Οδυσσέας Λαμψίδης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Οδυσσέας Λαμψίδης
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση 1917
Τραπεζούντα
Θάνατος 12  Ιουλίου 2006
Αθήνα
Εθνικότητα Έλληνες
Υπηκοότητα Ελλάδα
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσες Νέα ελληνική γλώσσα
Σπουδές Πανεπιστήμιο του Μονάχου
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα ιστορικός

Ο Οδυσσέας Λαμψίδης (1917-2006) ήταν Έλληνας ιστορικός.

Βιος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Οδυσσέας Λαμψίδης γεννήθηκε το 1917 στην Τραπεζούντα. Η οικογένειά του καταγόταν από τα Κορόξενα της Άρδασας της επαρχίας Χαλδίας. [1]Φοίτησε για ένα χρόνο στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου του Μονάχου και στη συνέχεια στη Φιλοσφική Σχολή Αθηνών απ'όπου αποφοίτησε μετά την επιστροφή του από το μέτωπο της Αλβανίας το 1941. [2]Από τό 1938 στρατεύεται ώς έφεδρος άξιωματικός τού ιππικού καί συμμετέχει στον πόλεμο τής Αλβανίας.[3] Το 1948 ανακηρύχθηκε αριστοβάθμιος διδάκτωρ της Φιλοσοφικής Αθηνών με διατριβή Η ποινή ης τυφλώσεως παρά τοις Βυζαντινοίς (Αθήναι 1949).Υπηρέτησε ώς φιλόλογος στήν ιδιωτική μέση εκπαίδευση (Πρότυπο Λύκειο Αθηνών Μπερζάν καί ύστερα Ά. Μωραΐτη καί, τά τελευταία 25 χρόνια τής εκπαιδευτικής του δραστηριότητας, στό Ελληνικό Γυμνάσιο τής Γερμανικής Σχολής Αθηνών.[4] Διετέλεσε έκδοτης του περιοδικού Άρχείον Πόντου τό όποιο διηύθυνε άπό τό 1952 έως τό 1991.[5]Επίσης ήταν συνεργάτης τού κωδικολογικού περιοδικοScriptoriumκαι γιά τα βυζαντινά καί ποντιακά λήμματα στήν εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος-Λαρούς από το 1960 έως το 1967[6] Διετέλεσε προέδρος τής Επιτροπής Ποντιακών Μελετών (άπό τό 1961 έως τό 1990)[7]Το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων τον ανακήρυξε επίτιμο διδάκτορα στις 20 Μαΐου 1998.[8] Πέθανε στην Αθήνα στις 12 Ιουλίου 2006.[9]

Αποτίμηση του ιστορικού έργου του Οδυσσέα Λαμψίδη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Λαμψίδης κάλυψε σέ ένα μεγάλο ποσοστό το κενό που υπήρχε σχετικά με την περίοδο των Μεγάλων Κομνηνών στην Τραπεζούντα, εκδίδοντας καί σχολιάζοντας τις βασικότερες πηγές γιά την ιστορία τοΰ κράτους της Τραπεζούντας: στηριζόμενος στο μοναδικό κώδικα δημοσίευσε σέ κριτική έκδοση καί σχολίασε τό Χρονικό τοϋ πρωτοσεβαστού καί πρωτονοτάριου Μιχαήλ του Πανάρετου (Περί των της Τραπεζοϋντος βασιλέων, των μεγάλων Κομνηνών, όπως καί πότε καί πόσον έκαστος εβασίλευσεν), πού άποτελεϊ μέχρι και σήμερα την κυριότερη διασωζόμενη πηγή για την ιστορία του κράτους των Μεγάλων Κομνηνών.[10] Η Ακαδημία Αθηνών το 1979 του απένειμε αργυρούν μετάλλιον για το επιστημονικό του έργο για το Βυζάντιο και για τον ποντιακό χώρο.[11]

Εργογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

A. ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΝΤΟ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΟΝΤΙΟΥΣ I.Σε περιοδικά

  • «Zu Bessarions Lobrede auf Trapezunt», BZ 35 (1935), σσ. 15-17
  • «Sprachliches zu den Vazelonos-Urkunden», BZ 35 (1935), σσ. 18-19
  • «Ποντικόκαστρον - Λεοντόκαστρον», Έλληνικά 8(1935), σ.353
  • «Alexis II Empereur de Trébisonde (1297-1330) et l’Églisede Rome», BZ 36 (1936), σσ.327-329
  • «Τζέργα»,Ποντιακά Φύλλα A',τεϋχ.10 (Δεκ. 1936),σ.5
  • «Περί τής Μεσαιωνικής γλώσσης τοϋ Πόντου»,Πονταικά Φύλλα Λ', τεϋχ. 11(Ίαν. 1937),σσ.14-15
  • «Κανίτου»,Ποντιακά Φύλλα Β', τεϋχ.14 (Άπρ.1937),σ.58
  • «Τοπογραφικά Τραπεζοΰντος. I. Αί παρά τφ Julien Bordierπληροφορίαι»,Πονταικά Φύλλα Β',τεΰχ. 17-18 (Ίούλ.-Αΰγ. 1937), σσ. 245-247· τεϋχ.20 (Όκτ. 1937), σσ. 317-320.
  • «Georges Chrysococcis, le médecin, et son œuvre», BZ 38(1938),σσ.312-22
  • «Πώς ήλώθη ή Τραπεζοΰς», Αρχείον Πόντου 17 (1952), σσ. 15-54
  • «Γλωσσικά σχόλια είς μεσαιωνικά κείμενα τοϋ Πόντου»,Αρχείον Πόντου 17 (1952), σσ. 227-238 και Ἐν Ἀθήναις: Μυρτίδης, 1952
  • «Ό γάμος Δαβίδ τοϋ Μεγάλου Κομνηνοΰ κατά τόΧρονικόν του Παναρέτου», Αθηνά 57 (1953), σσ. 365-368
  • «"Αγιος Ευγένιος ό Τραπεζούντιος.Ανέκδοτα κείμενα: Α. Τό μαρτύριον τοϋ άγιου Ευγενίου υπό Ίωάννου Ξιφιλίνου.Β.Κανών εις άγιον Ευγένιον υπό Ίωάννου τοϋ Ευγενικού. Γ.’ Ανωνύμου κανών είς άγιον Ευγένιον εξ ’ Αθηναϊκών κωδίκων»,Αρχείον Πόντου 18 (1953), σσ. 129-201.
  • «Ή άλωσις της Τραπεζοϋντος υπό τών Τούρκων καί ό Βαρβερινός κώδιξ 111»,Αρχείον Πόντου 18(1953), σσ.297-305
  • «Ό βασιλεύς τής Τραπεζοϋντος κατά τό Χρονικόν Μιχαήλ τοϋ Πανα ρέτου», Επιστημονική Επετηρίς Βυζαντινώ Σπουδών 23 (1953), σσ. 567-576
  • «Άπάντησις είς κριτικήν», Αρχείον Πόντου 19 (1954), σσ. 20-36.
  • «Τινά περί τοϋ έργου καί τών ιδεών Μιχαήλ τοϋ Παναρέτου», Αρχείον Πόντου 19 (1954), σσ.37-60, Εν Αθήναις: Τύποις Μυρτίδη, 1954
  • «Ό Πόντος κατά τόν Ρωσοτουρκικόν πόλεμον τοϋ 1828-1829»,Αρχείιον Πόντου 19(1954), σσ. 226-231
  • «Ίωάννου Εύγενικοϋ Εκφρασις Τραπεζοϋντος (Χρονολόγησις καί έκδοσις)»,Αρχείον Πόντου 20 (1955), σσ. 3-39
  • «Ετυμολογικά καί σημασιολογικά», Αρχείον Πόντου 20 (1955), σσ. 144-149
  • «Datierung des Έγκώμιον Τραπεζοϋντος von Kardinal Bessarion», BZ 48 (1955), σσ. 291-292
  • «Συμβολή είς τόν βίον τών Αθηναίων μοναχών ιδρυτών τής μονής Σουμελά», Τα Αθηναϊκά, τεΰχ.2(1956),σσ.3-12.
  • «Διορθωτικά είς τό Χρονικόν Μιχαήλ τοϋ Παναρέτου», Αρχείον Πόντου 21 (1956), σσ.3-25
  • «Κροτώ -κρατώ -κρατίζω εν τώ Χρονικώ Μιχαήλ τοϋ Παναρέτου», Αρχείον Πόντου 21(1956) 226-230
  • «La tradition manuscrite de la Chronique de M. Panarétos et l’édition de S. Lampros», Mélanges offerts à Octave et Melpo Merlier III

(1957), σσ. 93-97

  • «Ίωάννου τοϋ Εύγενικοϋ, Όποιον ρή είναι τόν πνευματικόν πατέρα», Αρχείον Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου 12(1957), σσ.190-193.

II.Αυτοτελή δημοσιεύματα

  • Οί Έλληνες τοϋ Πόντον υπό τούς Τούρκους (1461-1922). Α'. Πολιτική Ιστορία, Άθήναι1957,
  • Μιχαήλ τοΰ Παναρέτου Περί των Μεγάλων Κομνηνών(εισαγωγή-έκδοσις-σχόλια),Άθήναι1958,
  • Μνήμη Αυτοκρατορίας Μεγάλων Κομνηνών (1461-1961) (σύνταξις, πρόλογος καί επιμέλειαέκδόσεως),Άθήναι1961,
  • Ή εμπορική σημασία τής Ποντικής Τραπεζοϋντος,Άθήναι 1963,
  • Μνήμη Ελλήνων Προσφύγων τοϋ 1922, Άθήναι, εκδόσεις «Ένώσεως Σμυρναίων» άρ. 18, 1970,
  • Ανδρέον Αιβαδηνοϋ Βίος καί Έργα, Άθήναι1975,
  • καί Αριάδνη Ραζή, Ενρετήριον απεικονίσεων καί φωτογραφιών τοϋ Πόντου καί τών Ελλήνων Ποντίων,Άθήναι 1977,
  • Μελφδίαι δημωδών (ασμάτων καί χορών τών ΕλλήνωνΠοντίων,Άθήναι1977
  • Γύρω στο Ποντιακό Θέατρο. Υπόσταση καί ιστορία του (1922-1972),Ἐπιτροπή Ποντιακῶν Μελετῶν, Άθήναι 1978,
  • Ό έκ Πόντου όσιος Νίκων ό Μετανοείτε (κείμενα-σχόλια), Άθήναι 1982,Επιτροπή Ποντιακών Μελετών, 2007
  • Δημοσιεύματα περί τον Ελληνικόν Πόντον καί τούς Έλληνας Ποντίους, Α', Άθήναι1982,
  • "Αγιος Ευγένιος, ό πολιούχος τής Τραπεζοϋντος,Παμποντιακή Ἓνωση, Άθήναι 1984
  • καί Γιάννης Ταϊγανίδης, Οί οικισμοί τών Ελλήνων στό Μικρασιατικό Πόντοτό 1920, Αθήνα1989.
  • Κωνσταντίνου Θεοτόκη, Ανέκδοτα κείμενα γιάτόν Πόντο. Ανατύπωση άπό τό περιοδικό ΟΞεν14(1996)
  • καί Άχιλλέας Λαμτζίδης, Συμβολή στή λειτουργία τών Ελλήνων τής ενορίας Υπαπαντής τής Τραπεζούντας (1920-1923), Αθήνα, Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, 1997
  • Ή οικονομική ζωή τοϋ Πόντου μετά τό 1880. Κείμενα καί Έλληνες φορείς. Ανάτυπο άπό Ο Ξενιτέας 15 (1999),σσ.9-183.
  • Δύο τραπεζουντιακά φυλλάδια κατά Χρυσάνθου, μητροπολίτη Τραπεζούντας, καί τής πολιτείας του (1920, 1921). Ανάτυπο άπό Δωδώνη:Ιστορία καί

Αρχαιολογία ΚΗ' (1999), σσ.5-218.

  • Προσπάθειες στρατιωτικής όργανώσεως τών Έλληνοποντίων(25 Απριλίου 1919-5 Απριλίου 1920).Νέα έκδοση τής Έκθέσεως Δ.Καθενιώτη.Ανάτυπο άπό Δωδώνη:Ιστορία καί Αρχαιολογία ΛΑ'(2002),σσ.7-222.
  • «Οί "Ελληνες στό ΜικρασιατικόΠόντο».Εισαγωγή στον Γ'τόμο τής σειράς Έξοδος τοΚέντρου Μικρασιατικών Σπουδών(υπό έκδοση)
Αυτοτελείς ιστορικές μελέτες
  • Εις κατά τον 16ον αιώνα νοθευτής κειμένων και διγράφων, ο Μονεμβασίας Μακάριος ο Μελισσηνός, κατά μετάφρασιν Οδυσσέος Λαμψίδου, Αθήναι: Παναγιωτίδης, 1938
  • Ἀνέκδοτα ὑμνογραφικά ἔργα Ἰωάννου τοῦ Εὐγενικοῦ, Ἀθῆναι: Τυπ. Μανδαλοπούλου, [1966]
  • Ἄνθιμος Α. Παπαδόπουλος, (1878 - 1962) : Βίος - δρᾶσις - ἔργα,Ἐν Ἀθήναις: Μυρτίδης, 1963
  • Ὁ Πόντος κατά τούς περιηγητάς καί τούς ταξιδιώτας εἰς τούς νεωτέρους χρόνους,Ἀθῆναι: [χ.ἐ.], 1965
  • Στοιχεία ἱστορίας τοῦ Βυζαντινοῦ Πολιτισμοῦ, Ἀθῆναι: [χ.ἐ.], 1969,1970
  • Δύο μετά ὑφαντῶν στίχων Βυζαντινά σχηματικά ποιήματα, Ἀθῆναι: [χ.ἐ.], 1982 Ἀποστολική Διακονία
  • Συμβολή στην οικονομική ζωή της Σμύρνης μετά το 1870,Κανάκης, 2009

Λογοτεχνικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Μυθιστορηματική διήγησις περί της Θεοδώρας, Αθήναι: [χ.ε.], 1960

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Απόστολος Καρπόζηλος, «Έπαινος Οδυσσέα Λαμψίδη», Δελτίο Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, 16|2009,σελ.11
  2. Απόστολος Καρπόζηλος, «Έπαινος Οδυσσέα Λαμψίδη», Δελτίο Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, 16|2009,σελ.13
  3. Απόστολος Καρπόζηλος, «Έπαινος Οδυσσέα Λαμψίδη», Δελτίο Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, 16|2009,σελ.13
  4. Απόστολος Καρπόζηλος, «Έπαινος Οδυσσέα Λαμψίδη», Δελτίο Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, 16|2009,σελ.13
  5. Απόστολος Καρπόζηλος, «Έπαινος Οδυσσέα Λαμψίδη», Δελτίο Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, 16|2009,σελ.19,20
  6. Απόστολος Καρπόζηλος, «Έπαινος Οδυσσέα Λαμψίδη», Δελτίο Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, 16|2009,σελ.20
  7. Απόστολος Καρπόζηλος, «Έπαινος Οδυσσέα Λαμψίδη», Δελτίο Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, 16|2009,σελ.20
  8. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΟΝΤΙΑΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ e-Pontos.gr[1]
  9. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΟΝΤΙΑΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ e-Pontos.gr[2]
  10. Απόστολος Καρπόζηλος, «Έπαινος Οδυσσέα Λαμψίδη», Δελτίο Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, 16|2009,σελ.15
  11. Απόστολος Καρπόζηλος, «Έπαινος Οδυσσέα Λαμψίδη», Δελτίο Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, 16|2009,σελ.21

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Απόστολος Καρπόζηλος, «Έπαινος Οδυσσέα Λαμψίδη», Δελτίο Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, 16|2009,σελ.11-23
  • Αριάδνη Ραζή, Εργογραφία Οδυσσέα Λαμψίδη 1935-2006, Δελτίο Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, 16|2009, 81-105[3]