Ονοματοδοσία και βάπτιση στην Ελλάδα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Η ονοματοδοσία και η καταχώριση της βάπτισης είναι δύο ληξιαρχικές διαδικασίες, ανεξάρτητες και άσχετες μεταξύ τους. Συχνά παρατηρείται το φαινόμενο τόσο πολίτες όσο και υπάλληλοι ληξιαρχείων να συγχέουν την ονοματοδοσία με την βάπτιση ή την καταχώριση της βάπτισης. Συνοπτικά, με την βάπτιση αποκτά κανείς θρήσκευμα, το οποίο καταχωρίζεται στο ληξιαρχείο με την ληξιαρχική διαδικασία της καταχώρισης της βάπτισης, ενώ με την ονοματοδοσία ένα νεογνό αποκτά όνομα.

Νομοθεσία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με τον Ν. 344/1976[1] που διέπει την λειτουργία των ληξιαρχείων (και τους νόμους 1438/1984[2] και 2130/1993[3] που τον τροποποίησαν), η ονοματοδοσία γίνεται και από τους δύο γονείς (ή από τον ένα εφόσον έχει θεωρημένη εξουσιοδότηση του άλλου)[4]. Το όνομα του νεογνού καταχωρίζεται στην ληξιαρχική πράξη γέννησης και είναι δήλωση που δεν ανακαλείται[4].

Η βάπτιση καταχωρίζεται στο περιθώριο της ληξιαρχικής πράξης γέννησης και μπορεί να γίνει από τον ίδιο τον βαπτισθέντα (εφόσον είναι τουλάχιστον 14 χρόνων) ή οποιονδήποτε από τους γονείς ή από τον νονό ή από συγγενή εξ αίματος μέχρι 3ου βαθμού και δεν απαιτεί εξουσιοδότηση[5].

Διαμεσολάβηση του Συνηγόρου του Πολίτη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με διαμεσολάβηση[6] του Συνηγόρου του Πολίτη σε σχετικές υποθέσεις, α) η ονοματοδοσία αποτελεί την αποκλειστική διαδικασία κτήσης ονόματος νεογνού, απαιτείται ακόμη και επί ήδη δηλωθείσας (ή ταυτόχρονα δηλουμένης) βάπτισης και προϋποθέτει εξουσιοδότηση του απόντος γονέος ενώ β) η καταχώριση βάπτισης έχει ως αποκλειστικό αποτέλεσμα την αναγραφή θρησκεύματος δεν επιδρά καθόλου στο ήδη δηλωθέν (ή ταυτοχρόνως δηλούμενο) όνομα και μπορεί να γίνει και χωρίς εξουσιοδότηση από τρίτα άτομα, εφόσον αυτά προσκομίσουν το πιστοποιητικό βάπτισης. Συνεπώς μία δήλωση βάπτισης δεν μπορεί να εκληφθεί ως δήλωση ονοματοδοσίας, εφόσον δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις της δήλωσης ονοματοδοσίας, δηλαδή να γίνεται και από τους δύο γονείς ή να συνοδεύεται από εξουσιοδότηση του απόντος γονέος. Μάλιστα εφόσον η βάπτιση γίνει μετά την ονοματοδοσία και κατά την βάπτιση δοθεί άλλο όνομα από αυτό που δόθηκε στην ονοματοδοσία, το όνομα δεν αλλάζει[7][8]. Μετά από σύσταση του Συνηγόρου του Πολίτη, το Υπουργείο Εσωτερικών έστειλε σχετική οδηγία[9] προς τα ληξιαρχεία στην οποία τονίζει τα δύο προηγούμενα σημεία.

Σύγχυση στα ληξιαρχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παρά το ότι το Υπουργείο Εσωτερικών απέστειλε σχετική οδηγία στα ληξιαρχεία ήδη από το 2006, αρκετά ληξιαρχεία συνεχίζουν να δίνουν ελλιπείς ή λανθασμένες πληροφορίες, όπως ότι για να γίνει η ονοματοδοσία πρέπει να μην έχει προηγηθεί βάπτιση[10] ή ότι η ονοματοδοσία είναι προαιρετική[11][12][13][14][15] ενώ είναι ο αποκλειστικός τρόπος κτήσης ονόματος. Άλλοι δήμοι δεν αναφέρουν καν την ονοματοδοσία ανάμεσα στις ληξιαρχικές πράξεις[16][17][18][19][20][21][22][23].

Στη διαμεσολάβηση του Συνηγόρου του Πολίτη αναφέρεται περίπτωση κατά την οποία ληξίαρχος πληροφόρησε πολίτη που είχε προσέλθει για να προβεί σε πράξη ονοματοδοσίας ότι εφόσον είχε προηγηθεί βάπτιση δεν έπρεπε να προβεί σε ονοματοδοσία αλλά σε ληξιαρχική καταχώριση βάπτισης[6]. Σύμφωνα με τον Συνήγορο του Πολίτη η εκδοχή αυτή όχι μόνο δεν είναι σύννομη αλλά επιπλέον έχει ως αποτέλεσμα τον καταναγκασμό των πολιτών σε ακούσια ληξιαρχική καταγραφή θρησκεύματος, κάτι που είναι αντίθετο στο Σύνταγμα[24], σύμφωνα με το Συμβούλιο της Επικρατείας[25].

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. N. 344/1976 (ΦΕΚ Α’ 143/1976). «Περί ληξιαρχικών πράξεων. Eφημερίδα της Κυβέρνησης. 11 Ιουν. 1976.
  2. Ν. 1438/1984 (ΦΕΚ Α’ 60/1984). Τροποποίηση διατάξεων του Κώδικα της Ελληνικής ιθαγένειας και του νόμου περί ληξιαρχικών πράξεων. Εφημερίδα της Κυβέρνησης. 8 Μαΐου 1984.
  3. Ν. 2130/1993 (ΦΕΚ Α’ 62/1993). Τροποποίηση και συμπλήρωση διατάξεων της περιφερειακής διοίκησης, του Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας, του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα, των διατάξεων για τις προσόδους των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και άλλες διατάξεις (άρθρο 26, παρ. 8). Εφημερίδα της Κυβέρνησης. 8 Μαΐου 1984.
  4. 4,0 4,1 N. 1438/1984, άρθρο 15.
  5. N. 344/1976, άρθρο 26.
  6. 6,0 6,1 Συνήγορος του Πολίτη, Παρουσίαση διαμεσολάβησης «Ονοματοδοσία και βάπτιση», Δεκ. 2006
  7. Δήμος Αμαρουσίου. «Πράξη ονοματοδοσίας». www.marousi.gr. Ανακτήθηκε στις 12 Νοε. 2015. 
  8. Δήμος Παλαιού Φαλήρου. «Δήλωση βάπτισης». www.paliofaliro.gr. Ανακτήθηκε στις 12 Νοε. 2015. 
  9. Υπ. Εσωτερικών, Δ/νση Αστ. και Δημ. Κατάστασης, Φ.104770/22433/24-10-2006. «Διευκρινίσεις και οδηγίες προς τα ληξιαρχεία». 24 Οκτ. 2006.
  10. Δήμος Τανάγρας. «Ληξιαρχείο». www.tanagra.gr. Ανακτήθηκε στις 12 Νοε. 2015. 
  11. Δήμος Ηλιούπολης. «Πιστοποιητικά Ληξιαρχείου». www.ilioupoli.gr. Ανακτήθηκε στις 12 Νοε. 2015. 
  12. Δήμος Αγρινίου. «Ονοματοδοσία». www.cityofagrinio.gr. Ανακτήθηκε στις 12 Νοε. 2015. 
  13. Δήμος Κατερίνης. «Ληξιαρχείο Δήμου Κατερίνης». www.katerini.gr. Ανακτήθηκε στις 12 Νοε. 2015. 
  14. Δήμος Μεταμόρφωσης. «Ληξιαρχείο». www.metamorfossi.gr. Ανακτήθηκε στις 12 Νοε. 2015. 
  15. Δήμος Ρεθύμνης. «Ονοματοδοσία». www.rethymno.gr. Ανακτήθηκε στις 12 Νοε. 2015. 
  16. Δήμος Αχαρνών. «Ληξιαρχείο». www.acharnes.gr. Ανακτήθηκε στις 12 Νοε. 2015. 
  17. Δήμος Γαλατσίου. «Ληξιαρχείο». www.galatsi.gov.gr. Ανακτήθηκε στις 12 Νοε. 2015. 
  18. Δήμος Ελευσίνας. «Ληξιαρχείο». www.elefsina.gr. Ανακτήθηκε στις 12 Νοε. 2015. 
  19. Δήμος Καλαμαριάς. «Δικαιολογητικά για Ληξιαρχείο». www.kalamaria.gr. Ανακτήθηκε στις 12 Νοε. 2015. 
  20. Δήμος Καλλιθέας. «Ληξιαρχείο». www.kallithea.gr. Ανακτήθηκε στις 12 Νοε. 2015. 
  21. Δήμος Κέρκυρας. «Ληξιαρχείο». www.corfu.gr. Ανακτήθηκε στις 12 Νοε. 2015. 
  22. Δήμος Σητείας. «Ληξιαρχείο». www.sitia.gr. Ανακτήθηκε στις 12 Νοε. 2015. 
  23. Δήμος Πετρούπολης. «Ληξιαρχείο». www.petroupoli.gr. Ανακτήθηκε στις 12 Νοε. 2015. 
  24. «Σύνταγμα της Ελλάδας, άρθρο 13». Ανακτήθηκε στις 13 Νοε. 2015. 
  25. Συμβούλιο της Επικρατείας, Γραφείο Νομολογίας. Δελτίον Νομολογίας, έτη 1998-2001 283: 61–62. http://www.ste.gr/images/StE/content/deltia/283.pdf.+«[…] η ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης […] περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, και το δικαίωμα του ατόμου να μην αποκαλύπτει το θρήσκευμα που ακολουθεί ή τις θρησκευτικές εν γένει πεποιθήσεις του / κανένας δεν μπορεί να εξαναγκασθεί με οποιονδήποτε τρόπο να αποκαλύψει είτε αμέσως είτες εμμέσως το θρήσκευμα ή τις θρησκευτικές εν γένει πεποιθήσεις του, υποχρεούμενος σε πράξεις ή παραλείψεις από τις οποίες θα τεκμαίρεται η ύπαρξη ή η ανυπαρξία τους / και καμία κρατική αρχή ή κρατικό όργανο δεν επιτρέπεται να επεμβαίνουν στον απαραβίαστο κατά το Σύνταγμα, χώρο αυτό της συνείδησης του ατόμου και να αναζητούν το θρησκευτικό του φρόνημα, πολύ δε περισσότερο να επιβάλλουν την εξωτερίκευση των όποιων πεποιθήσεων του ατόμου αναφορικά με το θείο […]». 

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]