Ο Χριστός σταμάτησε στο Έμπολι (μυθιστόρημα)
 Άποψη του Αλιάνο, τόπου εξορίας του συγγραφέα | |
| Συγγραφέας | Κάρλο Λέβι |
|---|---|
| Γλώσσα | Ιταλικά |
| Ημερομηνία δημιουργίας | 1943 |
| Ημερομηνία δημοσίευσης | 1945 |
| Μορφή | μυθιστόρημα |
| Θέμα | νόσος εξορία πολιτική φασισμός |
| LC Class | OL14857571W |
| LΤ ID | 144043 |
| δεδομένα () | |
Ο Χριστός σταμάτησε στο Έμπολι (ιταλικά: Cristo si è fermato a Eboli ) είναι αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα του Κάρλο Λέβι, που εκδόθηκε το 1945 και περιγράφει την εξορία του συγγραφέα από το 1935 έως το 1936 σε μια φτωχή και απομακρυσμένη περιοχή της Νότιας Ιταλίας, όπου οι άνθρωποι ζούσαν σε απόλυτη εξαθλίωση και χωρίς καμιά επαφή με την πολιτική πραγματικότητα της Ιταλίας.[1]
Η νεορεαλιστική απεικόνιση εστιάζει στην οπισθοδρόμηση της κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης των περιοχών της Νότιας Ιταλίας σε σύγκριση με τις άλλες περιοχές της χώρας, ιδίως τη Βόρεια Ιταλία. Οι κριτικοί επαίνεσαν τη λεπτότητα των λυρικών μοτίβων, καθώς και την καταγγελία της κοινωνικής αδικίας. Το βιβλίο παρουσιάζει ένα κοινωνικοψυχολογικό πορτρέτο των φτωχών, αναλφάβητων και αδαών χωρικών, αλλά περιγράφει επίσης τον πλούσιο πνευματικό τους κόσμο, τις υψηλές ηθικές τους αξίες, τη φυσική τους νοημοσύνη και την ποιητική, σχεδόν παγανιστική, αντίληψή τους για τη φύση. Ο συγγραφέας σκιαγραφεί μια εικόνα της ζωής για τις φτωχότερες τάξεις της νότιας Ιταλίας με εμφανή συμπάθεια.[2]
Ο τίτλος
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο τίτλος του βιβλίου προέρχεται από μια έκφραση των κατοίκων του Γκαλιάνο, οι οποίοι έλεγαν για τον τόπο τους: «Ο Χριστός σταμάτησε πριν από εδώ, στο Έμπολι», που σημαίνει, στην πραγματικότητα, ότι αισθάνονται ότι έχουν παρακαμφθεί από τον Χριστιανισμό, από την ηθική, από την ίδια την ιστορία - ότι έχουν κατά κάποιο τρόπο αποκλειστεί από τον πολιτισμό». Ο Λέβι εξήγησε ότι το Έμπολι, πόλη στην περιοχή της Καμπανίας αρκετά χιλιόμετρα βόρεια, είναι το σημείο όπου ο δρόμος και ο σιδηρόδρομος προς τη Μπαζιλικάτα διακλαδίζονται προς τις παράκτιες διαδρομές βορρά-νότου.
Παρουσίαση
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Υπόθεση
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Κάρλο Λέβι ήταν Εβραίος γιατρός, συγγραφέας και ζωγράφος, μέλος της ανώτερης τάξης του Τορίνο. Το 1935, οι αντιφασιστικές πεποιθήσεις και οι δραστηριότητές του οδήγησαν στην καταδίκη σε 3ετή εξορία του από τη φασιστική κυβέρνηση του Μπενίτο Μουσολίνι στα φτωχά απομακρυσμένα χωριά Γκρασάνο και το Αλιάνο (Γκαλιάνο στην τοπική προφορά), στη Λουκανία, σήμερα περιοχή Μπαζιλικάτα της Νότιας Ιταλίας. Παρά το γεγονός ότι ήταν πολιτικός εξόριστος, ο Λέβι έγινε δεκτός με ανοιχτές αγκάλες, καθώς οι άνθρωποι της περιοχής ήταν από τη φύση τους ευγενικοί. Το βιβλίο εστιάζει στη ζωή στα χωριά της περιοχής παρουσιάζοντας τις δύσκολες συνθήκες διαβίωσης των αγροτών. Ιδιαίτερα το χωριό Γκαλιάνο δεν ήταν μόνο εξαιρετικά καθυστερημένο, αλλά και κατεστραμμένο από τη φτώχεια, κατάσταση που επιδεινώθηκε από την ελονοσία. Το 1936, εν μέσω της φασιστικής ευφορίας για την κατάκτηση της Αιθιοπίας, ο Λέβι αποφυλακίζεται από την εξορία δύο χρόνια νωρίτερα και, με την περιγραφή του θλιβερού ταξιδιού του με το τρένο προς το Τορίνο, τελειώνει το μυθιστόρημα. Ο συγγραφέας θυμάται με νοσταλγία τους χωρικούς με τους οποίους έγινε φίλος, καθώς η αναγκαστική διαμονή σε αυτή την απομακρυσμένη και υπανάπτυκτη περιοχή του επέτρεψε να ανακαλύψει μια πραγματικότητα και μια ανθρωπιά, εντελώς διαφορετική από αυτήν που είχε συνηθίσει στο Τορίνο όπου ζούσε.[3]
Η ζωή στο Γκαλιάνο
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Το χωριό Γκαλιάνο ήταν εξαιρετικά φτωχό. Δεν είχε βασικά αγαθά ούτε καταστήματα. Η τυπική πενιχρή διατροφή αποτελούνταν από ψωμί, λάδι, ντομάτες και πιπεριές. Δεν υπήρχαν σύγχρονες ανέσεις, και αυτές που υπήρχαν δεν χρησιμοποιούνταν. Τα δημόσια λουτρά δεν είχαν τρεχούμενο νερό και λειτουργούσαν ως καταφύγιο για ζώα. Υπήρχε μόνο ένα αυτοκίνητο στην περιοχή. Τα σπίτια ήταν ελάχιστα επιπλωμένα. Η πιο συχνή διακόσμηση ήταν ένα αμερικανικό δολάριο, μια φωτογραφία του προέδρου των ΗΠΑ Ρούσβελτ ή η Παναγία που κρεμόταν στους τοίχους τους. Η υγειονομική περίθαλψη ελλιπής: οι χωρικοί δεν εμπιστεύονταν τους δύο γιατρούς και κατέφευγαν στις ιατρικές συμβουλές του Λέβι, παρόλο αυτός δεν ήθελε να ανταγωνιστεί τους δύο γιατρούς και δεν είχε ασκήσει το επάγγελμα εδώ και χρόνια. Η ελονοσία στοίχισε τη ζωή σε πολλούς χωρικούς. Υπήρχε σχολείο, αλλά ο δήμαρχος που δίδασκε την τάξη περνούσε περισσότερο χρόνο καπνίζοντας στο μπαλκόνι παρά διδάσκοντας στα παιδιά.[4]
Οι θρησκευτικές αξίες ήταν ένα μείγμα Καθολικισμού και παγανισμού. Ενώ οι άνθρωποι ήταν ευσεβείς με την έννοια ότι ήταν ηθικοί και καλοί, παρακινούνταν από τις πεποιθήσεις τους στη μαγεία και τον μυστικισμό περισσότερο παρά από τη θρησκεία. Ο ιερέας, ο οποίος έτρεφε μεγάλη αντιπάθεια για τους ντόπιους και τους αποκαλούσε «γαϊδούρια, όχι Χριστιανούς», ήταν μέθυσος και η υπόληψή του είχε καταστραφεί νωρίς στην καριέρα του μετά από σεξουαλικές σχέσεις με μια νεαρή, είχε μετατεθεί από το ένα μέρος στο άλλο για χρόνια και τελικά κατέληξε στο Γκαλιάνο. Φαίνεται ότι ο Χριστιανισμός δεν είχε υιοθετηθεί πλήρως. Οι δεισιδαιμονίες και τα ξόρκια και όχι οι χριστιανική πίστη διαμόρφωναν την καθημερινή ζωή. Για παράδειγμα, η υπηρέτρια του Λέβι ισχυρίζεται ότι δεν μπορεί να βγάλει τα σκουπίδια τη νύχτα επειδή ο άγγελος στην πόρτα θα έφευγε, επίσης αρνήθηκε το πορτρέτο που ο Λέβι ήθελε να της ζωγραφίσει, λέγοντας ότι θα της έκλεβε την ψυχή. Οι άνθρωποι, ωστόσο, πήγαιναν στην εκκλησία τις αργίες και σέβονταν την Παναγία.[5]
Φασισμός και πόλεμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το νότιο τμήμα της Ιταλίας δεν υποστήριζε πλήρως τον Μουσολίνι και τη φασιστική κυβέρνηση, ενώ οι Βόρειοι περιφρονούσαν τους Νότιους και τους έβλεπαν ως υπανάπτυκτους. Οι Νότιοι ένιωθαν αποκομμένοι από την Ιταλία και αντίθετα έβλεπαν την Αμερική ως φάρο ελπίδας και ευημερίας όπου και συχνά μετανάστευαν. Ο Λέβι γράφει: «Η Νέα Υόρκη, αντί για τη Ρώμη ή τη Νάπολη, θα ήταν η πραγματική πρωτεύουσα των χωρικών της Λουκανίας, αν αυτοί οι άνθρωποι χωρίς πατρίδα μπορούσαν καν να έχουν πρωτεύουσα».
Το 1935, όταν η Ιταλία ξεκίνησε τον πόλεμο στην Αβησσυνία (σημερινή Αιθιοπία), οι χωρικοί ήταν αδιάφοροι και αυτό δεν τους επηρέασε. Ο Λέβι αναφέρει ότι μόνο ένας άνδρας στρατεύτηκε για να ξεφύγει από το χωριό του. Σημειώνει, ωστόσο, ότι οι χωρικοί δεν μιλούσαν ούτε για τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, παρόλο που πολλοί ντόπιοι έχασαν τη ζωή τους.
Τον Απρίλιο του 1936, ο Λέβι έλαβε ένα τηλεγράφημα που ανακοίνωνε τον θάνατο ενός συγγενή του, έτσι η αστυνομία του επέτρεψε να ταξιδέψει, υπό ισχυρή συνοδεία, για λίγες ημέρες στο Τορίνο, την πόλη καταγωγής του. Μετά από σχεδόν ένα χρόνο στην εξορία, είδε την πόλη με νέα μάτια: κοίταξε φίλους και συγγενείς με αποστασιοποίηση, συνειδητοποιώντας ότι η εμπειρία του στο Νότο τον είχε αλλάξει βαθιά, τόσο στη συμπεριφορά του όσο και εσωτερικά. Συζητώντας πολιτικά με φίλους και γνωστούς, ανακαλύπτει την άγνοιά τους για τα ζητήματα του Νότου. Όλοι έχουν την ιδέα μιας ενωμένης, ουτοπικής Ιταλίας.[6]
Μουσείο
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το σπίτι όπου έζησε ο Κάρλο Λέβι στο Αλιάνο φιλοξενεί τώρα δύο μουσεία: το Μουσείο Κάρλο Λέβι, το οποίο περιλαμβάνει μερικούς από τους πίνακες που ζωγράφισε ο Λέβι κατά την εξορία του και το Μουσείο Αγροτικής Παράδοσης, το οποίο καταγράφει τη ζωή των αγροτών του παρελθόντος.[7]
Μετάφραση στα ελληνικά
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Χριστός σταμάτησε στο Έμπολι
- μτφ: Ρίτα Μπούμη-Παπά, εκδ. Οδυσσέας, 1979
- μτφ: Φωτεινή Ζερβού, εκδ. Πατάκης, 2006 [8]
Διασκευές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]1979: Ο Χριστός σταμάτησε στο Έμπολι σε σκηνοθεσία Φραντσέσκο Ρόσι, με πρωταγωνιστές τον Τζαν Μαρία Βολοντέ και την Ειρήνη Παππά. Κλασική ταινία του ιταλικού νεορεαλισμού. [9] [10]
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ . «libraccio.it/riassunti-libri/cristo-si-e-fermato-a-eboli-riassunto».
- ↑ . «letture.org/cristo-si-e-fermato-a-eboli-carlo-levi-riassunto-trama».
- ↑ . «library.weschool.com/lezione/personaggi-cristo-si-fermato-eboli-».
- ↑ . «studenti.it/cristo-si-e-fermato-a-eboli-di-carlo-levi-riassunto-e-analisi.html».
- ↑ . «letture.org/cristo-si-e-fermato-a-eboli-carlo-levi-riassunto-trama».
- ↑ . «skuola.net/documenti/appunti-levi-cristo-eboli».
- ↑ . «fodors.com/world/europe/italy/puglia-basilicata-and-calabria/things-to-do/sights».
- ↑ . «politeianet.gr/el/karlo-lebi-patakhs-o-xristos-stamathse-sto-eboli».
- ↑ . «imdb.com/Ο Χριστός σταμάτησε στο Έμπολι/Original title: Cristo si è fermato a Eboli/1979».
- ↑ . «kemes.wordpress.com/2016/Ο Χριστός σταμάτησε στο Έμπολι».
