρηση στο Εθνικό Μητρώο Κινηματογράφου των ΗΠΑ από την Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου, με αιτιολόγηση πως είναι "πολιτιστικά, ιστορικά και αισθητικά σημαντική"[5].

Πλοκή

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ρέι Κινσέλα (Κέβιν Κόστνερ), ένας αγρότης, που μένει στην επαρχία της Άιοβα μαζί με τη σύζυγό του Άννι (Έιμι Μάντιγκαν) και τη μικρή τους κόρη, Κάριν (Γκάμπι Χόφμαν), είναι λάτρης του μπέιζμπολ. Αυτή του την αγάπη στο συγκεκριμένο άθλημα του τη μετάδωσε ο πατέρας του, Τζον (Ντουάιερ Μπράουν), ο οποίος απεβίωσε ενώ ο Ρέι ήταν ακόμα σε νεαρή ηλικία. Ο Ρέι διατηρεί ένα χωράφι όπου φυτεύει καλαμπόκι και ένα απόγευμα, ενώ οργώνει το χωράφι του, κατά την αρχή του καλοκαιριού ακούει μια μυστήρια φωνή, πίσω από το καλαμπόκι να του λέει: Αν το χτίσεις, θα έρθει. Ο Ρέι παραξενεύεται και μιλάει για αυτή του την παράξενη εμπειρία με τη σύζυγό του, η οποία στην αρχή τον περνάει για τρελό. Ο Ρέι νομίζει αρχικά ότι όλο αυτό που του συμβαίνει είναι αποκύημα της φαντασίας του, αλλά η φωνή συνεχίζει να τον καλεί, κάθε φορά που βρίσκεται στο χωράφι του και να του λέει το ίδιο πράγμα. Κάνοντας κάποιες συνδέσεις με πράγματα που έχει διαβάσει, ο Τζον αντιλαμβάνεται ότι η οδηγία της φωνής τον προτρέπει να φτιάξει ένα γήπεδο μπέιζμπολ στο χωράφι του. Αφού φτιάξει το γήπεδο του μπέιζμπολ εμφανίζονται, ως φαντάσματα, μια σειρά θρύλων του μπέιζμπολ που στο παρελθόν είχαν υποστεί αδικία, για να παίξουν μπέιζμπολ στο χωράφι του. Αρχηγός των φαντασμάτων είναι ο "ξυπόλητος" Τζο Τζάκσον (Ρέι Λιότα), ο οποίος ευχαριστεί τον Ρέι που του έδωσε την ευκαιρία έστω και μ' αυτό τον φανταστικό τρόπο να ξαναμπεί σε γήπεδο μπέιζμπολ. Οι φωνές όμως συνεχίζονται και ο Ρέι προσπαθώντας να βρει κάποια εξήγηση ζητάει τη βοήθεια του Τέρενς Μαν (Τζέιμς Ερλ Τζόουνς), ο οποίος έχει πλέον αποσυρθεί από τα εγκόσμια. Φαίνεται ότι και ο Μαν ακούει τις ίδιες φωνές και οι δυο μαζί προσπαθούν να λύσουν αυτό το γρίφο του μυστηρίου, το οποίο στο τέλος οδηγεί στον πατέρα του Ρέι, ο οποίος πάντα φιλοδοξούσε να γίνει μεγάλος αθλητής του μπέιζμπολ. Ο γιος συναντάει το φάντασμα του πατέρα του και καταφέρνουν να γεφυρώσουν τις διαφορές του παρελθόντος.

Διανομή

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ηθοποιός Ρόλος
Κέβιν Κόστνερ Ρέι Κινσέλα
Έιμι Μάντιγκαν Άννι Κινσέλα
Τζέιμς Ερλ Τζόουνς Τέρενς Μαν
Ρέι Λιότα "Ξυπόλητος" Τζο Τζάκσον
Τίμοθι Μπάσφιλντ Μαρκ
Μπαρτ Λάνκαστερ Δρ. Άρτσιμπαλντ "Σεληνόφως" Γρέιαμ
Φρανκ Γουέιλι Άρτσιμπαλντ Γκρέιαμ, σε νεαρή ηλικία
Ντουάιερ Μπράουν Τζον Κινσέλα
Γκάμπι Χόφμαν Κάριν Κινσέλα
Κέλι Κόρνφιλντ Παρκ Ντι, σύζυγος του Μαρκ
Λι Γκάρλινγκτον Μπιούλα Γκάσνικ
Μάικλ Μίλχοουν Μπακ Γουίβερ
Στιβ Ίστιν Έντι Τσικότε
Τσαρλς Χόγιες Σουίντ Ράισμπεργκ
Αρτ ΛαΦλέρ Τσικ Γκαντίλ

Η Αν Σίμουρ, που απεβίωσε τέσσερις μήνες πριν την κυκλοφορία της ταινίας, έκανε την τελευταία της κινηματογραφική εμφάνιση στο ρόλο της Βίντα Πόνικβαρ, την ευγενική εκδότρια του Οίκου Τσίζολμ, που βοηθάει τον Ρέι και τον Μαν. "Η φωνή" που ακούγεται να μιλάει στην ταινία, σύμφωνα με τα λεγόμενα του Γουίλιαμ Πάτρικ Κινσέλα, ανήκει στον Εντ Χάρις, σύζυγο της Μάντιγκαν, ενώ ο Ματ Ντέιμον και ο Μπεν Άφλεκ, τότε στην εφηβεία τους εμφανίστηκαν ως κομπάρσοι στη σκηνή του πάρκου Φένγουεϊ[6][7].

Πληροφορίες παραγωγής

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ανάπτυξη

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η παραγωγός της 20th Century Fox Σάρα Κόλετον, ανακάλυψε πρώτη το μυθιστόρημα "Shoeless Joe" στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Η Κόλετον έκανε την προ-παραγωγή της ταινίας με τους παραγωγούς Λόρενς και Τσαρλς Γκόρντον[8]. Ο Γκόρντον που εργαζόταν για την 20th Century Fox εκείνη την εποχή και υπήρξε και πρόεδρός της έλεγε συνεχώς ότι το βιβλίο θα έπρεπε να μεταφερθεί στη μεγάλη οθόνη, αλλά τα υπόλοιπα στελέχη της εταιρίας το απέρριπταν συνεχώς, θεωρώντας το μη εμπορικό και ιδιαίτερα εσωτερικό. Ο διευθυντής παραγωγής της εταιρίας Σκοτ Ρούντιν ενώ αρχικά ήταν υποστηρικτής της δημιουργίας της ταινίας, ξαφνικά άλλαξε γνώμη[8]. Παράλληλα ο σεναριογράφος Φιλ Άλντεν Ρόμπινσον συνέχισε να γράφει το σενάριο της ταινίας και συμβουλευόταν και τον Κινσέλα σχετικά με τη διασκευή του βιβλίου. Όταν ο Γκόρντον έφυγε από την 20th Century Fox, πήγε το σενάριο σε άλλες εταιρείες και τελικά η Universal Studios δέχτηκε να αναλάβει τη χρηματοδότηση το 1987. Ο προπονητής του μπέιζμπολ του πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας, Ρομπ Ντεντό προσελήφθη ως σύμβουλος για τις σκηνές του μπέιζμπολ και ο πρωταθλητής του μπέιζμπολ Ντον Μπάφορντ, προσελήφθη για να καθοδηγήσει τους ηθοποιούς. [9][10] Η ταινία γυρίστηκε με τον αυθεντικό τίτλο του μυθιστορήματος. Αλλά την τελευταία στιγμή ένα από τα στελέχη της Universal, της άλλαξε τον τίτλο από "Ξυπόλητος Τζο" σε "Field of Dreams" (όπως είναι και αγγλικός της τίτλος της). Ο Ρόμπινσον προτιμούσε τον τίτλο "Shoeless Joe", αλλά σε συζήτηση που είχε με τον συγγραφέα του βιβλίου εκείνος του αποκάλυψε ότι ο αρχικός τίτλος που ήθελε να δώσει στο βιβλίου του ήταν: "Ο κάμπος των ονείρων" και ότι ο εκδότης του τον είχε βάλει να το αλλάξει[11].

Επιλογή ηθοποιών

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ρόμπινσον και οι παραγωγοί της ταινίας δεν είχαν σκεφτεί να αναθέσουν τον πρωταγωνιστικό ρόλο της ταινίας στον Κέβιν Κόστνερ, καθώς θεωρούσαν ότι ο ηθοποιός που ότι είχε ολοκληρώσει τα γυρίσματα της ταινίας Η κυρία και ο ταύρος (Bull Durnham, 1989) που είχε επίσης ως θέμα της το μπέιζμπολ, δε θα ήθελε να γυρίσει και δεύτερη σχετική ταινία. Πρώτη επιλογή για το ρόλο του Ρέι Κινσέλα ήταν ο Τομ Χανκς, ο οποίος απέρριψε το ρόλο[12]. Δεδομένου του γεγονότος ότι το σκηνοθετικό ντεμπούτο του Ρόμπινσον, η ταινία Δεκαπεντάχρονος εραστής (In the Mood, 1987), δεν είχε επιτυχία, ο Κόστνερ, που στο μεταξύ είχε αναλάβει το ρόλο, προσφέρθηκε να τον βοηθήσει. Η Έιμι Μάντιγκαν, που ήταν θαυμάστρια του βιβλίου, ανέλαβε το ρόλο της συζύγου του Ρέι Κινσέλα, Άννι.

Στο βιβλίο του Κινσέλα, ο Ρέι ψάχνει να βρει τον συγγραφέα Τζερόμ Ντέιβιντ Σάλιντζερ, που είχε γράψει τον Φύλακα στη σίκαλη. Ωστόσο ο Σάλιντζερ απείλησε με μηνύσεις αν το όνομά του χρησιμοποιούταν στην ταινία και ο Ρόμπινσον αποφάσισε να ξαναγράψει τον ρόλο χρησιμοποιώντας έναν υποθετικό συγγραφέα με τον όνομα Τέρενς Μαν και έχοντας στο μυαλό του τον ηθοποιό Τζέιμς Ερλ Τζόουνς, που τελικά ανέλαβε το ρόλο.

Ο Ρόμπινσον είχε οραματιστεί το ρόλο του "Ξυπόλητου" Τζο Τζάκσον να ερμηνεύεται από έναν μεγαλύτερο ηθοποιό που να αποτελεί πατρική φιγούρα για τον ρόλο που υποδυόταν ο Κόστνερ. Ο Ρέι Λιότα, δεν ακολουθούσε αυτά τα κριτήρια, αλλά επελέγη καθώς είχε την ίδια αίσθηση του κινδύνου και απόπνεε την ίδια αβεβαιότητα, η οποία σύμφωνα με τον Ρόμπινσον ήταν κατάλληλα για το ρόλο. Ο Τζέιμς Στιούαρτ που ήταν και η πρώτη επιλογή για το ρόλο του Δρ. Άρτσιμπαλντ "Σεληνόφως" Γκρέιαμ, απέρριψε το ρόλο[13], τον οποίο τελικά ανέλαβε ο Μπαρτ Λάνκαστερ, αφού κάποιος φίλος του, που αγαπούσε το μπέιζμπολ, τον έπεισε ότι έπρεπε να τον ερμηνεύσει[10].

Γυρίσματα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα γυρίσματα ξεκίνησαν στις 25 Μαΐου του 1988. Το πρόγραμμα των γυρισμάτων είχε διαμορφωθεί με τέτοιο τρόπο για να μπορέσει ο Κέβιν Κόστνερ να φύγει τον Αύγουστο για να γυρίσει την ταινία Εκδίκηση πάθους (Revenge, 1990), πλάι στον Άντονι Κουίν. Τα γυρίσματα κύλισαν ομαλά, με εξαίρεση κάποιες ημέρες που αναβλήθηκαν λόγω κακοκαιρίας. Οι πρώτες σκηνές που γυρίστηκαν ήταν οι εσωτερικές σκηνές εφόσον υπήρχε αναμονή για την ανάπτυξη των αραβοσίτων του καλαμποκοχώραφου που είχε φυτευτεί. Το στάδιο του μπέιζμπολ που δημιουργήθηκε για τις ανάγκες της ταινίας στο Ντουμπέκ της Άιοβα, έχει διατηρηθεί και αποτελεί τουριστικό αξιοθέατο της περιοχής.

Ιστορικές αναφορές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Άρτσιμπαλντ "Σωληνόφως" Γκρέιαμ, που υποδύθηκαν οι Μπαρτ Λάνκαστερ και Φρανκ Γουέιλι, βασίστηκε σε αληθινό παίχτη του μπέιζμπολ που έφερε το ίδιο όνομα. Οι αναφορές που γίνονται στον χαρακτήρα του ήταν αληθινές, πέρα από κάποια στοιχεία που άλλαξαν στα πλαίσια της εξυπηρέτησης της μυθοπλασίας. Για παράδειγμα ο μοναδικός μεγάλος αγώνας μπέιζμπολ σε παιχνίδι Α' κατηγορίας, στον οποίο συμμετείχε ο Γκρέιαμ έλαβε χώρα το 1905[14][15], αντί του 1922, όπως αναφέρεται στην ταινία. Ο αληθινός Άρτσιμπαλντ Γκρέιαμ απεβίωσε το 1965 και όχι το 1972, όπως αναφέρεται στην ταινία. Ο συγγραφέας του βιβλία και ο σεναριογράφος της ταινίας βασίστηκαν σε άρθρα που βρέθηκαν από εφημερίδες της περιόδου.

Κυκλοφορία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πρεμιέρα της ταινίας έγινε στις 21 Απριλίου του 1989. Προβλήθηκε αρχικά σε μερικούς κινηματογράφους και σταδιακά σε περισσότερους, ώστε να μπορέσει να συναγωνιστεί τα υπόλοιπα Blockbuster του καλοκαιριού εκείνης της χρονιάς[10]. Κατέληξε να παίζεται στους κινηματογράφους μέχρι και το Δεκέμβριο του 1989.

Υποδοχή

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εμπορικότητα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ταινία είχε τεράστια εμπορική απήχηση. Απέφερε εισπράξεις της τάξης των 64.532.235 δολαρίων στη Βόρεια Αμερική καθώς και εισπράξεις της τάξης των 20.000.000 δολαρίων εκτός Αμερικής, έναντι προϋπολογισμού 15.000.000 δολαρίων.

Κριτικές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στον ιστότοπο Rotten Tomatoes η ταινία έχει βαθμολογία έγκρισης 88% με βάση 65 κριτικές και μέσο όρο βαθμολογίας 7,9 / 10. Εκεί αναφέρεται ότι: "Ο Ξυπόλητος Τζο" είναι μια ταινία που εγείρει το συναίσθημα, αλλά με τον καλύτερο τρόπο. Είναι ένα μίγμα που συμπεριλαμβάνει τη μυθοπλασία, το μπέιζμπολ και την οικογενειακή συντροφικότητα[16].

Ο Ρότζερ Ίμπερτ έδωσε στην ταινία τέσσερα από τα τέσσερα αστέρια και έγραψε: Αυτού του είδους η ταινία, μια ταινία που σχετίζεται με τα όνειρα, θα μπορούσε να έχει σκηνοθετηθεί από τον Φρανκ Κάπρα με τον Τζέιμς Στιούαρτ στον πρωταγωνιστικό ρόλο[17].

Η Κάριν Τζέιμς των "New York Times" ήταν επίσης θετική, γράφοντας: Μια ταινία με τόσο έξυπνο σενάριο, τόσο καλή σκηνοθεσία και τόσο ωραίες ερμηνείες, καταφέρνει να πραγματοποιήσει το ακατόρθωτο δηλαδή να μετατρέψει τον συναισθηματισμό σε πραγματικό συναίσθημα[18].

Ο Ντουάν Μπάιρτζ του The Hollywood Reporter επαίνεσε την ερμηνεία του Κέβιν Κόστνερ, γράφοντας ότι είναι η πληθωρικότητά του που μας κάνει να παραβλέψουμε τον κάποιες φορές μηχανικό ρυθμό της ταινίας[19].

Το περιοδικό Variety έδωσε ανάμικτη κριτική στην ταινία: Παρά το σενάριο το οποίο είναι γεμάτο φλύαρα αποφθέγματα, η ταινία διατηρεί μια ονειρική διάθεση μέσα από την οποία αναβλύζει η ιδέα του μπέιζμπολ στην πιο αγνή της μορφή[20].

Ο Πίτερ Τράβερς του περιοδικού Rolling Stone έκρινε αρνητικά την ταινία γράφοντας: Για να είμαι ειλικρινής, άρχισα και εγώ να ακούω φωνές...ειδικά στη σκηνή όπου ο Τζέιμς Ερλ Τζόουνς αποφωνεί το τέλος της γλυκανάλατης ομιλίας του πάνω στη σημασία του μπέιζμπολ, όπου δηλώνει ότι το μπέιζμπολ είναι το σύμβολο όλων εκείνων που κάποτε ήταν καλά στην Αμερική. Σε εκείνη τη σκηνή άκουσα τη φωνή να μου λέει: Αν συνεχίσει να μιλάει, εγώ θα φύγω από την αίθουσα[21].

Βραβεία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ταινία έλαβε τρεις υποψηφιότητες για βραβείο Όσκαρ, μεταξύ των οποίων και για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας, χωρίς να κερδίσει κάποιο[22]. Το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας εκείνη τη χρονιά πήγε στην ταινία Ο σοφέρ της κυρίας Ντέιζι (Driving Miss Daisy, 1989).

Υποψηφιότητα:

  • Καλύτερης Ταινίας - Λόρενς και Τσαρλς Γκόρντον
  • Διασκευασμένου σεναρίου - Φιλ Άντεν Ρόμπινσον
  • Μουσικής επένδυσης - Τζέιμς Χόρνερ

Υστεροφημία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο ξυπόλητος Τζο κατέλαβε την 6η θέση στη λίστα του Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου με τις 10 καλύτερες ταινίες φαντασίας όλων των εποχών[23][24]. Επίσης η ατάκα της ταινίας: Αν το χτίσεις, θα έρθει φιγουράρει στη 39η θέση με τις 100 καλύτερες κινηματογραφικές ατάκες όλων των εποχών.

  • 28η θέση στην κατηγορία ΑFI 100 Χρόνια... 100 Επευφημίες.[25]
  • 39η θέση στην κατηγορία AFI 100 Χρόνια... 100 Κινηματογραφικές Ατάκες.
  • 6η θέση στην ταινία 10 AFI 10 καλύτερες ταινίες φαντασίας.

Το 2017 η ταινία επελέγη να φυλαχθεί για διατήρηση στο Εθνικό Μητρώο Κινηματογράφου των ΗΠΑ από την Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου, με αιτιολόγηση πως είναι "πολιτιστικά, ιστορικά και αισθητικά σημαντική". Η ένταξη της ταινίας στο μητρώο συνοδεύτηκε από ό,τι έγραψε ο κριτικός Λίοναρντ Μάτλιν για την ταινία που την αποκάλεσε: μια ιστορία πίστης και λύτρωσης, που συμβαδίζει με την παράδοση των μεγαλύτερων ταινιών φαντασίας του Χόλιγουντ με στιγμές πραγματικής μαγείας[5].

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ «THE MEDIA BUSINESS; Carolco Deal On Europe TV». The New York Times. 27 Απριλίου 1990. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2022.
  2. ↑ Laff at the Movies (20 Απριλίου 2012). «Review: "Touchback" Is an Inspiring Drama that Will Make You Smile». Grand Rapids, MI: WOOD-TV. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Σεπτεμβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 26 Αυγούστου 2013.
  3. ↑ «'Field of Dreams'». JeffCarneyFilms.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Σεπτεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 26 Αυγούστου 2013.
  4. ↑ «Field of Dreams (1989)». Box Office Mojo. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Σεπτεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 26 Αυγούστου 2013.
  5. 1 2 Library of Congress (December 13, 2017). 2017 National Film Registry Is More Than a 'Field of Dreams'. Δελτίο τύπου.
  6. ↑ «19 facts about 'Field of Dreams' that go the distance». FOX Sports. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Σεπτεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου 2019.
  7. ↑ «Kinsella: "Field of Dreams" and "Shoeless Joe"». ESPN.com. 17 Απριλίου 2014. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Σεπτεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου 2019.
  8. 1 2 Carlson, Erin (5 Σεπτεμβρίου 2023). No Crying in Baseball: The Inside Story of A League of Their Own (στα English). New York City, New York: Hachette Books. σελ. 27. ISBN 9780306830204.CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)
  9. ↑ Amelotti, David (10 Αυγούστου 2021). «Meet the woman who helped bring 'Field of Dreams' to Dyersville». KGAN (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2026.
  10. 1 2 3 «The 'Field of Dreams' Scrapbook». Field of Dreams (DVD).[απαιτείται πλήρης παραπομπή]
  11. ↑ Easton, Nina J. (21 Απριλίου 1989). «Diamonds Are Forever : Director Fields the Lost Hopes of Adolescence». Los Angeles Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Νοεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 19 Μαρτίου 2015.
  12. ↑ «20 Things You (Probably) Didn't Know About Field of Dreams». 17 Αυγούστου 2014.
  13. ↑ «'Field of Dreams' Turns 30: Why the Baseball Classic Still Holds a Special Place in America's Hearts (And Heartland)». 19 Απριλίου 2019.
  14. ↑ «Moonlight Graham». Retrosheet.org. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Σεπτεμβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουνίου 2010.
  15. ↑ Lowry, Philip (26 Μαΐου 2009). Green Cathedrals (στα Αγγλικά). Bloomsbury Publishing USA. σελ. 36. ISBN 978-0-8027-1865-5.
  16. ↑ «'Field of Dreams'». Rotten Tomatoes. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Ιουλίου 2019. Ανακτήθηκε στις 7 Οκτωβρίου 2022.
  17. ↑ Roger Ebert (21 Απριλίου 1989). «Field of Dreams Movie Review & Film Summary (1989)». Chicago Sun-Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Αυγούστου 2019. Ανακτήθηκε στις 1 Δεκεμβρίου 2019.
  18. ↑ James, Caryn (21 Απριλίου 1989). «Review/Film; A Baseball Diamond Becomes the Stuff of Dreams». The New York Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Αυγούστου 2019. Ανακτήθηκε στις 1 Δεκεμβρίου 2019.
  19. ↑ «'Field of Dreams': THR's 1989 Review». The Hollywood Reporter. 21 Απριλίου 2017. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Ιουνίου 2020. Ανακτήθηκε στις 1 Δεκεμβρίου 2019.
  20. ↑ Variety Staff (1 Ιανουαρίου 1989). «Field of Dreams». Variety. Ανακτήθηκε στις 1 Δεκεμβρίου 2019.
  21. ↑ Peter Travers. «Movie Reviews». Rolling Stone. https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/. Ανακτήθηκε στις December 1, 2019.
  22. ↑ «The 62nd Academy Awards (1990) Nominees and Winners». Academy of Motion Picture Arts and Sciences. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Ιουλίου 2011. Ανακτήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2011.
  23. ↑ American Film Institute (June 17, 2008). AFI Crowns Top 10 Films in 10 Classic Genres. Δελτίο τύπου. Αρχειοθετήθηκε 2008-08-18 στο Wayback Machine.
  24. ↑ «Top 10 Fantasy». American Film Institute. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Ιουνίου 2008. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουνίου 2008.
  25. ↑ «AFI's 100 YEARS...100 Cheers». Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου. afi.com. Ανακτήθηκε στις 8 Νοεμβρίου 2011.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Ο_ξυπόλητος_Τζο&oldid=11830913"