Οικοκτονία
Η οικοκτονία (από το οίκος και το -κτονία) είναι η καταστροφή του περιβάλλοντος από τους ανθρώπους.[1][2] Απειλεί όλους τους πληθυσμούς που είναι εξαρτημένοι από φυσικούς πόρους για την διατήρηση οικοσυστημάτων και εξασφάλιση της ικανότητάς τους να υποστηρίξουν μελλοντικές γενιές.[3][4][5][6] Η Ανεξάρτητη Ομάδα Εμπειρογνωμόνων για τον Νομικό Ορισμό της Οικοκτονίας την περιγράφει ως «παράνομες ή ανεγκρατείς πράξεις διαπραττόμενες εν γνώσει του ότι υπάρχει υψηλή πιθανότητα σοβαρής και είτε εκτεταμένης, είτε μακροχρόνιας ζημιάς στο περιβάλλον, που προκαλείται από αυτές τις πράξεις».[7][8]

Συνηθισμένη αιτία της οικοκτονίας αποτελεί ο πόλεμος, η ρύπανση, η ανεγκρατείς υπερεκμετάλλευση των φυσικών πόρων και άλλες βιομηχανικές καταστροφές. Ο όρος έγινε δημοφιλής από τον Ούλωφ Πάλμε όταν κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες για οικοκτονία στην Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Ανθρώπινο Περιβάλλον του 1972, λόγω της χρήσης του Πορτοκαλί Παράγοντα από την χώρα, καθώς και άλλων ζιζανιοκτόνων και αποφυλλωτικών κατά τη διάρκεια του Πολέμου του Βιετνάμ.[9][10]
Το Καταστατικό της Ρώμης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (υιοθετήθηκε το 1998, εφαρμόστηκε το 2002) δεν προσφέρει καμία διάταξη για το έγκλημα της οικοκτονίας εν καιρώ ειρήνης, μόνο εν καιρώ πολέμου.[4][11] Η οικοκτονία εν καιρώ ειρήνης θα εντασσόταν στο Καταστατικό της Ρώμης, ωστόσο αφαιρέθηκε κατόπιν ενστάσεων από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η διαφορά πήγαζε από τις ενστάσεις των αποικιακών δυνάμεων στην συμπερίληψη της πολιτιστικής γενοκτονίας κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων που οδήγησαν στην δημιουργία της Σύμβασης για την Πρόληψη και Καταστολή του Εγκλήματος της Γενοκτονίας του ΟΗΕ (υιοθετήθηκε το 1948, εφαρμόστηκε το 1951).[12]
Η Οικοκτονία έχει εφαρμοστεί στην εθνική νομοθεσία διαφόρων χωρών, με ακόμα περισσότερες χώρες και την Ευρωπαϊκή Ένωση να εξετάζουν το ενδεχόμενο θέσπισης αντίστοιχου νόμου.[13] Η Stop Ecocide International και άλλοι φορείς εργάζονται για την ένταξη της οικοκτονίας εν καιρώ ειρήνης στο Καταστατικό της Ρώμης, καθιστώντας την τόσο διεθνή, όσο και εθνική νομοθεσία.[11][4] Αρκετές χώρες – συμπεριλαμβανομένου των Φίτζι, Νιούε, Νήσων Σολομώντα, Τουβαλού, Τόνγκα, και Βανουάτου – έχουν υποστηρίξει την ποινικοποίηση της οικοτονίας στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου.[14]
Η οικοκτονία αποτελεί συνηθισμένο θέμα στην μυθοπλασία με πολλές ταινίες και βιβλία να διαδραματίζονται σε έναν κόσμο μετά από οικοκτονία, συμπεριλαμβανομένου των ταινιών Avatar του Τζέιμς Κάμερον, του Blade Runner, Mad Max, WALL-E, Interstellar, Threads, και Soylent Green.
Δείτε επίσης
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Mehta, Jojo· Jackson, Julia (24 Φεβρουαρίου 2021). «To stop climate disaster, make ecocide an international crime. It's the only way». The Guardian (στα Αγγλικά). ISSN 0261-3077. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Μαρτίου 2025. Ανακτήθηκε στις 30 Ιουνίου 2022.
- ↑ ««Οικοκτονία»: Η Ουκρανία μετρά πληγές στο φυσικό της περιβάλλον». Η Καθημερινή. 22 Φεβρουαρίου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Ιουνίου 2024. Ανακτήθηκε στις 7 Ιουνίου 2026.
- ↑ Crook, Martin; Short, Damien (3 Απριλίου 2014). «Marx, Lemkin and the genocide–ecocide nexus» (στα αγγλικά). The International Journal of Human Rights 18 (3): 298–319. doi:. ISSN 1364-2987.
- 1 2 3 Eichler, Lauren (4 Σεπτεμβρίου 2020). «Ecocide Is Genocide: Decolonizing the Definition of Genocide» (στα αγγλικά). Genocide Studies and Prevention 14 (2): 104–121. doi:. ISSN 1911-0359. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Σεπτεμβρίου 2025. https://web.archive.org/web/20250912074458/https://digitalcommons.usf.edu/gsp/vol14/iss2/9/.
- ↑ Crook, Martin; Short, Damien; South, Nigel (2018). «Ecocide, genocide, capitalism and colonialism: Consequences for indigenous peoples and glocal ecosystems environments» (στα αγγλικά). Theoretical Criminology 22 (3): 298–317. doi:. ISSN 1362-4806. http://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1362480618787176.
- ↑ Sarliève, Maud (2020). «Ecocide: Past, Present, and Future Challenges». Life on Land. Encyclopedia of the UN Sustainable Development Goals (στα Αγγλικά). Springer International Publishing. σελίδες 1–11. ISBN 978-3-319-71065-5.
- ↑ «Legal Definition of Ecocide». Stop Ecocide International (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Οκτωβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 13 Μαΐου 2023.
[...] unlawful or wanton acts committed with knowledge that there is a substantial likelihood of severe and either widespread or long-term damage to the environment being caused by those acts. [...]
- ↑ Siddique, Haroon (22 Ιουνίου 2021). «Legal experts worldwide draw up 'historic' definition of ecocide». The Guardian (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Οκτωβρίου 2025.
- ↑ Watts, Johnathan (24 Ιουλίου 2019). «Make environmental damage a war crime, say scientists». The Guardian (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Αυγούστου 2025. Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2019.
- ↑ Gray, Mark Allan (1995–1996). «The International Crime of Ecocide» (στα αγγλικά). California Western International Law Journal 26: 215. https://heinonline.org/HOL/Page?handle=hein.journals/calwi26&id=227&div=&collection=.
- 1 2 White, Rob· Heckenberg, Diane (2014). Green Criminology: an Introduction to the Study of Environmental Harm (στα Αγγλικά). Routledge. σελίδες 45–59.
- ↑ Crook, Martin; Short, Damien (2014-04-03). «Marx, Lemkin and the genocide–ecocide nexus» (στα αγγλικά). The International Journal of Human Rights 18 (3): 306. doi:. ISSN 1364-2987. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/13642987.2014.914703.
- ↑ «European Parliament proposes including "ecocide" in EU law». Stop Ecocide International. 29 Μαρτίου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Αυγούστου 2025. Ανακτήθηκε στις 13 Μαΐου 2023.
- ↑ «6 pacific nations call for just transition to "fossil fuel free pacific" including strengthening law to prevent ecocide». Stop Ecocide International (στα Αγγλικά). 17 Μαρτίου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Αυγούστου 2025. Ανακτήθηκε στις 13 Μαΐου 2023.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Λεξιλογικός ορισμός του οικοκτονία στο Βικιλεξικό
Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Οικοκτονία στο Wikimedia Commons